Interpelacja w sprawie wpływu warunków finansowania programu San z instrumentu SAFE na sytuację Advanced Protection Systems SA i w konsekwencji zagrożenia dla realizacji programu
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 20106
do ministra obrony narodowej
w sprawie wpływu warunków finansowania programu San z instrumentu SAFE na sytuację Advanced Protection Systems SA i w konsekwencji zagrożenia dla realizacji programu
Zgłaszający: Kacper Płażyński, Mariusz Błaszczak, Andrzej Śliwka
Data wpływu: 27-09-2026
Szanowny Panie Premierze,
zwracamy się z interpelacją dotyczącą bezpieczeństwa realizacji programu San, sytuacji ekonomiczno-finansowej jego kluczowego podwykonawcy - Advanced Protection Systems SA - oraz przesłanek objęcia tej spółki ochroną na podstawie przepisów ustawy o kontroli niektórych inwestycji.
Rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 3 września 2026 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie wykazu podmiotów podlegających ochronie oraz właściwych dla nich organów kontroli, ogłoszonym 4 września 2026 r., spółka Advanced Protection Systems SA z siedzibą w Gdyni, dalej „APS”, została wpisana do wskazanego wykazu. Organem kontroli właściwym dla spółki został minister obrony narodowej. Rozporządzenie weszło w życie 5 września 2026 r.
Szczególne znaczenie APS dla bezpieczeństwa państwa wynika z jej udziału w programie San. Z oficjalnych informacji Ministerstwa Obrony Narodowej wynika, że 30 stycznia 2026 r. zawarto umowę pomiędzy Skarbem Państwa - Agencją Uzbrojenia a konsorcjum Polska Grupa Zbrojeniowa SA i Kongsberg Defence & Aerospace. Ministerstwo określa APS jako kluczowego podwykonawcę tego przedsięwzięcia. Z informacji publikowanych przez APS wynika natomiast, że spółka dostarcza system dowodzenia i kierowania C2 oraz radary wykorzystywane w systemie San.
Zgodnie z komunikatem Kancelarii Prezesa Rady Ministrów wartość zamówienia wynosi około 15 mld zł netto, większość środków na jego realizację ma pochodzić z instrumentu SAFE, a pierwsze elementy systemu mają trafić do Wojska Polskiego jeszcze w 2026 r. W opublikowanej informacji o projekcie rozporządzenia objęcie APS ochroną uzasadniono działalnością spółki na rzecz obronności państwa oraz strategicznym znaczeniem programu San.
Do nas, jako posłów, docierają jednak wymagające weryfikacji informacje o możliwych trudnościach APS w terminowym osiąganiu kolejnych etapów realizacji zobowiązań i uzyskiwaniu zaliczek. Według tych sygnałów przyjęty harmonogram oraz warunki finansowania programu mogą powodować powstanie luki płynnościowej, zwiększać zadłużenie spółki i zagrażać wykonaniu jej zobowiązań kontraktowych. Informacje te wiążą wskazane ryzyka z finansowaniem programu San środkami SAFE.
Należy przy tym rozróżnić warunki pożyczki udzielanej państwu w ramach SAFE od warunków płatności na rzecz wykonawców i podwykonawców. Rozporządzenie Rady (UE) 2025/1106 ustanawia bowiem instrument pomocy finansowej dla państw członkowskich, a nie bezpośrednią pożyczkę dla APS. Wyjaśnienia wymaga zatem, które wymagania dotyczące harmonogramu i płatności wynikają z regulacji unijnych oraz warunków finansowania Polski, a które zostały określone w umowach zawieranych na poziomie krajowym.
Przedmiotem naszej interpelacji jest w szczególności ustalenie, czy decyzja o objęciu APS ochroną miała wyłącznie charakter prewencyjny, związany ze strategicznym znaczeniem przedsiębiorstwa, czy też była również reakcją na informacje o trudnościach finansowych i możliwości przejęcia kontroli nad spółką przez podmiot zagraniczny.
W związku z powyższym prosimy o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Jakie konkretne okoliczności przesądziły o objęciu APS ochroną rozporządzeniem z 3 września 2026 r.? Czy wśród przesłanek tej decyzji znajdowały się informacje o pogorszeniu sytuacji finansowej spółki, ryzyku niewykonania zobowiązań w programie San albo możliwości sprzedaży jej akcji lub przejęcia nad nią kontroli przez większy podmiot zagraniczny?
Kto i kiedy zainicjował działania zmierzające do wpisania APS do wykazu podmiotów podlegających ochronie? Jakie analizy, opinie i informacje dotyczące sytuacji finansowej, zdolności wykonawczych oraz perspektyw zmian właścicielskich spółki przedstawiono Radzie Ministrów przed przyjęciem rozporządzenia? Prosimy o wskazanie dat, autorów instytucjonalnych i najważniejszych wniosków tych dokumentów oraz udostępnienie ich jawnych części.
Czy przed przyjęciem rozporządzenia prezes Rady Ministrów, minister obrony narodowej, Agencja Uzbrojenia lub inne właściwe instytucje państwowe posiadały informacje, że APS albo jej akcjonariusze poszukują inwestora poza Polską, prowadzą rozmowy o sprzedaży akcji lub rozważają transakcję skutkującą przejęciem kontroli nad spółką przez podmiot zagraniczny? Jeżeli tak, kiedy i od kogo uzyskano te informacje, jakiego rodzaju transakcji dotyczyły oraz czy wpłynęły na decyzję o objęciu APS ochroną?
Czy rząd otrzymał informację, że poszukiwanie inwestora, przygotowanie sprzedaży akcji lub innej transakcji właścicielskiej dotyczącej APS odbywa się z udziałem międzynarodowej kancelarii prawnej?
Jaka część zobowiązań państwa wynikających z programu San została objęta finansowaniem z instrumentu SAFE? Które warunki i terminy mające wpływ na realizację zadań APS wynikają bezpośrednio z prawa unijnego, umowy pożyczki lub uzgodnionego planu inwestycji, a które z postanowień umowy Agencji Uzbrojenia z konsorcjum bądź umów podwykonawczych? Prosimy o wskazanie konkretnych podstaw prawnych lub dokumentów określających te wymagania.
Kto ustalał i zatwierdzał harmonogram realizacji programu San, w tym terminy wykonania zadań APS oraz warunki uruchamiania kolejnych płatności? Czy przed przyjęciem tych zobowiązań przeprowadzono ocenę realnych zdolności produkcyjnych, integracyjnych i finansowych spółki? Czy APS, członkowie konsorcjum lub instytucje finansujące zgłaszali zastrzeżenia dotyczące wykonalności harmonogramu, a jeżeli tak - kiedy, komu i z jakim skutkiem?
Jaki jest aktualny stan realizacji etapów programu San powierzonych APS? Czy występują opóźnienia lub nieosiągnięte kamienie milowe, a jeżeli tak - czego dotyczą, jakie są ich przyczyny i skala oraz jaki mają wpływ na dalsze płatności i terminowość całego programu? Prosimy rozróżnić opóźnienia wynikające z działań APS od opóźnień zależnych od innych uczestników przedsięwzięcia.
Czy wystąpiło wstrzymanie, opóźnienie, ograniczenie albo odmowa wypłaty zaliczek lub innych należności związanych z realizacją zadań APS? Jeżeli tak, prosimy o wskazanie kwot, terminów, przyczyn oraz podmiotów odpowiedzialnych za podjęcie decyzji. Prosimy również określić, czy problem wystąpił na poziomie wypłat środków SAFE dla Polski, rozliczeń Agencji Uzbrojenia z konsorcjum, czy rozliczeń z APS jako podwykonawcą.
Jakimi informacjami dysponuje rząd na temat aktualnej płynności APS, faktycznie wykorzystanego finansowania dłużnego, zobowiązań wymagalnych oraz zdolności do sfinansowania pozostałych prac w programie San? Czy właściwe instytucje zidentyfikowały ryzyko nadmiernego zadłużenia, utraty płynności, uruchomienia gwarancji lub niewykonania kontraktu? Prosimy oddzielić dostępne limity kredytowe i gwarancyjne od rzeczywistego zadłużenia oraz zobowiązań warunkowych.
Czy APS lub członkowie konsorcjum zwracali się do administracji rządowej o zmianę harmonogramu, dodatkowe zaliczki, finansowanie pomostowe, gwarancje, dokapitalizowanie albo inne działania ograniczające ryzyko niewykonania zobowiązań? Jeżeli tak, kiedy złożono takie wystąpienia, czego dotyczyły i jakie decyzje podjęto w odpowiedzi?
Czy przy wyborze i wdrażaniu modelu finansowania programu San przewidziano krajowe źródła finansowania pomostowego na wypadek opóźnienia wypłat z SAFE lub rozbieżności między terminami tych wypłat a potrzebami wykonawców? Czy rząd rozważa zmianę mechanizmu zaliczkowania lub harmonogramu płatności, jeżeli ich obecny kształt zagraża terminowej realizacji programu? Jakie byłyby koszty i warunki takich działań?
Czy rząd podtrzymuje zapowiedź przekazania pierwszych elementów systemu San Siłom Zbrojnym RP jeszcze w 2026 r.? Czy przygotowano plan zapewnienia ciągłości programu na wypadek utraty przez APS zdolności do terminowego wykonania zobowiązań, a także ocenę potencjalnych kosztów takiego scenariusza dla Skarbu Państwa?
Prosimy o udzielenie odpowiedzi na każde pytanie oddzielnie. Jeżeli właściwe organy nie posiadają informacji objętych danym pytaniem, prosimy o jednoznaczne wskazanie tego faktu oraz wyjaśnienie, czy podjęto działania w celu ich pozyskania.
W zakresie informacji prawnie chronionych prosimy o przedstawienie możliwie pełnej odpowiedzi jawnej, wskazanie konkretnej podstawy prawnej ewentualnego ograniczenia oraz określenie właściwego trybu udostępnienia pozostałych informacji uprawnionym posłom.