Interpelacja w sprawie skutków finansowych interpretacji ogólnej nr DTS6.8022.6.2026 dla budżetu państwa i budżetów jednostek samorządu terytorialnego
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 20104
do ministra finansów i gospodarki
w sprawie skutków finansowych interpretacji ogólnej nr DTS6.8022.6.2026 dla budżetu państwa i budżetów jednostek samorządu terytorialnego
Zgłaszający: Przemysław Wipler
Data wpływu: 25-09-2026
Szanowny Panie Ministrze,
24 września 2026 r. podpisał Pan interpretację ogólną nr DTS6.8022.6.2026 (Dz. Urz. MFiG poz. 88). Zgodnie z nią osoby, które uzyskały transkrypcję zagranicznego aktu małżeństwa osób tej samej płci zawartego w innym państwie członkowskim UE, mają być traktowane przez organy podatkowe jak małżonkowie w rozumieniu Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Dotyczy to wszystkich ustaw podatkowych, w tym prawa do wspólnego rozliczenia PIT, zwolnienia dla grupy zerowej w podatku od spadków i darowizn, zaliczenia powinowatych do I grupy podatkowej oraz konsekwencji w podatku od czynności cywilnoprawnych.
Publicznie określił Pan koszty tej decyzji dla budżetu jako „pomijalne”. Opinia publiczna i Sejm nie otrzymały jednak żadnej analizy, która to potwierdza. W przeciwieństwie do projektu ustawy interpretacja ogólna nie przechodzi oceny skutków regulacji, konsultacji ani kontroli parlamentarnej. Jej skutek jest jednak taki sam: rozszerza krąg beneficjentów ulg i zwolnień podatkowych.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Czy przed podpisaniem interpretacji ministerstwo sporządziło szacunek jej skutków finansowych? Jeżeli tak, kiedy go sporządzono, w której komórce organizacyjnej i jaką kwotę ubytku dochodów w nim wskazano?
Jaką kwotę Pan Minister uznaje za „pomijalną”? Jaki ubytek dochodów budżetu państwa i budżetów jednostek samorządu terytorialnego przewiduje ministerstwo w 2027 r., odrębnie w podatku dochodowym od osób fizycznych, w podatku od spadków i darowizn oraz w podatku od czynności cywilnoprawnych?
Czy prognoza dochodów w projekcie ustawy budżetowej na 2027 r. uwzględnia skutki interpretacji? Jeżeli nie, czy Rada Ministrów zgłosi w tym zakresie zmiany?
Ile spośród dotychczas transkrybowanych małżeństw zawarto przed 2026 r.? Jakiej kwoty zwrotów nadpłat za lata nieprzedawnione, wraz z oprocentowaniem, spodziewa się ministerstwo, skoro według interpretacji skutki podatkowe powstają od dnia zawarcia małżeństwa, a nie od dnia transkrypcji?
Czy rząd zamierza zrekompensować jednostkom samorządu terytorialnego ubytek dochodów z udziału w podatku dochodowym od osób fizycznych, który wynika z interpretacji? Jeżeli nie, z jakiego powodu?
Czy ministerstwo wzięło pod uwagę, że na podstawie art. 14k § 2 Ordynacji podatkowej podatnicy, którzy zastosują się do interpretacji, zachowają ochronę także w razie jej zmiany, przez co ubytek dochodów budżetowych będzie nieodwracalny?
Jakie mechanizmy kontroli przewidziano, aby transkrypcja nie służyła głównie uzyskaniu nieograniczonego co do kwoty zwolnienia dla grupy zerowej przy spadkach i darowiznach o wysokiej wartości?
Podsekretarz stanu Jarosław Neneman
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (8)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
16174 znakówfax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/7
Warszawa, 15 października 2026 roku
Sprawa: Interpelacja nr 20104 Poseł Przemysław Wipler w sprawie skutków
finansowych interpretacji ogólnej nr DTS6.8022.6.2026 dla budżetu
państwa i budżetów jednostek samorządu terytorialnego
Znak sprawy: DTS6.054.8.2026
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
ul. Wiejska 4/6/8
00-902 Warszawa
Odpowiedź na interpelację nr 20104
Szanowny Panie Marszałku,
W odpowiedzi na interpelację nr 20104 Pana posła Przemysława Wiplera w sprawie
skutków finansowych interpretacji ogólnej nr DTS6.8022.6.2026 dla budżetu
państwa i budżetów jednostek samorządu terytorialnego, udzielam następujących
wyjaśnień.
1. Czy przed podpisaniem interpretacji Ministerstwo sporządziło szacunek jej
skutków finansowych? Jeżeli tak, kiedy go sporządzono, w której komórce
organizacyjnej i jaką kwotę ubytku dochodów w nim wskazano?
Z danych statystycznych przekazanych Ministerstwu Finansów przez Ministerstwo
Cyfryzacji wynika, że liczba przypadków spełniających w obecnej chwili przesłanki
wynikające z interpretacji ogólnej jest nieznaczna.
Ponadto, możliwość skorzystania z określonych ulg i preferencji podatkowych jest
uzależniona od spełnienia warunków przewidzianych w przepisach właściwych
-- 1 of 7 --
2/7
ustaw podatkowych. Oznacza to, że nie każda osoba, której dotyczy interpretacja
ogólna, będzie uprawniona do skorzystania z danej ulgi lub preferencji podatkowej.
Skutki stosowania interpretacji ogólnej nie ograniczają się również wyłącznie
do korzystania z preferencji podatkowych. Interpretacja odnosi się do przepisów
przewidujących zarówno określone uprawnienia, jak i obowiązki oraz ograniczenia
wynikające z pozostawania w związku małżeńskim. W zależności od rodzaju
zastosowania przepisów oraz okoliczności konkretnej sprawy jej stosowanie może
prowadzić zatem zarówno do zmniejszenia, jak i zwiększenia dochodów
podatkowych.
2. Jaką kwotę Pan Minister uznaje za „pomijalną”? Jaki ubytek dochodów budżetu
państwa i budżetów jednostek samorządu terytorialnego przewiduje Ministerstwo
w 2027 r., odrębnie w podatku dochodowym od osób fizycznych, w podatku od
spadków i darowizn oraz w podatku od czynności cywilnoprawnych?
Jak wskazano w odpowiedzi na pytanie 1, skutki finansowe stosowania interpretacji
ogólnej zależą od indywidualnej sytuacji podatników oraz spełnienia warunków
przewidzianych w przepisach właściwych ustaw podatkowych. Ponadto
interpretacja odnosi się zarówno do uprawnień, jak i obowiązków podatkowych,
co ma znaczenie dla oceny jej wpływu na dochody podatkowe.
Określenie przewidywanego wpływu interpretacji ogólnej na dochody w 2027 r.,
odrębnie w podatku dochodowym od osób fizycznych, podatku od spadków
i darowizn oraz podatku od czynności cywilnoprawnych, wymagałoby
uwzględnienia indywidualnej sytuacji podatników, spełnienia przez nich
ustawowych przesłanek oraz charakteru przyszłych zdarzeń podlegających
opodatkowaniu. Dostępne informacje nie pozwalają na wiarygodne określenie kwot
skutków finansowych w poszczególnych podatkach.
3. Czy prognoza dochodów w projekcie ustawy budżetowej na 2027 r. uwzględnia
skutki interpretacji? Jeżeli nie, czy Rada Ministrów zgłosi w tym zakresie zmiany?
Prognozowanie dochodów budżetowych odbywa się z uwzględnieniem szeregu
czynników o charakterze gospodarczym, prawnym i fiskalnym, mających wpływ
na wysokość dochodów podatkowych.
Wydanie interpretacji ogólnej nie stanowi zmiany obowiązujących przepisów prawa
podatkowego ani nie wprowadza nowych ulg lub zwolnień podatkowych. Jej celem
jest zapewnienie jednolitego stosowania tych przepisów przez organy podatkowe.
Z uwagi na przedstawione w odpowiedzi na pytanie 1 uwarunkowania dotyczące
oceny skutków finansowych interpretacji ogólnej, wyodrębnienie skutków
wynikających wyłącznie z jej stosowania oraz wskazanie konkretnej kwoty, o którą
należałoby skorygować prognozę dochodów budżetowych na 2027 r., obarczone
byłoby znacznym stopniem niepewności.
4. Ile spośród dotychczas transkrybowanych małżeństw zawarto przed 2026r.?
Jakiej kwoty zwrotów nadpłat za lata nieprzedawnione, wraz z oprocentowaniem,
-- 2 of 7 --
3/7
spodziewa się Ministerstwo, skoro według interpretacji skutki podatkowe powstają
od dnia zawarcia małżeństwa, a nie od dnia transkrypcji?
Zgodnie z danymi statystycznymi pochodzącymi z rejestru stanu cywilnego, według
stanu na dzień 15 września 2026 r., w polskich urzędach stanu cywilnego
transkrybowano łącznie 349 aktów małżeństwa osób te samej płci, z czego 228
dotyczyło małżeństw zawartych przed 2026 r., natomiast 121 – małżeństw
zawartych w 2026 r.
Należy zaznaczyć, że przedstawione dane obejmują wszystkie zarejestrowane
transkrypcje aktów małżeństwa osób tej samej płci, w tym również małżeństwa
zawarte w państwach spoza Unii Europejskiej. Dane te nie zawierają wszystkich
informacji niezbędnych do ustalenia, czy w poszczególnych przypadkach zostały
spełnione przesłanki wskazane w interpretacji ogólnej. Tym samym liczba
transkrybowanych aktów nie może być bezpośrednio utożsamiana z liczbą
przypadków objętych zakresem przedmiotowej interpretacji ogólnej.
Odnosząc się do kwestii ewentualnych zwrotów nadpłat podatku za lata
nieprzedawnione, należy wskazać, że zgodnie z interpretacją ogólną skutki
podatkowe wynikające z uznania małżeństwa należy co do zasady rozpatrywać
od dnia jego zawarcia, z uwzględnieniem indywidualnych okoliczności danej sprawy
oraz właściwych przepisów prawa podatkowego.
Nie oznacza to jednak automatycznego powstania nadpłaty podatku ani prawa
do jego zwrotu. Ustalenie, czy w danej sprawie wystąpiła nadpłata, wymaga
każdorazowo oceny sytuacji podatnika, w tym spełnienia warunków zastosowania
określonych preferencji podatkowych, a także uwzględnienia przepisów
regulujących powstanie i stwierdzenie nadpłat oraz przedawnienie zobowiązań
podatkowych.
Również ewentualne oprocentowanie nadpłaty jest uzależnione od spełnienia
przesłanek określonych w przepisach ustawy Ordynacja podatkowa i nie
przysługuje automatycznie w każdym przypadku zwrotu nadpłaty.
Dostępne dane statystyczne dotyczące transkrybowanych aktów małżeństwa
nie zawierają informacji pozwalających na ustalenie liczby podatników, którzy
mogliby skutecznie ubiegać się o stwierdzenie nadpłaty, wysokości ewentualnych
nadpłat ani należnego oprocentowania. W konsekwencji nie jest możliwe
wiarygodne oszacowanie łącznej kwoty potencjalnych zwrotów nadpłat podatku
wraz z oprocentowanie, które mogłyby wynikać ze stosowania interpretacji ogólnej.
5. Czy rząd zamierza zrekompensować jednostkom samorządu terytorialnego
ubytek dochodów z udziału w podatku dochodowym od osób fizycznych, który
wynika z interpretacji? Jeżeli nie, z jakiego powodu?
Interpretacja ogólna nr DTS6.8022.6.2026 nie wywołuje negatywnych skutków
finansowych dla jednostek samorządu terytorialnego w obszarze dochodu w udziału
w podatku dochodowym od osób fizycznych.
-- 3 of 7 --
4/7
Dochody jednostek samorządu terytorialnego ustalane są na podstawie ustawy
o dochodach jednostek samorządu terytorialnego1. Zgodnie z art. 11 tej ustawy,
kwotę rocznego dochodu jednostki samorządu terytorialnego z tytułu udziału
w podatku dochodowym od osób fizycznych ustala się na podstawie dochodów
podatników tego podatku, zamieszkałych na obszarze danej jednostki samorządu
terytorialnego, za rok bazowy oraz właściwej wysokości udziału w podatku
dochodowym od osób fizycznych.
Interpretacja ogólna nie wpływa na wysokość dochodów osiąganych przez
podatników, które stanowią podstawę ustalania należnych jednostkom samorządu
terytorialnego dochodów z tytułu udziału w podatku PIT.
6. Czy Ministerstwo wzięło pod uwagę, że na podstawie art. 14k § 2 Ordynacji
podatkowej podatnicy, którzy zastosują się do interpretacji, zachowają ochronę
także w razie jej zmiany, przez co ubytek dochodów budżetowych będzie
nieodwracalny?
W punkcie 3 interpretacji ogólnej nr DTS6.8022.6.2026 Ministra Finansów
i Gospodarki zostało zawarte pouczenie o ochronie wynikającej z zastosowania się
do interpretacji ogólnej.
W szczególności Minister Finansów i Gospodarki wskazał:
Zgodnie z art. 14k § 2 Ordynacji podatkowej, zastosowanie się do interpretacji ogólnej
przed jej zmianą nie może szkodzić temu, kto się do niej zastosował, jak również
w przypadku nieuwzględnienia jej w rozstrzygnięciu sprawy podatkowej.
Szczegółowy zakres ochrony wynikającej z zastosowania się do interpretacji ogólnej
regulują przepisy art. 14k-14na Ordynacji podatkowej.
W treści interpretacji ogólnej został zatem przywołany wprost art. 14k § 2 Ordynacji
podatkowej2, a wskazane w pouczeniu przepisy określają zakres ochrony
przysługującej podatnikowi, który zastosował się do interpretacji.
Ochrona ta wyraża się w zasadzie nieszkodzenia i trwa od publikacji interpretacji
ogólnej w Dzienniku Urzędowym Ministra Finansów i Gospodarki do czasu jej
ewentualnej zmiany. Zakres ochrony zależy od okoliczności danej sprawy
podatkowej i może m.in. obejmować brak obowiązku zapłaty podatku przez
podatnika, który zastosował się do interpretacji, która zostałaby następnie
zmieniona, a którego zobowiązanie podatkowe nie zostało prawidłowo
uregulowane w świetle nowej, zmieniającej interpretacji.
Należy jednocześnie wskazać, że zasady zmiany interpretacji ogólnej zostały
uregulowane w art. 14da ustawy – Ordynacja podatkowa. Zgodnie z tym przepisem
Minister właściwy do spraw finansów publicznych może z urzędu zmienić wydaną
interpretację ogólną lub objaśnienia podatkowe, jeżeli stwierdzi ich
1 Ustawa z dnia 1 października 2024 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. z 2026
r. poz. 1252)
2 Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2026 r. poz. 622)
-- 4 of 7 --
5/7
nieprawidłowość, uwzględniając w szczególności orzecznictwo sądów, Trybunału
Konstytucyjnego lub Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.
Przesłanki zmiany interpretacji związane są z potrzebą ujednolicania wykładni
przepisów prawa podatkowego dokonywanej przez ministra, a także przez sądy
i trybunały. Istotne znaczenie przy ocenie prawidłowości wydanej interpretacji ma
w tym zakresie orzecznictwo sądów, Trybunału Konstytucyjnego lub Trybunału
Sprawiedliwości Unii Europejskiej.
Zmiana interpretacji może być uzasadniona w przypadku nieuwzględnienia
istniejącego już orzecznictwa, jak i w sytuacji, gdy po jej wydaniu ukształtuje się
orzecznictwo prowadzące do odmiennej oceny wykładni przyjętej w interpretacji.
W takim przypadku stanowisko prawidłowe w chwili wydania interpretacji może
wymagać ponownej oceny w świetlne późniejszego orzecznictwa.
Na tle powyższego przygotowanie interpretacji ogólnej nr DTS6.8022.6.2026
pozostawało związane z orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości Unii
Europejskiej oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego istniejącym w chwili jej
wydania. Ewentualne skutki budżetowe związane ze stosowaniem interpretacji,
w tym skutki wynikające z ochrony przewidzianej w art. 14k i nast. Ordynacji
podatkowej w przypadku jej późniejszej zmiany, zależą od konkretnych stanów
faktycznych, liczby podatników, którzy faktycznie skorzystają z ochrony oraz
rodzaju i wysokości zobowiązań podatkowych, których dotyczyłyby poszczególne
sprawy. Ich określenie wymagałoby zatem odrębnych danych dotyczących
rzeczywistych rozliczeń podatników.
7. Jakie mechanizmy kontroli przewidziano, aby transkrypcja nie służyła głównie
uzyskaniu nieograniczonego co do kwoty zwolnienia dla grupy zerowej przy
spadkach i darowiznach o wysokiej wartości?
Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z treścią interpretacji ogólnej nr
DTS6.8022.6.2026 skutki podatkowe na gruncie ustawy o podatku od spadków
i darowizn3, w postaci możliwości skorzystania ze zwolnienia z art. 4a tej ustawy,
mogą wystąpić tylko w przypadku łącznego spełnienia przez podatników warunków
wymienionych w tym przepisie oraz następujących przesłanek:
1. dokonania transkrypcji do polskiego rejestru stanu cywilnego aktu małżeństwa,
które zostało zawarte w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie
członkowskim Unii Europejskiej,
2. posiadania przez małżonków obywatelstwa Unii Europejskiej.
Aby spełnić przesłanki wymienione w interpretacji ogólnej podatnicy muszą
legitymować się odpowiednim dokumentem - w przypadku małżeństw
jednopłciowych transkrybowanym aktem małżeństwa zawartego w Unii
Europejskiej. Art. 104 ust. 1 ustawy Prawo o aktach stanu cywilnego4 przewiduje
możliwość trwałego uznania zdarzenia wynikającego z zagranicznego dokumentu
3 Ustawa z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz.U. z 2026 r. poz. 478).
4 Ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. – Prawo o aktach stanu cywilnego (Dz.U. z 2026 r. poz. 393).
-- 5 of 7 --
6/7
stanu cywilnego, bez konieczności każdorazowego dowodzenia tej okoliczności,
poprzez przeniesienie zagranicznego dokumentu stanu cywilnego do rejestru stanu
cywilnego w drodze transkrypcji. Zagraniczny akt stanu cywilnego, z chwilą wpisania
go do polskich ksiąg stanu cywilnego, staje się odtąd polskim aktem stanu cywilnego,
oderwanym od aktu, na którym został oparty, podlega więc tym samym przepisom
jak akty stanu cywilnego sporządzone w Polsce.
Zgodnie z art. 1138 zd. 1 Kodeks postępowania cywilnego5 zagraniczne dokumenty
urzędowe mają moc dowodową na równi z polskimi dokumentami urzędowymi.
Oznacza to, że zagraniczne dokumenty urzędowe korzystają z domniemania
autentyczności i zgodności z prawdą. Zgodnie z art. 3 ustawy Prawo o aktach stanu
cywilnego, akty stanu cywilnego stanowią wyłączny dowód zdarzeń w nich
stwierdzonych, ich niezgodność z prawdą może być udowodniona jedynie
w postępowaniu sądowym. Zagraniczne akty stanu cywilnego korzystają
z domniemania autentyczności i zgodności z prawdą również na potrzeby
stosowania prawa podatkowego (na podstawie art. 194 Ordynacji podatkowej).
Ciężar udowodnienia, że podatnik jest osobą zaliczoną do odpowiedniej grupy
podatkowej w podatku od spadków i darowizn, spoczywa na tym podatniku. W razie
wątpliwości organu podatkowego może być konieczne potwierdzenie istnienia
osobistego stosunku podatnika do osoby, od której lub po której zostały nabyte
rzeczy i prawa majątkowe, za pomocą dokumentów wydanych przez właściwe
organy państw członkowskich Unii Europejskiej lub za pomocą orzeczeń właściwego
sądu.
Następnie należy zauważyć, że art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn
uzależnia zastosowanie zwolnienia przy nabyciu majątku między osobami
zaliczonymi do najbliższej rodziny, od spełnienia następujących warunków:
1. zgłoszenia nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych właściwemu
naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia powstania
obowiązku podatkowego, oraz
2. w przypadku gdy przedmiotem nabycia tytułem darowizny lub polecenia
darczyńcy są środki pieniężne przewyższające kwotę wolną od podatku -
udokumentowania ich otrzymania dowodem przekazania na rachunek płatniczy
nabywcy, na jego rachunek, inny niż płatniczy, w banku lub spółdzielczej kasie
oszczędnościowo-kredytowej lub przekazem pocztowym.
Warunki te mają charakter gwarancyjny i prewencyjny, umożliwiają weryfikację
rzeczywistego przepływu środków oraz przeciwdziałają legalizowaniu przychodów
pochodzących ze źródeł nieujawnionych, jak również wykazywaniu fikcyjnych
darowizn. Rozwiązanie to ma na celu zapewnienie szczelności systemu
podatkowego poprzez umożliwienie identyfikacji osób, od których pochodzi
nabywany majątek oraz ustalenie pochodzenia przekazywanych środków.
Mając na względzie ograniczoną liczbę przypadków oraz opisane wyżej wymogi
formalne, które muszą spełnić podatnicy, aby skorzystać ze zwolnienia z art. 4a
ustawy o podatku od spadków i darowizn, nie jest uzasadnione wprowadzenie
5 Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. z 2026 r. poz. 468).
-- 6 of 7 --
7/7
dodatkowych, szczególnych mechanizmów kontroli, poza te obecnie obowiązujące
w odniesieniu do wszystkich podatników podatku od spadków i darowizn.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów i Gospodarki
Jarosław Neneman
Podsekretarz Stanu
w Ministerstwie Finansów
-- 7 of 7 --