Interpelacja w sprawie trudnej sytuacji polskich firm transportowych
Treść wystąpienia poselskiego
Treść wystąpienia poselskiego jest w trakcie pobierania...
Podsekretarz stanu Paweł Gancarz
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (13)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
9133 znakówkancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DTD-6.054.8.2024
Warszawa, 10 kwietnia 2024
Szanowny Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 201 Posła na Sejm RP, Pana Jarosława Wałęsy,
w sprawie trudnej sytuacji polskich firm transportowych, przedstawiam następujące
informacje.
Zwiększona liczba operacji transportowych świadczonych przez przewoźników
ukraińskich, będąca skutkiem czasowego braku obowiązku posiadania zezwoleń na
przewozy komercyjne, wynikającego z umowy zawartej w Lyonie 29 czerwca 2022 r.,
pomiędzy Unią Europejską a Ukrainą w sprawie transportu drogowego towarów, a także
wprowadzeniem przez Ukrainę systemu elektronicznej kolejki przed przekroczeniem
granicy, spowodowała, że sytuacja polskich przedsiębiorców transportu drogowego,
w szczególności wykonujących przewozy w kierunku ukraińskim, stała się niezwykle
trudna.
Ministerstwo Infrastruktury prowadziło szereg zdecydowanych działań zmierzających do
zakończenia trwających od 6 listopada 2023 r. protestów przedsiębiorców z branży
transportu drogowego na polsko-ukraińskiej granicy państwowej, jednocześnie mając na
uwadze potrzebę możliwych do spełnienia postulatów w zakresie kolejki elektronicznej dla
odprawy pojazdów ciężarowych, których rozwiązanie znajduje się wyłącznie po stronie
ukraińskiej. W tym miejscu pragnę wskazać, że niezwłocznie po objęciu urzędu Minister
Infrastruktury, Pan Dariusz Klimczak spotkał się z reprezentantami branży transportowej
i zapoznał się z postulatami przewoźników.
Ponadto, Minister Infrastruktury Zarządzeniem nr 30 z dnia 22 grudnia 2023 r. powołał
Zespół do spraw rozwiązania problemów występujących na granicy polsko – ukraińskiej,
związanych z wykonywaniem międzynarodowych przewozów drogowych rzeczy. Pierwsze
posiedzenie Zespołu odbyło się w dniu 29 grudnia 2023 r. z udziałem przedstawicieli
resortów: infrastruktury, finansów, spraw wewnętrznych i administracji wraz z podległymi
służbami. W spotkaniu wzięli udział także przedstawiciele Kancelarii Prezesa Rady
Ministrów, Rządowego Centrum Bezpieczeństwa oraz wojewody lubelskiego,
podkarpackiego i zachodniopomorskiego. Kolejne posiedzenia Zespołu, z udziałem
przedstawicieli przewoźników drogowych, w tym zaangażowanych w protesty na granicy
z Ukraina, odbyły się w dniach 26 stycznia i 26 lutego 2024 r.
W wyniku konstruktywnej dyskusji Ministerstwa Infrastruktury z organizatorami
zgromadzeń przed drogowymi przejściami granicznymi w Dorohusku, Hrebennem
i Korczowej, w dniu 16 stycznia 2024 r. doszło do podpisania porozumienia, na mocy
którego przewoźnicy zawiesili protesty do 1 marca 2024 r. Przedsiębiorcy, po apelu
Ministra Infrastruktury nie wznowili protestu.
-- 1 of 3 --
2
Zgodnie z porozumieniem uruchomiono w ramach pilotażu (na 1 miesiąc) w przejściu
Dorohusk-Jagodzin rejestrację w e-kolejce pojazdów ciężarowych bez ładunku w ramach
osobnego strumienia i wydzielono dla pojazdów na pusto 4 odrębne pasy ruchu; całkowite
wyłączono w ramach pilotażu (na 1 miesiąc) z systemu e-kolejka na DPG Malhowice-
Niżankowice wszystkich pustych pojazdów powracających z Ukrainy; strona ukraińska
wystosowała apel do ukraińskich przewoźników o nierealizowanie odpraw pojazdów
w przejściu Dołhobyczów-Uhrynów. Na prośbę strony polskiej, władze ukraińskie
kontynuują programy pilotażowe.
Dodatkowo, w wyniku dialogu z przewoźnikami drogowymi, Ministerstwo Infrastruktury
przygotowało rozwiązania prawne, wspierające polskich przedsiębiorców wobec
przewoźników z państw trzecich. Projekt ustawy o zmianie ustawy o transporcie
drogowym ma na celu zwiększenie efektywności wykonywania kontroli podmiotów
uczestniczących w przewozach drogowych oraz wzmocnienie egzekucji przepisów prawa
dotyczących wykonywania przewozu drogowego rzeczy przez podmioty uprawnione.
Rozwiązania przewidziane w projekcie nakierowane są na przedsiębiorców, którzy nie
posiadają odpowiednich uprawnień do wykonywania przewozów drogowych lub do
wykonywania określonych operacji transportowych, w szczególności przewozów
kabotażowych, przewozów typu cross-trade czy też do/z krajów trzecich. Wdrożenie
rozwiązań przewidzianych w ustawie złagodzi negatywne skutki czynników zewnętrznych
na rynku międzynarodowym względem polskich przedsiębiorców transportu drogowego
i zwiększy szanse na funkcjonowanie polskich podmiotów na równych i uczciwych
zasadach.
Projekt ustawy przewiduje szczegółowe określenie obowiązków podmiotów
wykonujących inne czynności związane z przewozem drogowym jako spedytorzy, nadawcy
lub podwykonawcy tych podmiotów, zlecających krajowe przewozy drogowe rzeczy,
międzynarodowe przewozy drogowe rzeczy lub przewozy kabotażowe. Podmioty te nie
będą mogły zlecić przewozu podmiotowi nieuprawnionemu, w szczególności
nieposiadającemu wymaganego zezwolenia lub licencji.
Z kolei poprzez ustawę z dnia 28 lipca 2023 r. o delegowaniu kierowców w transporcie
drogowym, dokonano zmian w ustawie o transporcie drogowym oraz w ustawie o systemie
monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami
opałowymi (SENT). Wskazane zmiany wprowadziły wobec wszystkich przewoźników
zagranicznych wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe rzeczy na podstawie
zezwolenia zagranicznego wydanego przez ministra właściwego do spraw transportu oraz
wielokrotnego zagranicznego zezwolenia EKMT wydanego przez Międzynarodowe Forum
Transportu, obowiązek zgłoszenia w systemie SENT takich przewozów.
Obowiązkowi zgłoszenia będzie podlegał także przewóz wykonywany przez przewoźnika
zagranicznego, który jest zwolniony na mocy wiążących RP umów międzynarodowych
o transporcie drogowym z obowiązku posiadania zezwoleń. Aktualnie przepis ten dotyczy
przewoźników ukraińskich i mołdawskich, którzy zostali zwolnieni z obowiązku zezwoleń
w przewozach dwustronnych i tranzytowych pomiędzy Unią Europejską a tymi państwami
na mocy zawartych przez Ukrainę i Mołdawię umów z UE o transporcie drogowym
towarów.
W wyniku konsultacji z przewoźnikami drogowymi, zdecydowano o przyspieszeniu wejścia
w życie tych rozwiązań. Zamiast w dniu 1 stycznia 2025 r. rozwiązania wprowadzające
obowiązek rejestracji w systemie SENT przewozów wykonywanych przez przewoźników
z państw trzecich (spoza UE) wejdzie w życie z dniem 1 lipca 2024 r.
-- 2 of 3 --
3
Niezależnie od powyższego, w Ministerstwie Infrastruktury opracowano program
wsparcia finansowego przewoźników drogowych, którzy utracili możliwość wykonywania
międzynarodowych przewozów drogowych do Rosji, Białorusi lub Ukrainy na skutek
wybuchu wojny w Ukrainie (w tym kontrsankcji transportowych wprowadzonych przez
Rosję i Białoruś).
Byłoby to jednorazowe świadczenie pieniężne przeznaczone na ograniczenie skutków
ekonomicznych trudnej sytuacji, w jakiej znalazła się część branży transportu drogowego,
wskutek wybuchu wojny w Ukrainie. Źródłem wypłaty środków byłby Fundusz Pracy.
Świadczenie wypłacane byłoby za każdego ubezpieczonego, zatrudnionego na
stanowisku kierowcy wykonującego międzynarodowy transport drogowy rzeczy, dla
podmiotów, które utraciły możliwość wykonywania operacji transportu drogowego
w kierunków wschodnim, a przed wojną świadczyły takie usługi określonym wymiarze.
Polska jako państwo członkowskie UE prowadzi aktywny dialog z Komisja Europejską
zarówno na szczeblu Komisarza jak i dyrekcji odpowiedzialnej za sprawy transportu
drogowego. Podczas licznych spotkań Ministra Infrastruktury RP, a także z moim udziałem,
przedstawiano urzędnikom na wysokim szczeblu KE szczegółowe informacje
w zakresie funkcjonowania rynku przewozów drogowych w relacji Polska – Ukraina wraz
z danymi liczbowymi wskazującymi na drastyczny wzrost udziału przewoźników
ukraińskich na rynku przewozowym w ciągu ostatnich dwóch lat. KE z uwagą zapoznała
się z przedstawianymi informacjami i danymi statystycznymi wskazując na konieczność
dalszej analizy i monitorowania problemu. Komisja wyraziła otwartość do prowadzenia
dalszego dialogu ze stroną polską, w tym w ramach dyskusji nad zmianą umowy UE –
Ukraina na poziomie UE.
W tym miejscu należy podkreślić, że we współpracy z przewoźnikami drogowymi do umowy
UE – Ukraina w sprawie przewozów drogowych towarów z 2022 r. która tymczasowo
reguluje relacje transportowe Unii Europejskiej z Ukrainą, opracowane zostały propozycje
zmian. Propozycje te przedstawiono KE w dniu 16 stycznia 2024 r. KE po analizie
propozycji strony polskiej w dniu 5 marca 2024 r. rozpoczęła procedurę rewizji Umowy UE
– Ukraina o transporcie drogowym towarów. Zgoda Komisji Europejskiej na zmianę tej
umowy jest m.in. efektem intensywnych i wielopłaszczyznowych starań strony polskiej,
która konsekwentnie wskazywała, że jej dotychczasowe funkcjonowanie negatywnie
oddziałuje nie tylko na polską branżę przewozów drogowych, lecz na cały rynek
przewozów UE. Aktualnie sprawa zmiany umowy jest przedmiotem prac w ramach
instytucji Unii Europejskiej.
Łączę wyrazy szacunku,
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Paweł Gancarz
Podsekretarz Stanu
Dokument podpisany elektronicznie.
-- 3 of 3 --