Interpelacja w sprawie wydatków na programy opieki wytchnieniowej i asystencji osobistej na 2027 r. w świetle informacji przedstawionych podczas posiedzenia Komisji Polityki Senioralnej 16 września 2026 r.
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 20096
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie wydatków na programy opieki wytchnieniowej i asystencji osobistej na 2027 r. w świetle informacji przedstawionych podczas posiedzenia Komisji Polityki Senioralnej 16 września 2026 r.
Zgłaszający: Barbara Okuła, Ewa Szymanowska
Data wpływu: 25-09-2026
Szanowna Pani Minister,
grupa posłów zapoznała się z pełnym zapisem posiedzenia Komisji Polityki Senioralnej z 16 września 2026 r., poświęconego opiece wytchnieniowej nad osobami starszymi, w tym osobami z niepełnosprawnościami, oraz wsparciu ich opiekunów.
Podczas posiedzenia przedstawiono informacje dotyczące finansowania opieki wytchnieniowej i asystencji osobistej w 2026 i 2027 r. Poruszono również kwestię pisma skierowanego do wojewódzkich zespołów do spraw orzekania o niepełnosprawności po objęciu funkcji pełnomocniczki rządu do spraw osób niepełnosprawnych przez Monikę Sikorę oraz praktyki działania zespołów orzekających.
Z przekazanych informacji wynikało, że na realizację programu opieki wytchnieniowej w 2026 r. przeznaczono około 295 mln zł, natomiast na 2027 r. zabezpieczono dotychczas 72 mln zł. Przedstawiciel ministerstwa poinformował również o wystąpieniu do ministra finansów i gospodarki w sprawie zapewnienia środków Funduszu Solidarnościowego. Podczas posiedzenia nie wskazano jednak kwoty objętej tym wystąpieniem ani terminu uzyskania odpowiedzi. W odniesieniu do programu asystencji osobistej wskazano kwoty 880 mln zł dla jednostek samorządu terytorialnego oraz 320 mln zł dla organizacji pozarządowych w 2027 r. Informacje te wymagają doprecyzowania w zakresie ich statusu oraz porównania z finansowaniem programu w 2026 r.
Podczas posiedzenia poinformowano także o piśmie podpisanym przez pełnomocniczkę rządu do spraw osób niepełnosprawnych Monikę Sikorę i skierowanym do wojewódzkich zespołów do spraw orzekania o niepełnosprawności. Z wypowiedzi przedstawiciela ministerstwa wynikało, że pismo odnosi się między innymi do postępowania wobec osób w wieku 75 lat i starszych oraz praktyki składów wykonujących czynności związane z ustalaniem poziomu potrzeby wsparcia. Dokument ten nie został dotychczas opublikowany na stronie internetowej Biura Pełnomocnika Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych. W trakcie posiedzenia padło również stwierdzenie o występujących wielokrotnie przypadkach przedmiotowego traktowania osób z niepełnosprawnościami przez zespoły orzekające. Ze względu na znaczenie tej wypowiedzi zarówno dla osób korzystających z systemu, jak i dla członków zespołów orzekających zasadne jest wskazanie danych, na których została ona oparta, oraz działań podejmowanych przez ministerstwo w celu poprawy jakości orzekania.
W związku z powyższym zwracamy się z następującymi pytaniami:
Jakie środki przeznaczono w 2026 r. oraz zaplanowano na 2027 r. na realizację programów opieki wytchnieniowej i asystencji osobistej, odrębnie dla jednostek samorządu terytorialnego i organizacji pozarządowych?
Jaki charakter ma wskazana podczas posiedzenia kwota 72 mln zł na opiekę wytchnieniową w 2027 r.? Czy jest to kwota ostateczna, czy ministerstwo planuje jej zwiększenie?
Kiedy MRPiPS wystąpiło do ministra finansów i gospodarki w sprawie zapewnienia środków Funduszu Solidarnościowego, jakiej kwoty dotyczyło wystąpienie oraz na jakim etapie jest jego rozpatrywanie?
Kiedy zostaną ogłoszone programy opieki wytchnieniowej i asystencji osobistej na 2027 r.? Czy przewiduje się zmianę limitów usług obowiązujących w programie opieki wytchnieniowej?
Kiedy, na jakiej podstawie i do jakich adresatów zostało skierowane pismo podpisane przez pełnomocniczkę rządu do spraw osób niepełnosprawnych Monikę Sikorę, o którym była mowa podczas posiedzenia komisji?
Jaki charakter ma to pismo oraz jakie zagadnienia dotyczące ustalania poziomu potrzeby wsparcia wobec osób w wieku 75 lat i starszych zostały w nim poruszone?
Z jakich przyczyn pismo nie zostało opublikowane na stronie internetowej Biura Pełnomocnika Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych, mimo że odnosi się do praktyki działania wojewódzkich zespołów i może mieć znaczenie dla osób ubiegających się o ustalenie poziomu potrzeby wsparcia?
Czy ministerstwo planuje opublikowanie tego pisma wraz z ewentualnymi załącznikami? Jeżeli tak, w jakim terminie?
Na jakich danych oparto przedstawioną podczas posiedzenia informację o wielokrotnych przypadkach przedmiotowego traktowania osób z niepełnosprawnościami przez zespoły orzekające? Prosimy o podanie zbiorczej liczby takich przypadków, okresu, którego dotyczą, oraz źródła danych.
Czy w związku z odnotowanymi przypadkami podejmowano działania nadzorcze, organizacyjne lub szkoleniowe? Jeżeli tak, jakie były to działania i jakie rozwiązania służące poprawie jakości pracy zespołów są obecnie planowane?
Uzyskanie powyższych informacji jest niezbędne do oceny stabilności finansowania usług wspierających osoby z niepełnosprawnościami i ich opiekunów, a także zapewnienia przejrzystości działań podejmowanych przez ministerstwo wobec zespołów orzekających. Zależy nam zarówno na ochronie praw osób z niepełnosprawnościami, jak i na poprawie jakości pracy zespołów poprzez identyfikowanie rzeczywistych nieprawidłowości, formułowanie jasnych standardów oraz zapewnienie członkom zespołów odpowiedniego wsparcia merytorycznego i szkoleniowego.
Prosimy o dołączenie do odpowiedzi:
kopii pisma podpisanego przez Monikę Sikorę wraz z jego załącznikami i rozdzielnikiem;
kopii wystąpienia MRPiPS do ministra finansów i gospodarki oraz odpowiedzi ministra finansów i gospodarki, jeżeli została już udzielona;
zbiorczego zestawienia środków przeznaczonych na opiekę wytchnieniową i asystencję osobistą w 2026 r. oraz planowanych na 2027 r., z podziałem na jednostki samorządu terytorialnego i organizacje pozarządowe;
zbiorczych danych, raportów lub analiz stanowiących podstawę informacji o przypadkach przedmiotowego traktowania osób z niepełnosprawnościami przez zespoły orzekające.
Z poważaniem
Barbara Okuła
Poseł na Sejm RP