Interpelacja w sprawie kształcenia cudzoziemców spoza Unii Europejskiej, z wyłączeniem obywateli Ukrainy, w publicznych szkołach doktorskich oraz bezpieczeństwa prowadzonych badań
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 20088
do ministra nauki i szkolnictwa wyższego
w sprawie kształcenia cudzoziemców spoza Unii Europejskiej, z wyłączeniem obywateli Ukrainy, w publicznych szkołach doktorskich oraz bezpieczeństwa prowadzonych badań
Zgłaszający: Artur Jarosław Łącki
Data wpływu: 25-09-2026
Szanowny Panie Ministrze,
polskie uczelnie powinny być otwarte na świat, wymianę wiedzy i najlepszych naukowców. Umiędzynarodowienie nauki nie może jednak zwalniać państwa z odpowiedzialności za bezpieczeństwo, sposób wydatkowania środków publicznych oraz rozwój własnych kadr naukowych.
Szczególne pytania pojawiają się w przypadku dyscyplin bezpośrednio związanych z funkcjonowaniem państwa, takich jak nauki o polityce i administracji. Przedmiotem prowadzonych badań mogą być polska administracja, bezpieczeństwo państwa, polityka zagraniczna, procesy decyzyjne czy działalność instytucji publicznych.
Badania te nie muszą ograniczać się do analizy ogólnodostępnych publikacji. Mogą obejmować wywiady z politykami, urzędnikami, dyplomatami i ekspertami, analizę dokumentów oraz poznawanie formalnych i nieformalnych mechanizmów działania państwa.
Ostatnie wyniki rekrutacji publikowane przez niektóre publiczne uczelnie, między innymi Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, skłaniają do postawienia szerszego pytania o skalę udziału cudzoziemców spoza Unii Europejskiej, z wyłączeniem obywateli Ukrainy, w szkołach doktorskich i politykę państwa w tym zakresie.
Nie chodzi o zamykanie polskiej nauki przed cudzoziemcami spoza Unii Europejskiej, z wyłączeniem obywateli Ukrainy. Chodzi o odpowiedź na podstawowe pytanie: czy państwo polskie wie, kogo kształci za publiczne pieniądze, jakie obszary państwa osoby te badają i czy posiada odpowiednie mechanizmy bezpieczeństwa?
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Ilu cudzoziemców spoza Unii Europejskiej, z wyłączeniem obywateli Ukrainy, kształci się obecnie w publicznych szkołach doktorskich w Polsce i jaki stanowią odsetek wszystkich doktorantów? Proszę o dane w podziale na obywateli Polski, pozostałych państw UE, Ukrainy oraz pozostałych państw trzecich, a także o analogiczne dane dla dyscypliny nauki o polityce i administracji.
Z jakich państw pochodzi najwięcej cudzoziemców spoza Unii Europejskiej, z wyłączeniem obywateli Ukrainy, kształcących się obecnie w publicznych szkołach doktorskich oraz jaka jest łączna roczna wartość wypłacanych im stypendiów doktoranckich?
Czy państwo posiada procedury weryfikacji cudzoziemców spoza Unii Europejskiej, z wyłączeniem obywateli Ukrainy, prowadzących badania dotyczące bezpieczeństwa, obronności, polityki zagranicznej, administracji publicznej lub procesów decyzyjnych, w szczególności pod kątem ich wcześniejszych afiliacji z zagranicznymi instytucjami państwowymi, wojskowymi, służbami lub podmiotami kontrolowanymi przez obce państwa?
Czy ministerstwo analizuje ryzyko wykorzystywania legalnej działalności naukowej prowadzonej przez cudzoziemców spoza Unii Europejskiej, z wyłączeniem obywateli Ukrainy, do pozyskiwania informacji o funkcjonowaniu polskich instytucji, ich kadrach, procedurach, relacjach personalnych oraz formalnych i nieformalnych mechanizmach podejmowania decyzji? Jeżeli tak, jakie wnioski wynikają z tych analiz?
Czy wobec doktorantów spoza Unii Europejskiej, z wyłączeniem obywateli Ukrainy, pochodzących z państw prowadzących działalność wywiadowczą przeciwko Rzeczypospolitej Polskiej stosowane są dodatkowe mechanizmy bezpieczeństwa? Jeżeli tak, jakie instytucje uczestniczą w ich stosowaniu, a jeżeli nie – dlaczego?
Czy ministerstwo planuje wprowadzenie jednolitych standardów bezpieczeństwa badań (research security) dla publicznych uczelni, obejmujących ocenę charakteru projektu badawczego, źródeł jego finansowania oraz wcześniejszych afiliacji zagranicznych badaczy, a także monitorowanie dostępu do środowisk i informacji istotnych z punktu widzenia bezpieczeństwa państwa?
Polska nauka powinna być międzynarodowa. Jednak otwartość nie może oznaczać naiwności. Państwo, które finansuje kształcenie doktorantów i umożliwia prowadzenie badań dotyczących własnych instytucji, ma obowiązek wiedzieć, czy system ten jest odpowiednio zabezpieczony przed wykorzystaniem go w celach sprzecznych z interesem Rzeczypospolitej Polskiej.
Z poważaniem
Artur Łącki
Poseł na Sejm RP
Podsekretarz stanu Andrzej Szeptycki
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Podaje wskaźniki procentowe (1)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5323 znakówadres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
DWM-WP.055.5.2026.DG
Warszawa, 15 października 2026 r.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Odpowiedź na interpelację nr 20088
Szanowny Panie Marszałku,
składam na Pana ręce odpowiedź na interpelację Posła na Sejm RP, Pana Artura Jarosława
Łąckiego w sprawie kształcenia cudzoziemców spoza Unii Europejskiej, z wyłączeniem obywateli
Ukrainy, w publicznych szkołach doktorskich oraz bezpieczeństwa prowadzonych badań.
Szanowny Panie Pośle,
uprzejmie informuję, że obecnie Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego pracuje nad
powołaniem zespołu wewnątrzresortowego ds. opracowania rekomendacji dotyczących
bezpieczeństwa badań i nauki.
Większość krajów UE wprowadziła wytyczne i rekomendacje związane z bezpieczeństwem
badań i nauki, co mogłoby stanowić podstawę do wypracowania właściwych rozwiązań
dla polskich naukowców i badaczy. Opracowanie rekomendacji wymaga kompleksowego
podejścia – również zaangażowania przedstawicieli agencji wykonawczych i uczelni.
Powołanie Zespołu umożliwi przeprowadzenie kompleksowej analizy krajowych uwarunko-
wań, identyfikację istniejących i potencjalnych zagrożeń oraz opracowanie rekomendacji
dotyczących budowy spójnego systemu bezpieczeństwa badań naukowych w Polsce,
uwzględniającego zarówno potrzeby środowiska naukowego, jak i wymogi bezpieczeństwa
państwa oraz standardy wypracowywane na poziomie Unii Europejskiej i państw partner-
skich.
Ponadto, przekazuję załączone dane (zestawienia):
1) RAP-1551_1 – Dane dotyczą osób kształcących się w publicznych szkołach doktorskich
według stanu na dzień 31 grudnia 2025. Każda osoba została uwzględniona jednokrot-
nie.
W przypadku osób posiadających więcej niż jedno obywatelstwo zastosowano hierarchiczną
klasyfikację według następującej kolejności: Polska → pozostałe państwa UE → Ukraina →
pozostałe państwa trzecie. Oznacza to, że osoba posiadająca obywatelstwo polskie oraz
obywatelstwo innego państwa została zaliczona do obywateli Polski, natomiast osoba
posiadająca obywatelstwo państwa UE oraz państwa trzeciego została zaliczona
do obywateli pozostałych państw UE. Osoby posiadające obywatelstwo Ukrainy i innego
państwa spoza UE zostały zaliczone do obywateli Ukrainy. Pozwoliło to na uzyskanie
rozłącznych kategorii i wyeliminowanie wielokrotnego wykazywania tej samej osoby.
-- 1 of 2 --
Telefon: +48 22 52 92 718 ul. Wspólna 1/3
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
Osoby bez informacji o obywatelstwie nie zostały zaliczone do kategorii państw trzecich.
Udziały procentowe obliczono w stosunku do liczby wszystkich doktorantów w odpowied-
nim zakresie zestawienia.
2) RAP-1551_2 - analogiczne zestawienie jak w pkt 1, sporządzone dla osób kształcących
się w dyscyplinie: nauki o polityce i administracji.
Zastosowano tę samą metodę klasyfikacji obywatelstwa oraz tę samą hierarchię
w przypadku osób posiadających więcej niż jedno obywatelstwo. Odsetki dla tej części
zestawienia obliczono w odniesieniu do ogólnej liczby doktorantów objętych zestawieniem
w dyscyplinie nauki o polityce i administracji, a nie w odniesieniu do wszystkich doktorantów
w Polsce. Przypisanie do dyscypliny następuje na podstawie dyscypliny wiodącej,
a w przypadku jej braku – na podstawie dyscypliny wskazanej w rozprawie doktorskiej.
W przypadku wskazania więcej niż jednej dyscypliny uczestnik ujmowany jest wielokrotnie,
odrębnie dla każdej dyscypliny.
3) RAP-1551_3 – Zestawienie obejmuje wyłącznie osoby zaklasyfikowane w kategorii
„pozostałe państwa trzecie” (zgodnie z klasyfikacją opisaną w pkt 1) z podziałem
na państwa obywatelstwa.
W przypadku posiadania przez doktoranta dwóch obywatelstw państw trzecich został
on zaliczony do każdego z nich, w związku z czym suma liczb osób w poszczególnych
państwach może przekraczać liczbę osób zaklasyfikowanych w kategorii „pozostałe państwa
trzecie”. Udziały procentowe obliczono w stosunku do łącznej liczby osób tej kategorii,
dlatego suma udziałów może przekroczyć 100%.
4) RAP-1551_4 – Zestawienie obejmuje roczną wartość stypendiów doktoranckich
przysługującą w 2025 r. osobom zaklasyfikowanym do grupy „pozostałe państwa
trzecie”, z podziałem na państwa obywatelstwa oraz z wierszem podsumowującym
(RAZEM).
Do wartości wliczono wyłącznie świadczenia odpowiadające zakresowi pojęcia stypendium
doktoranckiego przyjętemu w danych źródłowych (NIE wykluczono z zestawienia wartości,
które są niższe od minimalnej ustawowej wysokości stypendium doktoranckiego) oraz
dotyczące osób posiadających uprawnienie do pobierania stypendium. Wartość roczną
ustalono jako sumę kwot miesięcznych pomnożonych przez rzeczywistą liczbę miesięcy
przysługiwania stypendium w okresie od 1 stycznia do 31 grudnia 2025 r. Okresy częściowe
(rozpoczęcie lub zakończenie kształcenia w trakcie roku, zmiana wysokości stypendium)
wliczono proporcjonalnie. W wierszach krajowych osoba posiadająca dwa obywatelstwa
państw trzecich została zaliczona do każdego z nich; wiersz RAZEM obliczono natomiast
na poziomie osób, bez podwójnego liczenia.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia
Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego
Andrzej Szeptycki
Podsekretarz Stanu
/ – podpisano cyfrowo/
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 2 of 2 --