Interpelacja w sprawie bezpieczeństwa dostaw węgla i przygotowania Polski do sezonu grzewczego 2026/2027
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 20059
do ministra energii
w sprawie bezpieczeństwa dostaw węgla i przygotowania Polski do sezonu grzewczego 2026/2027
Zgłaszający: Joanna Borowiak, Elżbieta Witek, Zbigniew Hoffmann, Jacek Sasin, Robert Warwas, Marek Suski, Lidia Burzyńska, Barbara Bartuś, Urszula Rusecka, Bożena Borys-Szopa, Iwona Ewa Arent, Dorota Arciszewska-Mielewczyk, Zbigniew Krzysztof Kuźmiuk, Maciej Małecki, Marek Wesoły
Data wpływu: 24-09-2026
Szanowny Panie Premierze,
w ostatnich dniach pojawiły się bardzo poważne informacje dotyczące możliwości wystąpienia niedoborów węgla energetycznego w Polsce w nadchodzącym sezonie grzewczym 2026/2027.
Szczególny niepokój budzą wypowiedzi pana Andrzeja Gajewskiego, do niedawna prezesa spółki Orlen Termika – jednej z kluczowych spółek działających na polskim rynku ciepłowniczym.
Podczas XXX Forum Ciepłowników Polskich w Międzyzdrojach prezes Andrzej Gajewski publicznie ostrzegł, że w przypadku mroźnej zimy może dojść do niedoboru węgla. Wskazywał również, że przy powtórzeniu warunków pogodowych z poprzedniego sezonu poziom zapasów może znaleźć się na bardzo niskim poziomie.
Są to słowa niezwykle poważne, szczególnie że wypowiedział je nie komentator czy polityk opozycji, lecz osoba kierująca jedną z najważniejszych spółek ciepłowniczych w kraju i posiadająca dostęp do wiedzy dotyczącej rynku paliw oraz sytuacji sektora energetycznego.
Następnie, 16 września 2026 r., Andrzej Gajewski przestał pełnić funkcję prezesa spółki Orlen Termika.
W przestrzeni medialnej pojawiły się informacje wiążące tę decyzję z jego publicznymi wypowiedziami dotyczącymi możliwego niedoboru węgla. Okoliczność ta wymaga jednoznacznego wyjaśnienia. Jeżeli osoba odpowiedzialna za jedną z kluczowych spółek ciepłowniczych sygnalizuje ryzyko dotyczące bezpieczeństwa energetycznego państwa, reakcją powinno być przede wszystkim przedstawienie opinii publicznej danych pozwalających zweryfikować skalę tego zagrożenia. Sprawa jest tym bardziej istotna, że zwiększone wykorzystanie węgla w energetyce oraz sytuacja na europejskim rynku gazu mogą wpływać na dostępność surowca dla elektrociepłowni i lokalnych systemów ciepłowniczych.
Bezpieczeństwo energetyczne nie może być przedmiotem domysłów. Polacy, samorządy, przedsiębiorstwa ciepłownicze oraz szpitale, szkoły i inne instytucje publiczne muszą wiedzieć, czy państwo posiada wystarczające zapasy paliwa na cały sezon grzewczy.
W związku z powyższym zwracam się do Pana Premiera z następującymi pytaniami:
1. Ile dokładnie wynoszą obecnie zapasy węgla kamiennego przeznaczonego dla energetyki zawodowej i ciepłownictwa w Polsce – według stanu na 15 września 2026 r.?
2. Na ile dni przeciętnego zużycia wystarczą obecne zapasy przy założeniu normalnej zimy, a na ile przy scenariuszu mroźnej zimy porównywalnej z sezonem 2025/2026?
3. Czy rząd dysponuje analizami lub prognozami wskazującymi na możliwość wystąpienia niedoboru węgla w sezonie grzewczym 2026/2027? Jeżeli tak, kiedy zostały one sporządzone i jakie są najważniejsze wnioski z nich wynikające?
4. Jakie jest prognozowane krajowe wydobycie węgla energetycznego od września 2026 r. do końca marca 2027 r. i jak wielkość ta ma się do prognozowanego zapotrzebowania energetyki oraz ciepłownictwa?
5. Jaki wolumen węgla energetycznego Polska planuje zaimportować w IV kwartale 2026 r. oraz I kwartale 2027 r. i z jakich kierunków mają pochodzić dostawy?
6. Czy rząd posiada scenariusz awaryjny na wypadek długotrwałych mrozów oraz gwałtownego wzrostu zapotrzebowania na węgiel?
7. Czy istnieje ryzyko ograniczenia dostaw węgla do lokalnych przedsiębiorstw ciepłowniczych, szczególnie mniejszych podmiotów działających w miastach powiatowych?
8. Czy do Ministerstwa Energii, Ministerstwa Aktywów Państwowych lub innych instytucji rządowych docierały w 2026 r. ostrzeżenia ze strony przedsiębiorstw energetycznych, ciepłowniczych lub spółek wydobywczych dotyczące możliwości niedoboru węgla? Jeżeli tak – kiedy, od jakich podmiotów i jaka była reakcja rządu?
9. Czy Andrzej Gajewski lub Zarząd Orlen Termika SA przekazywali wcześniej przedstawicielom rządu, Orlen SA lub właściwym ministerstwom informacje dotyczące ryzyka niedoboru węgla w sezonie 2026/2027?
10. Jakie były oficjalne przyczyny zakończenia pełnienia przez Andrzeja Gajewskiego funkcji prezesa spółki Orlen Termika?
11. Czy publiczna wypowiedź pana Andrzeja Gajewskiego dotycząca możliwości wystąpienia niedoboru węgla miała jakikolwiek wpływ na decyzję o zakończeniu pełnienia przez niego funkcji prezesa?
12. Czy przed podjęciem tej decyzji przedstawiciele Orlen SA, Ministerstwa Aktywów Państwowych lub innych organów administracji rządowej kontaktowali się z Andrzejem Gajewskim w związku z jego wypowiedziami dotyczącymi sytuacji na rynku węgla?
13. Czy rząd może jednoznacznie zagwarantować obywatelom, że w sezonie grzewczym 2026/2027 w Polsce nie zabraknie węgla dla elektrociepłowni i przedsiębiorstw ciepłowniczych?
14. Jakie konkretne działania zostały już podjęte w celu zabezpieczenia odpowiednich zapasów węgla na wypadek mroźnej i długotrwałej zimy?
Sprawa dotyczy jednego z podstawowych elementów bezpieczeństwa państwa. Dlatego oczekuję przedstawienia konkretnych danych dotyczących zapasów, wydobycia, importu i prognozowanego zużycia węgla, a nie wyłącznie ogólnych zapewnień o bezpieczeństwie energetycznym kraju.
Opinia publiczna powinna również otrzymać jednoznaczne wyjaśnienie okoliczności zakończenia pełnienia funkcji przez prezesa spółki Orlen Termika, zwłaszcza w kontekście jego wcześniejszych publicznych ostrzeżeń dotyczących dostępności węgla.
Podsekretarz stanu Marian Zmarzły
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 2 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (5)
- Wykryto zwrot wymijający: „pozostaje w stałym kontakcie” (formułki uspokajające / pozorne działania)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6115 znakówwww.gov.pl/energia ul. Przemysłowa 26
kancelaria@me.gov.pl 00-450 Warszawa
BM-WPR.0510.295.2026.MK
Warszawa, 28.10.2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w nawiązaniu do interpelacji posłanki Joanny Borowiak oraz grupy posłów nr 20059
w sprawie bezpieczeństwa dostaw węgla i przygotowania Polski do sezonu grzewczego
2026/2027, poniżej przedstawiam odpowiedź na zadane pytania przygotowaną
w porozumieniu z Ministrem Aktywów Państwowych (dalej: MAP).
Według stanu na połowę września 2026 r. zapasy węgla kamiennego przeznaczonego dla
energetyki zawodowej i ciepłownictwa w Polsce na składowiskach kopalń wynosiły
ok. 1,7 mln ton. Odpowiednie, wymagane prawem zapasy, znajdują się również przy
jednostkach wytwórczych.
Art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne (Dz. U. z 2026 r.
poz. 1348) obliguje przedsiębiorstwa energetyczne zajmujące się wytwarzaniem energii
elektrycznej do utrzymywania zapasów paliw w ilości zapewniającej utrzymanie ciągłości
dostaw energii elektrycznej do odbiorców. W rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy
i Polityki Społecznej z dnia 12 lutego 2003 r. w sprawie zapasów paliw
w przedsiębiorstwach energetycznych (Dz. U. z 2023 r. poz. 2002) dla przedsiębiorstw
energetycznych zajmujących się produkcją energii elektrycznej w jednostkach wytwórczych
wykorzystujących węgiel kamienny oraz brunatny, ustalone zostały obligatoryjne wielkości
zapasów paliw, sposób ich gromadzenia oraz szczegółowy tryb przeprowadzania kontroli
stanu zapasów.
Z danych Ministerstwa Energii (dalej: ME) wynika, że Krajowy System Elektroenergetyczny
(dalej: KSE) pracuje stabilnie i nie są identyfikowane istotne zagrożenia dla bezpieczeństwa
jego pracy, jak i dostaw energii elektrycznej dla odbiorców w Polsce. Potwierdza to sytuacja
odnotowana w pierwszych tygodniach stycznia oraz lutego 2026 r. W warunkach silnych
mrozów i znacznie podwyższonego zużycia energii system zachował stabilną i bezpieczną
pracę, notując najwyższe w historii poziomy zarówno zapotrzebowania (29,3 GW), jak
i generacji mocy (31,3 GW).
Nie ma obecnie podstaw do formułowania hipotez o zagrożeniu dostępności węgla
kamiennego. ME w sposób ciągły monituje ten sektor, a także pozostaje w stałym kontakcie
z MAP i Agencją Rozwoju Przemysłu (dalej: ARP) Oddział w Katowicach. Dodatkowo
regularne kontrole i nadzór nad zapasami wykonuje Urząd Regulacji Energetyki (dalej: URE),
a Polskie Sieci Elektroenergetyczne S.A. (dalej: PSE) na bieżąco monitorują zapasy węgla
przy elektrowniach systemowych. Obecny stan zapasów nie odbiega od wymagań w tym
zakresie.
W ramach przygotowań do sezonu grzewczego 2026/2027 dokonano również przeglądu
dostępności węgla opałowego na terenie całego kraju. Obserwowane, zwiększone
zainteresowanie zakupem węgla przed rozpoczęciem sezonu grzewczego jest zjawiskiem
typowym dla tego okresu. Część gospodarstw domowych uzupełnia zapasy jesienią,
-- 1 of 2 --
+48 (22) 433 33 30 Ministerstwo Energii
www.gov.pl/energia ul. Przemysłowa 26
kancelaria@me.gov.pl 00-450 Warszawa
Strona 2 z 2
podczas gdy wiele z nich zabezpiecza opał z wyprzedzeniem, w miesiącach wiosennych
i letnich. Zgodnie z prowadzonym monitoringiem sektora górnictwa węgla kamiennego
i posiadanymi planami wydobywczymi, w okresie od września 2026 r. do marca 2027 r.
wydobycie węgla kamiennego energetycznego wyniesie ok. 17,5 mln ton.
Działania Rządu RP w zakresie zabezpieczenia dostępności węgla opałowego obejmują
bieżące monitorowanie sytuacji rynkowej oraz współpracę z MAP, ARP, URE, PSE,
wojewodami i spółkami sektora górnictwa węgla kamiennego oraz sektora transportu.
Umożliwia to rozpoznawanie ewentualnych zakłóceń w dostawach i podejmowanie działań
adekwatnych do skali oraz charakteru zgłaszanych potrzeb, również w przypadku
długotrwałych mrozów i gwałtownego wzrostu zapotrzebowania na węgiel. Należy jednak
podkreślić, że dotychczas do ME nie wpłynęły zgłoszenia informujące o potencjalnych
niedoborach węgla w związku ze zbliżającym się sezonem grzewczym. Aktualna sytuacja na
tym rynku nie wskazuje na możliwość wystąpienia zagrożeń w tym aspekcie.
Oprócz prowadzonego stałego monitoringu sytuacji w sektorze, w ramach przygotowań do
sezonu grzewczego 2026/2027 przeprowadzono ogólnokrajowy przegląd dostępności
węgla opałowego, wykorzystując informacje przekazane przez właściwe jednostki urzędów
wojewódzkich. Zwrócono się również do spółek sektora węglowego z prośbą o przekazanie
informacji dotyczących stanu zapasów u autoryzowanych sprzedawców oraz ewentualnych
ryzyk zachwiania relacji między podażą a popytem w rozpoczynającym się sezonie
grzewczym. Działania te będą kontynuowane. Służą one ocenie zabezpieczenia potrzeb
odbiorców i rozpoznaniu ewentualnej konieczności podjęcia dodatkowych prac.
Ponadto przygotowany został projekt ustawy o zmianie ustawy - Prawo energetyczne oraz
ustawy o zmianie ustawy - Prawo energetyczne oraz niektórych innych ustaw (UD446).
Ustawa została uchwalona przez Parlament, a następnie podpisana przez Prezydenta RP.
Projekt m.in. dokonał zmiany ustawy – Prawo energetyczne w zakresie art. 11 ust. 6 i 6a
oraz dodał art. 11 ust. 6aa i 6ab, normując upoważnienia do wydania odrębnego
rozporządzenia w sprawie szczegółowych zasad i trybu wprowadzania ograniczeń
w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej i odrębnego rozporządzenia w sprawie
szczegółowych zasad i trybu wprowadzania ograniczeń w sprzedaży paliw stałych oraz
w dostarczaniu ciepła.
Odnosząc się do kwestii zakończenia pełnienia funkcji Prezesa Zarządu przez Pana Andrzeja
Gajewskiego, na podstawie informacji uzyskanych z MAP uprzejmie wyjaśniam, że Skarb
Państwa nie jest akcjonariuszem ORLEN Termika S.A. Spółka funkcjonuje w ramach Grupy
ORLEN, a właścicielem na poziomie grupy kapitałowej jest ORLEN S.A. W związku z
powyższym szczegółowe pytania dotyczące powodów odwołania powinny być kierowane
bezpośrednio do Grupy ORLEN.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra
Marian Zmarzły
Podsekretarz stanu
28.10.2026 $ezdPolePodpisu1
Do wiadomości: Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 2 of 2 --