Interpelacja w sprawie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 20055
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
Zgłaszający: Robert Dowhan
Data wpływu: 24-09-2026
Szanowna Pani Minister, proszę o odpowiedź, gdzie mają szukać przedsiębiorcy pracowników spełniających warunki niepełnosprawności wynikające z ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Mimo ogłoszeń, zachęt w postaci dogodniejszych warunków pracy czy dostosowanej infrastruktury – tych ludzi po prostu brak. Brak jest odzewu na ogłoszenia i brak zgłoszeń od takich osób.
Najdobitniej pokazuje to odpowiedź na interpelację dotyczącą MSZ. Mimo ogłoszeń – chętnych brak. Ministerstwo, państwowa posadka, cieplarniane warunki, Warszawa (czyli największe skupisko ludzi) i zero odzewu. A co mają zrobić pracodawcy w mniejszych miejscowościach? Fizycznie nie mają takich możliwości mimo chęci, gotowych stanowisk czy przywilejów. Jednak na mocy ustawy muszą płacić kary/wpłaty, nie zaliczając tego nawet w koszty uzyskania przychodów. Czyż to nie absurd i bubel prawny?
Może miało to sens na początku naszej transformacji, ale teraz czasy się zmieniły. Osoby niepełnosprawne mają zapewnioną opiekę i wsparcie państwa na każdym etapie. Mają dodatki, przywileje, wsparcie finansowe na poziomie lokalnym i krajowym. Nawet jeżeli na danym terenie są takie osoby, to im się po prostu nie opłaca pracować.
Funkcjonowanie tego przepisu, jak i samego PFRON-u, straciło już sens. Nie trzeba daleko szukać – widać to po liczbie pracowników i ogłoszeniach o pracę dawanych chociażby przez wspomniane MSZ. Z poważaniem Poseł na Sejm RP
Robert Dowhan
Podsekretarz stanu Katarzyna Nowakowska
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (2)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6591 znakówinfo@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.562.2026
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 20055 Pana Posła Roberta Dowhana, w sprawie ustawy
o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, proszę
przyjąć poniższe wyjaśnienia.
Informuję, że pracodawcy poszukujący pracowników ze stopniem niepełnosprawności
mogą w ramach usługi pośrednictwa pracy korzystać z dopasowanej do ich potrzeb pomocy
341 powiatowych urzędów pracy.
Pośrednictwo pracy jest usługą bezpłatną - urzędy nie pobierają za jej świadczenie żadnych
opłat za zgłoszenie oferty ani od pracodawców, ani od kandydatów, którzy z nich
skorzystali.
Pracodawcy korzystający z usługi pośrednictwa pracy otrzymują wsparcie w przygotowaniu
oraz rozpowszechnieniu oferty pracy (m.in. za pośrednictwem ogólnopolskiej bazy ePraca
i aplikacji mobilnej o tej samej nazwie), a także w doborze odpowiednich kandydatów, którzy
następnie są kierowani do pracy. Osoby poszukujące pracy w ramach tej usługi mogą
natomiast uzyskać informacje o aktualnych ofertach pracy oraz organizowanych giełdach
i targach pracy umożliwiających bezpośredni kontakt z pracodawcami.
Pracodawcy mogą zgłaszać oferty pracy w wybranych przez siebie powiatowych urzędach
pracy. Istnieje możliwość wybrania więcej niż jednego urzędu pracy, przy wskazaniu urzędu
wiodącego. Jedną ofertę może zatem realizować kilka urzędów pracy. Jest to rozwiązanie
szczególnie istotne w przypadku ofert, które dotyczą stanowisk pracy rozmieszczonych na
terenie całego województwa lub kraju.
Pracodawca może zgłosić ofertę w dogodny dla siebie sposób. Kierownictwo Ministerstwa
Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej (MRPiPS) rekomenduje dokonanie zgłoszenia za
pośrednictwem elektronicznego formularza online. Pracodawca może również zgłosić
ofertę telefonicznie, a także przekazać ją do urzędu z wykorzystaniem poczty, faksu lub
emaila.
E-formularz oferty pracy udostępniono na stronie internetowej https://praca.gov.pl pod
adresem: https://www.praca.gov.pl/eurzad/uslugi-elektroniczne/kreator-wnioskow/PSZ-
ZOPP. Wypełniony formularz jest automatycznie przekazywany do wskazanego przez
pracodawcę urzędu pracy.
Dokonując zgłoszenia oferty pracy pracodawca podaje informacje dotyczące swojej firmy,
miejsca pracy, oczekiwań wobec kandydatów oraz sposobu, w który urząd ma realizować
ofertę. Może też wskazać czy oferta jest dedykowana dla osób ze stopniem
niepełnosprawności - taka oferta posiada specjalny znacznik i jest łatwa do wyszukania
w ePracy.
-- 1 of 3 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Należy też wspomnieć o - realizowanym od 1 stycznia 2025 r. w Biurze Pełnomocnika Rządu
do spraw Osób Niepełnosprawnych we współpracy z Polską Federacją Zatrudnienia
Wspomaganego oraz Polską Unią Zatrudnienia Wspomaganego - projekcie pn.
"Standaryzacja modelu zatrudnienia wspomaganego w Polsce"1.
Usługa zatrudnienia wspomaganego to metoda pracy z osobami z niepełnosprawnością,
której celem jest umożliwienie im dostępu do pracy i utrzymanie płatnego zatrudnienia na
otwartym rynku pracy. Jest to instrument nieobecny dotychczas w trwałym
ogólnodostępnym systemie rozwiązań kierowanych do osób z niepełnosprawnościami.
Projekt ma charakter koncepcyjny. Na jego podstawie wypracowane zostaną rozwiązania
dotyczące systemu wdrożenia modelu zatrudnienia wspomaganego, w tym niezbędnych
procedur standaryzujących obszar merytoryczny, organizacyjny oraz finansowy usługi
zatrudnienia wspomaganego.
Konkurs nr FERS.03.04-IP.06-001/26 na realizację projektów w ramach Działania 03.04
Nowe rozwiązania na rzecz osób z niepełnosprawnościami Programu Fundusze Europejskie
dla Rozwoju Społecznego 2021-2027, ogłoszono 22 września 2026 r. Jego celem jest
przetestowanie wdrożenia modelu zatrudnienia wspomaganego wypracowanego
w projekcie koncepcyjnym pn. „Standaryzacja modelu zatrudnienia wspomaganego
w Polsce” nr FERS.03.04-IP.06-0001/24 (PK) poprzez kontraktowanie i realizację usługi
zatrudnienia wspomaganego.
W ramach konkursu przewiduje się utworzenie agencji zatrudnienia wspomaganego, które
zostaną poddane procesowi certyfikacji oraz objęte stałym, intensywnym wsparciem, na
które składają się m.in. szkolenia kadry merytorycznej, coaching, superwizję oraz mentoring.
Ponadto planowane jest kompleksowe przygotowanie zawodowe około 1 200 trenerów
pracy, mające na celu zapewnienie wysokiej jakości usług świadczonych na rzecz osób
z niepełnosprawnościami.
Rozwiązaniu wskazanego przez Pana posła problemu mają służyć działania prowadzone
przez Agencje Zatrudnienia Wspomaganego (AZW), które będą wyszukiwać,
przygotowywać i rekomendować kandydatów do konkretnych stanowisk. Pracodawca nie
będzie musiał samodzielnie prowadzić pełnego procesu poszukiwania osób spełniających
warunki określone w ustawie o rehabilitacji – przedstawieni mu kandydaci będą już
wstępnie przygotowani do pracy. Część działań związanych z rekrutacją, diagnozą potrzeb
czy wdrożeniem przejmą AZW i trenerzy pracy.
Pracodawca będzie ponadto mógł skorzystać z usług trenera pracy, który pomoże
dopasować stanowisko pracy do potrzeb osoby z niepełnosprawnością, przygotować ją do
wykonywania obowiązków czy też udzieli wsparcia jej przełożonym oraz
współpracownikom.
Przypominam, że w Polsce system wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób
Niepełnosprawnych (PFRON) przyjęto celem umożliwienia realizacji zadań przewidzianych
w ustawie o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób
niepełnosprawnych. Podobny system kwotowo-poborowy funkcjonuje również w innych
krajach europejskich, np. w Niemczech i we Francji.
1 W ramach programu Fundusze Europejskie dla Rozwoju Społecznego (FERS), działanie 3.4 Nowe rozwiązania
na rzecz osób z niepełnosprawnościami.
-- 2 of 3 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Wpłaty nie są powiązane z dochodem pracodawcy, lecz z poziomem zatrudnienia osób
z niepełnosprawnościami. Przyznanie wskazanej przez Pana Posła preferencji podatkowej
prowadziłoby do osłabienia stymulacyjnej funkcji tego instrumentu, ograniczając jego
skuteczność jako narzędzia realnie wspierającego zatrudnienie osób
z niepełnosprawnościami.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Katarzyna Nowakowska
Podsekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 3 of 3 --