Interpelacja w sprawie ustawowego zabezpieczenia rodzinnych ogrodów działkowych przed nadmiernymi opłatami z tytułu użytkowania wieczystego gruntów
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 20022
do ministra finansów i gospodarki
w sprawie ustawowego zabezpieczenia rodzinnych ogrodów działkowych przed nadmiernymi opłatami z tytułu użytkowania wieczystego gruntów
Zgłaszający: Iwona Hartwich
Data wpływu: 23-09-2026
Szanowny Panie Ministrze,
do mojego biura poselskiego w ostatnim czasie wpłynęło ponad 55 pism od przedstawicieli rodzinnych ogrodów działkowych oraz działkowców zaniepokojonych możliwością obciążania rodzinnych ogrodów działkowych wysokimi opłatami z tytułu użytkowania wieczystego gruntów.
Autorzy kierowanych do mnie wystąpień zwracają uwagę przede wszystkim na społeczny i niekomercyjny charakter rodzinnych ogrodów działkowych. ROD pełnią funkcje rekreacyjne, społeczne, zdrowotne i ekologiczne, a dla wielu osób – w szczególności emerytów, rencistów i osób o niższych dochodach – stanowią jedną z najbardziej dostępnych form wypoczynku i aktywności. Obawy przedstawione w otrzymanej przeze mnie korespondencji są zbieżne z przedmiotem petycji wielokrotnej skierowanej do Senatu RP 7 września 2026 r., której autorzy postulują zmianę przepisów w celu zabezpieczenia rodzinnych ogrodów działkowych przed nadmiernymi opłatami z tytułu użytkowania wieczystego. W petycji wskazano również, że w części ogrodów są już wydawane rozstrzygnięcia skutkujące obowiązkiem ponoszenia takich opłat.
Liczba wystąpień kierowanych do mojego biura poselskiego pokazuje jednak, że problem wywołuje istotne obawy w środowisku działkowców. Szczególne zaniepokojenie budzi możliwość stosowania wobec gruntów zajmowanych przez ROD stawek właściwych dla nieruchomości wykorzystywanych komercyjnie, mimo że rodzinne ogrody działkowe nie są prowadzone w celu osiągania zysku. Kwestia ta była już przedmiotem interpelacji poselskich oraz pytań kierowanych do rządu.
W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:
1. Czy ministerstwo planuje podjęcie prac legislacyjnych mających na celu jednoznaczne uregulowanie zasad ustalania opłat za użytkowanie wieczyste gruntów zajmowanych przez rodzinne ogrody działkowe?
2. Czy ministerstwo rozważa wprowadzenie odrębnej, preferencyjnej stawki opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste gruntów przeznaczonych na prowadzenie rodzinnych ogrodów działkowych?
3. Czy jest analizowana możliwość ustawowego wyłączenia stosowania wobec ROD stawek właściwych dla nieruchomości wykorzystywanych w celach komercyjnych?
4. Ile rodzinnych ogrodów działkowych jest obecnie objętych odpłatnym użytkowaniem wieczystym, jakie stawki są wobec nich stosowane oraz ilu działkowców ten problem bezpośrednio dotyczy?
5. Czy ministerstwo przeprowadziło analizę nie tylko liczby ROD już objętych opłatami, ale także liczby ogrodów, które w przyszłości mogą zostać nimi objęte lub których opłaty mogą zostać zaktualizowane?
6. Czy ministerstwo analizowało skutki finansowe ewentualnego wzrostu opłat dla poszczególnych działkowców, w szczególności emerytów, rencistów oraz osób o niższych dochodach?
7. Czy w ocenie ministerstwa obecne przepisy w wystarczającym stopniu chronią rodzinne ogrody działkowe przed znacznym wzrostem opłat za użytkowanie wieczyste? Jeżeli tak, proszę o wskazanie konkretnych mechanizmów prawnych zapewniających taką ochronę.
8. Czy ministerstwo prowadzi lub zamierza prowadzić konsultacje z Polskim Związkiem Działkowców i przedstawicielami ROD w sprawie wypracowania systemowego rozwiązania tego problemu?
9. Czy rząd rozważa podjęcie inicjatywy ustawodawczej, która zagwarantowałaby stabilne i jednolite w całym kraju zasady dotyczące użytkowania wieczystego gruntów zajmowanych przez rodzinne ogrody działkowe?
Z poważaniem
Iwona Hartwich
Poseł na Sejm RP
Podsekretarz stanu Tomasz Lewandowski
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Podaje wskaźniki procentowe (8)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (7)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
11427 znakówkancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Znak pisma: DN-I.054.16.2026
Warszawa, 16 października 2026 r.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Dotyczy: interpelacji nr 20022 sprawie ustawowego zabezpieczenia rodzinnych ogrodów
działkowych przed nadmiernymi opłatami z tytułu użytkowania wieczystego gruntów
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 20022 z 29 września 2026 r. Pani Poseł Iwony
Hartwich w sprawie ustawowego zabezpieczenia rodzinnych ogrodów działkowych przed
nadmiernymi opłatami z tytułu użytkowania wieczystego gruntów, uprzejmie
przedstawiam następujące informacje.
Ad 1.
W pierwszej kolejności należy podkreślić, że zasady ustalania oraz uiszczania opłat z tytułu
użytkowania wieczystego, w tym za nieruchomości gruntowe oddane stowarzyszeniom
ogrodowym z przeznaczeniem na zakładanie i prowadzenie rodzinnych ogrodów
działkowych są uregulowane w art. 71-78 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce
nieruchomościami (Dz. U. z 2026 r., poz. 399) zwanej dalej „ugn”. W przypadku oddania
nieruchomości gruntowej w użytkowanie wieczyste publiczny właściciel gruntu pobiera
pierwszą opłatę i opłaty roczne. Opłaty z tytułu użytkowania wieczystego ustala się
według stawki procentowej od ceny nieruchomości gruntowej.
Wysokość stawek procentowych opłat rocznych z tytułu użytkowania wieczystego jest
uzależniona od określonego w umowie celu, na jaki nieruchomość gruntowa została
oddana (art. 71 ust. 1 i art. 72 ust. 1 i 3 ugn). Jednocześnie właściwy organ może udzielić
bonifikaty od pierwszej opłaty i opłat rocznych, na podstawie odpowiednio zarządzenia
wojewody albo uchwały rady lub sejmiku (art. 73 ust. 3 ugn). W zarządzeniu wojewody
albo uchwale rady lub sejmiku określa się w szczególności warunki udzielania bonifikat i
wysokość stawek procentowych. W konsekwencji, zgodnie z obowiązującymi przepisami,
publiczny właściciel gruntu ma możliwość określenia preferencyjnych warunków
odpłatności także w odniesieniu do gruntów rodzinnych ogrodów działkowych, przy
jednoczesnym uwzględnieniu uwarunkowań lokalnych oraz zgodnie z zasadami
prawidłowej gospodarki (art. 12 ugn).
-- 1 of 4 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Ponadto należy mieć na uwadze, że jeżeli przy oddaniu nieruchomości gruntowej w
użytkowanie wieczyste nie został określony cel, na który nieruchomość była oddana,
stawkę procentową opłaty rocznej przyjmuje się stosownie do celu wynikającego ze
sposobu korzystania z nieruchomości. Jeżeli zatem nieruchomość oddana w użytkowanie
wieczyste faktycznie wykorzystywana jest na cele komercyjne organ powinien przyjąć
stawkę w wysokości 3%. Natomiast zastosowanie jednej z preferencyjnych stawek
procentowych opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego uzasadnione jest w
przypadku, gdy cel wynikający ze sposobu korzystania z gruntu mieści się w katalogu
zawartym w art. 72 ust. 3 pkt 1-4a ugn.
W Ministerstwie Rozwoju i Technologii nie są obecnie prowadzone prace legislacyjne
mające na celu uregulowanie zasad ustalania opłat za użytkowanie wieczyste gruntów
zajmowanych przez rodzinne ogrody działkowe.
Ad 2. i Ad 3.
Odnosząc się do postulatu wprowadzenia preferencyjnej stawki opłaty rocznej za użytkowanie
wieczyste gruntów przeznaczonych na prowadzenie rodzinnych ogrodów
działkowych należy zauważyć, że analogiczny postulat został przedstawiony w piśmie Krajowego
Zarządu Polskiego Związku Działkowców z dnia 14 stycznia 2026 r. W wystąpieniu tym
wskazano, iż obowiązujące obecnie regulacje umożliwiają stosowanie najwyższej przewidzianej
ustawą stawki procentowej (tj. 3%) w stosunku do gruntów, które zostały oddane w użytkowanie
wieczyste na cele ROD, co w ocenie Związku jest sprzeczne z istotą rodzinnego ogrodnictwa
działkowego.
W celu określenia skali problemu oraz oceny celowości podjęcia interwencji legislacyjnej
pismami z dnia 11 marca 2026 r. Ministerstwo Rozwoju i Technologii zwróciło się do
wszystkich wojewodów oraz Polskiego Związku Działkowców o wskazanie m.in. obowiązujących
stawek procentowych oraz wysokości opłat rocznych z tytułu użytkowania wieczystego gruntów
Skarbu Państwa oraz jednostek samorządu
terytorialnego oddanych Polskiemu Związkowi Działkowców na cele związane z
zakładaniem i prowadzeniem rodzinnych ogrodów działkowych.
Jak wynika z wyjaśnień udzielonych przez Polski Związek Działkowców w piśmie z dnia 27
marca 2026 r. prawo użytkowania wieczystego ustanawiane przez Skarb Państwa lub jednostki
samorządu terytorialnego na rzecz Polskiego Związku Działkowców miało co do zasady charakter
nieodpłatny. Polski Związek Działkowców wskazał, iż na przestrzeni wielu lat funkcjonowania i
rozwoju rodzinnych ogrodów działkowych nie odnotowano
przypadków przekazania przez jednostki samorządu terytorialnego lub starostów
gospodarujących nieruchomościami Skarbu Państwa gruntów pod ROD w odpłatne
użytkowanie wieczyste.
Obowiązek wnoszenia opłaty rocznej jest natomiast wynikiem postępowań administracyjnych lub
sądowych oraz nabywania prawa użytkowania wieczystego na rynku wtórnym. Jednocześnie z
przekazanych przez wojewodów danych wynika, że mniej niż 1% powierzchni gruntów oddanych
w użytkowanie wieczyste na cele prowadzenia rodzinnych ogrodów działkowych objętych jest
opłatą roczną.
Wobec powyższego należy podkreślić, że problem stosowania wobec ROD stawek właściwych dla
nieruchomości wykorzystywanych na cele komercyjne ma charakter marginalny. Ponadto
należy podkreślić, że uprzywilejowanie rodzinnych ogrodów działkowych względem innych
użytkowników wieczystych mogłoby naruszać fundamentalną w polskim porządku prawnym
zasadę równości.
-- 2 of 4 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Ministerstwo Rozwoju i Technologii aktualnie nie planuje zatem wprowadzenia odrębnej stawki
opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego gruntów przeznaczonych na prowadzenie
rodzinnych ogrodów działkowych.
Ad 4.
Zgodnie z informacjami uzyskanymi od wojewodów oraz Polskiego Związku Działkowców łączna
powierzchnia gruntów oddanych w użytkowanie wieczyste na prowadzenie rodzinnych ogrodów
działkowych wynosi 24 755,59 ha z czego jedynie w odniesieniu do gruntów o powierzchni
181,90 ha aktualny jest obowiązek wnoszenia opłaty rocznej. W świetle tych danych, odpłatność
dotyczy 54 rodzinnych ogrodów działkowych, tj. ok. 5400 działek, występujących na terenie 16
okręgowych zarządów Polskiego Związku Działkowców. W stosunku do gruntów oddanych w
użytkowanie wieczyste na cele prowadzenia rodzinnych ogrodów działkowych zgłoszono
stosowanie stawek opłat rocznych w wysokości 0,3%, 1%, 3%, 4%. Łączny dochód jednostek
samorządu terytorialnego i Skarbu Państwa z tytułu opłat za użytkowanie wieczyste gruntów
oddanych na cele prowadzenia rodzinnych ogrodów działkowych wynosi 227 888,83 zł (dane za
rok 2025).
Należy mieć również na uwadze, że Polski Związek Działkowców pierwotnie otrzymywał od
Skarbu Państwa i jednostek samorządu terytorialnego prawo użytkowania wieczystego
nieodpłatnie. Nieruchomości gruntowe oddane w użytkowanie wieczyste, o charakterze
odpłatnym, mają swoje źródło w postępowaniach administracyjnych i sądowych oraz w
nabywaniu prawa użytkowania wieczystego na rynku wtórnym.
Ad 5. i Ad 6.
Nie jest możliwe oszacowanie liczby gruntów, które zostaną oddane w użytkowanie wieczyste na
cele ROD, w tym również skali opłat z tytułu użytkowania wieczystego i ich wysokości.
Nieruchomości gruntowe już oddane w użytkowanie wieczyste na cele ROD, w stosunku do
których obowiązuje zwolnienie z opłat z tytułu użytkowania wieczystego, nie mogą być obciążone
tym obowiązkiem. Grunty oddane w użytkowanie wieczyste na cele ROD odpłatnie (poniżej 1%
ogólnej powierzchni wszystkich ROD), podlegają aktualizacji opłat z tytułu użytkowania
wieczystego zgodnie z przepisami ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Ad 7.
W przypadku oddania nieruchomości gruntowej w użytkowanie wieczyste publiczny
właściciel gruntu pobiera pierwszą opłatę i opłaty roczne. Opłaty z tytułu użytkowania
wieczystego ustala się według stawki procentowej od ceny nieruchomości gruntowej.
Wysokość stawek procentowych opłat rocznych z tytułu użytkowania wieczystego jest
uzależniona od określonego w umowie celu, na jaki nieruchomość gruntowa została
oddana (art. 71 ust. 1 i art. 72 ust. 1 i 3 ugn). Jednocześnie właściwy organ może udzielić
bonifikaty od pierwszej opłaty i opłat rocznych, na podstawie odpowiednio zarządzenia
wojewody albo uchwały rady lub sejmiku (art. 73 ust. 3 ugn). W zarządzeniu wojewody
albo uchwale rady lub sejmiku określa się w szczególności warunki udzielania bonifikat i
wysokość stawek procentowych. W konsekwencji, zgodnie z obowiązującymi przepisami,
publiczny właściciel gruntu ma możliwość określenia preferencyjnych warunków
odpłatności także w odniesieniu do gruntów rodzinnych ogrodów działkowych, przy
jednoczesnym uwzględnieniu uwarunkowań lokalnych oraz zgodnie z zasadami
prawidłowej gospodarki (art. 12 ugn).
Ponadto stosownie do art. 71 ust. 4 ugn, opłaty roczne wnosi się przez cały okres
użytkowania wieczystego, w terminie do dnia 31 marca każdego roku, z góry za dany rok.
Opłaty rocznej nie pobiera się natomiast za rok, w którym zostało ustanowione prawo
-- 3 of 4 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
użytkowania wieczystego. Właściwy organ, na wniosek użytkownika wieczystego złożony
nie później niż 14 dni przed upływem terminu płatności, może ustalić inny termin zapłaty.
Jednocześnie zgodnie z art. 77 ust. 2a ugn, w przypadku, gdy zaktualizowana wysokość
opłaty rocznej przewyższa co najmniej dwukrotnie wysokość dotychczasowej opłaty
rocznej, użytkownik wieczysty wnosi opłatę roczną w wysokości odpowiadającej
dwukrotności dotychczasowej opłaty rocznej. Pozostałą kwotę ponad dwukrotność
dotychczasowej opłaty rozkłada się na dwie równe części, które powiększają
opłatę roczną w następnych dwóch latach. Opłata roczna w trzecim roku od aktualizacji
jest równa kwocie wynikającej z tej aktualizacji.
Ad 8. i Ad 9.
W ocenie Ministerstwa Rozwoju i Technologii przedstawione powyżej zasady ustalania oraz
uiszczania opłat z tytułu użytkowania wieczystego są jednolite dla całego kraju oraz zapobiegają
nieuzasadnionemu obciążaniu dodatkowymi kosztami poszczególnych użytkowników rodzinnych
ogrodów działkowych.
Wymaga podkreślenia, iż Ministerstwo Rozwoju i Technologii pozostaje w dialogu z
przedstawicielami Polskiego Związku Działkowców oraz innych stowarzyszeń ogrodowych.
Dotychczasowa korespondencja oraz wyniki badania ankietowego potwierdzają, iż zjawisko
ustalania najwyższych przewidzianych ustawą o gospodarce nieruchomościami stawek
procentowych dla gruntów oddanych na cele ROD, w skali kraju ma charakter marginalny.
W konsekwencji brak jest dostatecznych przesłanek uzasadniających podjęcie postulowanych
działań legislacyjnych.
Przedstawiając powyższe informacje ufam, że przyczynią się one do wyjaśnienia kwestii
przedstawionych w interpelacji Pani Poseł.
Z upoważnienia, z wyrazami szacunku
Tomasz Lewandowski
Podsekretarz Stanu
/ kwalifikowany podpis elektroniczny /
w Ministerstwie Rozwoju i Technologii
-- 4 of 4 --