Interpelacja w sprawie wprowadzenia zakazu polowań w związku z przypadkami kłusownictwa oraz krytyczną oceną UE co do wpływu myślistwa na współczesną przyrodę i ochronę środowiska
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 200
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie wprowadzenia zakazu polowań w związku z przypadkami kłusownictwa oraz krytyczną oceną UE co do wpływu myślistwa na współczesną przyrodę i ochronę środowiska
Zgłaszający: Klaudia Jachira
Data wpływu: 05-12-2023
Szanowna Pani Minister,
w dniu 20 listopada 2023 roku oficer prasowy krośnieńskiej Policji podkom. Paweł Buczyński przekazał PAP, iż w okolicach wsi Olchowiec w gminie Dukla została zatrzymana jedna osoba, która pojazdem rolniczym przewoziła truchło wilka, który został zabity prawdopodobnie podczas polowania.
Statystyki prowadzone przez Regionalną Dyrekcję Lasów Państwowych w Krośnie w latach 2007–2020 roku skutkowały ustaleniem, że skłusowanych zostało 265 dzikich zwierząt, w tym zwierzyna łowna, jak i gatunki objęte całkowitą ochroną.
Kłusownictwo pozostaje czynnym problemem w naszym kraju, którego znaczenie jest marginalizowane, a prowadzone statystki obejmują nieliczne przypadki ujawnionego kłusownictwa.
Zarówno w prasie, jak również w raportach straży leśnej nie brakuje sytuacji opisujących zastawione wnyki i sidła, które rodziły niebezpieczeństwo dla grzybiarzy lub przypadki postrzałów innych osób w trakcie polowań, które zostały mylnie poczytane np. za dzika.
Dodatkowo przypomnieć należy, że Unia Europejska już od 2021 roku postuluje wprowadzenie zakazu polowań na jej terenie w związku z bardzo krytyczną oceną wpływu myślistwa na współczesną przyrodę i ochronę środowiska. Komisja Europejska zaliczyła myślistwo do tej samej kategorii, co górnictwo pod kątem szkodliwego oddziaływania na środowisko.
Biorąc pod uwagę powyższe, zwracam się z prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Czy ministerstwo będzie popierało utrzymanie całkowitego zakazu odstrzału wilków w Polsce?
Czy ministerstwo popiera unijne postulaty dotyczące utworzenia stref ochrony przyrody na terenie całej wspólnoty z bezwzględnym zakazem polowań na jakiekolwiek gatunki?
Jak wyglądają aktualne raporty Straży Leśnej o kłusownictwie na leśną zwierzynę i likwidacji narzędzi kłusowniczych?
Czy ministerstwo dysponuje aktualnymi badaniami w przedmiocie ustalenia stopnia skażenia środowiska ołowiem pochodzącym z amunicji łowieckiej?
W jaki sposób ministerstwo weryfikuje skuteczność zakazu stosowania amunicji ołowianej na obszarach wodno-błotnych?
Czy ministerstwo zamierza podjąć działania w celu ograniczenia albo zakazu polowań, zaprzestania myślistwa raz na zawsze, skoro we współczesnym świecie nie ma żadnego uzasadnienia dla zabijania zwierząt dla rozrywki?
Czy ministerstwo zamierza podjąć inicjatywę ustawodawczą w kierunku zaostrzenia wymiaru kary za przestępstwa i wykroczenia określone w ustawie – Prawo łowieckie (art. 51-53) w związku ze zmianą warunków środowiskowych od początku 1996 roku, kiedy owe przepisy były formułowane, i zwiększeniem stopnia społecznej szkodliwości każdego z penalizowanych przestępstw i wykroczeń?
Z poważaniem
Klaudia Jachira
Podsekretarz stanu Mikołaj Dorożała
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (5)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
7214 znakówinfo@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DLŁ-WNO.050.113.2023.RB
2963606.11737840.9531978
Warszawa, 20-02-2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację Pani Poseł Klaudii Jachiry w sprawie wprowadzenia zakazu
polowań w związku z przypadkami kłusownictwa oraz krytyczną oceną Unii Europejskiej
co do wpływu myślistwa na współczesną przyrodę i ochronę środowiska, K10INT200,
przedstawiam poniższe informacje.
Na wstępie chciałbym zapewnić, że kwestia właściwego traktowania zwierzyny dzikiej jest
sprawą niezwykle ważną społecznie. Obecne Kierownictwo Ministerstwa Klimatu
i Środowiska (dalej MKiŚ) przykłada wielką wagę do wszystkich aspektów związanych
z ochroną przyrody i należytym kształtowaniem środowiska.
Należy podkreślić, że wilk podlega ochronie ścisłej na terenie całego kraju od 1998 r. -
aktualnie na mocy rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 16 grudnia 2016 r. w sprawie
ochrony gatunkowej zwierząt (Dz. U. z 2022 r. poz. 2380). Ponadto, Polska populacja wilka jest
wymieniona w załączniku II i V dyrektywy Rady 92/43/EWG z dnia 21 maja 1992 r. w sprawie
ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory. Wilk stanowi przedmiot ochrony
w obszarach Natura 2000 i jest dodatkowo gatunkiem priorytetowym, w związku z czym jako
kraj jesteśmy zobowiązani do zachowania tego gatunku we właściwym stanie ochrony.
Populacja wilka od czasu objęcia ścisłą ochroną gatunkową systematycznie wzrasta,
podobnie powiększył się zasięg jego występowania. W raporcie z art. 17 dyrektywy
siedliskowej, przekazanym w 2019 r. do Komisji Europejskiej, stan zachowania wilka
w alpejskim regionie biogeograficznym uznano za właściwy (FV), zaś w regionie
kontynentalnym określono jako niewłaściwy, ale ulegający poprawie (U1+). Należy
pamiętać, że objęcie ochroną wilka zarówno na poziomie całego kraju, jak i konsekwencja
ochrony na poziomie Unii Europejskiej – w Polsce od 2004 r., ukierunkowane było właśnie
m.in. na ten cel, tj. na zwiększenie liczebności i zasięgu gatunku.
Niemniej, mając świadomość zagrożeń jakie niesie ze sobą koegzystencja gatunków
konfliktowych z człowiekiem, wprowadzono szereg rozwiązań praktycznych i legislacyjnych,
które umożliwiają podejmowanie stosownych działań adekwatnych do konkretnych sytuacji,
takich jak wypłata odszkodowań, możliwość współdziałania poszkodowanych
-- 1 of 3 --
z regionalnymi dyrektorami ochrony środowiska lub dyrektorami parków narodowych
w zakresie zabezpieczenia mienia oraz możliwość wydania indywidualnych zezwoleń
na odstępstwo od zakazu płoszenia lub też w szczególnych przypadkach, umyślnego
zabijania osobników problematycznych.
Zezwolenie na odstępstwo od czynności zakazanych takich jak np. umyślne płoszenie
i niepokojenie, umyślne zabijanie, może być wydane wyłącznie przy spełnieniu łącznie
3 przesłanek, tj. w przypadku braku rozwiązań alternatywnych, jeżeli wnioskowane działania
nie są szkodliwe dla zachowania we właściwym stanie ochrony gatunków chronionych oraz
przy spełnieniu jednej z przesłanek indywidualnych wymienionych w art. 56 ust. 4 pkt 1-6
ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2023 r. poz. 1336, z późn. zm.)
np. interes zdrowia lub bezpieczeństwa powszechnego.
Dodatkowo, decyzje z zakresu ochrony gatunkowej opierają się na tzw. uznaniu
administracyjnym, a zatem każda sprawa badana jest także pod kątem celowości i słuszności
założeń wskazanych we wniosku.
Biorąc powyższe pod uwagę, należy stwierdzić, że w ocenie MKiŚ zasadnym jest utrzymanie
dotychczasowych zasad ochrony wilka na terenie kraju, tj. utrzymanie ochrony ścisłej, a więc
także wszystkich zakazów określonych w art. 52 ust. 1 ustawie o ochronie przyrody i § 6
rozporządzenia Ministra Środowiska w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt, w tym zakazu
umyślnego zabijania. Obecny system okazuję się skuteczny w ochronie gatunku wilka przy
jednoczesnym łagodzeniu konfliktów na linii człowiek-wilk. System ten jest w pełni zgodny
z dyrektywą siedliskową, która również umożliwia udzielanie odstępstw od zakazów
określonych w art. 12 dyrektywy w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny
i flory. Przesłanki jakie muszą zaistnieć dla możliwości wprowadzania ww. odstępstw zawarte
są natomiast w art. 16 tej dyrektywy.
Odnosząc się do propozycji wprowadzenia zakazu polowań na określonych obszarach
na poziomie Unii Europejskiej należy zauważyć, że Komisja Europejska na wczesnym etapie
prac nad Strategią unijną w sprawie bioróżnorodności oraz wynikającym z niej
rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie odbudowy zasobów
przyrodniczych (Nature Restoration Law) proponowała wprowadzenie takiego zakazu
jednak nie został on zmaterializowany w przyjętych dokumentach. Uzgodniona treść Nature
Restoration Law (uzgodnienie w UE na poziomie politycznym 9 listopada 2023 r. obecnie
dokument oczekuje na publikację po ewaluacji prawno-lingwistycznej, wkrótce wejdzie
w życie) nie zawiera przepisów odnoszących się do kwestii zakazu polowań.
Chciałbym poinformować, że w 2022 r. myśliwi odnaleźli i unieszkodliwi na terenie 4429
obwodów łowieckich 25192 wnyki, 400 żelaz oraz 769 innych urządzeń kłusowniczych.
Dodatkowo, myśliwi odnaleźli w urządzeniach kłusowniczych (zwierzyna lub jej szczątki) 21
łosi, 191 jeleni, 17 danieli, 168 dzików, 1286 saren, 1192 zające, 427 lisów, 63 borsuki, 15
piżmaków, 1373 bażanty, 304 kuropatwy, 1 muflona. Pracownicy Straży Leśnej w 2022 r.
odnaleźli i unieszkodliwili na terenach lasów zarządzanych przez Państwowe Gospodarstwo
Leśne Lasy Państwowe 376 narzędzi kłusowniczych. Dodatkowo, Straż Leśna potwierdziła
skłusowanie 11 łosi, 64 jeleni, 2 danieli, 17 dzików oraz 29 saren.
-- 2 of 3 --
MKiŚ nie weryfikuje skuteczność zakazu stosowania amunicji ołowianej na obszarach
wodno-błotnych. Należy przy tym dodać, iż do MKiŚ nie docierały do tej pory informacje na
temat nieprzestrzegania przedmiotowego zakazu przez myśliwych.
Chciałbym także poinformować, że w dniu 9 lutego br. w MKiŚ odbyło się spotkanie z
przedstawicielami Polskiego Związku Łowieckiego (dalej PZŁ) oraz z zaproszonymi przez
PZŁ przedstawicielami nauki na temat gospodarki łowieckiej i związanych z tym oczekiwań
społecznych. W MKiŚ planowane jest rozpoczęcie prac nad powołaniem Zespołu do spraw
łowiectwa z udziałem przedstawicieli MKiŚ, Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, PZŁ oraz
strony społecznej. Celem prac Zespołu będzie wypracowanie kompromisu w wielu
kwestiach spornych. Jednocześnie informuję, że 14 lutego br. odbyło się również spotkanie
w MKiŚ pomiędzy Łowczym Krajowym, przedstawicielami PZŁ a przedstawicielami Koalicji
Niech Żyją zrzeszającej organizacje przyrodnicze i społeczne. Celem MKiŚ było wsłuchanie
się w głos społeczny i rozpoczęcie dialogu ze środowiskiem łowieckim na temat gospodarki
łowieckiej.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Mikołaj Dorożała
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
Departament Spraw Parlamentarnych w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów
-- 3 of 3 --