Interpelacja w sprawie niepokojącej sytuacji związanej z osiągnięciem tymczasowego porozumienia politycznego w sprawie unijnego prawa dotyczącego odtwarzania przyrody, tzw. Nature Restoration Law (NRL)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 20
do ministra rolnictwa i rozwoju wsi
w sprawie niepokojącej sytuacji związanej z osiągnięciem tymczasowego porozumienia politycznego w sprawie unijnego prawa dotyczącego odtwarzania przyrody, tzw. Nature Restoration Law (NRL)
Zgłaszający: Norbert Jakub Kaczmarczyk
Data wpływu: 21-11-2023
Szanowny Panie Ministrze,
działając na podstawie uprawnień wynikających z ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senatora, pragnę zwrócić się do Pana w sprawie niepokojącej sytuacji związanej z osiągnięciem tymczasowego porozumienia politycznego w sprawie unijnego prawa dotyczącego odtwarzania przyrody, tzw. Nature Restoration Law (NRL). Biorąc pod uwagę zakres i charakter planowanych zmian uważam, że uderzą one w polskie i europejskie rolnictwo.
Po przegłosowaniu rozporządzenia o odtwarzaniu przyrody przez Parlament Europejski, w listopadzie br. osiągnięto w tej sprawie tymczasowe porozumienie pomiędzy Parlamentem Europejskim a Radą. Zgodnie z wyliczeniami ekspertów na tym prawie polskie rolnictwo stracić może nawet „700 tys. ha użytków rolnych", oznacza to "likwidację ok. 62 tys. gospodarstw rolnych, utratę dochodów na poziomie 2,4 mld zł i stratę ok 30 tys. miejsc pracy”. To katastrofalne liczby, na które ani Polska, ani cała Unia Europejska nie może sobie pozwolić, mając na uwadze wyzwania, jakie stawia przed nami współczesny świat i sytuacja geopolityczna praktycznie na całym globie. Cel UE polegający na przywróceniu co najmniej 20 proc. obszarów lądowych i morskich UE do 2030 r. oraz wszystkich ekosystemów wymagających przywrócenia do 2050 r. być może jest potrzebny i ambitny, jednak wciąż we wszystkich głosowaniach zapomina się o jednym – o obywatelach.
W związku z powyższym zwróciłem się do europejskiego komisarza ds. rolnictwa i rozwoju wsi Pana Janusza Wojciechowskiego o podjęcie działań mających na celu obronę interesów polskich rolników i przeanalizowanie możliwości wstrzymania prac legislacyjnych nad ww. projektem lub jego zmianę.
Jednocześnie zwracam się do Pana Ministra z prośbą o odpowiedź na pytanie:
Jakie kroki podejmował Pana resort w sprawie odrzucenia ww. procedowanego nowego prawa?
Z poważaniem
Norbert Kaczmarczyk
Poseł na Sejm RP
Minister Czesław Siekierski
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Podaje wskaźniki procentowe (5)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5955 znakówul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Warszawa, 22 grudnia 2023 r.
Znak sprawy: DPB.dr.680.5.2023
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: Interpelacji nr 20 dotyczącej rozporządzenia w sprawie odbudowy zasobów
przyrodniczych Nature Restoration Law (NRL)
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z Interpelacją nr 20 Pana Posła Norberta Jakuba Kaczmarczyka z dnia
7 grudnia br. dotyczącą projektu rozporządzenia w sprawie odbudowy zasobów
przyrodniczych (Nature Restoration Law), uprzejmie informuję co następuje.
W dniu 22 czerwca 2022 r. Komisja Europejska (KE) przedstawiła projekt dotyczący
rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie odbudowy zasobów
przyrodniczych. Projekt jest powiązany z Unijną Strategią na rzecz bioróżnorodności
2030 - Przywracanie przyrody do naszego życia. Nadrzędnym celem wyznaczonym w
projekcie rozporządzenia jest przyczynianie się do ciągłej, długoterminowej i trwałej
odbudowy różnorodnej biologicznie i odpornej przyrody na obszarach lądowych i
morskich UE poprzez odbudowę ekosystemów, jak również przyczynianie się do
osiągnięcia przez UE celów w zakresie łagodzenia zmiany klimatu i przystosowania się
do niej oraz wypełnienie międzynarodowych zobowiązań Unii Europejskiej.
Cele wyznaczone w projekcie rozporządzenia w zakresie rolnictwa dotyczą odbudowy
ekosystemów rolniczych do 2030 r. (kolejne progi czasowe to 2040 r. i 2050 r.), poprzez
m.in.:
zwiększenie zasobów węgla organicznego w glebach mineralnych,
odbudowę gleb organicznych użytkowanych rolniczo poprzez m.in. ponowne
nawodnienie osuszonych torfowisk,
-- 1 of 3 --
zwiększenie odsetka gruntów rolnych z elementami krajobrazu o wysokiej
różnorodności,
zwiększenie liczebności pospolitych ptaków krajobrazu rolniczego,
zwiększenie liczebności motyli na obszarach trawiastych.
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi (MRiRW) we współpracy z Ministerstwem
Klimatu i Środowiska (MKiŚ), które jest resortem wiodącym i koordynującym wdrażanie
przepisów projektu rozporządzenia na poziomie krajowym, zgłaszało negatywne
stanowisko do zaproponowanych przepisów oraz informowało o możliwych
niekorzystnych dla rolników konsekwencjach wynikających z konieczności realizacji ww.
celów. Zastrzeżenia Polski budziły przede wszystkim przepisy odnoszące się do
ponownego nawadniania osuszonych torfowisk, co może prowadzić do ograniczenia
produkcji rolnej na tych obszarach. Poważne obawy dotyczyły również realizacji
wskaźników dotyczących zwiększenia populacji ptaków oraz liczebności motyli na
obszarach wiejskich, gdyż proponowane rozwiązania mogą powodować potrzebę
przeprofilowania dotychczasowej działalności. Jednocześnie z uwagi na
nieprzewidywalne warunki pogodowe i zmiany klimatyczne, pomimo podejmowanych
działań ochronnych (często kosztownych), cele w zakresie wzrostu tych wskaźników
mogą być nierealne do osiągnięcia.
W czerwcu 2023 r. Rada UE przyjęła swoje stanowisko tzw. podejście ogólne.
Zaproponowana zmiana względem wersji przedstawionej przez KE zmniejszała tylko
nieznacznie poziom ambicji, z tego względu Polska nie poparła tego projektu. PL
wskazywała, iż nie ma uzasadnienia dla wprowadzania kolejnych restrykcyjnych
przepisów dotyczących bioróżnorodności na gruntach rolnych zwłaszcza biorąc pod
uwagę obecną sytuację w rolnictwie związaną z negatywnymi skutkami wystąpienia
naturalnych katastrof w UE, jak również wojną w Ukrainie. Podobne stanowisko przyjął
Parlament Europejski (PE) w lipcu 2023 r., który w ww. projekcie zaproponował
usunięcie przepisów odnoszących się do odbudowy ekosystemów rolniczych.
Dnia 9 listopada 2023 r. odbył się finalny trilog, tj. spotkanie negocjacyjne pomiędzy
przedstawicielami Rady (Prezydencja), PE i KE. Główne ustalenia kompromisowe w
odniesieniu do ekosystemów rolniczych zostały złagodzone. W projekcie tym w zakresie
wskaźników dotyczących zwiększenia: (1) zasobów węgla organicznego w glebach
mineralnych, (2) liczebności motyli na obszarach trawiastych oraz (3) odsetka gruntów
rolnych z elementami krajobrazu o wysokiej różnorodności, umożliwiono państwom
-- 2 of 3 --
członkowskim wybór dwóch z trzech wskaźników, w ramach których będą musiały
podejmować działania mające na celu osiągnięcie pozytywnego trendu.
Nowe przepisy nadal wskazują na potrzebę przywracania osuszonych torfowisk, co
wiąże się z wprowadzeniem działań odtworzeniowych na powierzchni co najmniej 30%
osuszonych torfowiskach do 2030 r., z czego co najmniej 1/4 powierzchni musi zostać
ponownie nawodniona. W stosunku do kolejnych przedziałów czasowych cel
odtworzenia torfowisk złagodzono w stosunku do wersji KE, ustanawiając go na
poziomie 40% do 2040 r. oraz 50% do 2050 r. (w wersji KE było to 50% do 2040 r.
i 70 % do 2050 r.). Również złagodzono cel ponownego nawodnienia w tych latach,
ustanawiając go na poziomie co najmniej 1/3 obszarów, które będą podlegały
odtworzeniu (w wersji KE dotyczyło to 1/2 powierzchni, która podległa odtworzeniu).
Dodatkowo, w przypadku ponownego nawadniania osuszonych torfowisk,
uwzględniono zapisy umożliwiające obniżenie celów ze względu na znaczący negatywny
wpływ np. na infrastrukturę lub interes publiczny albo jeżeli to ponowne nawodnienie
nie może odbyć się na gruntach innych niż rolnicze. Ponadto, dodano zapisy
zapewaniające dobrowolny charakter zobowiązań z zakresu nawodnień względem
rolników i prywatnych właścicieli gruntów. Jednakże p.cz. zobowiązane będą do
stosowania zachęt (tj. wsparcia finansowego) do ponownego nawadnia, tak aby stało się
ono atrakcyjną opcją dla rolników i prywatnych właścicieli gruntów.
Kolejnym etapem będzie przyjęcie w lutym 2024 r. projektu rozporządzenia przez Radę,
a następnie odbędzie się głosowanie na sesji plenarnej PE w lutym 2024 r.
Z wyrazami szacunku
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Czesław Siekierski
Minister
/podpisano elektronicznie/
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 3 of 3 --