Interpelacja w sprawie unieważnienia VIII tury naboru wniosków w programie "Samodzielność - Aktywność - Mobilność! Mobilność osób z niepełnosprawnością" oraz nieprawidłowości w działaniu Systemu Obsługi Wsparcia (SOW)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 19984
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie unieważnienia VIII tury naboru wniosków w programie "Samodzielność - Aktywność - Mobilność! Mobilność osób z niepełnosprawnością" oraz nieprawidłowości w działaniu Systemu Obsługi Wsparcia (SOW)
Zgłaszający: Robert Warwas, Lidia Czechak, Wioletta Maria Kulpa, Bogumiła Olbryś, Joanna Borowiak, Piotr Król, Patryk Wicher, Bożena Borys-Szopa, Marek Wesoły, Grzegorz Matusiak, Grzegorz Gaża, Stanisław Szwed
Data wpływu: 23-09-2026
Szanowna Pani Minister,
zwracam się z interpelacją w związku z komunikatem Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia 18 września 2026 r. dotyczącym unieważnienia VIII tury naboru wniosków w programie „Samodzielność – Aktywność – Mobilność! Mobilność osób z niepełnosprawnością”.
Zgodnie z informacjami PFRON wnioski w tej turze były przyjmowane wyłącznie elektronicznie za pośrednictwem Systemu Obsługi Wsparcia (SOW). Po przesłaniu wniosku system generował potwierdzenie jego przyjęcia. Tymczasem 18 września 2026 r., a więc w dniu planowanego zakończenia naboru, PFRON poinformował o unieważnieniu całej VIII tury. Według komunikatu funduszu przyczyną były nieprawidłowości w działaniu systemu SOW wynikające z błędów popełnionych przez zewnętrznego wykonawcę odpowiedzialnego za jego obsługę. PFRON wskazał, że w trakcie naboru udostępniono wersję formularza niezgodną z wymaganiami przekazanymi przez fundusz, a następnie wprowadzano w nim zmiany mogące wpływać na warunki składania wniosków przez część użytkowników. Jednocześnie fundusz poinformował, że wnioski złożone w ramach unieważnionej VIII tury nie będą dalej rozpatrywane, a kolejny nabór ma rozpocząć się 5 października 2026 r. PFRON uzasadnia tę decyzję koniecznością zapewnienia wszystkim uczestnikom jednakowych warunków udziału.
Sytuacja ta wymaga szczegółowego wyjaśnienia, zwłaszcza z punktu widzenia osób z niepełnosprawnościami i ich rodzin, które podjęły działania konieczne do udziału w naborze i skutecznie przesłały swoje wnioski za pośrednictwem systemu udostępnionego przez PFRON.
W związku z powyższym zwracamy się do Pani Minister z następującymi pytaniami:
1. Na czym dokładnie polegały nieprawidłowości w formularzu udostępnionym w systemie SOW podczas VIII tury naboru? Które pola, funkcjonalności, kryteria lub zasady oceny wniosków były niezgodne z wymaganiami PFRON i jaki mogły mieć wpływ na sytuację poszczególnych wnioskodawców?
2. Ile wniosków zostało skutecznie złożonych w ramach VIII tury przed jej unieważnieniem?
3. Na jakiej podstawie prawnej i proceduralnej zdecydowano o unieważnieniu całego naboru oraz nierozpatrywaniu wszystkich złożonych wniosków? Czy analizowano rozwiązania alternatywne, takie jak umożliwienie uzupełnienia lub poprawienia wniosków, ponowne potwierdzenie danych albo zachowanie informacji znajdujących się już w systemie?
4. Czy pełna kwota 105 mln zł przeznaczona pierwotnie na VIII turę naboru zostanie zagwarantowana na potrzeby ponownego naboru rozpoczynającego się 5 października? Czy przesunięcie terminu naboru wpłynie w jakikolwiek sposób na wysokość dostępnych środków, terminy ich uruchomienia lub możliwość ich wykorzystania w 2026 r. i kolejnych latach?
5. Czy nieprawidłowości w systemie SOW miały jakikolwiek wpływ na bezpieczeństwo, integralność lub poufność danych osobowych i dokumentów przekazywanych przez wnioskodawców?
6. Czy PFRON przewiduje wydłużenie terminu ponownego naboru lub wdrożenie dodatkowych rozwiązań organizacyjnych i technicznych, w tym zwiększenie obsady punktów pomocy w oddziałach PFRON i infolinii SOW, aby osoby z niepełnosprawnościami mogły ponownie złożyć wnioski bez ryzyka ograniczenia dostępu do programu?
Z poważaniem
Robert Warwas
Podsekretarz stanu Katarzyna Nowakowska
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 2 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5843 znakówinfo@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.568.2026
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 19984 Pana Posła Roberta Warwasa wraz z grupą posłów,
w sprawie unieważnienia VIII tury naboru wniosków w programie "Samodzielność -
Aktywność - Mobilność! Mobilność osób z niepełnosprawnością" oraz nieprawidłowości
w działaniu Systemu Obsługi Wsparcia (SOW), proszę przyjąć poniższe wyjaśnienia.
Informuję, że we wrześniu br. w Państwowym Funduszu Rehabilitacji osób
Niepełnosprawnych (PFRON) przeprowadzono szczegółową analizę okoliczności
związanych z przebiegiem VIII tury naboru w programie „Samodzielność – Aktywność –
Mobilność! Mobilność osób z niepełnosprawnością”. W jej wyniku zidentyfikowano
i potwierdzono nieprawidłowości w funkcjonowaniu SOW wykorzystywanego do obsługi
naboru.
Po pierwsze, przy wyborze roli Wnioskodawcy jako „rodzic/opiekun prawny
niepełnoletniego dziecka/niepełnoletniego podopiecznego” system wymagał
obowiązkowego potwierdzenia posiadania orzeczenia sądu uprawniającego do
reprezentowania beneficjenta. Wymóg ten nie powinien dotyczyć rodziców, którzy z mocy
prawa reprezentują swoje małoletnie dzieci i nie są zobowiązani do posiadania takiego
orzeczenia.
Po drugie, użytkownikom działającym jako przedstawiciel ustawowy (inny niż
rodzic/opiekun prawny) lub pełnomocnik system wyświetlał komunikat o konieczności
dołączenia dokumentu potwierdzającego umocowanie do reprezentowania beneficjenta, co
mogło wpływać na sposób składania wniosków przez część z nich.
Obligatoryjne oświadczenie zawarte we wniosku nie uwzględniało również zaktualizowanej
treści przewidującej zobowiązanie do dostarczenia zaświadczenia lekarskiego w terminie 14
dni.
Dodatkowo wykonawca obsługujący system SOW, bez uprzedniej akceptacji PFRON,
2 września br. wprowadził zmiany mające na celu usunięcie wskazanych błędów.
W konsekwencji uczestnicy naboru składali wnioski w odmiennych warunkach
technicznych i organizacyjnych, co mogło mieć wpływ nie tylko na samą możliwość
skutecznego składania wniosków, lecz także na ustalanie kolejności ich złożenia.
Stwierdzone nieprawidłowości mogły ograniczyć części wnioskodawców możliwość
złożenia wniosku we właściwej roli lub powodować trudności wpływające na terminowość
dokonania czynności w systemie. W szczególności dotyczyło to rodziców niepełnoletnich
osób z niepełnosprawnością.
W ocenie zarządu PFRON wskazane okoliczności podważały możliwość zapewnienia
wszystkim osobom ubiegającym się o wsparcie jednolitych, przejrzystych i równych
warunków udziału w naborze. Zachowanie zasady równego traktowania wnioskodawców
oraz konieczność ochrony zaufania do procesu przyznawania wsparcia wymagały zatem
-- 1 of 2 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
podjęcia działań przywracających pełną równość szans wszystkim potencjalnym
beneficjentom programu.
W programie w terminie VIII naboru od 1 do 18 września br. złożono 4 107 wniosków
o dofinansowanie. W związku z decyzją o unieważnieniu naboru, złożone wnioski pozostały
bez rozpatrzenia.
Przeanalizowano pod względem prawnym i programowym wszystkie możliwe rozwiązania
alternatywne wobec unieważnienia naboru. Obowiązujące zasady programu oraz
funkcjonalności systemu SOW nie przewidują jednak możliwości poprawiania ani
uzupełniania złożonych wniosków, zarówno przez wnioskodawców, jak i pracowników
PFRON.
Unieważnienie naboru i jego ponowne przeprowadzenie uznano wobec tego
za rozwiązanie najbardziej sprawiedliwe, gwarantujące wszystkim osobom ubiegającym się
o wsparcie równe warunki udziału. PFRON konsekwentnie kieruje się zasadami równego
traktowania uczestników programów oraz przejrzystości w przyznawaniu wsparcia.
W związku z powyższym Rada Nadzorcza PFRON Uchwałą nr 14/2026 z dnia 15 września
2026 r. unieważniła VIII turę naboru wniosków o dofinansowanie rozpoczętą 1 września
2026 r. bez rozstrzygnięcia w zakresie przyznania dofinansowania. W ślad za tą decyzją
nowy termin naboru wyznaczono na dni od 5 do 22 października 2026 r. oraz podjęto
działania mające na celu wyeliminowanie problemów technicznych dotyczących systemu
SOW.
Przesunięcie terminu naboru z września na październik nie wpłynęło na wysokość
dostępnych środków ani na terminy ich uruchomienia. Kwota 105 mln zł została
przeznaczona do rozdysponowania w ramach VIII naboru programu zarówno w pierwotnie
planowanym naborze wrześniowym, jak i w powtórzonym naborze październikowym.
Fundusz w latach 2023 – 2026 w ramach siedmiu naborów przeznaczył na realizację
programu 875 mln złotych.
Pragnę podkreślić, że nieprawidłowości, które wystąpiły w systemie SOW podczas
wrześniowego naboru nie miały wpływu na bezpieczeństwo, integralność ani poufność
danych osobowych oraz dokumentów przekazywanych przez wnioskodawców.
PFRON wdrożył działania organizacyjne i techniczne mające na celu zapobieżenie
powtórzeniu się opisanej sytuacji. Na potrzeby naboru w październiku zabezpieczono
zwiększone zasoby kadrowe i techniczne w zakresie wsparcia IT, obsługi infolinii SOW oraz
realizacji zadań przez Oddziały PFRON. Przeprowadzono analizę incydentów z 1 września,
wykonano kompleksowo test wydajnościowe systemu z udziałem wykonawcy, a następnie
na podstawie wniosków i rekomendacji wprowadzono szereg zmian optymalizacyjnych
w procesie przyjmowania wniosków w systemie SOW. Podczas trwającego obecnie
powtórzonego naboru nie stwierdzono żadnych nieprawidłowości zarówno w samej jego
procedurze, jak i działaniu systemu SOW.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Katarzyna Nowakowska
Podsekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 2 of 2 --