Interpelacja w sprawie planowanych ograniczeń w realizacji procedur zabiegowych w ramach oddziałów chirurgii ogólnej w szpitalach powiatowych
Treść wystąpienia poselskiego
Treść wystąpienia poselskiego jest w trakcie pobierania...
Podsekretarz stanu Tomasz Maciejewski
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Podaje wskaźniki procentowe (16)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (8)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
15455 znakówadres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DLU.050.44.2026.MŁ
Warszawa, 14 października 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją nr 19983 Pani Poseł Lidii Czechak w sprawie planowanych
ograniczeń w realizacji procedur zabiegowych w ramach oddziałów chirurgii ogólnej w
szpitalach powiatowych, uprzejmie proszę o przyjęcie poniższych wyjaśnień stanowiących
odpowiedź na pytania postawione przez Panią Poseł.
Ad. 1. W jaki sposób resort planuje rozwiązać problem finansowania opieki pooperacyjnej i
leczenia powikłań w szpitalach, które nie będą rozliczać procedury głównej, a będą de facto
prowadzić długotrwałe leczenie chorych po zabiegach wykonanych w innych ośrodkach?
W pierwszej kolejności należy wskazać, że zmiany wprowadzone zarządzeniem nr
102/2026/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 23 września 2026 r. zmieniającym zarządzenie w
sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju leczenie szpitalne
oraz leczenie szpitalne - świadczenia wysokospecjalistyczne wynikające z wspólnego
stanowiska wypracowanego przez konsultantów krajowych w dziedzinie: chirurgii ogólnej,
ortopedii i traumatologii narządu ruchu, neurochirurgii i urologii, którzy wskazali na
potrzebę jednoznacznego uporządkowania przypisania poszczególnych procedur do
właściwych zakresów świadczeń oraz specjalności mają na celu zapewnienie spójnych,
przejrzystych i merytorycznie uzasadnionych zasad realizacji oraz rozliczania świadczeń,
odpowiadających kompetencjom poszczególnych specjalizacji. Celem przedstawionych w
dokumencie konsultantów krajowych zmian jest przede wszystkim bezpieczeństwo
pacjenta oraz wysoka jakość świadczeń udzielanych w podmiotach dysponujących
odpowiednim zapleczem specjalistycznym.
Ocenę zasadności wprowadzonej zmiany należy zatem prowadzić w pierwszej kolejności
z perspektywy pacjenta i jego bezpieczeństwa zdrowotnego, natomiast kwestie
organizacyjne po stronie poszczególnych świadczeniodawców stanowią zagadnienie
odrębne, nieprzesądzające o zasadności zmian uzasadnionych względami bezpieczeństwa.
Ponadto z danych sprawozdawczych za I kwartał 2026 r. wynika, iż spośród 76 753
świadczeń zrealizowanych ogółem w analizowanym okresie w ramach procedur objętych
rekomendacjami konsultantów krajowych, 10 318, tj. 13,4%, zostało rozliczonych w
zakresie świadczeń „chirurgia ogólna” — pozostałe 86,6% świadczeń było już obecnie
rozliczane w zakresach o profilu specjalistycznym, przede wszystkim w urologii (33 105
świadczeń, 43,1%), ortopedii i traumatologii narządu ruchu (23 999 świadczeń, 31,3%) oraz
neurochirurgii (6 704 świadczenia, 8,7%), a w mniejszym zakresie w chorobach płuc,
chirurgii klatki piersiowej, chirurgii onkologicznej i pozostałych zakresach świadczeń.
-- 1 of 5 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
Ponadto na poziomie ogólnokrajowym, jeszcze przed uwzględnieniem struktury
organizacyjnej poszczególnych świadczeniodawców, oddziały chirurgii ogólnej
odpowiadają za 13,4% całkowitego wolumenu świadczeń objętych przedmiotowymi
rekomendacjami, podczas gdy zdecydowana większość tych procedur jest już obecnie
realizowana w ramach zakresów specjalistycznych, do których w istocie odnoszą się
rekomendacje konsultantów krajowych. Ponadto, część spośród 10 318 świadczeń
rozliczanych w zakresie chirurgii ogólnej dotyczy świadczeniodawców, którzy w swojej
strukturze organizacyjnej posiadają jednocześnie oddział specjalistyczny — w związku z
czym planowana zmiana nie skutkuje dla nich utratą możliwości wykonywania
przedmiotowych procedur, a jedynie przesunięciem sposobu ich sprawozdawania.
W skali kraju 472 spośród 580 świadczeniodawców, tj. 81,4%, dysponuje już obecnie
oddziałem specjalistycznym właściwym do wykonywania przedmiotowych procedur.
Odniesienie powyższych danych do faktycznego wolumenu zrealizowanych świadczeń
pozwala dostrzec skalę zjawiska w jeszcze wyraźniejszym świetle — w skali kraju jedynie
8 928 spośród 76 753 świadczeń, tj. 11,6%, zostało zrealizowanych przez
świadczeniodawców nieposiadających oddziału specjalistycznego, co oznacza, iż 88,4%
wszystkich świadczeń objętych rekomendacjami konsultantów krajowych jest już obecnie
udzielanych w ośrodkach dysponujących odpowiednim zapleczem specjalistycznym.
Wprowadzona zmiana ma zatem w przeważającej części kraju charakter porządkujący, nie
zaś ograniczający dostępność do świadczeń, a użyte w uzasadnieniu interpelacji
sformułowanie o możliwości o pogorszeniu dostępności i wydłużenie czasu leczenia:
Dodatkowe transporty sanitarne, przeciążenie klinik w dużych aglomeracjach nie znajduje
potwierdzenia w danych sprawozdawczych. Należy przy tym zauważyć, iż 210
świadczeniodawców nieposiadających oddziału specjalistycznego, stanowiących 36,2%
wszystkich placówek sprawozdających przedmiotowe procedury, odpowiada łącznie
jedynie za 11,6% wolumenu świadczeń, co wskazuje, iż są to w przeważającej mierze
podmioty o marginalnej skali wykonywania tych konkretnych procedur.
W odniesieniu do argumentów podniesionych w uzasadnieniu interpelacji, dotyczących
ryzyka dla bezpieczeństwa pacjentów związanego z koniecznością natychmiastowego
wykonania operacji oraz czasem dotarcia do szpitala, konieczności odsyłania chorych do
odległych placówek specjalistycznych, należy wskazać, iż analiza trybu przyjęcia pacjentów
w grupie świadczeń realizowanych przez podmioty nieposiadające oddziału
specjalistycznego prowadzi do wniosków przeciwnych względem tezy zawartej w
interpelacji. Spośród 8 928 tego rodzaju świadczeń w skali kraju aż 8 388, tj. 93,95%,
stanowiły przyjęcia planowe na podstawie skierowania, 500 (5,60%) przyjęcia w trybie
nagłym w innych okolicznościach, jedynie 39 (0,44%) przyjęcia w trybie nagłym w wyniku
przekazania przez zespół ratownictwa medycznego, natomiast 1 świadczenie zrealizowano
na podstawie karty diagnostyki i leczenia onkologicznego. Mając na uwadze, iż niemal 94%
analizowanych świadczeń stanowią procedury planowe, poprzedzone procesem kwalifikacji
pacjenta umożliwiającym skierowanie go do właściwego, docelowego ośrodka bez
uszczerbku dla bezpieczeństwa, a udział przypadków przekazanych przez zespoły
ratownictwa medycznego stanowi statystyczny margines na poziomie 0,44%, brak jest
podstaw do formułowania tezy o systemowym zagrożeniu dla ciągłości udzielania pomocy
w stanach nagłych, a tym samym do oczekiwania istotnego wzrostu liczby transportów
medycznych oraz obciążenia Państwowego Ratownictwa Medycznego w związku z
planowaną zmianą.
Podsumowując, przedstawione dane sprawozdawcze wskazują, iż wprowadzana od 1
stycznia 2027 r. zmiana dotyczy relatywnie ograniczonej części systemu — zarówno pod
względem liczby świadczeniodawców rzeczywiście nieposiadających zaplecza
specjalistycznego, jak i, w jeszcze większym stopniu, pod względem wolumenu świadczeń,
których mogłaby dotyczyć redystrybucja do ośrodków specjalistycznych.
Charakter tych świadczeń — w przeważającej mierze planowy, nie zaś ratujący życie w
trybie nagłym — oraz struktura pochodzenia pacjentów, w większości niekorzystających z
-- 2 of 5 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
przedmiotowych świadczeń w miejscu zamieszkania, nie potwierdzają skali zagrożenia.
Reasumując, nie uzasadniona jest teza postawiona w interpelacji, że opieka pooperacyjna
i leczenie powikłań będzie się odbywać w ośrodkach, które nie będą rozliczać procedury
głównej a będą prowadzić długotrwałe leczenie chorych po zabiegach wykonanych w
innych ośrodkach. Przyjęcie do szpitala na zabieg planowy jest poprzedzone procesem
kwalifikacji pacjenta umożliwiającym skierowanie go do właściwego, docelowego ośrodka
bez uszczerbku dla bezpieczeństwa i konieczności korzystania z transportu sanitarnego.
Ad. 2. W jaki sposób Ministerstwo Zdrowia i NFZ zamierzają zapobiec wydłużeniu kolejek
oczekujących na zabiegi ortopedyczne i urazowe na oddziałach specjalistycznych po
wyłączeniu z ich realizacji oddziałów chirurgii ogólnej?
Uprzejmie informujemy, że powstał zespół roboczy do spraw wypracowania propozycji
możliwych zmian w zakresie sposobu finansowania szpitali funkcjonujących w PSZ
składający się z przedstawicieli Departamentu Lecznictwa Ministerstwa Zdrowia,
Narodowego Funduszu Zdrowia, Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji oraz
konsultantów krajowych, mający na celu analizę wprowadzonych rozwiązań.
Ad. 3 Co stanie się z kosztowną aparaturą medyczną i blokami operacyjnymi w szpitalach
powiatowych, zakupionymi ze środków publicznych, które po wejściu w życie zarządzenia
pozostaną niewykorzystane?
W pierwszej kolejności należy wskazać, iż z perspektywy celów Krajowego Planu
Odbudowy i Zwiększania Odporności w ramach Inwestycji D4.1.1 „Rozwój opieki
długoterminowej lub geriatrycznej poprzez modernizację infrastruktury podmiotów
leczniczych na poziomie powiatowym” w ramach których udzielane jest wsparcie szpitalom
powiatowym, nie jest udzielane wsparcie na jakiekolwiek wydatki powiązane z robotami
budowlanymi i modernizacyjnymi lub zakupem sprzętów medycznych i wyposażenia
medycznego, związanymi bezpośrednio ze świadczeniami chirurgicznymi lub z nimi
powiązanymi. Natomiast w ramach Inwestycji D1.1.1 „Rozwój i modernizacja infrastruktury
centrów opieki wysokospecjalistycznej i innych podmiotów leczniczych” jest udzielane
wsparcie na działania lub zakup sprzętów medycznych i wyposażenie medyczne, które są
powiązane nie bezpośrednio ze świadczeniami chirurgicznymi w zakresie leczenia
onkologicznego lub kardiologicznego.
Niezależnie od powyższego, w każdym z przedsięwzięć wspartych ze środków KPO:
obowiązuje 5-letni okres trwałości wspartej infrastruktury od dnia zatwierdzenia
końcowego wniosku o płatność – co dla wszystkich umów oznacza utrzymanie efektów
przedsięwzięć co najmniej do 2031 roku. W okresie trwałości ostateczny odbiorca
wsparcia zobowiązany jest do zapewnienia utrzymania efektów zrealizowanego
przedsięwzięcia, zgodnie z jego zakresem, celem oraz warunkami określonymi w
dokumentacji dotyczącej udzielonego wsparcia; wszelkie działania podejmowane w
tym okresie powinny pozostawać zgodne z założeniami inwestycji oraz nie mogą
prowadzić do naruszenia obowiązku zachowania trwałości przedsięwzięcia;
beneficjenci mają obowiązek corocznego sprawozdawania wykorzystania
wysokospecjalistycznego sprzętu i aparatury medycznej o wartości początkowej
powyżej 100 tys. zł netto,
zapisy umów obligują beneficjentów do prowadzenia odrębnej ewidencji liczby i
rodzaju świadczeń opieki zdrowotnej udzielonych z wykorzystaniem zakupionego
wysokospecjalistycznego sprzętu lub aparatury medycznej, oddzielnie dla każdej
pozycji - rozwiązanie to pozwala na bieżące monitorowanie rzeczywistego
wykorzystania sprzętu sfinansowanego ze środków publicznych oraz ogranicza ryzyko
pozostawania kosztownej aparatury bez wykorzystania.
W ramach Funduszu Medycznego nie finansowano oddziałów chirurgii ogólnej w szpitalach
powiatowych ani bloków operacyjnych funkcjonujących na potrzeby tych oddziałów.
-- 3 of 5 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
Wsparcie udzielone w ramach konkursu dotyczącego infrastruktury ratownictwa
medycznego obejmowało modernizację, przebudowę lub doposażenie szpitalnych
oddziałów ratunkowych oraz pracowni diagnostycznych współpracujących z SOR.
Tym samym ewentualne ograniczenie wykonywania określonych procedur na oddziałach
chirurgii ogólnej nie wpływa na sposób wykorzystania sfinansowanej infrastruktury, która
powinna być użytkowana zgodnie z celem i warunkami udzielonego dofinansowania.
Ponadto należy wskazać, że w ramach następujących źródeł finansowania:
FERS- Fundusze Europejskie dla Rozwoju Społecznego
FENIKS- Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko
Budżet część 46
nie było realizowane dofinansowanie przeznaczone na oddziały chirurgii ogólnej
w szpitalach powiatowych.
Reasumując, obowiązujące mechanizmy w zakresie trwałości inwestycji oraz
monitorowania wykorzystania infrastruktury i aparatury medycznej służą zapewnieniu, aby
infrastruktura wsparta ze środków publicznych była wykorzystywany zgodnie z celem
udzielonego wsparcia. Beneficjenci mają obowiązek corocznego sprawozdawania
wykorzystania wysokospecjalistycznego sprzętu i aparatury medycznej o wartości
początkowej powyżej 100 tys. zł netto, co pozwala na bieżące monitorowanie
rzeczywistego wykorzystania sprzętu sfinansowanego ze środków publicznych oraz
ogranicza ryzyko pozostawania kosztownej aparatury bez wykorzystania.
Ad. 4. Kto poniesie koszty zwiększonej liczby transportów sanitarnych (przewóz pacjenta
na zabieg do innego ośrodka i jego powrót do szpitala macierzystego) i czy NFZ przewiduje
odrębne finansowanie tych przewozów?
Transport sanitarny, regulowany przepisami ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o
świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2025 r.
poz. 1461, z późn. zm.) oraz przepisami rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 8 września
2015 r. w sprawie ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej
(Dz. U. z 2026 r. poz. 712, z późn. zm.), jest świadczeniem towarzyszącym do świadczeń
realizowanych w ramach leczenia szpitalnego, zdefiniowanym w art. 5 pkt 38 ustawy
o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych i jako takie jest
częścią świadczenia opieki zdrowotnej podlegającego wycenie jako całość – albo na
podstawie taryfy albo w określnych przypadkach
- wyceny Prezesa Funduszu, tym samym zryczałtowane w produkcie rozliczeniowym np.
w grupie JGP.
Opisany w pkt 4 interpelacji „przewóz pacjenta na zabieg do innego ośrodka”, mógłby się
również odbyć przy udziale zespołu transportu medycznego w przypadku spełnienia przez
pacjenta warunków kwalifikacji do świadczenia wskazanych w rozporządzeniu Ministra
Zdrowia z dnia 22 listopada 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu
leczenia szpitalnego (Dz.U. z 2023 r. poz. 870, z późn. zm.).
Zgodnie z zapisami ww. rozporządzenia, transport ten odbywa się w przypadku
konieczności transportu między świadczeniodawcami realizującymi świadczenia
gwarantowane z zakresu leczenia szpitalnego w następujących stanach chorobowych:
1) niewydolność oddechowa wymagająca sztucznej wentylacji;
2) niewydolność układu krążenia;
3) stany wymagające interwencji chirurgicznej i po zabiegach;
4) inne (np. drgawki).
Realizacja niniejszych świadczeń obejmuje transport oraz udzielenie świadczeń opieki
zdrowotnej przez zespół transportu medycznego w szczególności w przypadku
konieczności:
1) niezwłocznego wykonania zabiegu u innego świadczeniodawcy;
2) zachowania ciągłości leczenia u innego świadczeniodawcy.
-- 4 of 5 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
5
Jednocześnie wskazania wymaga, iż świadczenia udzielane przez zespół transportu
medycznego finansowane są na podstawie ryczałtu dobowego, tj. uśrednionej kwoty
przeznaczonej na ich sfinansowanie w ramach gotowości do wykonywania świadczeń w
ciągu doby, brak jest zatem podstaw do dodatkowego finansowania w zależności od liczby
wykonanych transportów.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Tomasz Maciejewski
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 5 of 5 --