Interpelacja w sprawie skutków jakie niesie za sobą projekt zmian w podatku akcyzowym
Treść wystąpienia poselskiego
Treść wystąpienia poselskiego jest w trakcie pobierania...
Podsekretarz stanu Jarosław Neneman
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 2 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (5)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (7)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6867 znakówfax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/3
Warszawa, 13 października 2026 roku
Sprawa: interpelacja poselska nr 19977
Znak sprawy: PAD1.054.22.2026
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Odpowiedź na interpelację nr 19977 w sprawie projektowanej podwyżki stawek
akcyzy na alkohol.
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 19977, złożoną przez Pana Posła Jacka Tomczaka
w sprawie planowanej podwyżki stawek akcyzy na alkohol przedstawiam
następujące informacje.
Podwyższenie stawek akcyzy na wyroby alkoholowe przewiduje rządowy projekt
ustawy o zmianie ustawy o podatku akcyzowym oraz ustawy o świadczeniach opieki
zdrowotnej ze środków publicznych (nr z wykazu prac legislacyjnych RCL: UD418).
Projekt ten proponuje aktualizację akcyzowej mapy drogowej poprzez
podwyższenie od 2027 r. stawek akcyzy na alkohol etylowy, piwo, wino, napoje
fermentowane oraz wyroby pośrednie do poziomu przewidzianego w rządowym
projekcie ustawy o zmianie ustawy o podatku akcyzowym (UD289), uchwalonej
przez Sejm 7 listopada 2025 r. i zawetowanej przez Prezydenta Rzeczypospolitej
Polskiej. Oznacza to wzrost stawek o około 15%. W przypadku cydru i perry o niskiej
zawartości alkoholu przewiduje się wzrost stawki o około 26%, co jest związane z
brakiem jej waloryzacji od 2013 r.
Ponadto w celu wzmocnienia zdolności systemu ochrony zdrowia do
przeciwdziałania negatywnym skutkom zdrowotnym związanym z konsumpcją
alkoholu projektowana ustawa przewiduje zwiększenie dotacji podmiotowej dla
Narodowego Funduszu Zdrowia o środki odpowiadające nadwyżce wpływów z
podatku akcyzowego od niektórych napojów alkoholowych. Środki te będą miały
charakter dodatkowy względem ustawowo gwarantowanego poziomu
-- 1 of 3 --
2/3
finansowania ochrony zdrowia, o którym mowa w art. 131c ustawy oświadczeniach
opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.
Należy podkreślić, że państwa członkowskie Unii Europejskiej prowadzą
autonomiczne polityki akcyzowe, przy uwzględnieniu minimalnych poziomów
opodatkowania zdefiniowanych w dyrektywie Rady 92/84/EWG z dnia 19
października 1992 r. w sprawie zbliżenia stawek podatku akcyzowego dla alkoholu i
napojów alkoholowych.1 W Polsce wysokość stawek podatku akcyzowego na napoje
alkoholowe, z zachowaniem minimalnych poziomów opodatkowania, określa
ustawa z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (w dalszej części pisma:
ustawa o podatku akcyzowym).2
Polityka akcyzowa państwa w odniesieniu do wyrobów alkoholowych oraz
nikotynowych stanowi nie tylko istotną część jego polityki fiskalnej, ale równolegle
jest narzędziem regulującym poziom konsumpcji używek negatywnie wpływających
na zdrowie społeczeństwa. Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) wskazała na
akcyzę jako potencjalny instrument, za pomocą którego państwa mogą realnie
wpływać na podnoszenie poziomu zdrowia swoich obywateli.3
Krajowa polityka w zakresie stawek akcyzy na napoje alkoholowe realizuje
założenia polityki zdrowotnej państwa określone m.in. w ustawie z dnia 26
października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi4.
Zgodnie z art. 10 tej ustawy, „Akty prawne wpływające na strukturę cen napojów
alkoholowych powinny służyć ograniczaniu spożycia tych napojów oraz zmianie
struktury ich spożycia na rzecz napojów o niskiej zawartości procentowej alkoholu.”.
Odnosząc się do poruszonej w interpelacji kwestii wyłączenia z podwyżek akcyzy
niskoalkoholowego cydru i perry (do 5,0% obj. alkoholu), należy zauważyć, że stawka
akcyzy na te wyroby wynosząca 97 zł za 1 hl gotowego wyrobu pozostaje
niezmieniona od ponad 10 lat i nie została objęta wprowadzoną w 2022 r. akcyzową
mapą drogową. Jednocześnie, zgodnie z art. 96 ust. 5 ustawy o podatku akcyzowym,
stawka akcyzy na napoje fermentowane produkowane przez małych producentów
napojów fermentowanych, o których mowa w ust. 7, wynosi 50% stawki
podstawowej.
W interpelacji zostało również podkreślone, że w wielu tzw. winiarskich krajach UE
wino objęte jest zerową stawką akcyzy. Nie sprzeciwia się temu dyrektywa Rady
92/84/EWG, zgodnie z którą minimalne stawki opodatkowania akcyzą wina i
napojów fermentowanych w UE wynoszą 0 EUR. Rozwiązanie to stosuje około
połowa państw członkowskich, w tym kraje o ugruntowanych tradycjach
winiarskich, głównie z południa Europy, ale także Austria, Niemcy, Czechy i
Słowacja. Jednocześnie należy podkreślić, że wśród państw członkowskich UE
stosujących wyższą niż minimalna stawkę akcyzy na wino, stawka stosowana w
Polsce należy do tych niższych, co przedstawia poniższa tabela.
1 Dz.Urz. WE L 316 z 31.10.1992, str. 29; Dz.Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 9, t. 1, str. 213.
2 Art. 2 ust. 1 w zw. z art. 92 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (Dz.U. z 2026 r., poz. 846, 1206).
3 https://www.who.int/
4 Dz.U. z 2023 r. poz. 2151, z późn. zm.
-- 2 of 3 --
3/3
0 100 200 300 400 500 600
Romunia
Malta
Polska
Łotwa
Holandia
Francja
Estonia
Dania
Litwa
Belgia
Irlandia
Szwecja
Finlandia
Stawki akcyzy na wino w państwach EU w EUR na 1 hl w 2026
Opracowanie MF na podstawie danych Komisji Europejskiej – Taxes in Europe Database v5
Odpowiadając na zawarte w interpelacji pytanie o ewentualne „objęcie polskiego
wina, wytwarzanego niemal wyłącznie z krajowych surowców, preferencyjną
stawką akcyzy”, należy zwrócić uwagę, że obecnie mali producenci wina już
korzystają z preferencyjnej stawki akcyzy na wino. Zgodnie z art. 95 ust. 5 ustawy o
podatku akcyzowym stawka ta wynosi 50% stawki podstawowej.
Obecnie nie są prowadzone w resorcie finansów prace dotyczące zmiany sposobu
opodatkowania wyrobów alkoholowych. Stosowany przez polskiego prawodawcę
model opodatkowania przedmiotowych wyrobów akcyzowych jest zgodny
z prawodawstwem unijnym. Zróżnicowanie opodatkowania napojów alkoholowych
jest świadomą decyzją ustawodawcy, opartą na konkretnych, wymienionych
wcześniej przesłankach, a także na powyżej cytowanym przepisie zawartym w art.
10 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi.
Reasumując, specyfiką akcyzy na napoje alkoholowe jest to, że jest ona obliczana
jako kwota należna od określonej ilości. W przeciwieństwie do innych danin, takich
jak VAT czy podatki dochodowe, nie stanowi ona procentowo określonego udziału
w cenie czy osiągniętym dochodzie. Wpływy z tej daniny nie podlegają więc z natury
rzeczy samoistnej waloryzacji. Wysokość projektowanych podwyżek stawek nie
wykracza poza konieczność urealnienia mapy drogowej. Przemawia za nią również
potrzeba finansowania wyższych kosztów leczenia negatywnych skutków
spożywania alkoholu.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów i Gospodarki
Jarosław Neneman
Podsekretarz Stanu
w Ministerstwie Finansów
-- 3 of 3 --