Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi kancelaria@minrol.gov.pl
ul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Warszawa, 05 kwietnia 2024 r.
Znak sprawy: DPB.bk.058.1.2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: Interpelacji nr 1996 w sprawie strategii rządu w związku z przepisami
Europejskiego Zielonego Ładu
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na Interpelację nr 1996 z dnia 15 marca 2024 r. w sprawie strategii rządu
w związku z przepisami Europejskiego Zielonego Ładu, Ministerstwo Rolnictwa
i Rozwoju Wsi przekazuje poniższe wyjaśnienia.
Europejski Zielony Ład (EZŁ) to strategia na rzecz wzrostu, ogłoszona w 2019 r., której
celem jest przekształcenie UE w sprawiedliwe i prosperujące społeczeństwo żyjące
w nowoczesnej, zasobooszczędnej i konkurencyjnej gospodarce, która w 2050 r.
osiągnie zerowy poziom emisji gazów cieplarnianych. Strategia EZŁ nie formułuje
konkretnych celów dla sektora rolnego, aczkolwiek wymienione w niej wyzwania
dotyczą także rolnictwa, a dokument odnosi się do roli, jaką ten sektor powinien
odegrać w realizacji celu na 2050 r.
W 2020 roku Komisja Europejska (KE) opublikowała strategie: „Od pola do stołu”
i Strategię na rzecz bioróżnorodności 2030 - dwa dokumenty, które uszczegółowiły
kierunki działań, jakie powinny być obrane w sektorze rolnym w celu wdrożenia założeń
EZŁ. Z uwzględnieniem tych założeń przyjęte zostały przepisy dotyczące Wspólnej
Polityki Rolnej (WPR) na lata 2023-2027, a na ich podstawie każde państwo
członkowskie przygotowało Plan Strategiczny dla WPR na lata 2023-2027 (PS WPR
2023-2027).

-- 1 of 12 --

Niezależnie od powyższego, w kontekście EZŁ, należy zwrócić uwagę, że obecnie –
w związku z trudną sytuacją ekonomiczną, w jakiej znaleźli się rolnicy – na forum Unii
Europejskiej toczą się prace z udziałem państw członkowskich nt. możliwych zmian
i uproszczeń w zasadach wdrażania przepisów WPR.
Minister RiRW jest aktywnym uczestnikiem tej dyskusji i przedstawił najważniejsze
propozycje uproszczeniowe, zarówno te krótkoterminowe, jak i długoterminowe.
Zaproponowane przez KE zmiany wychodzą naprzeciw postulowanym przez Polskę
uproszczeniom oraz w dużej mierze odpowiadają na potrzeby rolników wyrażane
podczas protestów, gdyż dotyczą takich wymagań, które mogą wpłynąć na ograniczenie
produkcji i wzrost kosztów.
Podsumowaniem prowadzonej dyskusji nt. uproszczenia WPR i zmniejszenia obciążeń
administracyjnych nakładanych na rolników, jest m.in. przygotowany przez KE projekt
zmiany unijnego rozporządzenia 2021/2115 i rozporządzenia 2021/2116 (1), mający na
celu uproszczenie przepisów w zakresie warunkowości i ekoschematów, tj.:
• Zniesienie ugorowania 4% gruntów ornych (norma GAEC 8) - w związku z tym,
że ww. rozporządzenie wejdzie w życie w trakcie trwania kampanii naboru
wniosków
o płatności, KE wyjaśniła, że w 2024 r. w zakresie zmian dla GAEC 8 będą możliwe
do zastosowania trzy opcje, tj.:
1) stosowanie dotychczasowych przepisów z rozporządzenia 2021/2115 (2);
2) skorzystanie z częściowej derogacji - rozporządzenie wykonawcze 2024/587 (3),
lub
3) przeniesienie w 2024 r. obowiązku ugorowania i tworzenie nowych elementów
nieprodukcyjnych z GAEC 8 na poziom ekoschematu.
W przypadku, gdy państwo członkowskie zdecyduje się skorzystać z opcji numer 3
w 2024 roku, to zobowiązane jest do wdrożenia takiego ekoschematu.
W związku z powyższym, Minister RiRW podjął decyzję o wdrożeniu nowego
ekoschematu obszarowego, który będzie dobrowolny dla rolników i zakładać będzie
możliwość wyłączenia gruntów ornych z produkcji.
 Możliwość wyboru między dywersyfikacją a zmianowaniem (norma GAEC 7) – od 1
stycznia 2024 r. rolnicy będą mogli, albo stosować dywersyfikację upraw (tj. różne

-- 2 of 12 --

uprawy), albo zmianowanie (tj. określone następstwo upraw roślin). W przypadku
wyboru dywersyfikacji upraw dla gospodarstw o powierzchni: (i) od 10 do 30 ha
gruntów ornych wystarczy posiadać 2 uprawy, z tym że największa uprawa nie może
stanowić więcej niż 75%; (ii) powyżej 30 ha gruntów ornych wystarczy posiadać 3
uprawy, z tym że największa uprawa nie może stanowić więcej niż 75%, a dwie
uprawy główne więcej niż 95%;
 Uproszczenia w normie dotyczącej obowiązku utrzymania okrywy glebowej (norma
GAEC 6) - państwo członkowskie będzie miało swobodę w decydowaniu w jakim
okresie roku ustanowić obowiązek utrzymania okrywy glebowej, co ułatwi rolnikom
wykonywanie określonych zabiegów agrotechnicznych w dogodnym czasie;
 Gospodarstwa do 10 ha użytków rolnych nie będą podlegały sankcjom związanym
z realizacją norm środowiskowych (tzw. warunkowości). W praktyce oznacza to
zwolnienie gospodarstw do 10 ha użytków rolnych z tych wymogów.
Obecnie w resorcie rolnictwa trwają prace nad stosownymi zmianami przepisów w tym
zakresie.
W zależności od tego, kiedy wejdzie w życie ww. rozporządzenie zmieniające oraz
odpowiednie przepisy krajowe wdrażające do porządku prawnego te przepisy, to rolnik,
który będzie ubiegać się o płatność w ramach nowego ekoschematu, będzie mógł złożyć
wniosek lub nanieść zmianę we wniosku.
W odniesieniu do redukcji użycia nawozów i środków ochrony roślin o połowę, wskazać
należy, że dwie strategie, tj. Strategia „Od pola do stołu” oraz Strategia na rzecz
bioróżnorodności 2030 wskazują na potrzebę ograniczania strat składników
odżywczych/pokarmowych, co z jednej strony przełożyć się ma na zmniejszenie ilości
stosowanych nawozów, z drugiej zaś, ma nie wpływać na pogorszenie żyzności gleby.
Rolą rolnictwa jest przede wszystkim zapewnienie dostępu do przystępnej cenowo
żywności. Przyjęte cele w zakresie ograniczenia strat składników pokarmowych są
dalece nieadekwatne do obecnej sytuacji i potrzeb. Ich „sztywne” przyjęcie miałoby
bowiem negatywny wpływ na bezpieczeństwo żywnościowe i konkurencyjność
polskiego i szerzej unijnego rolnictwa, a także prowadziłyby do zwiększenia uzależnienia
unijnego systemu żywnościowego od importu żywności.
Należy także mieć na względzie, że efektywne i zrównoważone zarządzanie składnikami
odżywczymi w rolnictwie, o czym nasi rolnicy pamiętają, jest jednym z elementów

-- 3 of 12 --

sprzyjających budowaniu europejskiej suwerenności żywnościowej. Azot, fosfor i potas
są niezbędne w produkcji rolniczej jako składniki odżywcze dla roślin i odpowiedzialne
za żyzność gleby.
Elastyczny cel redukcyjny zmniejsza ryzyko zubożenia gleby w składniki pokarmowe,
a tym samym zapobiega utracie wydajności. Podczas zbioru plonów składniki odżywcze,
pobrane z gleby i nawozów przez uprawy, są usuwane z pól, a następnie ich usunięcie
musi zostać skompensowane przez zastosowanie nawozu. Sytuacja, gdy usuwanie
składników pokarmowych roślin jest średnio większe niż dodawanie, prowadzi do
zubożenia gleby i zmniejszenia jej żyzności, a następnie do spadku produktywności.
Minister RiRW aktywnie uczestniczy pracach nad przeglądem tzw. dyrektywy
azotanowej (4), w trakcie którego analizowany jest jej cel w kontekście współczesnych
wyzwań związanych z rolnictwem, bezpieczeństwem żywnościowym oraz zmieniającymi
się warunkami środowiskowymi i klimatycznymi.
W ramach trwającej oceny dyrektywy azotanowej, w ramach której analizowany jest cel
w kontekście współczesnych wyzwań związanych z rolnictwem, bezpieczeństwem
żywnościowym oraz zmieniającymi się warunkami środowiskowymi i klimatycznymi,
MRiRW wnioskuje potrzebę uwzględnienia następujących uproszczeń m.in.:
 dostosowanie i uelastycznienie zasad i terminów stosowania nawozów
w warunkach obserwowanego zmieniającego się klimatu;
 wprowadzenie uproszczeń w prowadzeniu dokumentacji przez rolników;
 wyłączenie z kontroli małych rolników (np. utrzymujących zwierzęta do 10 DJP,
gospodarujących na 10 ha);
 zmianę podejścia do dawki 170 kg/N/ha/rok z nawozów naturalnych –
skupienie się na planie nawożenia azotem, a nie „sztywnych” dawkach;
 brania pod uwagę przy określaniu celów – parametrów mierzalnych tj. stężeń
a nie wyników przeliczeń/procesów, tj. ładunki, proces eutrofizacji;
 przeanalizowanie alternatywnych źródeł azotu RENURE, które umożliwiają
recykling rolniczych składników odżywczych.
Warto również wskazać, że do 8 marca 2024 r. KE prowadziła konsultacje społeczne
w ramach prowadzonej oceny dyrektyw, w ramach których wszyscy zainteresowani,

-- 4 of 12 --

mogli zgłaszać swoje uwagi. W ramach dotychczasowych prac nad przeglądem
dyrektywy azotanowej MRiRW zgłosiło do KE ww. propozycje uproszczeń.
W odniesieniu do środków ochrony roślin jednym z istotniejszych dla rolnictwa założeń
EZŁ ograniczenie ich stosowania.
Cele polityczne EZŁ w powyższym zakresie miały zostać przeniesione na poziom
wymagań prawa Unii Europejskiej przepisami rozporządzenia Parlamentu Europejskiego
i Rady w sprawie zrównoważonego stosowania środków ochrony roślin i w sprawie
zmiany rozporządzenia (UE) 2021/2115. Cele te nie zostały jednak odpowiednio
uzasadnione naukowo, jak również nie została przygotowana przez Komisję Europejską
dla projektowanego rozporządzenia rzetelna ocena wpływu, określająca wpływ
radykalnego ograniczenia stosowania środków ochrony roślin na produktywność
i konkurencyjność unijnego rolnictwa oraz na bezpieczeństwo żywnościowe. Nie
dokonano także właściwej oceny dostępności rozwiązań alternatywnych dla środków
ochrony roślin, ani możliwości zapewnienia skutecznej ochrony upraw po wejściu
w życie proponowanych ograniczeń.
Należy podkreślić, że Polska od początku prac nad projektem jednoznacznie
i konsekwentnie sprzeciwiała się jego założeniom. Polska podkreślała, że proponowane
rozwiązania miałyby negatywny wpływ na bezpieczeństwo żywnościowe
i konkurencyjność unijnego rolnictwa, a także prowadziłyby do zwiększenia uzależnienia
unijnego systemu żywnościowego od importu żywności.
Powyższe zastrzeżenia były szczególnie aktualne w kontekście zdarzeń zakłócających
łańcuchy dostaw, jak pandemia COVID-19 i wojna na Ukrainie.
Projekt zakładał radykalne ograniczenie stosowania środków ochrony roślin zarówno na
poziomie Unii Europejskiej, jak i państw członkowskich, bez jakichkolwiek
mechanizmów gwarantujących ochronę przed konkurencją ze strony państw trzecich,
gdzie dopuszczona do stosowania jest szeroka paleta środków ochrony roślin. Projekt
przewidywał także całkowity zakaz stosowania środków ochrony roślin na tzw.
„obszarach wrażliwych”, definiowanych w tak szeroki i nieprecyzyjny sposób, że
mogłyby one objąć nawet obszar całego kraju. Projekt zakładał także nałożenie na
rolników szeregu nowych, uciążliwych i nieuzasadnionych obowiązków
administracyjnych.
Sprzeciwiając się przyjęciu tych nieracjonalnych rozwiązań Polska prowadziła aktywnie
działania na poziomie organów Unii Europejskiej. Wokół stanowiska Polski udało się

-- 5 of 12 --

bowiem zbudować silną koalicję państw członkowskich podzielających te same
zastrzeżenia. Działania te istotnie przyczyniły się do zatrzymania prac na poziomie Unii
Europejskiej nad projektem.
W dniu 6 lutego br. Przewodnicząca KE Ursula von der Leyen zapowiedziała bowiem
wycofanie przez KE projektu rozporządzenia. Uzasadniając swoją decyzję podkreśliła,
że przez ponad półtora roku nie osiągnięto podstępu w pracach nad projektem na
poziomie Rady Unii Europejskiej. Projekt rozporządzenia stał się przy tym „symbolem
polaryzacji”.
Doprowadzenie do odrzucenia projektu przepisów, wdrażających nieakceptowalne
założenia EZŁ, jest zatem najlepszym przykładem aktywności polskiego Rządu
w ochronie interesów polskich rolników na forum Unii Europejskiej.
W ocenie MRiRW optymalną formą regulacji w obszarze środków ochrony roślin jest –
tak jak obecnie – dyrektywa, dająca państwom członkowskim możliwość przyjmowania
środków służących osiąganiu celów w zakresie ograniczania ryzyka związanego ze
stosowaniem środków ochrony roślin dostosowanych do lokalnej specyfiki. Należy
bowiem podkreślić, że średnie zużycie środków ochrony roślin w Polsce na jednostkę
powierzchni jest niższe od średniego zużycia w Unii Europejskiej. Wyniosło ono bowiem
w 2021 r. 1,86 kg substancji czynnej na ha użytków rolnych, podczas gdy średnia unijna
kształtowała się na poziomie 2,21 kg substancji czynnej na ha. Tym samym
niedopuszczalne byłoby wprowadzanie ograniczeń nieuwzględniających różnić
pomiędzy państwami członkowskimi w poziomie stosowania środków ochrony roślin.
Ponadto pamiętać musimy, że obserwowane zmiany klimatyczne powodować będą
nowe wyzwania dla ochrony upraw, związane z rozprzestrzenianiem się nowych
agrofagów lub zmianą biologii agrofagów rodzimych (jak wytwarzanie większej liczby
pokoleń w ciągu roku, lepsza przeżywalność okresu zimy, wcześniejsze atakowanie
upraw etc.).
Tym samym, realizując niezaprzeczalną potrzebę ochrony zasobów środowiska
naturalnego dla przyszłych pokoleń, powinniśmy koncentrować się na zapewnieniu
producentom rolnym odpowiedniej wiedzy i narzędzi, niezbędnych dla przechodzenia na
coraz bardziej zrównoważone systemy gospodarowania, zamiast wprowadzania
arbitralnych zakazów i ograniczeń. Takie podejście przewiduje przyjęty w Polsce
Krajowy plan działania na rzecz ograniczenia ryzyka związanego ze stosowaniem
środków ochrony roślin na lata 2023-2027 (5).

-- 6 of 12 --

Właściwym rozwiązaniem są także zachęty poprzez narzędzia Planu Strategicznego dla
WPR jak dobrowolne ekoschematy dedykowane integrowanej produkcji roślin czy
ochronie biologicznej. MRiRW dąży zatem o osiągnięcia właściwej równowagi pomiędzy
potrzebami ochrony środowiska oraz ochrony upraw, tak aby nie zaburzać podstawowej
funkcji rolnictwa, jaką jest zapewnienie bezpieczeństwa żywnościowego państwa.
W odniesieniu natomiast do wymogu przeznaczenia 25% gruntów na uprawy
ekologiczne, nie jest to wymóg dotyczący bezpośrednio każdego z państw
członkowskich, gdyż państwa członkowskie mają za zadanie określenie własnego celu
w tym zakresie.
MRiRW przyjęło cel osiągnięcia 7% upraw ekologicznych w 2030 r. po konsultacjach
z sektorem oraz niezależnych zewnętrznych analizach. Osiągnięcie tego celu opiera się
na dobrowolnych decyzjach rolników połączonych z zachętami w postaci wielu
mechanizmów wsparcia dostępnych w PS WPR 2023-2027, a rolnicy w żaden sposób
nie są przymuszani do przechodzenia na system produkcji ekologicznej.
W odniesieniu do ochrony hodowli zwierząt, wskazać należy, że zgodnie z założeniami
strategii KE „Od pola do stołu”, Komisja jest odpowiedzialna za przeprowadzenie
przeglądu prawodawstwa Unii Europejskiej w zakresie dobrostanu zwierząt, w tym
warunków transportu, utrzymywania zwierząt gospodarskich i ich uboju.
Zgodnie z przyjętym harmonogramem ogłoszenie propozycji legislacyjnych przez KE
było zaplanowane na trzeci kwartał 2023 r.
Do chwili obecnej nie przedstawiono zapowiadanych propozycji legislacyjnych
z wyjątkiem projektu rozporządzenia o dobrostanie podczas transportu.
Zgodnie z informacjami przekazanymi podczas posiedzenia plenarnego PE w Strasburgu
w dniu 14 marca 2024 r., KE opracowała szeroki wachlarz wariantów strategicznych dla
przyszłych przepisów. Wersje te są poparte oceną adekwatności obecnych przepisów,
kilkoma badaniami zewnętrznymi i 11 opiniami naukowymi wydanymi przez EFSA.
W 2021 r. KE rozpoczęła szczegółową ocenę skutków gospodarczych, społecznych
i środowiskowych wdrożenia tych przepisów i ten etap wciąż trwa. Nadal trwają prace
związane z odpowiedzią na inicjatywę „End the Cage Age”, w ramach której należy
zapewnić, że przejście na hodowlę bezklatkową odbędzie się w sektorze rolnym w
zrównoważony sposób, biorąc pod uwagę odporność systemów żywnościowych.

-- 7 of 12 --

Potrzebne są dalsze konsultacje w sprawie kosztów, długości okresów przejściowych
i odpowiednich środków importowych. Odpowiednio do powyższego, można w opinii
MRiRW oczekiwać, że projekty aktów prawnych zmieniających warunki utrzymywania
zwierząt w gospodarstwach lub dotyczące dobrostanu zwierząt podczas uboju
najprawdopodobniej nie zostaną opublikowane w tej kadencji KE.
W celu dostosowania się do nowych przepisów bez wątpienia konieczne będą
inwestycje w infrastrukturę gospodarstw. Spodziewany jest również wzrost kosztów
bezpośrednich prowadzenia produkcji zwierzęcej. Z tego powodu kluczowe jest
zapewnienie konkurencyjności gospodarczej przedsiębiorstw rolnych w UE.
Odpowiednio do powyższego, na posiedzeniach Rady UE ds. Rolnictwa i Rybołówstwa
Polska prezentowała stanowisko, że w obliczu obecnej sytuacji ekonomicznej zmiany
legislacyjne w zakresie dobrostanu zwierząt należy wprowadzać stopniowo i rozważnie,
a za priorytet należy uznać uwzględnienie w przyszłym prawodawstwie w obszarze
dobrostanu zwierząt odpowiednio długich okresów przejściowych pozwalających na
dostosowanie produkcji zwierzęcej w poszczególnych państwach członkowskich UE do
nowych wymagań.
Odnosząc się do kwestii konkurowania przez producentów z Polski z producentami z
krajów trzecich, w których nie będą obowiązywać równie wysokie jak w UE wymagania
w zakresie dobrostanu zwierząt, Polska prezentowała stanowisko, że wyższe
wymagania w zakresie dobrostanu zwierząt wynikające z przeglądu prawodawstwa
będą prowadzić do wyższych kosztów prowadzenia produkcji zwierzęcej w Unii
Europejskiej, więc jeżeli prezentowane ambicje nie będą wiązały się z ochroną rynku UE
przed napływem produktów pochodzenia zwierzęcego wyprodukowanych w
państwach, w których warunki prowadzenia takiej działalności nie są obciążone takimi
samymi wymaganiami, może to doprowadzić do utraty konkurencyjności przez
rolnictwo w Polsce i w UE i porzucenia tej produkcji w UE oraz utraty bezpieczeństwa
żywnościowego. Z tego względu na posiedzeniach Rady UE ds. Rolnictwa
i Rybołówstwa Polska domagała się objęcia towarów importowanych takimi
wymaganiami w zakresie dobrostanu, jakimi obarczona jest produkcja zwierzęca w UE.
W dniu 7 grudnia 2023 r. Komisja zaproponowała projekt nowych regulacji dotyczących
dobrostanu zwierząt podczas transportu (6) oraz (po raz pierwszy) przepisy UE
dotyczące dobrostanu i identyfikowalności psów i kotów hodowanych (7),
utrzymywanych i sprzedawanych w celach gospodarczych jako zwierzęta towarzyszące.

-- 8 of 12 --

Uregulowanie na szczeblu unijnym warunków dobrostanu psom i kotom przebywającym
w miejscach hodowli tych zwierząt jest konieczne dla usprawnienia funkcjonowania
rynku wewnętrznego oraz ochrony rynku przed importem zwierząt, które nie spełniają
oczekiwań obywateli ani wymagań obowiązujących w UE.
Sprawa nowych proponowanych regulacji dot. warunków transportu zwierząt jest
wrażliwa z uwagi na oczekiwania społeczne (w tym przeciwstawne racje aktywistów
prozwierzęcych i producentów rolnych), koszty dostosowania infrastruktury
gospodarstw utrzymujących zwierzęta, zwiększenie kosztów prowadzenia działalności
w zakresie produkcji zwierzęcej z uwagi na wyższe koszty realizowania transportu
zwierząt i związane z tym ryzyko poniesienia tych zwiększonych kosztów przez
konsumentów. Konieczne jest zapewnienie lepszego dobrostanu zwierząt w transporcie
oraz ściślejsze powiązanie wymogów dotyczących dobrostanu zwierząt z najnowszymi
dowodami naukowymi, jak również ułatwienia egzekwowania przepisów (w tym
poprzez cyfryzację), usprawnienie funkcjonowania rynku wewnętrznego oraz ochrona
rynku przed importem zwierząt, których warunki transportu nie spełniają oczekiwań
obywateli ani wymagań obowiązujących w UE.
Niektóre przepisy projektu rozporządzenia wydają się jednakże zbyt ambitne lub trudne
w stosowaniu i egzekwowaniu i z tego względu konieczne są dalsze prace nad tym
rozporządzeniem w celu wypracowania optymalnych dla wszystkich państw
członkowskich rozwiązań. Należy uniknąć sytuacji, że proponowane zmiany
doprowadzą do mniejszej dostępności cenowej produktów zwierzęcych dla
konsumentów oraz wpłyną negatywnie na rynek pod kątem wolności prowadzenia
działalności gospodarczej.
Zważywszy na podstawowe znaczenie transportu zwierząt dla produkcji zwierzęcej,
MRiRW rozpoczęło prace umożliwiające szczegółową analizę projektu rozporządzenia
w sprawie ochrony zwierząt podczas transportu w celu zgłoszenia uwag przez MRiRW
na dalszych etapach procedowania projektu. Odpowiednio do powyższego, wysłano ten
projekt do konsultacji do związków zawodowych i rolniczych związków branżowych.
Otrzymane uwagi do projektu rozporządzenia są obecnie poddawane analizie w celu
uwzględnienia ich przy przygotowywaniu przez MRiRW stanowiska, które zostanie
zaprezentowane w przyszłości na posiedzeniach Grupy Roboczej ds. Zwierząt
i Zagadnień Weterynaryjnych (Dobrostan Zwierząt) w Brukseli, podczas których
omawiany będzie ten projekt.

-- 9 of 12 --

Należy jednak wskazać, że obecnie w MRiRW nie są prowadzone prace legislacyjne,
których celem byłoby wprowadzanie zakazu lub ograniczenie chowu i hodowli zwierząt
gospodarskich.
Produkcja zwierzęca, w tym kwestie związane z hodowlą zwierząt i wsparciem postępu
biologicznego, są traktowane jako nierozerwalny element rolnictwa w Polsce, niezbędny
dla zapewnienia bezpieczeństwa żywnościowego.
W odniesieniu do uszczelnienia granic, jak wynika z traktatów UE, stosowanie środków
handlowych w imporcie z krajów pozaunijnych jest w wyłącznej kompetencji UE i środki
takie, jako część wspólnej polityki handlowej UE, mogą być wprowadzane decyzją
instytucji unijnych, przy wiodącej roli KE. Ponadto zgodnie z międzynarodowymi
zobowiązaniami stosowanie restrykcji w imporcie, w tym ograniczeń ilościowych czy
zakazów, jest dopuszczalne w ściśle określonych, nadzwyczajnych sytuacjach w celu
ochrony zdrowia i bezpieczeństwa publicznego w celu przeciwdziałania dumpingowi,
niedozwolonym subsydiom czy w innych okolicznościach określonych porozumieniami
w ramach Światowej Organizacji Handlu - WTO. Wprowadzenie przez Polskę restrykcji
w imporcie z krajów pozaunijnych samodzielnie (tj. bez zgody UE) i w sposób niezgodny
z międzynarodowymi zobowiązaniami wiąże się z ryzykiem wszczęcia przez KE lub na
wniosek podmiotu gospodarczego wobec naszego kraju postępowania naruszeniowego
przed Trybunałem Sprawiedliwości UE. Może także wywołać zaskarżenie naszych
działań przez kraje trzecie przed WTO lub innymi sądami międzynarodowymi oraz
zastosowanie przez te kraje retaliacji w postaci barier w dostępie do ich rynków dla
polskiego eksportu.
W związku z takimi nadzwyczajnymi okolicznościami tj. gwałtowny wzrost importu zbóż
i oleistych z Ukrainy, w szczególności do państw graniczących, wywołany zakłóceniem
tradycyjnych szlaków handlowych w wyniku rosyjskiej agresji na Ukrainę UE 2 maja
2023 r. wprowadziła regionalne środki ochronne (tzw. środki zapobiegawcze) w
imporcie z Ukrainy niektórych zbóż i oleistych do Polski, Słowacji, Węgier, Rumunii i
Bułgarii w postaci czasowego zakazu przywozu, który obowiązywał do 15 września
2023 r.
W związku z nieprzedłużeniem przez UE ww. zakazu, Polska jednostronnie (bez
akceptacji UE) przedłużyła i rozszerzyła zakaz importu z Ukrainy. Obecnie obowiązuje
zakaz przywozu wybranych produktów rolnych z Ukrainy wprowadzony na mocy
Rozporządzenia Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 15 września 2023 r. Zakaz ten

-- 10 of 12 --

obejmuje pszenicę, kukurydzę, rzepak, słonecznik, a także mąkę pszenną i pozostałości
przemiału zbóż (otręby, śruta i in.) oraz wytłoczyny roślin oleistych (makuchy i in.). Zakaz
ten jest kwestionowany, zarówno przez KE, jak i Ukrainę, i może się wiązać z ww.
negatywnymi konsekwencjami dla Polski. Ukraina już zaskarżyła omawiany zakaz do
WTO. Ograniczenia te nie dotyczą natomiast tranzytu.
Produkty rolno-spożywcze z Ukrainy wprowadzane na terytorium RP podlegają m.in.
kontroli realizowanej przez polskie służby odpowiedzialne za bezpieczeństwo i jakość
żywności.
W związku z trwającymi w Polsce protestami rolniczymi Kierownictwo MRiRW
prowadzi intensywne rozmowy z protestującymi, z których część dotyczy uregulowania
handlu z Ukrainą. W celu wypracowania satysfakcjonujących dla wszystkich stron zasad
i mechanizmów przyszłej wymiany handlowej z Ukrainą, kierownictwo MRiRW
prowadzi intensywne rozmowy z przedstawicielami kierownictwa resortów rolnictwa
i gospodarki Ukrainy.
Ostatnie rozmowy w tej sprawie odbyły się 28 marca br., w związku z polsko-
ukraińskimi konsultacjami międzyrządowymi w Warszawie. W ten dialog zostali też
zaangażowani przedstawiciele polskich i ukraińskich organizacji rolniczych. Rozmowy
ze stroną ukraińską będą kontynuowane.
Z wyrazami szacunku
z. up. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Jacek Czerniak
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
Podstawa prawna:
(1) projekt Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady zmieniającego
rozporządzenie (UE) 2021/2115 i (UE) 2021/2116 w odniesieniu do norm
dobrej kultury rolnej zgodnej z ochroną środowiska, schematów na rzecz
klimatu, środowiska i dobrostanu zwierząt, zmian w planach strategicznych
WPR, przeglądu planów strategicznych WPR oraz zwolnień z kontroli i kar;
(2) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2115 z dnia 2
grudnia 2021 r. ustanawiające przepisy dotyczące wsparcia planów
strategicznych sporządzanych przez państwa członkowskie w ramach wspólnej
polityki rolnej (planów strategicznych WPR) i finansowanych z Europejskiego

-- 11 of 12 --

Funduszu Rolniczego Gwarancji (EFRG) i z Europejskiego Funduszu Rolnego na
rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) oraz uchylające rozporządzenia
(UE) nr 1305/2013 i (UE) nr 1307/2013 (Dz. Urz. UE L 435 z 06.12.2021, str. 1);
(3) Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2024/587 z dnia 12 lutego 2024 r.
ustanawiające odstępstwo od rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady
(UE) 2021/2115 w odniesieniu do stosowania normy dobrej kultury rolnej
gruntów zgodnej z ochroną środowiska (norma GAEC) 8, dat kwalifikowalności
wydatków do wkładu z EFRG oraz zasad dotyczących zmian planów
strategicznych WPR w zakresie modyfikacji pewnych ekoschematów w
odniesieniu do roku składania wniosków 2024 (Dz.U.UE.L.2024.587);
(4) dyrektywa Rady z dnia 12 grudnia 1991 r. dotycząca ochrony wód przed
zanieczyszczeniami powodowanymi przez azotany pochodzenia rolniczego
(91/676/EWG) tzw. dyrektywa azotanowa;
(5) Obwieszczenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 czerwca 2023 r. w
sprawie krajowego planu działania na rzecz ograniczenia ryzyka związanego ze
stosowaniem środków ochrony roślin na lata 2023–2027 (M.P. 2023 r., poz.
768);
(6) projekt rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie ochrony
zwierząt podczas transportu i związanych z tym działań, zmieniające
rozporządzenie Rady (WE) nr 1255/97 i uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr
1/2005;
(7) projekt rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie dobrostanu
psów i kotów oraz ich identyfikowalności.
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów

-- 12 of 12 --