Interpelacja nr 1995
Interpelacja w sprawie nielegalnych składowisk odpadów niebezpiecznych
Zgłaszający:
•
Adresat:
Klimat, Energia i Środowisko (88%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie nielegalnych składowisk odpadów niebezpiecznych
Interpelacja nr 1995
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie nielegalnych składowisk odpadów niebezpiecznych
Zgłaszający: Adrian Witczak, Michał Kołodziejczak
Data wpływu: 11-03-2024
Szanowna Pani Minister,
na podstawie art. 115 ust. 1 Konstytucji RP, art. 14 ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senatora oraz art. 191 i 192 Regulaminu Sejmu RP zwracam się do Pani Minister z interpelacją w sprawie składowisk odpadów niebezpiecznych.
Obecną liczbę znajdujących się w Polsce nielegalnych składowisk odpadów niebezpiecznych szacuje się na około 400. Powstają one często w wyniku działań przestępczych, polegających na tym, że wynajmowana jest działka lub hala, a następnie zwozi się tam odpady, po czym pozostawia się z nimi właściciela. Problem jest tym większy, że wywiezienie lub utylizacja odpadów jest bardzo droga i właściciele najczęściej nie mają możliwości pokryć tak wysokich kosztów.
Nielegalne składowiska odpadów niebezpiecznych powodują wiele negatywnych konsekwencji, w tym rozprzestrzenianie się wielu szkodliwych substancji chemicznych i toksyn w glebie, wodzie oraz powietrzu. Efektem rozkładu odpadów jest powstawanie substancji rakotwórczych i mutagennych, które zagrażają zarówno przyrodzie, jak i ludziom. Bezpośredni kontakt z odpadami, np. wdychanie toksycznych substancji nie tylko sprawia dyskomfort, ale może mieć także negatywny wpływ na zdrowie. Osoby mieszkające w pobliżu takich składowisk są narażone na infekcje, choroby skóry, uszkodzenia narządów wewnętrznych oraz ryzyko rozwoju chorób nowotworowych. Osobnym problemem jest występująca często bliskość pól uprawnych.
Jednym z najbardziej jaskrawych przykładów problemów wynikających z powstawania nielegalnych składowisk odpadów jest przykład Rogowca. W sprawie tego składowiska trwał przez prawie trzy lata spór kompetencyjny między Starostwem Powiatowym w Bełchatowie, a Urzędem Marszałkowskim w Łodzi. Naczelny Sąd Administracyjny, rozstrzygając wspomniany spór, wskazał Urząd Marszałkowski jako właściwy do uprzątnięcia terenu, jakim jest składowisko w Rogowcu, jednak składowisko wciąż istnieje i obecnie nie ma perspektyw na rozwiązanie tego problemu, co powoduje uzasadnioną frustrację mieszkańców okolicznych miejscowości.
W związku z powyższym zwracam się do Pani Minister o udzielenie wyjaśnień i odpowiedzi na następujące pytania:
1. Czy w Pani resorcie prowadzony jest monitoring sytuacji związanej z liczbą nielegalnych składowisk odpadów niebezpiecznych na terenie naszego kraju?
2. O ilu lokalizacjach nielegalnych składowisk odpadów niebezpiecznych znajdujących się na terenie województwa łódzkiego wie Ministerstwo Klimatu i Środowiska?
3. Jakie działania podejmie Ministerstwo Klimatu i Środowiska w celu likwidacji tego rodzaju składowisk?
4. Czy ministerstwu znana jest sytuacja składowiska w Rogowcu i czy podejmowane są w tej sprawie działania mające na celu rozwiązanie problemu? Jeśli tak, to jakie?
5. Czy w budżecie na 2024 roku przewidziane są środki na utylizację odpadów niebezpiecznych zalegających na nielegalnych składowiskach?
Z wyrazami szacunku
Adrian Witczak
Interpelacja nr 1995
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie nielegalnych składowisk odpadów niebezpiecznych
Zgłaszający: Adrian Witczak, Michał Kołodziejczak
Data wpływu: 11-03-2024
Szanowna Pani Minister,
na podstawie art. 115 ust. 1 Konstytucji RP, art. 14 ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senatora oraz art. 191 i 192 Regulaminu Sejmu RP zwracam się do Pani Minister z interpelacją w sprawie składowisk odpadów niebezpiecznych.
Obecną liczbę znajdujących się w Polsce nielegalnych składowisk odpadów niebezpiecznych szacuje się na około 400. Powstają one często w wyniku działań przestępczych, polegających na tym, że wynajmowana jest działka lub hala, a następnie zwozi się tam odpady, po czym pozostawia się z nimi właściciela. Problem jest tym większy, że wywiezienie lub utylizacja odpadów jest bardzo droga i właściciele najczęściej nie mają możliwości pokryć tak wysokich kosztów.
Nielegalne składowiska odpadów niebezpiecznych powodują wiele negatywnych konsekwencji, w tym rozprzestrzenianie się wielu szkodliwych substancji chemicznych i toksyn w glebie, wodzie oraz powietrzu. Efektem rozkładu odpadów jest powstawanie substancji rakotwórczych i mutagennych, które zagrażają zarówno przyrodzie, jak i ludziom. Bezpośredni kontakt z odpadami, np. wdychanie toksycznych substancji nie tylko sprawia dyskomfort, ale może mieć także negatywny wpływ na zdrowie. Osoby mieszkające w pobliżu takich składowisk są narażone na infekcje, choroby skóry, uszkodzenia narządów wewnętrznych oraz ryzyko rozwoju chorób nowotworowych. Osobnym problemem jest występująca często bliskość pól uprawnych.
Jednym z najbardziej jaskrawych przykładów problemów wynikających z powstawania nielegalnych składowisk odpadów jest przykład Rogowca. W sprawie tego składowiska trwał przez prawie trzy lata spór kompetencyjny między Starostwem Powiatowym w Bełchatowie, a Urzędem Marszałkowskim w Łodzi. Naczelny Sąd Administracyjny, rozstrzygając wspomniany spór, wskazał Urząd Marszałkowski jako właściwy do uprzątnięcia terenu, jakim jest składowisko w Rogowcu, jednak składowisko wciąż istnieje i obecnie nie ma perspektyw na rozwiązanie tego problemu, co powoduje uzasadnioną frustrację mieszkańców okolicznych miejscowości.
W związku z powyższym zwracam się do Pani Minister o udzielenie wyjaśnień i odpowiedzi na następujące pytania:
1. Czy w Pani resorcie prowadzony jest monitoring sytuacji związanej z liczbą nielegalnych składowisk odpadów niebezpiecznych na terenie naszego kraju?
2. O ilu lokalizacjach nielegalnych składowisk odpadów niebezpiecznych znajdujących się na terenie województwa łódzkiego wie Ministerstwo Klimatu i Środowiska?
3. Jakie działania podejmie Ministerstwo Klimatu i Środowiska w celu likwidacji tego rodzaju składowisk?
4. Czy ministerstwu znana jest sytuacja składowiska w Rogowcu i czy podejmowane są w tej sprawie działania mające na celu rozwiązanie problemu? Jeśli tak, to jakie?
5. Czy w budżecie na 2024 roku przewidziane są środki na utylizację odpadów niebezpiecznych zalegających na nielegalnych składowiskach?
Z wyrazami szacunku
Adrian Witczak
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Anita Sowińska
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Przeciętnie konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
45%
Konkretność
55%
Odpowiedź standardowa – resort odnosi się merytorycznie do zagadnienia z umiarkowaną ilością danych szczegółowych.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
4
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
4.2 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
- Wykryto zwrot wymijający: „na bieżąco monitoruje” (formułki uspokajające / pozorne działania)
Zidentyfikowane zwroty wymijające:
„na bieżąco monitoruje”
(formułki uspokajające / pozorne działania)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6702 znaków
Telefon: (+48) 22 369 29 00 ul. Wawelska 52/54, 00-922 Warszawa
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DGO-SGO.050.8.2024.KD
3098554.12194008.9806022
Warszawa, 08-04-2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację Panów Posłów Adriana Witczaka oraz Michała Kołodziejczaka
w sprawie nielegalnych składowisk odpadów niebezpiecznych, K10INT1995, przekazuję
poniższe informacje.
Odnosząc się do pytania o ilość składowisk odpadów w województwie łódzkim oraz ich
monitoring na terenie kraju należy wyjaśnić, że zgodnie z ustawową definicją zawartą w
pkt. 25 art. 3 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach1, składowiskiem odpadów jest
obiekt budowlany przeznaczony do składowania odpadów. Składowanie odpadów jest
formą unieszkodliwiania odpadów, które z kolei zdefiniowano jako procesy przekształceń
biologicznych, fizycznych lub chemicznych w celu doprowadzenia odpadów do stanu, który
nie stwarza zagrożenia dla życia i zdrowia ludzi lub dla środowiska. Składowisk odpadów nie
należy mylić z miejscami nielegalnego porzucania odpadów, czy też magazynowania
odpadów w ramach działalności polegającej na przetwarzaniu odpadów. W Polsce (wg stanu
na 2023 rok) istnieje 55 składowisk odpadów niebezpiecznych – tj. obiektów
przeznaczonych do unieszkodliwiania odpadów przez ich składowanie.
Jeśli jednak pytanie dotyczy ilości miejsc nielegalnego nagromadzenia odpadów, które mogą
stanowić szczególne zagrożenie, na terenie województwa łódzkiego na podstawie danych od
Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska zidentyfikowane zostało 5 takich miejsc (wg
stanu na sierpień 2023 r.).
Odpowiadając dalej na pytanie dotyczące monitoringu sytuacji miejsc nielegalnego
nagromadzenia odpadów, które mogą stanowić szczególne zagrożenie na terenie kraju
informuję, że nadzór nad takimi miejscami jest prowadzony przez właściwe instytucje, takie
jak Wojewódzkie Inspektoraty Ochrony Środowiska (WIOŚ), Policja czy Straż Pożarna.
W ramach monitorowania każda z ww. służb podejmuje odpowiednie czynności. Działania,
jakie może podjąć WIOŚ, zostały wskazane w ust. 2 art. 10b ustawy z dnia 20 lipca 1991r. o
Inspekcji Ochrony Środowiska2, są nimi m. in prowadzenie obserwacji i rejestrowanie przy
użyciu środków technicznych, w tym technik satelitarnych i bezzałogowych statków
powietrznych, gromadzenie i zabezpieczanie dowodów w sprawie, przeprowadzanie
oględzin, nałożenie grzywny za popełnienie wykroczenia, i w razie zaistniałej potrzeby
również wystąpienie z wnioskiem o pomoc innych organów administracji publicznej, jak
wskazano w art. 10a ww. ustawy.
1 Dz.U. z 2023 r. poz. 1587, z późn. zm.
2 Dz.U. z 2023 r. poz. 824, z późn. zm.
-- 1 of 3 --
Nawiązując do działań podjętych przez Ministra Klimatu i Środowiska w celu likwidacji
miejsc nielegalnego porzucenia odpadów należy zauważyć, że na obecną chwilę w przepisach
obowiązującego prawa można znaleźć wiele wymagań mających na celu ograniczenie
procederu nielegalnego porzucania odpadów oraz prowadzących do likwidacji jego skutków.
Należą do nich szczegółowe wymagania dla podmiotów gospodarujących odpadami oraz
wysokie kary za łamanie obowiązujących przepisów. Jednak mając na uwadze skalę nadal
stwierdzanych w gospodarce odpadami nieprawidłowości oraz zagrożenia jakie mogą one
powodować zasadne jest rozważenie wprowadzenia dalszych rozwiązań, w tym
o charakterze legislacyjnym, które miałyby na celu zarówno usprawnienie usuwania
nielegalnie nagromadzonych odpadów, ale przede wszystkim zminimalizowanie
powstawania ich w przyszłości.
Odnosząc się do sytuacji odpadów porzuconych w Rogowcu, jest to obecnie jeden
z najbardziej problematycznych tego typu przypadków na terenie Polski. Miejsce jest
obecnie pod kontrolą odpowiednich służb, a procedura usunięcia odpadów należy do
Marszałka Województwa Łódzkiego. Niestety niezbędne siły i środki w porównaniu z innymi
przypadkami w innych częściach kraju są wyjątkowo wysokie, stąd – zgodnie z posiadanymi
informacjami - obecnie Marszałek Województwa jest na etapie poszukiwania źródeł
sfinansowania przedsięwzięcia, oraz podejmuje działania mające zabezpieczyć okolicę przed
szkodliwym działaniem toksyn znajdujących się w porzuconych odpadach. Ze względu na
rodzaj i ilość odpadów oraz pogarszający się stan pojemników, w których są zdeponowane,
Urząd Marszałkowski Województwa Łódzkiego na bieżąco monitoruje miejsce
zdeponowania odpadów, we współpracy z pracownikami Starostwa Powiatowego
w Bełchatowie, Policją i Strażą Pożarną. Teren został również zabezpieczony przed
dostępem osób trzecich.
W odpowiedzi na pytania dotyczące środków finansowych na likwidację miejsc nielegalnego
deponowania odpadów należy wskazać, że w Polsce funkcjonuje synergiczny system
finansowania przedsięwzięć w dziedzinie ochrony środowiska, oparty na środkach
zagranicznych (pochodzących m.in. z funduszy unijnych) oraz środkach krajowych, przy
udziale środków Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej
(NFOŚiGW) oraz Wojewódzkich Funduszy Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej
(WFOŚiGW). Działania te są realizowane, co do zasady, poprzez dedykowane programy
priorytetowe, zgodnie z kierunkami Polityki Ekologicznej Państwa oraz Polityki
Energetycznej Polski. Jednym z priorytetów NFOŚiGW oraz WFOŚiGW są programy
związane z gospodarką odpadami. Biorąc powyższe pod uwagę przedsięwzięcia
ukierunkowane na ograniczenie zagrożeń dla życia ludzi czy nieodwracalnych szkód
w środowisku, w tym spowodowanych porzuconymi odpadami, od wielu lat są
systematycznie dofinansowywane przez poszczególne WFOŚiGW w ramach ich zasad
i możliwości finansowych, ze wskazaniem na priorytetowe zwalczanie nadzwyczajnych
zagrożeń środowiska i przeciwdziałanie nieodwracalnym szkodom, wynikających z zagrożeń
nagłych czy interwencji kryzysowych.
Obecnie nabór wniosków w programie „Usuwanie porzuconych odpadów” realizowanym
przez NFOŚiGW o dofinansowanie usuwania porzuconych odpadów w formie pożyczki trwa
do 31 grudnia 2024 r., a w formie bezzwrotnej został zakończony 31 grudnia 2023 r.
Pragnę podkreślić, że jednym z priorytetów obecnego Rządu jest zajęcie się zjawiskiem
miejsc nielegalnego gromadzenia odpadów, co znalazło odzwierciedlenie w umowie
koalicyjnej. Z tego względu nie można wykluczyć w przyszłości zmiana w systemie usuwania
nielegalnie nagromadzonych odpadów oraz dofinansowania tego typu przedsięwzięć.
-- 2 of 3 --
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Anita Sowińska
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
- Departament Spraw Parlamentarnych, Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 3 of 3 --
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DGO-SGO.050.8.2024.KD
3098554.12194008.9806022
Warszawa, 08-04-2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację Panów Posłów Adriana Witczaka oraz Michała Kołodziejczaka
w sprawie nielegalnych składowisk odpadów niebezpiecznych, K10INT1995, przekazuję
poniższe informacje.
Odnosząc się do pytania o ilość składowisk odpadów w województwie łódzkim oraz ich
monitoring na terenie kraju należy wyjaśnić, że zgodnie z ustawową definicją zawartą w
pkt. 25 art. 3 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach1, składowiskiem odpadów jest
obiekt budowlany przeznaczony do składowania odpadów. Składowanie odpadów jest
formą unieszkodliwiania odpadów, które z kolei zdefiniowano jako procesy przekształceń
biologicznych, fizycznych lub chemicznych w celu doprowadzenia odpadów do stanu, który
nie stwarza zagrożenia dla życia i zdrowia ludzi lub dla środowiska. Składowisk odpadów nie
należy mylić z miejscami nielegalnego porzucania odpadów, czy też magazynowania
odpadów w ramach działalności polegającej na przetwarzaniu odpadów. W Polsce (wg stanu
na 2023 rok) istnieje 55 składowisk odpadów niebezpiecznych – tj. obiektów
przeznaczonych do unieszkodliwiania odpadów przez ich składowanie.
Jeśli jednak pytanie dotyczy ilości miejsc nielegalnego nagromadzenia odpadów, które mogą
stanowić szczególne zagrożenie, na terenie województwa łódzkiego na podstawie danych od
Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska zidentyfikowane zostało 5 takich miejsc (wg
stanu na sierpień 2023 r.).
Odpowiadając dalej na pytanie dotyczące monitoringu sytuacji miejsc nielegalnego
nagromadzenia odpadów, które mogą stanowić szczególne zagrożenie na terenie kraju
informuję, że nadzór nad takimi miejscami jest prowadzony przez właściwe instytucje, takie
jak Wojewódzkie Inspektoraty Ochrony Środowiska (WIOŚ), Policja czy Straż Pożarna.
W ramach monitorowania każda z ww. służb podejmuje odpowiednie czynności. Działania,
jakie może podjąć WIOŚ, zostały wskazane w ust. 2 art. 10b ustawy z dnia 20 lipca 1991r. o
Inspekcji Ochrony Środowiska2, są nimi m. in prowadzenie obserwacji i rejestrowanie przy
użyciu środków technicznych, w tym technik satelitarnych i bezzałogowych statków
powietrznych, gromadzenie i zabezpieczanie dowodów w sprawie, przeprowadzanie
oględzin, nałożenie grzywny za popełnienie wykroczenia, i w razie zaistniałej potrzeby
również wystąpienie z wnioskiem o pomoc innych organów administracji publicznej, jak
wskazano w art. 10a ww. ustawy.
1 Dz.U. z 2023 r. poz. 1587, z późn. zm.
2 Dz.U. z 2023 r. poz. 824, z późn. zm.
-- 1 of 3 --
Nawiązując do działań podjętych przez Ministra Klimatu i Środowiska w celu likwidacji
miejsc nielegalnego porzucenia odpadów należy zauważyć, że na obecną chwilę w przepisach
obowiązującego prawa można znaleźć wiele wymagań mających na celu ograniczenie
procederu nielegalnego porzucania odpadów oraz prowadzących do likwidacji jego skutków.
Należą do nich szczegółowe wymagania dla podmiotów gospodarujących odpadami oraz
wysokie kary za łamanie obowiązujących przepisów. Jednak mając na uwadze skalę nadal
stwierdzanych w gospodarce odpadami nieprawidłowości oraz zagrożenia jakie mogą one
powodować zasadne jest rozważenie wprowadzenia dalszych rozwiązań, w tym
o charakterze legislacyjnym, które miałyby na celu zarówno usprawnienie usuwania
nielegalnie nagromadzonych odpadów, ale przede wszystkim zminimalizowanie
powstawania ich w przyszłości.
Odnosząc się do sytuacji odpadów porzuconych w Rogowcu, jest to obecnie jeden
z najbardziej problematycznych tego typu przypadków na terenie Polski. Miejsce jest
obecnie pod kontrolą odpowiednich służb, a procedura usunięcia odpadów należy do
Marszałka Województwa Łódzkiego. Niestety niezbędne siły i środki w porównaniu z innymi
przypadkami w innych częściach kraju są wyjątkowo wysokie, stąd – zgodnie z posiadanymi
informacjami - obecnie Marszałek Województwa jest na etapie poszukiwania źródeł
sfinansowania przedsięwzięcia, oraz podejmuje działania mające zabezpieczyć okolicę przed
szkodliwym działaniem toksyn znajdujących się w porzuconych odpadach. Ze względu na
rodzaj i ilość odpadów oraz pogarszający się stan pojemników, w których są zdeponowane,
Urząd Marszałkowski Województwa Łódzkiego na bieżąco monitoruje miejsce
zdeponowania odpadów, we współpracy z pracownikami Starostwa Powiatowego
w Bełchatowie, Policją i Strażą Pożarną. Teren został również zabezpieczony przed
dostępem osób trzecich.
W odpowiedzi na pytania dotyczące środków finansowych na likwidację miejsc nielegalnego
deponowania odpadów należy wskazać, że w Polsce funkcjonuje synergiczny system
finansowania przedsięwzięć w dziedzinie ochrony środowiska, oparty na środkach
zagranicznych (pochodzących m.in. z funduszy unijnych) oraz środkach krajowych, przy
udziale środków Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej
(NFOŚiGW) oraz Wojewódzkich Funduszy Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej
(WFOŚiGW). Działania te są realizowane, co do zasady, poprzez dedykowane programy
priorytetowe, zgodnie z kierunkami Polityki Ekologicznej Państwa oraz Polityki
Energetycznej Polski. Jednym z priorytetów NFOŚiGW oraz WFOŚiGW są programy
związane z gospodarką odpadami. Biorąc powyższe pod uwagę przedsięwzięcia
ukierunkowane na ograniczenie zagrożeń dla życia ludzi czy nieodwracalnych szkód
w środowisku, w tym spowodowanych porzuconymi odpadami, od wielu lat są
systematycznie dofinansowywane przez poszczególne WFOŚiGW w ramach ich zasad
i możliwości finansowych, ze wskazaniem na priorytetowe zwalczanie nadzwyczajnych
zagrożeń środowiska i przeciwdziałanie nieodwracalnym szkodom, wynikających z zagrożeń
nagłych czy interwencji kryzysowych.
Obecnie nabór wniosków w programie „Usuwanie porzuconych odpadów” realizowanym
przez NFOŚiGW o dofinansowanie usuwania porzuconych odpadów w formie pożyczki trwa
do 31 grudnia 2024 r., a w formie bezzwrotnej został zakończony 31 grudnia 2023 r.
Pragnę podkreślić, że jednym z priorytetów obecnego Rządu jest zajęcie się zjawiskiem
miejsc nielegalnego gromadzenia odpadów, co znalazło odzwierciedlenie w umowie
koalicyjnej. Z tego względu nie można wykluczyć w przyszłości zmiana w systemie usuwania
nielegalnie nagromadzonych odpadów oraz dofinansowania tego typu przedsięwzięć.
-- 2 of 3 --
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Anita Sowińska
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
- Departament Spraw Parlamentarnych, Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 3 of 3 --