Interpelacja w sprawie wstrzymania trwale zrównoważonej gospodarki leśnej
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 1992
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie wstrzymania trwale zrównoważonej gospodarki leśnej
Zgłaszający: Grzegorz Braun, Włodzimierz Skalik, Krzysztof Tuduj
Data wpływu: 11-03-2024
Szanowna Pani Minister,
z obawy, że podjęte przez Panią Minister decyzje związane ze wstrzymaniem trwale zrównoważonej gospodarki leśnej spowodują szkody gospodarcze, które w konsekwencji mogą doprowadzić do zniszczenia polskiego sektora leśno-drzewnego, sektora który jest miejscem pracy i utrzymania wielu ludzi i firm, proszę o odpowiedź na następujące pytania:
1. Jak kwestie merytoryczne tłumaczą doprowadzenie do utraty dochodów Skarbu Państwa przez wstrzymanie gospodarki leśnej? Proszę o podanie i przedstawienie oceny skutków regulacji. Czy niniejsza ocena skutków regulacji była konsultowana z ministrem finansów?
2. Proszę o przedstawienie szczegółowego planu gospodarczego dla sektora drzewnego, któremu grozi zniszczenie, co w konsekwencji doprowadzi do zwiększenia bezrobocia na terenach wiejskich, na których nie ma perspektyw na rozwój innych branż. Czy plan ten był konsultowany z resortem rozwoju i technologii oraz Ministerstwem Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej?
3. Proszę o informację jak Pani Minister planuje pokryć zwiększone koszty związane z ochroną przeciwpożarową na powierzchniach leśnych wyłączonych z gospodarki leśnej, przy jednoczesnym znacznym zmniejszeniu dochodów Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe.
4. W kontekście utrzymującej się inflacji, problemów gospodarczych związanych z wojną na Ukrainie i potrzebą zwiększenia potencjału militarnego i gospodarczego, proszę o wyjaśnienie przyczyn osłabiania państwa polskiego przez wydanie decyzji sprzecznych z polską racją stanu, doprowadzających do szeroko pojętych strat gospodarczych, w tym strat na rzecz Skarbu Państwa.
Z wyrazami szacunku
Grzegorz Braun
Podsekretarz stanu Mikołaj Dorożała
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Podaje wskaźniki procentowe (1)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (9)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
14045 znakówinfo@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DLŁ-WNO.050.47.2024.RB
3098551.12177960.9884224
Warszawa, 21-04-2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację Panów Posłów Grzegorza Brauna, Włodzimierza Skalika oraz
Krysztofa Tuduja w sprawie wstrzymania trwale zrównoważonej gospodarki leśnej,
K10INT1992, przedstawiam poniższe informacje.
1. Jak kwestie merytoryczne tłumaczą doprowadzenie do utraty dochodów Skarbu
Państwa przez wstrzymanie gospodarki leśnej? Proszę o podanie przedstawienie oceny
skutków regulacji. Czy niniejsza ocena skutków regulacji była konsultowana z Ministrem
Finansów?
Pragnę zaznaczyć, że przedmiotowe pytanie odnosi się do polecenia Minister Klimatu
i Środowiska z dnia 8 stycznia 2024 r. wstrzymania/ograniczenia pozyskiwania drewna w
lasach znajdujących się w zarządzie Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe
na najcenniejszych społecznie i przyrodniczo obszarach wskazanych w załączniku.
Polecenie ma charakter pilotażowy. Pilność jego wydania wynikała m.in. z ryzyka
bezpowrotnej utraty wartości przyrodniczej wskutek wyrębu na terenach, na których
planowane jest ustanowienie form ochrony przyrody. Dbałość o dziedzictwo przyrodnicze
polskich lasów, mające też niewątpliwie wielkie znaczenie kulturowe, powinno spotkać się
ze zrozumieniem Panów Posłów.
Uprzejmie wyjaśniam, że uchwała Nr 190 Rady Ministrów z dnia 29 października
2013 r. Regulamin pracy Rady Ministrów (M.P. z 2022 r. poz. 348) nie nakłada obowiązku
dokonania oceny przewidywanych skutków społeczno-gospodarczych, spowodowanych
wydaniem polecenia ministra, o którym mowa w art. 34a ust. 1 ustawy z dnia 8 sierpnia
1996 r. o Radzie Ministrów (Dz. U. z 2022 r. poz. 1188, z późn. zm.).
Nadto nadmienić wypada, że wydane polecenie nie doprowadziło do żadnych strat
finansowych po stronie Lasów Państwowych, które zarówno w roku 2024, jak i zgodnie z
planem w roku 2025 r. wypracują znaczące zyski, przekładające się na uiszczane podatki.
Końcowo pragnę zaznaczyć, że – wbrew założeniu wyrażonym w pytaniu – nie doszło do
wstrzymania gospodarki leśnej. Podkreślić należy, że zastosowane przez Panów Posłów
-- 1 of 6 --
uproszczenie sprowadzające gospodarkę leśną do pozyskania drewna jest nieuprawnione i
szkodliwe dla wizerunku leśników, którzy dbają o las wykonując wiele czynności
niezwiązanych z pozyskaniem drewna określanym społecznie mianem „wycinki”.
Gospodarka leśna obejmuje wszak niezwykle ważne zabiegi związane m.in. z pielęgnacją
drzewostanów czy hodowlą lasów.
2. Proszę o przedstawienie szczegółowego planu gospodarczego dla sektora drzewnego,
któremu grozi zniszczenie, co w konsekwencji doprowadzi do zwiększenia bezrobocia na
terenach wiejskich na których nie ma perspektyw na rozwój innych branż. Czy plan ten
był konsultowany z Ministerstwem Rozwoju Gospodarki i Ministerstwem Rodziny, Pracy
i Polityki Społecznej.
W związku pojawiającymi się problemami w zakresie realizacji polecenia z dnia 8 stycznia
br. wypracowano dodatkowe wytyczne, które wskazują, że ww. polecenie dotyczy
wyłącznie wstrzymania działań z zakresu pozyskania drewna.
Wytyczne zostały przekazane Dyrektorowi Generalnemu Lasów Państwowych, który
odpowiada za praktyczne wdrożenie polecenia. W tej kwestii przedstawiciele Ministerstwa
Klimatu i Środowiska ściśle współpracują z przedstawicielami Dyrekcji Generalnej Lasów
Państwowych. W ramach tej współpracy wyjaśniane są wszelkie niepewności techniczne.
Ponadto, jeżeli zaistnieje taka potrzeba, zaproponowane działania zostaną
usystematyzowane na kolejnym etapie.
Oprócz pozyskania drewna na wszystkich pozycjach można prowadzić wszystkie prace,
które nie wiążą się z pozyskaniem drewna, a służą w szczególności:
hodowli lasu,
ochronie przyrody,
ochronie lasu i ochronie przeciwpożarowej,
realizacji gospodarki łowieckiej,
realizacji zadań z zakresu turystyki oraz utrzymania obiektów infrastruktury
turystycznej i kontynuacji rozpoczętych inwestycji.
W szczególności polecenie z dnia 8 stycznia 2024 r. roku nie wprowadza ograniczeń
dotyczących:
użytkowania dróg, prowadzenia gospodarki łąkowo-rolnej, dzierżaw gruntu na cele
rolnicze, wystawiania pasiek, w tym na gruntach leśnych,
realizacji remontów, napraw, utrzymania drożności istniejących rowów, jak również
realizacji inwestycji w infrastrukturę istniejących dróg i szlaków, które są niezbędne
do przemieszczania się ludności, transportu surowca drzewnego, ochrony
przeciwpożarowej, zapewnienia bezpieczeństwa publicznego oraz wykonywania
przez uprawnione organy Państwa wszelkich działań wynikających z obowiązków
tychże organów, a które przebiegają przez tereny wyłączone z użytkowania lub
o ograniczonym użytkowaniu,
kontynuacji zadań obligatoryjnych i fakultatywnych wynikających z planów zadań
ochronnych (PZO) dla obszarów Natura 2000 (np. koszenie, wypas, itp.),
z wyjątkiem zadań skutkujących pozyskaniem drewna,
-- 2 of 6 --
utrzymywania infrastruktury krytycznej (gazociągi, rurociągi itp.), linii
energetycznych, utrzymania pasa granicznego w stanie bez drzew, dopuszczenie
dotyczy również przekazywania terenów pod zaplanowane inwestycje celu
publicznego,
przemieszczania surowca z pozycji nieobjętych ograniczeniem przez drogi i szlaki
operacyjne przebiegające przez powierzchnie wyłączone z użytkowania lub
o ograniczonym użytkowaniu, jak również realizacji zrywki i wprowadzenia
do ewidencji pozyskanego drewna, w przypadku, gdy na powierzchniach
wyłączonych z użytkowania znajduje się surowiec drzewny pozyskany przed dniem
8 stycznia 2024 r.
Możliwe są również niezbędne prace służące zapewnieniu bezpieczeństwa publicznego
oraz ochrony życia, zdrowia i mienia, prace związane z utrzymaniem pasa drogi granicznej,
jak również niezbędne prace związane z monitoringiem i prognozowaniem zagrożeń dla
drzewostanów, także gdy metodyka wymaga ścinania drzew próbnych, pod warunkiem
przekazania następczej informacji o takich przypadkach z zachowaniem drogi służbowej.
W takich przypadkach należy pozostawić biomasę na gruncie do naturalnej mineralizacji.
W razie ujawnienia pilnych okoliczności, które wymagałyby odstępstwa od polecenia,
Ministerstwo Klimatu i Środowiska skierowało prośbę do Dyrekcji Generalnej Lasów
Państwowych o przekazywanie odpowiedniej informacji wraz z opisem sytuacji, propozycją
rozwiązania i uzasadnieniem, z zachowaniem drogi służbowej. Wyjaśniam również,
że w uzasadnionych sytuacjach istnieje możliwość modyfikacji ograniczeń. Podstawą
do odstępstwa są w szczególności zidentyfikowane w terenie potrzeby ochrony lasu,
ochrony przyrody, jak również trwające projekty inwestycyjne.
Ponadto, w przypadku Nadleśnictwa Bircza wyjaśniono wprost, że w Nadleśnictwie
(w strefie objętej moratorium o powierzchni 4 004,05 ha) nie ma przeciwskazań dla
prowadzenia gospodarki leśnej, włącznie z pozyskaniem drewna, pod warunkiem
prowadzenia prac w sposób niezagrażający funkcjom wodo- i glebochronnym, tj. wdrożenia
zaproponowanych modyfikacji sposobu prowadzenia prac odnoszących się do całej strefy
oraz poszczególnych zabiegów.
Ograniczenia dotyczące sposobu użytkowania rębnego (np. odnoszące się
do dopuszczalnych rębni) nie ograniczają stosowania innych zabiegów. W przypadku
wszystkich pozycji objętych poleceniem z dnia 8 stycznia 2024 roku, dla których
wprowadzono ograniczenia dotyczące użytkowania rębnego, nie ma przeciwskazań
dla prowadzenia innych zabiegów, w tym trzebieży i czyszczeń.
Należy mieć na uwadze, że współpraca pomiędzy Lasami Państwowymi a pracownikami
zakładów usług leśnych jest procesem ciągłym. Podjęte działania
w sposób znaczący usprawniły zarzadzanie w zakresie realizacji moratorium z jednoczesnym
minimalizowaniem skutków dla pracowników leśnych.
Należy wskazać, że 23 stycznia br. Minister Klimatu i Środowiska spotkała się
z przedstawicielami przemysłu drzewnego. W spotkaniu wzięli udział przedstawiciele
Ministerstwa Rozwoju i Technologii, z wiceministrem Waldemarem Sługockim oraz
członkowie stowarzyszeń Papierników Polskich, Producentów Płyt Drewnopochodnych,
Przemysłu Tartacznego, Polskiej Izby Gospodarczej Przemysłu Drzewnego, Związku Polskie
-- 3 of 6 --
Okna i Drzwi, Ogólnopolskiego Związku Pracodawców Przemysłu Drzewnego,
Ogólnopolskiej Izby Gospodarczej Producentów Mebli, Polskiego Komitetu Narodowego
EPAL oraz firmy Stelmet, a także zastępca Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych.
Było to pierwsze spotkanie, na którym goście zakomunikowali potrzeby przemysłu
drzewnego.
W dniu 15 marca 2024 r. Pani Minister Paulina Henning-Kloska ogłosiła „Pakiet dla
przemysłu drzewnego”, który obejmuje:
zwiększenie procenta puli drewna przeznaczonej dla stałych, sprawdzonych
klientów;
większe premiowanie intensywności przerobu drewna przy sprzedaży – im bardziej
korzystne dla gospodarki, zaawansowane (głębsze) wykorzystanie drewna, tym
większa premia;
oferowanie produktu drzewnego dostosowanego do potrzeb polskich nabywców,
a nie zagranicznych np. z dalekiego wschodu;
proklimatyczną lokalność – premię dla kupców przerabiających drewno bliżej
miejsca pozyskania, aby uniknąć zbędnie generującego CO2 nieracjonalnego
transportu drewna,
eliminację nieuczciwych kupujących przez efektywną kontrolę rzeczywistego
sposobu i miejsca przerobu drewna. Przedsiębiorcy unikający kontroli nie otrzymają
punktów;
eliminację zjawiska sztucznego popytu na drewno;
większą stabilność i pewniejszą przyszłość, łatwiejsze planowanie – wprowadzenie
opcji półrocznej umowy na zakup drewna;
transparentność sprzedaży drewna – pełna jawność nabywców i wartości umów,
w tym deklaracji przerobu;
uwolnienie dla przemysłu drewna pełnowartościowego, grubego, które dziś jest
używane w energetyce. Zdefiniowanie kategorii drewna energetycznego.
Końcowo pragnę dodać, że dane otrzymywane przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska w
żadnym wypadku nie dają podstaw do twierdzenia, aby sektorowi drzewnemu groziło
„zniszczenie”, jak określili to Panowie Posłowie. Polecenie Ministra Klimatu i Środowiska
zasadniczo nie spowodowało również wzrostu bezrobocia – wciąż we wskazanym sektorze
są poszukiwani pracownicy do pracy. Jednocześnie otwiera ono szansę do zwiększenia
popytu na usługi zakładów usług leśnych niezwiązanych z pozyskaniem drewna, jak też na
rozwój sektora turystycznego, którego przedstawiciele wyrazili zadowolenie z
wprowadzonego moratorium, w tym na forum sejmowej Komisji Ochrony Środowiska
Zasobów Naturalnych i Leśnictwa. Powinno być przedmiotem konsensusu, że nie można
trwonić dziedzictwa przyrodniczego polskich lasów dla chwilowych zysków.
3. Proszę o informację jak Pani Minister planuje pokryć zwiększone koszty związane
z ochroną przeciwpożarową na powierzchniach leśnych wyłączonych z gospodarki
leśnej, przy jednoczesnym znacznym zmniejszeniu dochodów Państwowego
Gospodarstwa Leśnego Lasów Państwowych.
Uprzejmie wyjaśniam, że Lasy Państwowe realizują ochronę przeciwpożarową w sposób
kompleksowy i dostosowany do stopnia zagrożenia pożarowego lasu.
-- 4 of 6 --
Lasy Państwowe realizują swoje zadania na zasadzie samofinansowania. W ramach tej
zasady Lasy Państwowe mogą ubiegać się o różne grandy i dofinansowania. Dla przykładu
w latach 2016-2021 Lasy Państwowe realizowały projekt „Kompleksowy projekt adaptacji
lasów i leśnictwa do zmian klimatu – zapobieganie, przeciwdziałanie oraz ograniczanie
skutków zagrożeń związanych z pożarami lasów”, którego celem było zmniejszenie
negatywnych skutków wywoływanych przez pożary w lasach oraz sprawne lokalizowanie
źródła zagrożenia i minimalizowanie strat, a w dalszej perspektywie – zmniejszenie średniej
powierzchni pożarów i rozszerzenie obserwacji obszarów leśnych, szczególnie
w nadleśnictwach zakwalifikowanych do I kategorii zagrożenia pożarowego. Kwota
przyznanych wydatków kwalifikowalnych wynosiła 4 541 429 zł, kwota dofinansowania
z funduszy europejskich wynosi 85%.
Powtórzyć pragnę, że polecenie Minister Klimatu i Środowiska nie wpłynęło istotnie na
sytuację finansową PGL Lasy Państwowe. Jednostka ta przy pokryciu wszystkich wydatków
na przeciwdziałanie zagrożeniu pożarowemu wypracuje zarówno w roku bieżącym, jak i
planowo w roku przyszłym zysk.
4. W kontekście utrzymującej się inflacji, problemów gospodarczych związanych
z wojną na Ukrainie i potrzebą zwiększenia potencjału militarnego i gospodarczego,
proszę o wyjaśnienie przyczyn osłabiania państwa polskiego przez wydanie decyzji
sprzecznych z polską racją stanu, doprowadzających do szeroko pojętych strat
gospodarczych, w tym strat na rzecz Skarbu Państwa.
Jak już wskazano w odpowiedzi na pkt 2, dnia 15 marca br. Pani Minister Paulina Hennig-
Kloska ogłosiła „Pakiet dla przemysłu drzewnego”, który został wyżej szczegółowo
przedstawiony. Pani Minister wskazała, że realizacja powyższego pakietu spowoduje
ograniczenie eksportu nieprzetworzonego drewna poza nasz kraj, a tym samym rozwiąże
wiele strukturalnych problemów. Realizacja „Pakietu” zapewni dobrą kondycję sektora
drzewnego.
Nie jest przy tym jasne, które decyzje Panowie Posłowie mają na myśli we wskazanym
pytaniu. Polecenie Minister Klimatu i Środowiska z dnia 8 stycznia 2024 r. nie należy
bowiem do kategorii decyzji sprzecznych z polską racją stanu. Bezspornym powinno być, że
to ochrona dziedzictwa przyrodniczego, ochrona funkcji społecznej lasów służących
polskiemu społeczeństwu jest polską racją stanu. Ojczyznotwórczą funkcję przyrody
wielokroć podkreślano w literaturze – uwadze Panów Posłów powierzyć można
przykładowo wiersz Antoniego Słonimskiego „Polska”. Rekapitulując, wydane polecenie
przez Minister Klimatu i Środowiska oraz dalsze działania na rzecz zrównoważenia
gospodarki leśnej są realizacją polskiej racji stanu.
Z wyrazami szacunku
-- 5 of 6 --
Z up. Ministra
Mikołaj Dorożała
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
Departament Spraw Parlamentarnych w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów
-- 6 of 6 --