Interpelacja w sprawie braku automatycznego przywracania zgłoszenia studentów do ubezpieczenia zdrowotnego jako członków rodziny po ustaniu własnego tytułu do ubezpieczenia
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 19914
do ministra zdrowia
w sprawie braku automatycznego przywracania zgłoszenia studentów do ubezpieczenia zdrowotnego jako członków rodziny po ustaniu własnego tytułu do ubezpieczenia
Zgłaszający: Urszula Pasławska
Data wpływu: 19-09-2026
Na podstawie art. 14 ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senatora oraz art. 192 Regulaminu Sejmu RP zwracam się z interpelacją w sprawie problemów z zachowaniem ciągłości prawa do świadczeń opieki zdrowotnej przez studentów, którzy czasowo uzyskują własny tytuł do ubezpieczenia zdrowotnego, a po jego ustaniu nie zostają automatycznie ponownie zgłoszeni jako członkowie rodziny.
Problem dotyczy w szczególności studentów do 26. roku życia, którzy na co dzień pozostają zgłoszeni do ubezpieczenia zdrowotnego przez rodzica jako członkowie rodziny, a w czasie wakacji albo w innym okresie podejmują zatrudnienie na podstawie umowy o pracę.
W momencie podjęcia zatrudnienia student uzyskuje własny tytuł do ubezpieczenia zdrowotnego i nie może pozostawać zgłoszony jako członek rodziny. Po zakończeniu stosunku pracy własny tytuł do ubezpieczenia wygasa. Mimo, że student nadal spełnia warunki do objęcia ubezpieczeniem jako członek rodziny, jego wcześniejsze zgłoszenie nie jest przywracane automatycznie. Rodzic musi ponownie dokonać zgłoszenia za pośrednictwem swojego płatnika składek.
W praktyce wielu studentów oraz ich rodziców nie ma świadomości istnienia takiego obowiązku. Student może więc powrócić po wakacjach na uczelnię, nadal posiadać status studenta i spełniać wszystkie warunki umożliwiające objęcie go ubezpieczeniem jako członka rodziny, a mimo to formalnie nie być zgłoszony do ubezpieczenia zdrowotnego.
Problem wydaje się szczególnie istotny w kontekście stopnia cyfryzacji rejestrów publicznych. Administracja dysponuje informacją o powstaniu i ustaniu własnego tytułu do ubezpieczenia. W systemach publicznych znajdują się również dane umożliwiające ustalenie wieku osoby oraz – w odpowiednim zakresie – jej statusu studenta.
Powstaje zatem pytanie, dlaczego system potrafi zarejestrować zmianę tytułu do ubezpieczenia w związku z podjęciem zatrudnienia, natomiast po ustaniu tego tytułu nie przewiduje mechanizmu automatycznego przywrócenia poprzedniego zgłoszenia albo przynajmniej automatycznego poinformowania studenta i rodzica o konieczności jego dokonania.
Obecny system opiera bezpieczeństwo zdrowotne młodych osób w dużej mierze na pamiętaniu o obowiązku administracyjnym, którego istnienie dla wielu obywateli nie jest oczywiste.
Problem został dostrzeżony również przez Narodowy Fundusz Zdrowia, który w materiałach informacyjnych kierowanych do studentów przypomina, że po zakończeniu pracy rodzic albo uczelnia muszą ponownie zgłosić studenta do ubezpieczenia oraz że nie następuje to automatycznie.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Ilu studentów do 26. roku życia w latach 2022-2026 utraciło zgłoszenie do ubezpieczenia zdrowotnego jako członkowie rodziny w związku z uzyskaniem własnego tytułu do ubezpieczenia zdrowotnego?
Ilu spośród tych studentów po ustaniu własnego tytułu do ubezpieczenia nie zostało ponownie zgłoszonych jako członkowie rodziny w ciągu:
30 dni,
60 dni,
90 dni,
180 dni od ustania własnego tytułu do ubezpieczenia?
Ilu studentów do 26. roku życia pozostawało bez aktualnego zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego według stanu na dzień 1 października każdego roku w latach 2022-2026, mimo posiadania statusu studenta i potencjalnego prawa do zgłoszenia jako członek rodziny?
Czy Ministerstwo Zdrowia, NFZ albo ZUS dysponują analizą skali przypadków, w których młode osoby posiadające status studenta nie mają aktywnego zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego wyłącznie wskutek niedokonania ponownego zgłoszenia po zakończeniu zatrudnienia?
Dlaczego obecny system nie przewiduje automatycznego przywrócenia wcześniejszego zgłoszenia studenta jako członka rodziny po ustaniu jego własnego tytułu do ubezpieczenia, jeżeli nadal spełnia on ustawowe przesłanki do takiego zgłoszenia?
Czy zdaniem resortu istnieją przeszkody prawne, techniczne lub organizacyjne uniemożliwiające wprowadzenie mechanizmu automatycznego ponownego zgłoszenia studenta do ubezpieczenia jako członka rodziny po ustaniu własnego tytułu do ubezpieczenia? Jeżeli tak, proszę o ich szczegółowe wskazanie.
Czy możliwe byłoby stworzenie rozwiązania, w którym po ustaniu własnego tytułu do ubezpieczenia system automatycznie:
weryfikowałby możliwość ponownego objęcia osoby ubezpieczeniem jako członka rodziny,
informowałby studenta oraz osobę, która wcześniej zgłaszała go do ubezpieczenia, o konieczności dokonania ponownego zgłoszenia,
albo generowałby automatycznie odpowiednie zgłoszenie po potwierdzeniu wymaganych danych?
Czy Ministerstwo Zdrowia prowadzi lub planuje wspólnie z Zakładem Ubezpieczeń Społecznych oraz Ministerstwem Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej prace nad zmianą przepisów lub systemów informatycznych w tym zakresie?
Czy rozważane jest powiązanie danych dotyczących ubezpieczenia zdrowotnego z rejestrami umożliwiającymi potwierdzenie statusu studenta w taki sposób, aby ograniczyć przypadki nieświadomego pozostawania studentów poza systemem ubezpieczenia zdrowotnego?
Ilu studentów lub innych osób do 26. roku życia w latach 2022-2026 skorzystało ze świadczeń opieki zdrowotnej w okresie, w którym system eWUŚ nie potwierdzał ich prawa do świadczeń z powodu braku aktualnego zgłoszenia?
W ilu takich przypadkach NFZ prowadził następnie postępowanie zmierzające do ustalenia prawa pacjenta do świadczeń z innego tytułu lub umożliwienia uzupełnienia brakującego zgłoszenia?
Czy osoba, która w chwili udzielania świadczenia spełniała materialne przesłanki do objęcia ubezpieczeniem jako członek rodziny, lecz wskutek niedokonania ponownego zgłoszenia nie figurowała jako osoba ubezpieczona, może zostać obciążona kosztami udzielonego jej leczenia?
Jeżeli tak, w jakich dokładnie sytuacjach NFZ może dochodzić od takiej osoby zwrotu kosztów świadczeń zdrowotnych i czy przed podjęciem takich działań fundusz bada możliwość potwierdzenia prawa do świadczeń lub uzupełnienia zgłoszenia za okres, którego dotyczy leczenie?
Ile przypadków obciążenia studentów kosztami świadczeń zdrowotnych z powodu braku aktualnego zgłoszenia do ubezpieczenia odnotowano w latach 2022-2026 i jaka była łączna wartość dochodzonych należności?
Czy ministerstwo rozważa wprowadzenie ustawowego mechanizmu zapewniającego ciągłość prawa do świadczeń studentom do 26. roku życia po ustaniu czasowego własnego tytułu do ubezpieczenia, bez konieczności każdorazowego ponownego składania zgłoszenia przez rodzica?
Czy planowane są zmiany w tym zakresie w 2027 roku, a jeśli tak, jaki jest przewidywany harmonogram ich przygotowania i wdrożenia?
Obecne rozwiązanie wydaje się niepotrzebnie obciążać obywateli obowiązkiem ponownego wykonywania czynności administracyjnej w sytuacji, w której organy państwa dysponują danymi o powstaniu i ustaniu własnego tytułu do ubezpieczenia. Wprowadzenie automatyzacji albo przynajmniej skutecznego systemu powiadomień mogłoby ograniczyć przypadki, w których młody człowiek dopiero podczas wizyty u lekarza lub pobytu w szpitalu dowiaduje się, że formalnie nie posiada aktualnego zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego.
Podsekretarz stanu Tomasz Maciejewski
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5978 znakówadres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DLU.050.42.2026.AŻ
Warszawa, 13 października 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją nr 19914 Pani Poseł Urszuli Pasławskiej w sprawie braku
automatycznego przywracania zgłoszenia studentów do ubezpieczenia zdrowotnego jako
członków rodziny po ustaniu własnego tytułu do ubezpieczenia, uprzejmie proszę
o przyjęcie poniższych wyjaśnień.
Na samym wstępie należy podkreślić, że mając na względzie art. 67 ust. 3 ustawy z dnia 27
sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
(Dz. U. z 2025 r. poz. 1461, z późn. zm.), zwana dalej „ustawą o świadczeniach”, obowiązek
zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego ucznia lub studenta - do ukończenia 26 lat, który
nie podejmuje pracy zarobkowej, w pierwszej kolejności leży po stronie rodzica.
Zgodnie z art. 5 pkt 3 ustawy o świadczeniach, członkiem rodziny jest:
1) dziecko własne, dziecko małżonka, dziecko przysposobione, wnuka albo dziecko
obce, dla którego ustanowiono opiekę, albo dziecko obce w ramach rodziny zastępczej lub
rodzinnego domu dziecka, do ukończenia przez nie 18 lat, a jeżeli uczy się dalej w szkole lub
zakładzie kształcenia nauczycieli lub odbywa kształcenie w uczelni lub szkole doktorskiej -
do ukończenia 26 lat, natomiast jeżeli posiada orzeczenie o znacznym stopniu
niepełnosprawności lub inne traktowane na równi - bez ograniczenia wieku,
2) małżonek,
3) wstępni pozostający z ubezpieczonym we wspólnym gospodarstwie domowym.
Wobec powyższego, jeśli absolwent szkoły średniej rozpocznie kształcenie na uczelni
wyższej w okresie sześciu miesięcy (wskazanych jako termin przysługiwania prawa do
świadczeń od dnia zakończenia nauki w szkole ponadpodstawowej - art. 67 ust. 5 pkt 1
ustawy o świadczeniach), a jego wiek nie przekracza 26 lat, przysługuje mu kontynuacja
ubezpieczenia zdrowotnego wynikająca ze zgłoszenia go, jako członka rodziny.
Natomiast w przypadku zakończeniem kształcenia ucznia w szkole średniej i brakiem
kontynuacji nauki, prawo do świadczeń opieki zdrowotnej dla ww. osoby, wygasa po
upływie 6 miesięcy od dnia zakończenia nauki albo skreślenia z listy uczniów.
Należy pamiętać, że nabycie przez ucznia/ studenta własnego tytułu do ubezpieczenia, np.
w związku z świadczeniem pracy zarobkowej powoduje utratę ubezpieczenia wynikającego
ze statusu członka rodziny.
-- 1 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
Przedmiotowe przepisy regulujące kwestie ubezpieczenia zdrowotnego dzieci/studentów
są w zasadzie niezmienne od początku obowiązywania ustawy o świadczeniach. Również
informacje dotyczące zasad zgłaszania do ubezpieczenia zdrowotnego dzieci/studentów są
powszechnie dostępne na stronach internetowych Narodowego Funduszu Zdrowia, jak
również w serwisie pacjent.gov.pl. Ponadto, aby uniknąć niejasności wynikających z
uprawnień studentów do świadczeń zdrowotnych po przerwie wakacyjnej i ułatwić im
orientację w publicznym systemie ubezpieczeń zdrowotnych, corocznie przed
rozpoczęciem roku akademickiego Narodowy Fundusz Zdrowia publikuje na głównej
stronie aktualizowany informator na ten temat. Link:
https://www.nfz.gov.pl/aktualnosci/aktualnosci-centrali/poradnik-pacjentastudencie-
pamietaj-o-ubezpieczeniu,8478.html .
Odpowiadając na pytania dotyczące ewentualnej zmiany obecnych rozwiązań uprzejmie
informujemy, że mając na względzie zasadę solidarności społecznej oraz równego dostępu
do świadczeń każda osoba nabywająca tytuł do obowiązkowego ubezpieczenia
zdrowotnego (np. z tytułu bycia pracownikiem, zleceniobiorcą lub prowadzenia działalności
gospodarczej), uprawniona jest do świadczeń finansowanych ze środków publicznych oraz
zobowiązana jest do opłacania składki na ubezpieczenie zdrowotne. Natomiast tytuł
członka rodziny jest uruchamiany dopiero wtedy, kiedy dana osoba nie posiada własnego
tytułu do ubezpieczenia. Ponadto to osoba ubezpieczona wie, czy nie podlega innemu
tytułowi i czy nadal spełnia warunki bycia członkiem rodziny. Tym samym, obecnie nie są
planowane zmiany powyższych rozwiązań.
Jednocześnie w związku z zapytaniami:
„Czy osoba, która w chwili udzielania świadczenia spełniała materialne przesłanki do
objęcia ubezpieczeniem jako członek rodziny, lecz wskutek niedokonania ponownego
zgłoszenia nie figurowała jako osoba ubezpieczona, może zostać obciążona kosztami
udzielonego jej leczenia”? oraz
„Jeżeli tak, w jakich dokładnie sytuacjach NFZ może dochodzić od takiej osoby zwrotu
kosztów świadczeń zdrowotnych i czy przed podjęciem takich działań Fundusz bada
możliwość potwierdzenia prawa do świadczeń lub uzupełnienia zgłoszenia za okres,
którego dotyczy leczenie”?
Ministerstwo Zdrowia uprzejmie informuję, że osoba może zostać obciążona kosztami
leczenia, gdy świadczenie opieki zdrowotnej zostało udzielone pomimo braku prawa do
świadczeń opieki zdrowotnej, jeśli nie dopełniono obowiązku zgłoszenia do ubezpieczenia
zdrowotnego za okres, w którym nie była zgłoszona w terminie 30 dni od dnia udzielenia
świadczenia albo 30 dni od dnia poinformowania przez Fundusz o wszczęciu postępowania,
jeżeli przyczyną braku prawa do świadczeń opieki zdrowotnej było niezgłoszenie do
ubezpieczenia zdrowotnego mimo podlegania takiemu zgłoszeniu, co wynika z art. 50 ust.
18a ustawy o świadczeniach.
Chcielibyśmy również poinformować, że zarówno Ministerstwo Zdrowia, jak i Narodowy
Fundusz Zdrowia (NFZ) nie dysponuje danymi umożliwiającymi udzielenie odpowiedzi na
pozostałe zapytania Pani Poseł. Powyższe wynika z braku dostępu do przedmiotowych
danych.
-- 2 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Tomasz Maciejewski
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 3 of 3 --