Interpelacja w sprawie nowych zasad finansowych dotyczących wniosków z funduszy UE przeznaczonych na ochronę klimatu
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 1991
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie nowych zasad finansowych dotyczących wniosków z funduszy UE przeznaczonych na ochronę klimatu
Zgłaszający: Mariusz Krystian, Patryk Wicher, Anna Dąbrowska-Banaszek
Data wpływu: 11-03-2024
Szanowna Pani Minister,
nowa perspektywa finansowa Unii Europejskiej kładzie ogromny nacisk na ochronę klimatu. Wyraża się to m.in. w nakładach finansowych, jakie musimy ponieść jako kraj członkowski UE. Nakłady te będą trafiały do osób prywatnych, jednostek samorządu terytorialnego oraz sektora przemysłu i handlu. W tym kontekście istotne jest, aby wydatkowanie tych środków było możliwie proste, przejrzyste oraz wspierało rodzimą gospodarkę.
Dlatego zwracamy się do Pani z dwoma pytaniami:
1. Jakie działania zamierza Pani podjąć, aby wnioski o dofinansowanie, jakie będą składać beneficjenci, były proste i zrozumiałe tak, aby uniknąć konieczności korzystania, zwłaszcza przez osoby prywatne, z firm pośredniczących, które z tego tytułu pobierają duże opłaty?
2. Jakie działania zamierza Pani podjąć, aby pieniądze w tym sektorze trafiły do polskich firm, które produkują urządzenia do produkcji OZE lub nimi handlujących tak, aby na końcu nie okazało się, że głównym korzystającym w tym procesie będą firmy niemieckie?
Sekretarz stanu Krzysztof Bolesta
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (2)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
7735 znakówinfo@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
Sekretarz Stanu
Krzysztof Bolesta
DFE-WPE.050.2.2024.PM
3112905.12108724.9839992
Warszawa, 12-04-2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na Interpelację Państwa Posłów Mariusza Krystiana, Patryka Wichera oraz
Anny Dąbrowskiej-Banaszek w sprawie nowych zasad finansowych dotyczących
wniosków z funduszy UE przeznaczonych na ochronę klimatu, K10INT1991 z dnia 15
marca 2024 r., przekazuję następujące stanowisko.
Jakie działania zamierza Pani podjąć, aby wnioski o dofinansowanie, jakie będą składać
beneficjenci, były proste i zrozumiałe tak, aby uniknąć konieczności korzystania, zwłaszcza przez
osoby prywatne, z firm pośredniczących, które z tego tytułu pobierają duże opłaty?
Programy dla osób fizycznych realizowanych na masową skalę, np. “Mój prąd” czy “Moje
Ciepło” mają tak skonstruowane wnioski, by obywatele mogli samodzielnie je wypełniać
i aplikować o środki bezpośrednio do Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska
i Gospodarki Wodnej. Realizując programy, których celem jest walka ze zmianami klimatu
należy pamiętać, iż celem wydatkowania tych środków jest osiągnięcie zakładanego efektu
ekologicznego w postaci m.in. unikniętych emisji CO2, a nie samo wydatkowanie środków.
Dlatego instytucja odpowiedzialna za wydatkowanie środków musi zadbać o takie
przygotowanie procesu aplikowania o środki by spełnić jednocześnie oczekiwania
beneficjentów (łatwość wnioskowania), jak i osiągnięcie oczekiwanego efektu
ekologicznego. Jednocześnie należy wskazać, że osoba planująca uzyskać finansowanie na
projekty mające pozytywny wpływ na klimat, mogą skorzystać z bezpłatnej pomocy
Doradców Energetycznych zatrudnionych w NFOŚiGW oraz w 16 wojewódzkich
funduszach ochrony środowiska i gospodarki wodnej. W ramach tego projektu pracownicy
udzielają bezpłatnych porad i konsultacji, służą wsparciem w zakresie m. in. potencjalnych
źródeł finansowania, programów wsparcia, wymogów w ramach poszczególnych
programów, zasad aplikowanie o wsparcie, itd.
W programie “Mój Prąd” od 2020 roku wnioski można składać przy pomocy Pełnomocnika.
Zatem każdy potencjalny Wnioskodawca, który nie posiada dostępu do Internetu, czy nawet
-- 1 of 3 --
komputera może złożyć wniosek. Pełnomocnikiem absolutnie nie muszą być pracownicy
firm montujących mikroinstalacje fotowoltaiczne, ale może to być dowolna osoba z rodziny,
czy znajomych wskazana przez Wnioskodawcę. Formularz wniosku w programie Mój Prąd
jest bardzo prosty i wymaga podania podstawowych danych o Wnioskodawcy
i pełnomocniku oraz danych dotyczących urządzenia/urządzeń zgłaszanych do
dofinansowania. Składanie wniosków drogą elektroniczną musi zostać utrzymane z uwagi
właśnie na mały zakres danych wymaganych do podania na formularzu wniosku
i konieczność dołączenia tylko kilku załączników. Bardzo istotne jest tutaj czytelne
i prawidłowe podanie wymaganych informacji, a system informatyczny pozwala na
założenie wielu mechanizmów zabezpieczających, czy informujących Wnioskodawcę o
ewentualnym błędzie w składanych dokumentach, co nie jest możliwe przy ręcznym
wypełnianiu dokumentów.
Podsumowując, zarówno procedury jak również formularze są w maksymalnym stopniu
uproszczone, jednak muszą one zawierać wymagane Regulaminem naboru informacje.
Należy również dodać, iż obok kampanii informacyjnych, publikowane są w mediach jak
i w formie papierowej instrukcje, przewodniki mające pomóc potencjalnym
wnioskodawcom w poprawnym przygotowaniu formularza aplikacyjnego.
Jakie działania zamierza Pani podjąć, aby pieniądze w tym sektorze trafiły do polskich firm, które
produkują urządzenia do produkcji OZE lub nimi handlujących tak, aby na końcu nie okazało się,
że głównym korzystającym w tym procesie będą firmy niemieckie?
Jednym z celów działań podejmowanych przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska jest m.in.
wsparcie rozwoju Polskich przedsiębiorstw produkujących urządzenia na potrzeby sektora
odnawialnych źródeł energii, efektywności energetycznej, czy zeroemisyjnego transportu.
Dlatego, w ramach Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności, z inicjatywy
Ministerstwa Klimatu i Środowiska, zaplanowano realizację inwestycji E1.1.1. Wsparcie dla
gospodarki niskoemisyjnej, której celem jest wsparcie polskiego przemysłu w zakresie
wytwarzania produktów i komponentów na potrzeby budowy gospodarki niskoemisyjnej.
Należy w tym miejscu zwrócić uwagę na budżet tej inwestycji, który wynosi blisko 5 mld zł.
Ponadto, istotnym uzupełnieniem ww. źródła finansowania mogą być na przykład niektóre
działania w ramach programu Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej Gospodarki, w tym
działanie FENG.02.32 „Kredyt Technologiczny”, które cieszyło się bardzo dużym
zainteresowaniem wśród przedsiębiorców, w ramach którego możliwe jest dofinansowanie
obiektów produkcyjnych w podmiotach sektora małych i średnich przedsiębiorstw.
W Ministerstwie Klimatu i Środowiska kontynuowany jest również program GreenEvo –
Akcelerator Zielonych Technologii, który wspiera przedsiębiorców w promocji polskich
technologii środowiskowych, w tym rozwiązań w obszarze OZE. Jego głównym zadaniem
jest pomoc polskim małym i średnim firmom w nawiązywaniu kontaktów
międzynarodowych, a także dostarczenie im wiedzy i narzędzi umożliwiających dynamiczny
rozwój. Działania podejmowane w programie w sposób kompleksowy stymulują rozwój oraz
wzmacniają pozycję innowacyjnych zielonych technologii w procesie budowania gospodarki
o obiegu zamkniętym (circular economy). W ramach programu w praktyczny sposób
realizowane są założenia „Polityki ekologicznej państwa 2030” w zakresie transferu
technologii oraz prowadzenia działań proekologicznych.
Ponadto, w odniesieniu do kwestii tworzenia nowych gałęzi przemysłu należy wspomnieć
o programie wodoryzacji gospodarki wspieranym m.in. w ramach KPO, którego przejawem
-- 2 of 3 --
są także niektóre programy NFOŚiGW takie jak PP Wodoryzacja gospodarki i PP Wsparcie
infrastruktury ładowania i tankowania wodoru. W opinii MKiŚ szeroko zakrojona
wodoryzacja gospodarki będzie istotnym impulsem rozwojowym dla polskiego przemysłu i
sektora usług.
Dodatkowo, w kontekście domniemanych nadmiernych korzyści osiąganych przez firmy
niemieckie, pragnę zauważyć, że w ramach aktualizacji listy Zielonych Urządzeń
i Materiałów (ZUM) w ramach ostatnich zmian Programu Priorytetowego „Czyste
Powietrze” poprzedzonych konsultacjami, nie był zidentyfikowany problem dominacji firm
pochodzących z tego kraju. Należy zauważyć, że inicjatywa zmiany programu została
podjęta w celu zapewnienia uczciwej konkurencji na rynku urządzeń grzewczych (mając na
uwadze także stronę konsumenta), oraz że zasadniczym problemem, który był
identyfikowany i który przyświecał stworzeniu tej listy było ograniczenie nieuczciwej
konkurencji ze strony niektórych dostawców urządzeń, które nie spełniały obowiązujących
standardów technicznych dla tych urządzeń.
Jednocześnie należy przypomnieć, że zgodnie z zadami jednolitego rynku Unii Europejskiej
występuje obowiązek zapewnienia niedyskryminacji podmiotów prowadzących działalność
gospodarczą na wspólnym rynku, tzn. brak jest możliwości zakazania lub ograniczania
korzystania z produktów lub usług podmiotów działających na terenie UE. Niezależnie od
powyższego, w opinii MKiŚ ww. działania służą w szczególności rozwojowi polskiego
sektora na rzecz technologii nisko i zeroemisyjnych.
Z wyrazami szacunku
Krzysztof Bolesta
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości: Departament Spraw Parlamentarnych, KPRM.
-- 3 of 3 --