Interpelacja w sprawie konstrukcji ulgi podatkowej dla honorowych dawców krwi w projekcie UD461
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 19902
do ministra finansów i gospodarki
w sprawie konstrukcji ulgi podatkowej dla honorowych dawców krwi w projekcie UD461
Zgłaszający: Janusz Kowalski
Data wpływu: 18-09-2026
Projekt UD461 przewiduje zwiększenie preferencji podatkowej związanej z honorowym oddawaniem krwi i jej składników. Kierunek polegający na dodatkowym wsparciu honorowych dawców krwi zasługuje na uwagę, szczególnie wobec znaczenia krwiodawstwa dla zapewnienia bezpieczeństwa systemu ochrony zdrowia. Jednocześnie sposób skonstruowania tej preferencji rodzi wątpliwości dotyczące równego traktowania poszczególnych grup podatników.
Ulga ma nadal funkcjonować jako odliczenie dochodu opodatkowanego według skali podatkowej lub przychodu opodatkowanego ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych. W konsekwencji rzeczywista korzyść podatkowa wynikająca z oddania takiej samej ilości krwi nie musi być jednakowa dla wszystkich dawców. Jej wysokość zależy bowiem od sposobu opodatkowania podatnika oraz właściwej dla niego stawki podatkowej. Powstaje zatem pytanie, czy w przypadku preferencji mającej stanowić formę uznania dla honorowego krwiodawstwa uzależnienie faktycznej wartości wsparcia od sytuacji podatkowej dawcy jest rozwiązaniem optymalnym.
Dodatkową kwestią jest zakres podmiotowy ulgi. Z preferencji mogą korzystać podatnicy rozliczający dochody według skali podatkowej oraz osoby opodatkowane ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych, natomiast nie obejmuje ona przedsiębiorców rozliczających się podatkiem liniowym. Oznacza to, że osoby wykonujące tę samą społecznie pożądaną czynność mogą być odmiennie traktowane wyłącznie ze względu na wybraną formę opodatkowania działalności gospodarczej.
Problem ten nabiera znaczenia w związku z projektem UD461, ponieważ zwiększenie wysokości ulgi nie zostało połączone ze zmianą zasad jej rozliczania ani z rozszerzeniem katalogu podatników uprawnionych do korzystania z preferencji. Zwiększenie nominalnej wartości odliczenia może więc jednocześnie zwiększyć różnice w rzeczywistych korzyściach podatkowych osiąganych przez poszczególne grupy honorowych dawców krwi.
Projekt UD461 zakłada ponadto zmianę katalogu obowiązujących preferencji poprzez zwiększenie ulgi związanej z krwiodawstwem przy jednoczesnej likwidacji ulgi internetowej. W tej sytuacji zasadne jest dokonanie szerszej oceny nie tylko wysokości poszczególnych ulg, lecz także ich konstrukcji, dostępności oraz realizacji celów społecznych, którym mają służyć.
Wątpliwości dotyczą zatem przede wszystkim tego, czy preferencja związana z honorowym krwiodawstwem powinna być uzależniona od wysokości dochodów i formy opodatkowania dawcy, czy też możliwe byłoby zastosowanie rozwiązania zapewniającego bardziej jednolity poziom korzyści podatkowej osobom oddającym taką samą ilość krwi lub jej składników.
W świetle powyższego proszę o udzielenie odpowiedzi na poniższe pytania:
Jakie analizy stanowiły podstawę do przyjęcia, że zwiększenie wysokości ulgi podatkowej z tytułu krwiodawstwa przełoży się na wzrost liczby honorowych dawców krwi lub ilości oddawanej krwi i jej składników? Proszę o przedstawienie przyjętych założeń oraz przewidywanej skali tego efektu.
Czy Ministerstwo Finansów analizowało, w jaki sposób pozostawienie ulgi w formie odliczenia od dochodu lub przychodu wpływa na rzeczywistą wartość korzyści podatkowej uzyskiwanej przez poszczególnych dawców, w zależności od sposobu i stawki opodatkowania?
Czy w toku prac nad projektem UD461 rozważano zmianę konstrukcji ulgi polegającą na zastąpieniu odliczenia od dochodu odliczeniem bezpośrednio od podatku, tak aby wartość preferencji w większym stopniu odpowiadała ilości oddanej krwi, a w mniejszym indywidualnej sytuacji podatkowej dawcy? Jeżeli tak, z jakich powodów odstąpiono od takiego rozwiązania?
Z jakich względów ulga z tytułu honorowego krwiodawstwa nie obejmuje dochodów z działalności gospodarczej opodatkowanych podatkiem liniowym, podczas gdy mogą z niej korzystać podatnicy rozliczający się według skali podatkowej oraz ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych?
Czy w związku ze zwiększeniem wysokości ulgi analizowano możliwość rozszerzenia prawa do jej stosowania również na przedsiębiorców opodatkowanych podatkiem liniowym? Jeżeli nie, jakie przesłanki przemawiają za utrzymaniem obecnego zróżnicowania dawców ze względu na formę opodatkowania?
Czy Ministerstwo Finansów oszacowało liczbę honorowych dawców krwi korzystających obecnie z ulgi w podziale na podatników rozliczających się według skali podatkowej oraz ryczałtem? Jeżeli tak, proszę o przedstawienie tych danych oraz średniej wartości odliczenia w poszczególnych grupach.
Jakie będą przewidywane skutki finansowe zwiększenia ulgi z tytułu krwiodawstwa dla dochodów sektora finansów publicznych oraz ilu podatników, według szacunków ministerstwa, skorzysta z podwyższonego odliczenia?
Czy w ocenie skutków projektowanej regulacji przeprowadzono analizę efektywności zwiększenia ulgi, rozumianej jako relacja przewidywanego ubytku dochodów podatkowych do oczekiwanego wzrostu liczby dawców lub ilości oddawanej krwi? Jeżeli tak, proszę o przedstawienie wyników tej analizy.
Jakie są przewidywane skutki budżetowe likwidacji ulgi internetowej oraz zwiększenia ulgi z tytułu krwiodawstwa, przedstawione oddzielnie dla obu rozwiązań? Czy oba rozwiązania były oceniane łącznie pod względem ich wpływu na dochody budżetu państwa?
Ilu podatników utraci możliwość skorzystania z ulgi internetowej w związku z projektowaną zmianą, a ilu, według szacunków ministerstwa, odniesie korzyść ze zwiększenia ulgi z tytułu krwiodawstwa? Czy przeprowadzono analizę rozkładu tych skutków według poziomu dochodów podatników?
Czy przy projektowaniu zwiększonej ulgi na krwiodawstwo analizowano inne rozwiązania podatkowe, które zapewniałyby jednakową lub bardziej zbliżoną wartość wsparcia dla dawców oddających taką samą ilość krwi, niezależnie od formy opodatkowania i wysokości osiąganego dochodu?
W jaki sposób ministerstwo zamierza ocenić, czy po wejściu w życie zmian zwiększenie ulgi przyczyniło się do osiągnięcia zakładanego celu społecznego? Czy przewidziano konkretne mierniki, takie jak zmiana liczby dawców, częstotliwości donacji lub ilości oddanej krwi i jej składników?
Podsekretarz stanu Jarosław Neneman
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 3 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (3)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (6)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
10685 znakówfax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/5
Warszawa, 7 października 2026 roku
Sprawa: Odpowiedź MFiG na interpelację nr 19902
Znak sprawy: DD3.054.26.2026
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 19902 złożoną przez Pana Posła Janusza
Kowalskiego, w sprawie konstrukcji ulgi podatkowej dla honorowych dawców krwi
w projekcie UD461, proszę przyjąć następujące wyjaśnienia.
Obowiązujące przepisy ustawy PIT1 i ustawy o ryczałcie2 umożliwiają podatnikom
odliczenie od dochodu/przychodu darowizn przekazanych na cele krwiodawstwa
realizowanego przez honorowych dawców krwi. Wysokość tej darowizny ustala się
na podstawie iloczynu ilości bezpłatnie oddanej krwi lub jej składników i kwoty
rekompensaty określonej przepisami wydanymi na podstawie art. 11 ust. 2 ustawy
o publicznej służbie krwi3.
Honorowy krwiodawca, obliczając dla celów rozliczenia podatkowego wartość
honorowo oddanej krwi, posiłkuje się więc obiektywnym wskaźnikiem określonym
w rozporządzeniu Ministra Zdrowia w sprawie określenia rzadkich grup krwi,
rodzajów osocza i surowic diagnostycznych, których uzyskanie wymaga przed
pobraniem krwi lub jej składników wykonania zabiegu uodpornienia dawcy lub
1 Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2026 r.
poz. 592, z późn. zm.), zwana dalej „ustawą PIT”.
2 Ustawa z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych
przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz. U. z 2025 r. poz. 843, z późn. zm.), zwana
dalej „ustawą o ryczałcie”.
3 Ustawa z dnia 22 sierpnia 1997 r. o publicznej służbie krwi (Dz.U. z 2024 r. poz. 1782).
-- 1 of 5 --
2/5
innych zabiegów, oraz wysokości rekompensaty4. Obecnie kwota ta wynosi 130 zł.
Tak ustalona wartość darowizny podlega odliczeniu od dochodu opodatkowanego
skalą podatkową lub od przychodu opodatkowanego ryczałtem od przychodów
ewidencjonowanych, przy czym odliczenie nie może przekroczyć odpowiednio 6%
rocznego dochodu, przychodu.
Projekt ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych,
ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz ustawy o zryczałtowanym
podatku dochodowym od niektórych dochodów osiąganych przez osoby fizyczne
(druk sejmowy nr 3149) przewiduje podwojenie wysokości ulgi na krwiodawstwo.
Należy przy tym podkreślić, że ulga podatkowa dla honorowych dawców krwi nie
stanowi zapłaty za oddaną krew, ani ekwiwalentu za jej przekazanie. Honorowe
krwiodawstwo zachowuje tu bowiem swój nieodpłatny charakter, a instrument
podatkowy, jakim jest wspomniana ulga, stanowi jedną z form wsparcia przez
państwo społecznie pożądanej aktywności podatników. Podwojenie ulgi ma zatem
wzmocnić istniejący już instrument wsparcia i stanowić wyraz uznania dla tej
aktywności.
Oparcie projektowanej zmiany na znanym podatnikom mechanizmie pozwala
zachować przejrzystość rozwiązania oraz jego powiązanie z faktyczną ilością
oddanej krwi lub jej składników. Zmiana ta wpisuje się również w szerszy przegląd
funkcjonujących preferencji podatkowych, którego celem jest ocena ich aktualności,
skuteczności i adekwatności do realizowanych celów społecznych i gospodarczych.
W odniesieniu do tej ulgi uznano, że zasadne jest nie tylko utrzymanie odliczenia,
lecz także zwiększenie jego wysokości.
W toku prac nad projektem nie rozważano zmiany konstrukcji tej preferencji
polegającej na zastąpieniu odliczenia od dochodu odliczeniem bezpośrednio od
podatku. Założeniem projektowanej regulacji jest bowiem wzmocnienie
funkcjonującego już instrumentu. Należy mieć również na uwadze, że omawiane
odliczenie jest jednym z kilku tytułów darowizn, których dokonanie uprawnia
podatników do ich odliczenia od dochodu/przychodu, w ustawowo określonych
warunkach. Na podstawie art. 26 ust. 1 pkt 9 ustawy PIT oraz odrębnych ustaw
regulujących stosunek państwa do kościołów i innych związków wyznaniowych
odliczeniu podlegają również darowizny na:
działalność pożytku publicznego,
kult religijny,
kształcenie zawodowe,
4 Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 6 lutego 2017 r. w sprawie określenia rzadkich
grup krwi, rodzajów osocza i surowic diagnostycznych, których uzyskanie wymaga przed
pobraniem krwi lub jej składników wykonania zabiegu uodpornienia dawcy lub innych
zabiegów, oraz wysokości rekompensaty (Dz. U. z 2025 r. poz. 196).
-- 2 of 5 --
3/5
odbudowę Pałacu Saskiego, Pałacu Brühla oraz kamienic przy ulicy
Królewskiej w Warszawie,
działalność charytatywno-opiekuńczą kościelnych osób prawnych.
Zatem zmiana formuły odliczenia nie byłaby możliwa jedynie w odniesieniu do
jednego komponentu katalogu darowizn uprawniających do omawianej preferencji
podatkowej.
Podkreślamy także, że skorzystanie z tej ulgi, podobnie jak samo oddanie krwi,
zależy wyłącznie od indywidualnej decyzji dawcy. Co więcej, nie wydaje się, aby
honorowy krwiodawca, decydując się na donację, kierował się głównie korzyściami
fiskalnymi. Wobec powyższego w Ministerstwie Finansów nie prowadzono analiz
wpływu zwiększenia kwoty ulgi na liczbę krwiodawców, ponieważ takie analizy nie
byłyby miarodajne. Zwiększenie odliczenia może jednak stanowić dodatkowy
element promujący honorowe krwiodawstwo.
Dane statystyczne dotyczące odliczenia darowizn zgodnie z art. 26 ust 1. pkt 9 lit. c
ustawy PIT, sporządzone na podstawie zeznań podatkowych za lata 2022–2024.
Liczba
podatników
w tys.
Kwota
odliczenia
w tys. zł
Przeciętne
odliczenie
w zł
Skutek
finansowy
(korzyść dla
podatników)
w tys. zł
Liczba
podatników
w tys.
Kwota
odliczenia
w tys. zł
Przeciętne
odliczenie
w zł
Skutek
finansowy
(korzyść dla
podatników)
w tys. zł
do 120 000 157 34 854 222 4 183
powyżej 120 000 15 3 094 206 990
do 120 000 166 37 742 227 4 529
powyżej 120 000 17 3 713 214 1 188
do 120 000 163 37 154 228 4 458
powyżej 120 000 31 6 719 214 2 150 33 2024
1,2
1,5
1,9
274 236
307 210
388 204
2023 25
Skala podatkowa Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych
Zeznanie
za rok
Przedziały
dochodów w zł
(dla skali
podatkowej)
2022 22
W przypadku dochodów opodatkowanych tzw. podatkiem liniowym, o którym
mowa w art. 30c ustawy PIT ulga ta nie znajduje zastosowania. Projekt ustawy
UD461 (druk sejmowy nr 3149) nie wprowadza w tym zakresie zmian.
Podatek liniowy jest fakultatywnym sposobem opodatkowania, który podatnik
wybiera, składając stosowne oświadczenie. Podatek ten był konstruowany przy
założeniu, że nie ma w nim większości ulg i odliczeń. Wybierając opodatkowanie
podatkiem liniowym, podatnik otrzymuje stałą, jednolitą 19% stawkę podatku, ale
z ograniczonym zakresem preferencji. Jednym z tych ograniczeń jest brak
możliwości korzystania z ulgi z tytułu krwiodawstwa. W konsekwencji, podatnik,
dokonując wyboru sposobu opodatkowania dochodów (przychodów) z działalności
gospodarczej, powinien być świadomy nie tylko korzyści płynących z takiego
wyboru, ale także ograniczeń z nim związanych.
Wobec powyższego przy pracach dotyczących projektu ustawy (druk sejmowy
nr 3149) nie rozważano możliwości rozszerzenia prawa do jej stosowania również
-- 3 of 5 --
4/5
na dochody opodatkowane podatkiem liniowym. Jak już bowiem wcześniej
wspomniałem, zmiany wprowadzane w projekcie ustawy w zakresie ulgi z tytułu
krwiodawstwa nie dotyczyły ani konstrukcji ani zasad dokonywania odliczenia za
oddaną krew i jej składniki.
Warto przy tym podkreślić, że brak możliwości odliczenia w ramach ulgi z tytułu
krwiodawstwa dotyczy dochodu opodatkowanego tzw. podatkiem liniowym, a nie
przedsiębiorcy korzystającego z tego sposobu opodatkowania. Jeżeli zatem
przedsiębiorca stosujący opodatkowanie podatkiem liniowym osiąga również inne
dochody, np. ze stosunku pracy opodatkowane skalą podatkową, może skorzystać
z ulgi z tytułu honorowego krwiodawstwa w odniesieniu do tych dochodów.
W trakcie prac nad omawianym projektem ustawy nie analizowano innych
rozwiązań podatkowych, które zapewniałyby jednakową lub bardziej zbliżoną
wartość wsparcia dla dawców oddających taką samą ilość krwi, niezależnie od formy
opodatkowania i wielkości osiąganego dochodu.
Chciałbym nadmienić, że skutki finansowe sektora finansów publicznych wdrożenia
proponowanych rozwiązań oraz liczbę podatników, na którą będzie oddziaływał
projekt przedstawiono w Ocenie Skutków Regulacji do projektu ustawy
wprowadzającej proponowane zmiany.
W przypadku odliczenia darowizny na cele krwiodawstwa w rozliczeniu za 2024 r.
z ulgi skorzystało 196 tysięcy podatników rozliczających się na skali podatkowej
i w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych, i przynajmniej taka grupa
podatników powinna skorzystać na proponowanej zmianie tej regulacji. Łączna
kwota odliczeń z tego tytułu wyniosła 44,3 mln zł.
Szacowane skutki finansowe proponowanej zmiany polegającej na zwiększeniu
o 100% korzyści podatkowej z tytułu darowizn przekazanych na cele krwiodawstwa
realizowanego przez honorowych dawców krwi w poszczególnych latach:
2028 2029 2030 2031 2032 2033 2034 2035 2036 RAZEM
Skutek
w mln zł
-6,6 -6,6 -6,6 -6,6 -6,6 -6,6 -6,6 -6,6 -6,6 -59,4
Odnosząc się do pytania dotyczącego likwidacji ulgi na Internet uprzejmie informuję,
że w rozliczeniu za 2024 r. z ulgi skorzystało 465 tys. podatników. Można zatem
przyjąć, że na taką liczbę podatników będzie oddziaływać projektowana zmiana.
Łączne odliczenie od dochodu/przychodu wyniosło natomiast 298 mln zł.
Szacowane skutki finansowe proponowanej zmiany polegającej na uchyleniu ulgi na
Internet, w poszczególnych latach:
2028 2029 2030 2031 2032 2033 2034 2035 2036 RAZEM
Skutek
w mln zł
25,9 54,6 57,4 60,0 63,3 66,7 70,2 73,7 77,4 549,2
-- 4 of 5 --
5/5
Zgodnie z Oceną Skutków Regulacji do projektu ustawy UD461 (druk sejmowy
3149) miernikiem dla oceny proponowanej zmiany dotyczącej podwyższenia
wysokości odliczenia za oddaną krew i jej składniki będą dane w zakresie
korzystania przez podatników z odliczenia ulgi z tytułu krwiodawstwa na podstawie
zeznań złożonych za rok podatkowy.
Jednocześnie uprzejmie informuję, że na stronie internetowej Ministerstwa
Finansów publikowane są za każdy rok podatkowy opracowania dotyczące
rozliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych, w tym odnośnie dokonanych
przez podatników odliczeń w zakresie liczby podatników i kwoty odliczenia.
Opracowania są dostępne pod adresem: https://www.podatki.gov.pl/poradniki-i-
informatory/informacja-dotyczaca-rozliczenia-podatku-dochodowego-od-osob-
fizycznych.
Z wyrazami szacunku,
Z upoważnienia Ministra Finansów i Gospodarki
Jarosław Neneman
Podsekretarz Stanu
w Ministerstwie Finansów
-- 5 of 5 --