Interpelacja w sprawie możliwości mianowania na wyższy stopień służbowy byłych funkcjonariuszy Służby Więziennej szczególnie zasłużonych w działalności społecznej
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 19895
do ministra sprawiedliwości
w sprawie możliwości mianowania na wyższy stopień służbowy byłych funkcjonariuszy Służby Więziennej szczególnie zasłużonych w działalności społecznej
Zgłaszający: Ewa Kołodziej, Iwona Maria Kozłowska, Anna Wojciechowska, Zofia Czernow
Data wpływu: 17-09-2026
Szanowny Panie Ministrze,
na podstawie art. 192 Regulaminu Sejmu RP zwracam się z interpelacją poselską w sprawie możliwości mianowania na wyższy stopień służbowy byłych funkcjonariuszy Służby Więziennej szczególnie zasłużonych w działalności społecznej.
Podczas licznych spotkań ze środowiskiem byłych funkcjonariuszy Służby Więziennej zwracana jest moja uwaga na aktywność emerytowanych i byłych funkcjonariuszy, którzy po zakończeniu służby nadal angażują się w działalność społeczną, wspierają instytucje i organizacje oraz podejmują inicjatywy służące lokalnym społecznościom i dobru wspólnemu.
W tym środowisku pojawia się postulat stworzenia możliwości szczególnego uhonorowania osób, które mimo zakończenia służby wyróżniają się wieloletnią i ponadprzeciętną działalnością społeczną. Jedną z proponowanych form takiego wyróżnienia jest możliwość mianowania byłego funkcjonariusza Służby Więziennej na wyższy stopień służbowy. Rozwiązanie takie mogłoby stanowić wyraz uznania nie tylko dla przebiegu wcześniejszej służby, lecz także dla postawy prezentowanej po jej zakończeniu oraz dalszego zaangażowania na rzecz innych osób i dobra wspólnego. Dla środowiska byłych funkcjonariuszy możliwość takiego wyróżnienia miałaby również istotny wymiar symboliczny.
Warto w tym kontekście wskazać, że polski porządek prawny przewiduje możliwość szczególnego uhonorowania osób pozostających poza czynną służbą w odniesieniu do stopni wojskowych. Zgodnie z art. 140 ust. 6 pkt 2 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny możliwość mianowania na wyższy stopień wojskowy obejmuje, po spełnieniu określonych przesłanek, również osoby, które z racji ukończonego wieku lub stanu zdrowia nie podlegają obowiązkowi służby wojskowej, oraz żołnierzy rezerwy – m.in. w uznaniu szczególnych zasług z tytułu działalności na rzecz suwerennej i demokratycznej Rzeczypospolitej Polskiej.
Mając na uwadze powyższe, zwracam się do Pana Ministra z uprzejma prośbą o udzielenie odpowiedzi na poniższe pytania.
Czy obowiązujące przepisy przewidują możliwość mianowania na wyższy stopień służbowy byłego funkcjonariusza Służby Więziennej, w szczególności emeryta lub rencisty, w uznaniu jego szczególnych zasług lub działalności społecznej podejmowanej po zakończeniu służby?
Jeżeli obowiązujące przepisy nie przewidują takiej możliwości, czy Ministerstwo Sprawiedliwości rozważa wprowadzenie rozwiązania pozwalającego na mianowanie na wyższy stopień służbowy szczególnie zasłużonych byłych funkcjonariuszy Służby Więziennej?
Czy w ocenie Ministerstwa Sprawiedliwości byłoby zasadne stworzenie w tym zakresie rozwiązania analogicznego do mechanizmu funkcjonującego na gruncie ustawy o obronie Ojczyzny z uwzględnieniem specyfiki Służby Więziennej?
Jakie zmiany legislacyjne byłyby konieczne, aby umożliwić stosowanie takiej formy uhonorowania byłych funkcjonariuszy Służby Więziennej?
Z wyrazami szacunku
Ewa Kołodziej
Poseł na Sejm RP
Podsekretarz stanu Maria Ejchart
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
3051 znaków00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Podsekretarz Stanu
Maria Ejchart
BK-VII.0520.494.2026
Warszawa, 06 listopada 2026 r.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
uprzejmie przekazuję odpowiedź na interpelację nr 19895 Pani Posłanki Ewy Kołodziej
i grupy posłów w sprawie możliwości mianowania na wyższy stopień służbowy byłych
funkcjonariuszy Służby Więziennej szczególnie zasłużonych w działalności społecznej.
Ad 1 - 3
W obecnym stanie prawnym nie przewidziano możliwości nadawania wyższych stopni
służbowych funkcjonariuszom Służby Więziennej znajdującym się w stanie spoczynku.
Obecnie w planach Ministerstwa Sprawiedliwości nie ma zmiany prawa w tym zakresie.
Warto jednak zaznaczyć, że na podstawie obecnie obowiązujących przepisów istnieją inne
możliwości uhonorowania szczególnie zasłużonych emerytów i rencistów Służby
Więziennej. Może to nastąpić m.in. poprzez nadanie odznaki „Za zasługi
dla więziennictwa", o której mowa w art. 36 ustawy o Służbie Więziennej.
Podobnie na podstawie zarządzenia Nr 62/2012 Dyrektora Generalnego Służby
Więziennej z dnia 17 października 2012r. osobie takiej nadać można odznakę „Semper
paratus". Zgodnie z § 1 ust. 2 i 2a ww. zarządzenia odznaka może być nadania także
byłemu funkcjonariuszowi albo pracownikowi Służby Więziennej, który m.in. przyczynił
się do podniesienia sprawności działania Służby Więziennej lub utrwalania porządku
konstytucyjnego w Rzeczypospolitej Polskiej albo swoją postawą i działaniem wniósł
-- 1 of 2 --
2
szczególny wkład w urzeczywistnianie idei zawartych w rocie ślubowania funkcjonariuszy
Służby Więziennej.
Ad 4
Wprowadzenie możliwości nadawania wyższych stopni funkcjonariuszom Służby
Więziennej pozostających w stanie spoczynku wymagałoby wprowadzenia zmian
do ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (Dz.U. z 2025 r. poz. 1750).
Przy rozważaniu podjęcia przedmiotowej inicjatywy istotne znaczenie należy przypisać
stanowisku Służby Więziennej. Dyrektor Generalny Służby Więziennej dotąd nie wystąpił
do Ministra Sprawiedliwości z taką propozycją.
Wedle posiadanych informacji Dyrektor Generalny Służby Więziennej wcześniej
w podobnej kwestii, prowadził korespondencję m.in. z Zarządem Głównym Krajowego
Związku Emerytów i Rencistów Służby Więziennej. Dyrektor Generalny Służby Więziennej
przedstawił wówczas stanowisko, w którym zaznaczono, że obecne w ustawie z dnia
11 marca 2022 r. o Obronie Ojczyzny przesłanki i tryb mianowania na wyższy stopień
wojskowy osób, które z racji ukończonego wieku lub stanu zdrowia nie podlegają
obowiązkowi służby wojskowej, oraz żołnierzy rezerwy, posiadają charakter szczególny
i uwzględniają specyfikę Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej. Z kolei pragmatyki
służbowe innych służb, przykładowo Policji czy Straży Granicznej nie przewidują
już możliwości podwyższania stopni służbowych funkcjonariuszom w stanie spoczynku.
Z wyrazami szacunku
Maria Ejchart
Podsekretarz Stanu/podpisano elektronicznie/
-- 2 of 2 --