Interpelacja w sprawie działań dotyczących uregulowania stanu prawnego nieruchomości położonych w gm. Sękowa w pow. gorlickim
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 19880
do ministra finansów i gospodarki
w sprawie działań dotyczących uregulowania stanu prawnego nieruchomości położonych w gm. Sękowa w pow. gorlickim
Zgłaszający: Barbara Bartuś
Data wpływu: 17-09-2026
Poprzednio wielokrotnie (na różnych płaszczyznach) podejmowałam temat uregulowania stanu prawnego nieruchomości położonych w gminie Sękowa powiatu gorlickiego i po moich interwencjach podległa obecnie Panu Prokuratoria Generalna RP, zgodnie z przekazanymi informacjami, miała powziąć czynności w sprawie dotyczącej wszczęcia postępowania o zasiedzenie nieruchomości oznaczonej jako działki ewidencyjne nr 3/2, 3/3, 5, 10/10, 12/8, 12/9, 14/5, 17/8, 20/3, 29/2, 29/3, 32/1 i inne, jednostka ewidencyjna Sękowa, obręb ewidencyjny Czarne, o łącznej powierzchni 329,0006 ha.
Skarb Państwa co najmniej od przełomu lat czterdziestych i pięćdziesiątych XX wieku stał się właścicielem nieruchomości położonych w miejscowościach Czarne i Długie w gminie Sękowa i objął je w posiadanie. Wówczas to też Skarb Państwa przekazał przedmiotowe nieruchomości w użytkowanie dla ówczesnych PGR i były one użytkowane przez PGR Wyszowadka (Długie) oraz PGR Jasionka – Stadnina Koni Siary (Czarne).
W 1968 roku podczas założenia ewidencji gruntów wpisano:
- pod poz. 1 rejestru gruntów dla dawnej wsi Czarne wpisano dz. 3, 5, 7, 10, 12, 14, 17, 20, 29, 32, 33, 35, 38, 41, 42, 44, 45, 47, 51, 54, 55, 56, 58, 61, 63, 64 o pow. 325 ha – władający Państwowe Gospodarstwo Rolne – Stadnina Koni w Siarach, nr gr. rejestrowej - I (grunty Skarbu Państwa),
- pod poz. 2 rejestru gruntów dla dawnej wsi Długie wpisano dz. 71, 73, 75, 79, 81, 82, 84 o pow. 201 ha – władający Państwowe Gospodarstwo Rolne w Wyszowadce, nr gr. rejestrowej - I (grunty Skarbu Państwa).
W 1978 roku na podstawie decyzji ministra rolnictwa z 16 października 1978 r., znak: GZ.fz.621-188/78, grunty użytkowane przez wyżej wymieniony PGR we wsiach Czarne i Długie, a także Nieznajowa, Radocyna, Wołowiec, jako grunty Skarbu Państwa o pow. 1 374,30 ha, zostały przekazane w zarząd i nieodpłatne użytkowanie Spółdzielni Kółek Rolniczych w Sękowej.
W 1978 roku w ewidencji powszechnej nastąpiła zmiana i wszystkie działki w obrębie ewidencyjnym Czarne-Długie, objęte dotychczas rejestrem gruntów nr 1 i nr 2, przeniesiono pod poz. 16 rejestru gruntów i wpisano jako podmiot władający: Spółdzielnia Kółek Rolniczych w Sękowej (SKR), powierzchnia 569 ha, nr gr. rejestrowej - I (grunty Skarbu Państwa).
W 1987 roku, na walnym zebraniu członków Spółdzielni Kółek Rolniczych w Sękowej podjęto uchwałę o powołaniu na bazie SKR – Spółdzielczego Gospodarstwa Rolnego Kółek Rolniczych w Sękowej. Jak ustaliłam, w wyniku przekształceń podmiotowych Spółdzielnia Kółek Rolniczych w Sękowej przestała funkcjonować i w jej miejsce 30 kwietnia 2002 roku powstał prywatny podmiot o nazwie: Spółdzielczy Zakład Usługowo-Produkcyjny w Sękowej (KRS: 0000109365), prowadzący działalność w formie spółdzielni.
Z końcem XX wieku dawny Urząd Rejonowy w Gorlicach (którego kompetencje obecnie posiada starostwo powiatowe) podjął starania dotyczące uregulowania stanu prawnego gruntów Skarbu Państwa użytkowanych przez nieistniejący już SKR w Sękowej. Dla wsi Nieznajowa, Radocyna, Wołowiec założono księgi wieczyste, gdzie wpisano jako właściciela Skarb Państwa na podstawie orzeczeń PPRN w Gorlicach o przejęciu nieruchomości z lat 50. ub. wieku. Natomiast dla wsi Czarne i Długie, wobec braku dokumentu o przejęciu przez Skarb Państwa własności, założono sprawę o zasiedzenie na rzecz Skarbu Państwa – sprawa toczyła się przed Sądem Rejonowym w Gorlicach I Wydział Cywilny o sygn. akt I NS 130/01. Wobec nieuzupełnienia przez urząd rejonowy (starostę) wymaganych dokumentów Sąd Rejonowy w Gorlicach najpierw sprawę zawiesił, a następnie umorzył postępowanie.
W 2006 roku na wniosek Spółdzielczego Zakładu Usługowo-Produkcyjnego w Sękowej w ewidencji powszechnej starostwo wprowadziło zmianę w ewidencji gruntów i pod ww. pozycją rejestru nr 16 w miejsce dotychczas władającego gruntami Skarbu Państwa, Spółdzielni Kółek Rolniczych w Sękowej, wpisano Spółdzielczy Zakład Usługowo-Produkcyjny w Sękowej na zasadach samoistnego posiadania. Tym samym wykreślono z rejestru gruntów jakiekolwiek informacje o przynależności tych gruntów do Skarbu Państwa. Powierzchnia jednostki nr 16 wynosiła wówczas 537, 39 ha.
Obecnie jednostka rejestrowa nr 16 nie zmieniła wpisu w zakresie władającego, którym wciąż pozostaje Spółdzielczy Zakład Usługowo-Produkcyjny w Sękowej na zasadach samoistnego posiadania, znacznemu zmniejszeniu uległa natomiast powierzchnia jednostki – do niecałych 300 ha.
Pragnę podkreślić, iż z powodu nieskutecznych działań ze strony poprzedniego starosty gorlickiego, którego obowiązkiem było reprezentowanie Skarbu Państwa, po upływie 20 lub 30 lat (w zależności od ustalenia dobrej lub złej wiary), od czasu „niejasnego” przejęcia ww. nieruchomości, mienie to może podlegać zasiedzeniu na rzecz Spółdzielczego Zakładu Usługowo-Produkcyjnego w Sękowej, czyli w efekcie na rzecz prywatnych osób.
W moim przekonaniu w ten sposób bezspornie narażony został interes Skarbu Państwa, i to na korzyść podmiotu prywatnego i osób, które w przyszłości same mogą stać się właścicielami tych nieruchomości.
Oburzające jest to tym bardziej, że są to nieruchomości, skąd po II wojnie wyjechali właściciele na Ukrainę, a Polska w zamian nie tylko musiała przyjąć na swój koszt przyjeżdżających repatriantów z dawnych Kresów Wschodnich, którzy cały swój majątek zostawili na Ukrainie, ale na dodatek na podstawie umowy z rządami ZSRR, USSR, BSSR i LSSR z dnia 21 lipca 1952 r o wzajemnych rozliczeniach wynikłych w związku z ewakuacją ludności i delimitacją polsko-radzieckiej granicy państwowej rząd Rzeczypospolitej Polskiej zobowiązał się wypłacić rządowi ZSRR 76 000 000 rubli „w celu uskutecznienia pełnych i ostatecznych wzajemnych rozliczeń za ruchome i nieruchome mienie, produkty rolne oraz zasiewy pozostawione na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i Związku SRR przez ludność ewakuowaną oraz przesiedloną”.
Część z gruntów w Czarnem była przejęta przez Skarb Państwa po wysiedleniu podczas tzw. akcji Wisła, a więc było to pozbawienie Łemków mienia przez władze Bieruta. Pamiętajmy także, że rządy Bieruta pozbawiały również własności Polaków, odbierając im majątki, ale też prześladując. Po wysiedleńcach na terenach Polski południowo-wschodniej pozostało ok. 260 tys. ha gruntów i grunty na podstawie dekretu z dnia 27 lipca 1949 r. o przejęciu na własność państwa nie pozostających w faktycznym władaniu właścicieli nieruchomości ziemskich, położonych w niektórych powiatach województwa białostockiego, lubelskiego, rzeszowskiego i krakowskiego przeszły na własność Skarbu Państwa.
Większość osób pochodzenia łemkowskiego otrzymała mienie zamienne na tzw. ziemiach odzyskanych, a większość Polaków, którym odbierano majątki, do dzisiaj nie otrzymało zwrotu ani pełnego ekwiwalentu. Dlatego apeluję do Pana Premiera, aby przynajmniej uczynić wszystko, żeby te nieruchomości należały do Skarbu Państwa, czyli były majątkiem wszystkich Polaków, a nie żeby na krzywdzie ludzkiej uwłaszczały się prywatne osoby. Czarne to piękna miejscowość, jak ktoś określił – „to serce Beskidu Niskiego, jego kwintesencja”.
W szczególności proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Na jakim etapie (fazie postępowania) pozostają obecnie działania podjęte przez Prokuratorię Generalną RP w celu przywrócenia Skarbowi Państwa posiadania ww. nieruchomości wskazanych szczegółowo w mojej interpelacji poselskiej?
Jakie konkretnie działania podjęto, aby ponownie objąć przedmiotowe nieruchomości we władanie przez Skarb Państwa?
Czy został już złożony do właściwego sądu wniosek w imieniu Skarbu Państwa w sprawie stwierdzenia zasiedzenia ww. nieruchomości?
Czy wyjaśniono/ustalono, na jakiej podstawie faktycznej i prawnej (jaki był powód) zmiany w 2006 roku w ewidencji gruntów Starostwa Powiatowego w Gorlicach, na skutek którego wpisano prywatny podmiot jako posiadacza „samoistnego” ww. nieruchomości?
Dlaczego w latach 90. ubiegłego wieku nie dołożono należytej staranności w zakresie dbania o interes Skarbu Państwa, czego skutkiem była powstała wówczas sytuacja w zakresie ww. nieruchomości oraz czy można ustalić konkretne osoby odpowiedzialne za tego typu działania?
Podsekretarz stanu Tomasz Lewandowski
Odpowiedź standardowa – resort odnosi się merytorycznie do zagadnienia z umiarkowaną ilością danych szczegółowych.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (15)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
- Wykryto zwrot wymijający: „nie posiada informacji” (brak danych / ewidencji w resorcie)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
8452 znakówkancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Znak pisma: DN-II.054.5.2026
Warszawa, 04 listopada 2026 r.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Dotyczy: interpelacji nr 19880 Pani Poseł Barbary Bartuś
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 19880 Pani Poseł Barbary Bartuś w sprawie działań
dotyczących uregulowania stanu prawnego nieruchomości położonych w gminie Sękowa
w powiecie gorlickim skierowaną do Prezesa Rady Ministrów, uprzejmie przedstawiam
następujące informacje.
W celu udzielenia odpowiedzi na pytania Pani Poseł zawarte w interpelacji, zwróciłem się
do Wojewody Małopolskiego oraz do Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej
o przedstawienie informacji dotyczących przedmiotowej sprawy. W oparciu o wyjaśnienia
przedstawione przez Prokuratorię Generalną Rzeczypospolitej Polskiej oraz Wojewodę
Małopolskiego ustalono, że Prokuratoria Generalna Rzeczypospolitej Polskiej wykonuje
zastępstwo Skarbu Państwa reprezentowanego przez Starostę Gorlickiego w postępowaniu
o stwierdzenie zasiedzenia nieruchomości położonej w gminie Sękowa, powiat gorlicki,
jednostka ewidencyjna 120509_2 Sękowa, obręb 0003 Czarne, składającej się
z kilkudziesięciu działek ewidencyjnych o łącznej powierzchni 329,0006 ha. Postępowanie
to toczy się przed Sądem Rejonowym w Gorlicach pod sygnaturą akt I Ns 379/26
(poprzednia sygnatura I Ns 70/24). Pozostali uczestnicy postępowania kwestionują wniosek
Skarbu Państwa o stwierdzenie zasiedzenia przedmiotowej nieruchomości i wnoszą o jego
oddalenie albo o stwierdzenie zasiedzenie nieruchomości na swoją rzecz. Obecnie, w celu
ustalenia zmian w oznaczeniach geodezyjnych nieruchomości w okresie biegu zasiedzenia,
sporządzane są wykazy synchronizacyjne dla poszczególnych działek ewidencyjnych
objętych wnioskiem o stwierdzenie zasiedzenia.
Prokuratoria Generalna Rzeczypospolitej Polskiej działając na wniosek Starosty Gorlickiego
wniosła 24 stycznia 2024 r. o stwierdzenie zasiedzenia ww. nieruchomości. Wniosek ten
został poprzedzony zawezwaniem aktualnego posiadacza nieruchomości do próby
ugodowej w zakresie wydania nieruchomości. Postępowanie pojednawcze toczyło się przed
Sądem Rejonowym w Gorlicach do sygn. akt I Co 61/23. W postępowaniu tym Skarb
Państwa był reprezentowany przez Starostę Gorlickiego bez udziału Prokuratorii
Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej. Wobec braku zgody uczestnika nie doszło do zawarcia
ugody oraz wydania nieruchomości.
-- 1 of 3 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Uprzejmie wskazuję, że informacja o złożeniu wniosku o stwierdzenie zasiedzenia
przedstawiona została w odpowiedzi na wcześniejszą interpelację nr 8372 Pani Poseł
Barbary Bartuś. Prokuratoria Generalna Rzeczypospolitej Polskiej wnosi o stwierdzenie
nabycia prawa własności nieruchomości z dniem 10 czerwca 1977 r. i wyjaśniła, że nie
posiada informacji lub dokumentów, które wskazywałyby, że Skarb Państwa był
właścicielem ww. nieruchomości przed tą datą. Prokuratoria Generalna Rzeczypospolitej
Polskiej wskazała, że jeżeli Skarb Państwa uprzednio nabyłby własność nieruchomości
na innej podstawie niż zasiedzenie, to wniosek o stwierdzenie zasiedzenia byłby
bezzasadny, albowiem właściciel nie może zasiedzieć własnej nieruchomości.
Prokuratoria Generalna Rzeczypospolitej Polskiej wyjaśniła, że zmiany ewidencji gruntów
i budynków dokonywane były, co do zasady, przez właściwego starostę na podstawie
przepisów Prawa geodezyjnego i kartograficznego (w szczególności art. 20 i nast.)
oraz (obowiązującego w 2006 r.) rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego
i Budownictwa z 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Wojewoda
Małopolski poinformował dodatkowo, że w 2006 r. w ewidencji gruntów wprowadzono
zmiany na wniosek Spółdzielczego Zakładu Usługowo-Produkcyjnego w Sękowej.
Przedmiotowa zmiana dotyczyła wyłącznie nazwy podmiotu. Wnioskodawca przedłożył
niezbędne dokumenty, tj. kopię protokołu z Walnego Zebrania Sprawozdawczo-
Założycielskiego Przedstawicieli z dnia 3 maja 1987 r., kopię protokołu z Walnego
Zgromadzenia Członków Spółdzielczego Gospodarstwa Rolnego Kółek Rolniczych
w Sękowej z dnia 26 czerwca 1996 r., kopię postanowienia Sądu Rejonowego w Nowym
Sączu Wydział I Cywilny Ns. Rej. S. 78/87 z dnia 29 czerwca 1987 r., kopię postanowienia
Sądu Rejonowego w Nowym Sączu Wydział V Gospodarczy Ns. Rej. S. 111/96 z dnia 19
września 1996 r. oraz kopię zaświadczenia z dnia 30 kwietnia 2002 r. o dokonaniu wpisu
do Krajowego Rejestru Sądowego. Tym samym, zdaniem Starosty Gorlickiego brak było
podstaw do odmowy dokonania wpisu. Starosta Gorlicki wyjaśnił ponadto: „że pomimo
wpisu w operacie ewidencyjnym formy władania gruntem jako „władania na zasadach
samoistnego posiadania” w istocie grunt był w zarządzie i nieodpłatnym użytkowaniu
Spółdzielni Kółek Rolniczych w Sękowej oraz jej następcy prawnego, tym samym nie doszło
do utraty posiadania przez Skarb Państwa.”.
Prokuratoria Generalna Rzeczypospolitej Polskiej podała, że jako instytucjonalny zastępca
procesowy Skarbu Państwa jest, co do zasady, związana wnioskiem materialnoprawnego
reprezentanta Skarbu Państwa w przedmiocie wszczęcia postępowania sądowego. Wśród
zadań Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej nie mieści się natomiast ustalanie,
czy materialnoprawny reprezentant Skarbu Państwa nie podejmował wcześniej tego
rodzaju działań, tym bardziej w okresie przed 2006 r., w którym to dopiero zaczęła
funkcjonować Prokuratoria Generalna Skarbu Państwa. Zgodnie z informacją przekazaną
Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej przez Starostę Gorlickiego w związku
z obecnie prowadzoną, wyżej wymienioną sprawą o stwierdzenia zasiedzenia, w 1998 r.
Skarb Państwa wniósł o stwierdzenie zasiedzenia powyższych nieruchomości. Sprawa
została zarejestrowana w Sądzie Rejonowym w Gorlicach pod sygn. akt Ns 689/98.
Postępowanie to zostało umorzone postanowieniem z 23 maja 2006 r., sygn. akt I Ns
130/01 z przyczyn formalnych.
Wojewoda Małopolski wyjaśnił natomiast, że w latach 1996-1997 dawny Urząd Rejonowy
podjął starania o uregulowanie na rzecz Skarbu Państwa stanu prawnego gruntów
położonych we wsi Czarne-Długie, celem przekazania ich do Zasobu Agencji Własności
Rolnej Skarbu Państwa oraz do Lasów Państwowych. W tym celu Urząd Rejonowy zwrócił
się m.in. do Archiwów Państwowych w Rzeszowie, Skołyszynie, Przemyślu i Nowym Sączu,
-- 2 of 3 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
do Ministerstwa Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej oraz do Krajowego Związku
Rolników, Kółek i Organizacji Rolniczych w Warszawie w sprawie udostępnienia odpisu
orzeczenia Wojewódzkiej Rady Narodowej lub Prezydium Powiatowej Rady Narodowej
w Gorlicach dla gruntów położonych we wsi Czarne-Długie, wydanego na podstawie
dekretu z dnia 5 września 1947 r. o przejęciu na własność Państwa mienia pozostałego
po osobach przesiedlonych do ZSRR oraz dekretu z dnia 27 lipca 1949 r. o przejęciu
na własność Państwa nie pozostających w faktycznym władaniu właścicieli nieruchomości
ziemskich położonych w niektórych powiatach woj. białostockiego, lubelskiego,
rzeszowskiego i krakowskiego. Wszystkie ww. instytucje poinformowały, że nie dysponują
przedmiotowym orzeczeniem. Na potrzeby regulacji stanu prawnego gruntów dawny Urząd
Rejonowy zwrócił się również do Archiwum Państwowego w Przemyślu, w celu pozyskania
odpisów kart przesiedleńczych rodzin przesiedlonych w 1947 r. w ramach Akcji „Wisła”
z miejscowości Czarne, Długie i Lipna, jak również do Archiwum Państwowego w Nowym
Sączu, w celu udostępnienia wykazu akt Prezydium Powiatowej Rady Narodowej
w Gorlicach.
Mając na uwadze, że pismo Wojewody Małopolskiego z dnia 14 października 2026 r.
zawiera szczegółowe informacje w kwestiach dotyczących nieruchomości położonych
w gminie Sękowa, pozwalam sobie na dołączenie go do niniejszej odpowiedzi.
Z upoważnienia, z wyrazami szacunku
Tomasz Lewandowski
Podsekretarz Stanu
/ kwalifikowany podpis elektroniczny /
w Ministerstwie Rozwoju i Technologii
Załączniki
1. Pismo Wojewody Małopolskiego z dnia 14 października 2026. znak: WS-
V.7582.9.154.2021.PZ
Do wiadomości
1. Kancelaria Prezesa Rady Ministrów DSP.INT.4510.374.2026
-- 3 of 3 --