Interpelacja w sprawie zwiększenia bezpieczeństwa na przejazdach kolejowo-drogowych
Treść wystąpienia poselskiego
Treść wystąpienia poselskiego jest w trakcie pobierania...
Podsekretarz stanu Piotr Malepszak
Odpowiedź standardowa – resort odnosi się merytorycznie do zagadnienia z umiarkowaną ilością danych szczegółowych.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
13726 znakówkancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DTK-1.054.48.2026
Warszawa, 14 października 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację poselską nr 19873 z dnia 24 września br. Posłanki na Sejm
RP Pani Karoliny Pawliczak, przedstawiam poniższe informacje.
PKP Polskie Linie kolejowe S.A. (dalej „PKP PLK S.A.”, „Spółka”) konsekwentnie realizuje
działania ukierunkowane na podnoszenie poziomu bezpieczeństwa na skrzyżowaniach
linii kolejowych z drogami. Zakres i rodzaj zabezpieczenia przejazdu kolejowo-drogowego
są określane na podstawie obowiązujących przepisów, warunków eksploatacyjnych oraz
wyników analiz ryzyka, uwzględniających między innymi natężenie ruchu kolejowego
i drogowego.
PKP PLK S.A. sukcesywnie modernizuje przejazdy kolejowo-drogowe w ramach
realizowanych inwestycji infrastrukturalnych oraz bieżących programów poprawy
bezpieczeństwa. Każdorazowa decyzja o zmianie kategorii przejazdu lub wyposażeniu go
w dodatkowe urządzenia zabezpieczenia ruchu jest podejmowana na podstawie
obowiązujących przepisów prawa oraz indywidualnej oceny zasadności technicznej,
eksploatacyjnej i ekonomicznej.
Ponadto prowadzone są działania związane z pilotażowym wdrożeniem nowego
rozwiązania w postaci wskaźnika PnP „Przeszkoda na przejeździe”, współpracującego
z systemem detekcji przeszkód. Rozwiązanie to, dotychczas niestosowane na sieci
zarządzanej przez Spółkę, ma umożliwić przekazywanie maszyniście informacji o wykryciu
przeszkody w strefie przejazdu kolejowo-drogowego.
Celem tego rozwiązania jest zwiększenie poziomu bezpieczeństwa poprzez umożliwienie
maszyniście odpowiednio wczesnej reakcji na powstałe zagrożenie, na przykład
w przypadku unieruchomionego pojazdu znajdującego się w strefie przejazdu. Projekt
służy pozyskaniu doświadczeń eksploatacyjnych oraz ocenie skuteczności rozwiązania i
jego wpływu na bezpieczeństwo ruchu kolejowego. Wyniki pilotażu będą stanowiły
podstawę do ewentualnego podjęcia decyzji o szerszym zastosowaniu tego rozwiązania
na sieci zarządzanej przez Spółkę.
-- 1 of 6 --
2
Jednocześnie należy podkreślić, że poprawa bezpieczeństwa na przejazdach kolejowo-
drogowych wymaga podejmowania nie tylko działań infrastrukturalnych, lecz także
organizacyjnych i edukacyjnych, ponieważ zdecydowana większość zdarzeń na
przejazdach wynika z nieprzestrzegania przepisów ruchu drogowego przez użytkowników
dróg.
PKP PLK S.A. planuje również przeprowadzenie pilotażu mającego na celu ocenę
zasadności stopniowego podnoszenia standardu zabezpieczenia przejazdów kategorii C
do standardu odpowiadającego przejazdom kategorii B, wyposażonym w półrogatki.
W przypadku potwierdzenia skuteczności tego rozwiązania w ramach realizowanych
inwestycji przewidywane będzie stosowanie przejazdów kategorii B jako preferowanego
standardu zabezpieczenia, zapewniającego wyższy poziom bezpieczeństwa ruchu
kolejowego i drogowego, z uwzględnieniem lokalnych uwarunkowań oraz wyników analiz
ryzyka.
Należy przy tym zauważyć, że przejazdy kategorii C są wyposażone w urządzenia
samoczynnej sygnalizacji przejazdowej, stanowiące w pełni automatyczny system
ostrzegania.
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 9 lipca 2025 r. w sprawie warunków
technicznych, jakim powinny odpowiadać skrzyżowania linii kolejowych oraz bocznic
kolejowych z drogami i ich usytuowanie, oraz warunków technicznych ich użytkowania
(Dz. U. z 2025 r. poz. 1105) określa ogólne rozwiązania techniczne w zakresie urządzeń
zabezpieczenia ruchu na przejazdach kolejowo-drogowych.
Przepisy rozporządzenia przewidują możliwość stosowania na przejazdach kolejowo-
drogowych rogatek zamykających wjazd na przejazd albo rogatek zamykających zarówno
wjazd na przejazd, jak i zjazd z niego. W przypadku zastosowania rogatek wjazdowych i
zjazdowych możliwe jest fizyczne zamknięcie całej szerokości jezdni. Należy jednak mieć
na względzie, że kolejność zamykania rogatek musi zapewniać pojazdom znajdującym się
w strefie przejazdu możliwość jego bezpiecznego opuszczenia.
W świetle obowiązujących przepisów funkcję fizycznego zamknięcia przejazdu realizują
zatem rogatki. Ewentualne wprowadzenie innych rozwiązań technicznych pełniących
podobną funkcję wymagałoby odpowiedniego uwzględnienia ich w przepisach
określających warunki techniczne oraz spełnienia wymagań dotyczących dopuszczenia do
eksploatacji. Zgodnie z przepisami rozporządzenia systemy i urządzenia zabezpieczenia
ruchu muszą być dopuszczone do eksploatacji oraz spełniać właściwe wymagania
bezpieczeństwa.
Obowiązujący system kwalifikowania przejazdów kolejowo-drogowych
do poszczególnych kategorii zabezpieczenia uwzględnia poziom ryzyka wynikający
z parametrów ruchowych oraz lokalnych uwarunkowań. Rozwiązania techniczne są
dobierane proporcjonalnie do stwierdzonego poziomu zagrożenia.
W przypadku przejazdów o podwyższonym poziomie ryzyka Spółka analizuje możliwość
zastosowania dodatkowych środków technicznych, w tym samoczynnej sygnalizacji
-- 2 of 6 --
3
przejazdowej lub rogatek. Nie w każdej lokalizacji możliwe jest jednak zastosowanie
pełnych zabezpieczeń technicznych ze względu na uwarunkowania terenowe, układ
drogowy, natężenie ruchu lub efektywność ekonomiczną inwestycji.
Należy również wskazać, że całkowite wyeliminowanie ryzyka na przejazdach kolejowo-
drogowych jest możliwe przede wszystkim poprzez likwidację skrzyżowań
jednopoziomowych i zastępowanie ich skrzyżowaniami wielopoziomowymi.
Z tego względu działania Spółki obejmują zarówno podnoszenie standardu zabezpieczenia
istniejących przejazdów, jak i stopniowe ograniczanie liczby przejazdów kolejowo-
drogowych.
Koszt wyposażenia przejazdu kolejowo-drogowego w rogatki, samoczynną sygnalizację
przejazdową lub inne urządzenia zabezpieczające jest uzależniony od wielu czynników
technicznych i lokalizacyjnych. Z tego względu nie jest możliwe wskazanie jednolitego
kosztu realizacji tego rodzaju przedsięwzięć.
Ocena zasadności realizacji inwestycji nie ogranicza się jednak do porównania wysokości
nakładów inwestycyjnych. Uwzględnia również potencjalne korzyści wynikające ze
zwiększenia poziomu bezpieczeństwa, w tym ograniczenie liczby zdarzeń na przejazdach
kolejowo-drogowych, kosztów usuwania skutków wypadków, napraw infrastruktury
i taboru oraz zakłóceń w ruchu kolejowym.
Istotnym elementem analiz są także koszty społeczne związane z wypadkami, obejmujące
między innymi następstwa utraty życia i zdrowia uczestników ruchu. Z tego względu
działania na rzecz podnoszenia standardu zabezpieczenia przejazdów są sukcesywnie
realizowane w lokalizacjach, w których analizy techniczne, analizy bezpieczeństwa oraz
ocena efektywności ekonomicznej wskazują na zasadność ich wdrożenia.
Niezależnie od powyższego szacuje się, że koszt wyposażenia przejazdu kategorii D
w kompletny system zabezpieczenia odpowiadający kategorii B, obejmujący między
innymi rogatki, wynosi od 1,1 do 1,5 mln zł. Koszt doposażenia przejazdu kategorii C do
standardu kategorii B wynosi natomiast około 800 tys. zł.
Powyższe kwoty mają charakter orientacyjny i są uzależnione od zakresu niezbędnych
prac. Spółka nie dysponuje danymi pozwalającymi na porównanie tych kwot z łącznymi
kosztami usuwania skutków wypadków oraz strat wynikających ze wstrzymania ruchu
kolejowego.
Koszty zdarzeń na przejazdach kolejowo-drogowych obejmują nie tylko usuwanie
uszkodzeń infrastruktury i taboru, lecz także koszty społeczne związane z utratą zdrowia
lub życia uczestników zdarzeń oraz skutki operacyjne wynikające z ograniczenia albo
wstrzymania ruchu kolejowego. Ze względu na indywidualny charakter poszczególnych
zdarzeń nie jest możliwe przedstawienie uniwersalnego porównania kosztów
inwestycyjnych z kosztami następstw wypadków.
Spółka konsekwentnie realizuje działania ukierunkowane na poprawę bezpieczeństwa na
skrzyżowaniach linii kolejowych z drogami, traktując ten obszar jako jeden z kluczowych
-- 3 of 6 --
4
elementów rozwoju infrastruktury kolejowej. Działania te obejmują zarówno
modernizację istniejących przejazdów kolejowo-drogowych, budowę skrzyżowań
bezkolizyjnych, wdrażanie nowoczesnych systemów sterowania ruchem kolejowym, jak
również poprawę warunków widoczności i organizacji ruchu.
Działania na rzecz poprawy bezpieczeństwa na przejazdach kolejowo-drogowych
realizowane są zarówno w ramach inwestycji liniowych obejmujących modernizację lub
przebudowę infrastruktury kolejowej, jak i dedykowanych projektów bezpieczeństwa,
takich jak:
„Poprawa bezpieczeństwa i likwidacja zagrożeń eksploatacyjnych na przejazdach
kolejowych – etap I” lata realizacji 2013 – 2016;
„Poprawa bezpieczeństwa i likwidacja zagrożeń eksploatacyjnych na przejazdach
kolejowych – etap II” lata realizacji 2013 – 2016;
„Poprawa bezpieczeństwa na skrzyżowaniach linii kolejowych z drogami – etap I
– część przejazdowa” lata realizacji 2016 – 2024;
„Poprawa bezpieczeństwa na skrzyżowaniach linii kolejowych z drogami – etap IIa
– część wiaduktowa” lata realizacji 2017 – 2024;
„Poprawa bezpieczeństwa na skrzyżowaniach linii kolejowych z drogami – etap IIb
– część wiaduktowa” lata realizacji 2024 – 2027;
„Poprawa bezpieczeństwa na skrzyżowaniach linii kolejowych z drogami – etap
III” lata realizacji 2018 – 2025;
„Poprawa bezpieczeństwa na skrzyżowaniach kolejowo-drogowych, w tym ich
przebudowa na skrzyżowania dwupoziomowe” lata realizacji 2025 – 2030;
„Poprawa bezpieczeństwa na skrzyżowaniach linii kolejowych z drogami – etap
IV” lata realizacji 2023 – 2026.
Niezależnie od powyższego informuję, że Spółka prowadzi systemowe działania
ukierunkowane na ograniczanie liczby zdarzeń na przejazdach kolejowo-drogowych
poprzez modernizację infrastruktury, wdrażanie nowoczesnych urządzeń zabezpieczenia
ruchu, likwidację przejazdów jednopoziomowych oraz działania edukacyjne skierowane
do użytkowników dróg.
Przedsięwzięcia te są realizowane zarówno w ramach dużych projektów inwestycyjnych
dotyczących modernizacji linii kolejowych, jak i w ramach odrębnych zadań
ukierunkowanych na poprawę bezpieczeństwa ruchu kolejowego. Zakres rzeczowy oraz
harmonogram poszczególnych inwestycji są uzależnione od wyników analiz ryzyka,
dostępności środków finansowych oraz stopnia zaawansowania prac nad dokumentacją
projektową.
Jednocześnie należy podkreślić, że bezpieczeństwo na przejazdach kolejowo-drogowych
pozostaje wspólną odpowiedzialnością zarządcy infrastruktury kolejowej, zarządców dróg
oraz użytkowników dróg. Pomimo systematycznej poprawy poziomu zabezpieczeń
infrastrukturalnych większość zdarzeń na przejazdach kolejowo-drogowych nadal wynika
z nieprzestrzegania przepisów ruchu drogowego przez kierujących pojazdami. Z tego
-- 4 of 6 --
5
względu działania inwestycyjne są uzupełniane przedsięwzięciami edukacyjnymi
i prewencyjnymi, których celem jest ograniczenie zachowań stwarzających zagrożenie dla
ruchu kolejowego i drogowego.
Od 2005 r. PKP PLK S.A. prowadzi kampanię społeczną „Bezpieczny Przejazd”. Jest to jedna
z najdłużej realizowanych inicjatyw dotyczących bezpieczeństwa na styku kolei i drogi. Jej
celem jest kształtowanie właściwych postaw wszystkich uczestników ruchu drogowego
podczas przekraczania torów, w tym przygotowanie ich do prawidłowego reagowania
w sytuacjach zagrożenia.
W ramach kampanii koordynatorzy prowadzą w całym kraju cykliczne prelekcje
w placówkach oświatowych. Uczniowie poznają zasady bezpiecznego przekraczania
przejazdów kolejowo-drogowych i przebywania na terenach kolejowych, a także
zagrożenia wynikające z ryzykownych zachowań.
Spółka organizuje również warsztaty dla instruktorów nauki jazdy, wykładowców
ośrodków szkolenia kierowców oraz egzaminatorów wojewódzkich ośrodków ruchu
drogowego. W ciągu dziesięciu lat przeprowadzono 85 warsztatów, a wiedzę i materiały
dydaktyczne przekazano 5 tys. osób zajmujących się kształceniem przyszłych kierowców.
Kampania jest również stale obecna w mediach społecznościowych.
Od 1 czerwca 2018 r. wprowadzono Żółtą Naklejkę PLK, stanowiącą ważne narzędzie
zwiększające bezpieczeństwo w sytuacjach awaryjnych na przejazdach kolejowo-
drogowych. Każdy przejazd kolejowo-drogowy na liniach zarządzanych przez Spółkę został
oznakowany naklejką zawierającą indywidualny numer identyfikacyjny, numer alarmowy
112 oraz numer telefonu do służb technicznych Spółki, z którego należy skorzystać w razie
awarii.
Baza numerów identyfikacyjnych wraz z lokalizacjami przejazdów została przekazana
centrom powiadamiania ratunkowego. Operatorzy numeru alarmowego 112 mają
możliwość bezpośredniego kontaktu ze służbami odpowiedzialnymi za prowadzenie
ruchu kolejowego, co umożliwia niezwłoczne wstrzymanie ruchu pociągów w miejscu
zagrożenia.
Skuteczność tego rozwiązania potwierdzają dane. Od czerwca 2018 r. do końca sierpnia
2026 r. operatorzy numeru alarmowego 112 odebrali 59 383 zgłoszenia. W 1 882
przypadkach wstrzymano ruch pociągów i wezwano pomoc, natomiast w 4 425
przypadkach wprowadzono ograniczenie prędkości jazdy pociągów.
Jednym z elementów strategii poprawy bezpieczeństwa jest również stopniowe
ograniczanie liczby przejazdów o niższym standardzie zabezpieczenia. Liczba przejazdów
kategorii D systematycznie maleje. W 2023 r. wynosiła 5026, w 2024 r. zmniejszyła się do
4 858, a w 2026 r. wynosi 4 280 (wg. stanu da dzień udzielenia odpowiedzi). Potwierdza
to konsekwentną realizację działań na rzecz podnoszenia poziomu bezpieczeństwa na
skrzyżowaniach linii kolejowych z drogami.
-- 5 of 6 --
6
Uprzejmie proszę o przyjęcie powyższego stanowiska.
Z wyrazami szacunku
Dokument podpisany elektronicznie przez:
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Piotr Malepszak
Podsekretarz Stanu
-- 6 of 6 --