Interpelacja nr 19810
Interpelacja w sprawie rozliczania badań cytologicznych wykonanych w pracowni mobilnej
Zgłaszający:
•
Adresat:
Zdrowie i Lecznictwo (83%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie rozliczania badań cytologicznych wykonanych w pracowni mobilnej
Interpelacja nr 19810
do ministra zdrowia
w sprawie rozliczania badań cytologicznych wykonanych w pracowni mobilnej
Zgłaszający: Katarzyna Osos
Data wpływu: 14-09-2026
Szanowna Pani Minister,
w odpowiedzi na wystosowaną przeze mnie interpelację nr 18907 w sprawie zgłaszalności kobiet do programu profilaktyki raka szyjki macicy w ramach NFZ poinformowano mnie, iż według danych z Systemu Informatycznego Monitorowania Profilaktyki, stan na 1 sierpnia 2026 r., wskaźnik objęcia rocznej populacji kwalifikującej się do przedmiotowego programu wyniósł w skali kraju 14,55%. Najwyższy wskaźnik odnotowano w województwie pomorskim – 19,00%, a następnie śląskim – 18,00%. Najniższe wartości wystąpiły w województwach opolskim – 10,17% i lubuskim – 10,55%. Dodatkowo, w całym województwie lubuskim, które reprezentuję, jest dziś tylko 40 świadczeniodawców wykonujących test HPV HR.
W moich rozmowach dotyczących czynników utrudniających skuteczną profilaktykę raka szyjki macicy w Polsce pojawia się kwestia braku możliwości rozliczania badań cytologicznych wykonanych w pracowni mobilnej. Wiele osób jest zdania, że cytobusy mogłyby być rozwiązaniem dla kobiet z terenów wiejskich, o utrudnionym dostępie do stacjonarnych placówek medycznych i wykluczonych komunikacyjnie. Jednakże zarządzenie Nr 111/2022/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 2 września 2022 r. w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju programy zdrowotne – w zakresach: profilaktyczne programy zdrowotne, z późn. zm. nie zawiera produktu dedykowanego pracowni mobilnej w tym obszarze profilaktyki. Ta luka systemowa uniemożliwia mobilnym jednostkom dotarcie do wielu kobiet, co bezpośrednio wpływa na niską zgłaszalność do programu.
Równocześnie, zgodnie z rozporządzeniem koszykowym PRO, etap podstawowy programu profilaktyki raka szyjki macicy może być realizowany w trybie stacjonarnym lub mobilnym. Nie zdecydowano się jednak do tej pory na wydzielenie zakresu świadczeń dla programu profilaktyki raka szyjki macicy realizowanego w trybie mobilnym – analogicznie jak w przypadku profilaktyki raka piersi. NFZ stoi bowiem na stanowisku, że dostępność świadczeń profilaktyki raka szyjki macicy – etap podstawowy (PPRSzM) – jest istotnie większa niż świadczeń profilaktyki raka piersi – etap podstawowy (PPRP), wobec czego nie ma potrzeby uruchamiania odrębnego zakresu oraz produktów rozliczeniowych na pracownie mobilne – cytobusy – dla PPRSzM. Jednak gdy poruszam ten temat z włodarzami małych gmin, są oni zdecydowanie innego zdania i wręcz proszą mnie o interwencję celem ułatwienia ich mieszkankom dostępu do cytobusów.
Mając na uwadze powyższe, uprzejmie proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Czy ministerstwo ma dokładne dane wskazujące, że dostępność świadczeń profilaktyki raka szyjki macicy – etap podstawowy (PPRSzM) – jest istotnie większa niż świadczeń profilaktyki raka piersi – etap podstawowy (PPRP), co wpływa na brak potrzeby wydzielenia zakresu świadczeń dla PPRSzM w trybie mobilnym? Jeśli tak, proszę o ich przedstawienie.
Czy w świetle powyższych danych ministerstwo podejmie działania mające na celu wdrożenie odpowiednich rozwiązań, które umożliwią funkcjonowanie cytobusów? Jeśli nie, dlaczego?
Z wyrazami szacunku
Posłanka Katarzyna Osos
Interpelacja nr 19810
do ministra zdrowia
w sprawie rozliczania badań cytologicznych wykonanych w pracowni mobilnej
Zgłaszający: Katarzyna Osos
Data wpływu: 14-09-2026
Szanowna Pani Minister,
w odpowiedzi na wystosowaną przeze mnie interpelację nr 18907 w sprawie zgłaszalności kobiet do programu profilaktyki raka szyjki macicy w ramach NFZ poinformowano mnie, iż według danych z Systemu Informatycznego Monitorowania Profilaktyki, stan na 1 sierpnia 2026 r., wskaźnik objęcia rocznej populacji kwalifikującej się do przedmiotowego programu wyniósł w skali kraju 14,55%. Najwyższy wskaźnik odnotowano w województwie pomorskim – 19,00%, a następnie śląskim – 18,00%. Najniższe wartości wystąpiły w województwach opolskim – 10,17% i lubuskim – 10,55%. Dodatkowo, w całym województwie lubuskim, które reprezentuję, jest dziś tylko 40 świadczeniodawców wykonujących test HPV HR.
W moich rozmowach dotyczących czynników utrudniających skuteczną profilaktykę raka szyjki macicy w Polsce pojawia się kwestia braku możliwości rozliczania badań cytologicznych wykonanych w pracowni mobilnej. Wiele osób jest zdania, że cytobusy mogłyby być rozwiązaniem dla kobiet z terenów wiejskich, o utrudnionym dostępie do stacjonarnych placówek medycznych i wykluczonych komunikacyjnie. Jednakże zarządzenie Nr 111/2022/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 2 września 2022 r. w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju programy zdrowotne – w zakresach: profilaktyczne programy zdrowotne, z późn. zm. nie zawiera produktu dedykowanego pracowni mobilnej w tym obszarze profilaktyki. Ta luka systemowa uniemożliwia mobilnym jednostkom dotarcie do wielu kobiet, co bezpośrednio wpływa na niską zgłaszalność do programu.
Równocześnie, zgodnie z rozporządzeniem koszykowym PRO, etap podstawowy programu profilaktyki raka szyjki macicy może być realizowany w trybie stacjonarnym lub mobilnym. Nie zdecydowano się jednak do tej pory na wydzielenie zakresu świadczeń dla programu profilaktyki raka szyjki macicy realizowanego w trybie mobilnym – analogicznie jak w przypadku profilaktyki raka piersi. NFZ stoi bowiem na stanowisku, że dostępność świadczeń profilaktyki raka szyjki macicy – etap podstawowy (PPRSzM) – jest istotnie większa niż świadczeń profilaktyki raka piersi – etap podstawowy (PPRP), wobec czego nie ma potrzeby uruchamiania odrębnego zakresu oraz produktów rozliczeniowych na pracownie mobilne – cytobusy – dla PPRSzM. Jednak gdy poruszam ten temat z włodarzami małych gmin, są oni zdecydowanie innego zdania i wręcz proszą mnie o interwencję celem ułatwienia ich mieszkankom dostępu do cytobusów.
Mając na uwadze powyższe, uprzejmie proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Czy ministerstwo ma dokładne dane wskazujące, że dostępność świadczeń profilaktyki raka szyjki macicy – etap podstawowy (PPRSzM) – jest istotnie większa niż świadczeń profilaktyki raka piersi – etap podstawowy (PPRP), co wpływa na brak potrzeby wydzielenia zakresu świadczeń dla PPRSzM w trybie mobilnym? Jeśli tak, proszę o ich przedstawienie.
Czy w świetle powyższych danych ministerstwo podejmie działania mające na celu wdrożenie odpowiednich rozwiązań, które umożliwią funkcjonowanie cytobusów? Jeśli nie, dlaczego?
Z wyrazami szacunku
Posłanka Katarzyna Osos
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Tomasz Maciejewski
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
15%
Konkretność
85%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
4
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
5.8 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Treść oficjalnej odpowiedzi rządowej (dokument urzędowy)
387 znaków
Odpowiedź na interpelację w sprawie rozliczania badań cytologicznych wykonanych w pracowni mobilnej
Odpowiedź na interpelację nr 19810
w sprawie rozliczania badań cytologicznych wykonanych w pracowni mobilnej
Odpowiadający: podsekretarz stanu w Ministerstwie Zdrowia Tomasz Maciejewski
Warszawa, 06-10-2026
Treść odpowiedzi znajduje się w załączniku.
Załączniki
ODP_K10INT19810.pdf
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5133 znaków
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
ASG.050.220.2026.EM
Warszawa, 06 października 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 19810 Pani Katarzyny Osos, Poseł na Sejm RP, z dnia 16
września 2026 r., w sprawie rozliczania badań cytologicznych wykonanych w pracowni
mobilnej, uprzejmie proszę o przyjęcie poniższego.
Ad.1
Ministerstwo Zdrowia dysponuje danymi Narodowego Funduszu Zdrowia wskazującymi, że
dostępność świadczeń w ramach Programu profilaktyki raka szyjki macicy jest istotnie
większa niż dostępność świadczeń w ramach Programu profilaktyki raka piersi.
Według danych NFZ, wg stanu na dzień 29 września 2026 r., świadczenia w Programie
profilaktyki raka szyjki macicy realizowało 2657 świadczeniodawców w 3426 miejscach
udzielania świadczeń. Dla porównania świadczenia w Programie profilaktyki raka piersi
realizowało 349 świadczeniodawców w 394 miejscach udzielania świadczeń. Oznacza to, że
w skali kraju liczba świadczeniodawców realizujących Program profilaktyki raka szyjki
macicy była ponad siedmiokrotnie większa, a liczba miejsc udzielania świadczeń niemal
dziewięciokrotnie większa niż w przypadku Programu profilaktyki raka piersi.
Podobna różnica występuje w województwie lubuskim. Świadczenia w Programie
profilaktyki raka szyjki macicy realizowało tam 40 świadczeniodawców w 60 miejscach
udzielania świadczeń, podczas gdy Program profilaktyki raka piersi był realizowany przez 8
świadczeniodawców w 9 miejscach udzielania świadczeń. Tym samym liczba
świadczeniodawców realizujących profilaktykę raka szyjki macicy była pięciokrotnie
większa, a liczba miejsc udzielania świadczeń blisko siedmiokrotnie większa niż
w przypadku Programu profilaktyki raka piersi.
Szersza dostępność świadczeń w zakresie profilaktyki raka szyjki macicy wynika m.in.
z możliwości ich realizacji przez poradnie ginekologiczno-położnicze ambulatoryjnej opieki
specjalistycznej oraz podmioty podstawowej opieki zdrowotnej spełniające warunki
określone przepisami. Dodatkowo realizacja tych świadczeń wymaga mniej złożonego
zaplecza technicznego niż wykonywanie badań mammograficznych.
Jednocześnie należy podkreślić, że w ramach etapu podstawowego Programu profilaktyki
raka szyjki macicy pobranie materiału z szyjki macicy do badań przesiewowych może być
realizowane zarówno w trybie stacjonarnym, jak i w mobilnej pracowni badań
diagnostycznych. Jak wskazał Narodowy Fundusz Zdrowia, świadczenie wykonywane w
tym trybie może być rozliczane w ramach obowiązujących zakresów świadczeń, pod
warunkiem spełnienia wymagań określonych przepisami oraz zarejestrowania mobilnej
pracowni w strukturze podmiotu posiadającego umowę z NFZ jako „Mobilna pracownia
badań diagnostycznych”.
Jednocześnie informuję, że kod resortowy części VIII nr 7290 „Mobilna pracownia badań
diagnostycznych” może być wykorzystywany przez podmiot leczniczy również do
oznaczenia komórki organizacyjnej, w której w trybie mobilnym wykonywane są
-- 1 of 2 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
świadczenia zdrowotne z zakresu diagnozowania raka szyjki macicy. Wykorzystanie
komórki organizacyjnej oznaczonej tym kodem zależy od decyzji podmiotu leczniczego.
System resortowych kodów identyfikacyjnych służy w szczególności opisaniu struktury
organizacyjnej podmiotów leczniczych, przy czym kod części VIII określa podstawowy
zakres świadczeń zdrowotnych udzielanych przez daną komórkę organizacyjną.
Uszczegółowienie tego zakresu następuje przez wskazanie odpowiednich profili
medycznych w częściach IX i X systemu. Poszczególne procedury medyczne lub programy
zdrowotne, w ramach których udzielane są świadczenia, nie otrzymują zatem odrębnych
kodów w tym systemie. Jednocześnie istnienie kodu 7290 potwierdza możliwość
funkcjonowania mobilnych pracowni badań diagnostycznych niezależnie od realizacji
konkretnego programu zdrowotnego
Ad. 2
Aktualnie nie są prowadzone prace nad utworzeniem odrębnego zakresu świadczeń lub
odrębnych produktów rozliczeniowych przeznaczonych wyłącznie do realizacji Programu
profilaktyki raka szyjki macicy w trybie mobilnym. Narodowy Fundusz Zdrowia wskazuje,
że z uwagi na szeroką dostępność świadczeń w tym obszarze oraz możliwość realizacji i
rozliczania świadczeń wykonywanych w mobilnych pracowniach badań diagnostycznych
w ramach obowiązujących zakresów świadczeń, nie zachodzi obecnie potrzeba tworzenia
odrębnego modelu kontraktowania analogicznego do funkcjonującego w Programie
profilaktyki raka piersi.
Ministerstwo Zdrowia monitoruje realizację programów profilaktycznych, w tym Programu
profilaktyki raka szyjki macicy, oraz analizuje dane dotyczące dostępności świadczeń
i zgłaszalności kobiet do badań przesiewowych. Ewentualne kierunki dalszych zmian będą
rozważane z uwzględnieniem wyników tych analiz oraz doświadczeń związanych
z funkcjonowaniem programu.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Tomasz Maciejewski
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 2 of 2 --
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
ASG.050.220.2026.EM
Warszawa, 06 października 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 19810 Pani Katarzyny Osos, Poseł na Sejm RP, z dnia 16
września 2026 r., w sprawie rozliczania badań cytologicznych wykonanych w pracowni
mobilnej, uprzejmie proszę o przyjęcie poniższego.
Ad.1
Ministerstwo Zdrowia dysponuje danymi Narodowego Funduszu Zdrowia wskazującymi, że
dostępność świadczeń w ramach Programu profilaktyki raka szyjki macicy jest istotnie
większa niż dostępność świadczeń w ramach Programu profilaktyki raka piersi.
Według danych NFZ, wg stanu na dzień 29 września 2026 r., świadczenia w Programie
profilaktyki raka szyjki macicy realizowało 2657 świadczeniodawców w 3426 miejscach
udzielania świadczeń. Dla porównania świadczenia w Programie profilaktyki raka piersi
realizowało 349 świadczeniodawców w 394 miejscach udzielania świadczeń. Oznacza to, że
w skali kraju liczba świadczeniodawców realizujących Program profilaktyki raka szyjki
macicy była ponad siedmiokrotnie większa, a liczba miejsc udzielania świadczeń niemal
dziewięciokrotnie większa niż w przypadku Programu profilaktyki raka piersi.
Podobna różnica występuje w województwie lubuskim. Świadczenia w Programie
profilaktyki raka szyjki macicy realizowało tam 40 świadczeniodawców w 60 miejscach
udzielania świadczeń, podczas gdy Program profilaktyki raka piersi był realizowany przez 8
świadczeniodawców w 9 miejscach udzielania świadczeń. Tym samym liczba
świadczeniodawców realizujących profilaktykę raka szyjki macicy była pięciokrotnie
większa, a liczba miejsc udzielania świadczeń blisko siedmiokrotnie większa niż
w przypadku Programu profilaktyki raka piersi.
Szersza dostępność świadczeń w zakresie profilaktyki raka szyjki macicy wynika m.in.
z możliwości ich realizacji przez poradnie ginekologiczno-położnicze ambulatoryjnej opieki
specjalistycznej oraz podmioty podstawowej opieki zdrowotnej spełniające warunki
określone przepisami. Dodatkowo realizacja tych świadczeń wymaga mniej złożonego
zaplecza technicznego niż wykonywanie badań mammograficznych.
Jednocześnie należy podkreślić, że w ramach etapu podstawowego Programu profilaktyki
raka szyjki macicy pobranie materiału z szyjki macicy do badań przesiewowych może być
realizowane zarówno w trybie stacjonarnym, jak i w mobilnej pracowni badań
diagnostycznych. Jak wskazał Narodowy Fundusz Zdrowia, świadczenie wykonywane w
tym trybie może być rozliczane w ramach obowiązujących zakresów świadczeń, pod
warunkiem spełnienia wymagań określonych przepisami oraz zarejestrowania mobilnej
pracowni w strukturze podmiotu posiadającego umowę z NFZ jako „Mobilna pracownia
badań diagnostycznych”.
Jednocześnie informuję, że kod resortowy części VIII nr 7290 „Mobilna pracownia badań
diagnostycznych” może być wykorzystywany przez podmiot leczniczy również do
oznaczenia komórki organizacyjnej, w której w trybie mobilnym wykonywane są
-- 1 of 2 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
świadczenia zdrowotne z zakresu diagnozowania raka szyjki macicy. Wykorzystanie
komórki organizacyjnej oznaczonej tym kodem zależy od decyzji podmiotu leczniczego.
System resortowych kodów identyfikacyjnych służy w szczególności opisaniu struktury
organizacyjnej podmiotów leczniczych, przy czym kod części VIII określa podstawowy
zakres świadczeń zdrowotnych udzielanych przez daną komórkę organizacyjną.
Uszczegółowienie tego zakresu następuje przez wskazanie odpowiednich profili
medycznych w częściach IX i X systemu. Poszczególne procedury medyczne lub programy
zdrowotne, w ramach których udzielane są świadczenia, nie otrzymują zatem odrębnych
kodów w tym systemie. Jednocześnie istnienie kodu 7290 potwierdza możliwość
funkcjonowania mobilnych pracowni badań diagnostycznych niezależnie od realizacji
konkretnego programu zdrowotnego
Ad. 2
Aktualnie nie są prowadzone prace nad utworzeniem odrębnego zakresu świadczeń lub
odrębnych produktów rozliczeniowych przeznaczonych wyłącznie do realizacji Programu
profilaktyki raka szyjki macicy w trybie mobilnym. Narodowy Fundusz Zdrowia wskazuje,
że z uwagi na szeroką dostępność świadczeń w tym obszarze oraz możliwość realizacji i
rozliczania świadczeń wykonywanych w mobilnych pracowniach badań diagnostycznych
w ramach obowiązujących zakresów świadczeń, nie zachodzi obecnie potrzeba tworzenia
odrębnego modelu kontraktowania analogicznego do funkcjonującego w Programie
profilaktyki raka piersi.
Ministerstwo Zdrowia monitoruje realizację programów profilaktycznych, w tym Programu
profilaktyki raka szyjki macicy, oraz analizuje dane dotyczące dostępności świadczeń
i zgłaszalności kobiet do badań przesiewowych. Ewentualne kierunki dalszych zmian będą
rozważane z uwzględnieniem wyników tych analiz oraz doświadczeń związanych
z funkcjonowaniem programu.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Tomasz Maciejewski
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 2 of 2 --