Interpelacja w sprawie sytuacji finansowej szpitali powiatowych
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 19809
do ministra zdrowia
w sprawie sytuacji finansowej szpitali powiatowych
Zgłaszający: Tadeusz Tomaszewski
Data wpływu: 14-09-2026
Gniezno, 14 września 2026 r.
Szanowna Pani Minister,
w związku z aktualną, krytyczną sytuacją szpitali powiatowych, Zarząd Powiatu Czarnkowsko-Trzcianeckiego zajął stanowisko w sprawie sytuacji finansowej szpitali powiatowych oraz konieczności podjęcia dalszych systemowych działań przez Ministerstwo Zdrowia i Narodowy Fundusz Zdrowia.
Szpitale w Czarnkowie i Trzciance stanowią fundament lokalnego systemu bezpieczeństwa zdrowotnego mieszkańców północnej Wielkopolski. Jako jedyne placówki zapewniające całodobową stacjonarną opiekę medyczną pełnią kluczową rolę w funkcjonowaniu państwa na poziomie lokalnym. Ograniczenie ich działalności lub utrata płynności finansowej oznacza bezpośrednie zagrożenie dla życia i zdrowia ludzi oraz prowadzi do strukturalnego wykluczenia zdrowotnego.
Dostrzegając skalę problemu oraz jego wpływ na społeczność lokalną, zarząd powiatu uznał za konieczne skierowanie stanowiska wraz z apelem do najwyższych organów państwowych oraz instytucji odpowiedzialnych za politykę zdrowotną. Celem stanowiska jest zwrócenie uwagi na potrzebę pilnych i dalszych działań systemowych, w tym: zapewnienia adekwatnego finansowania skutków ustawowych regulacji wynagrodzeń, systematycznego urealniania taryf świadczeń i ich okresowej indeksacji, stworzenia stabilnego i przewidywalnego mechanizmu rozliczania świadczeń wykonywanych ponad wartości określone w umowach z NFZ, ponownej analizy finansowania diagnostyki obrazowej oraz oceny skutków zmian w oddziałach chirurgii ogólnej, a także wypracowania wieloletniego modelu organizacji i finansowania szpitalnictwa powiatowego.
Zdrowie i życie ludzi stanowią fundament działania państwa, dlatego system ochrony zdrowia nie może opierać się wyłącznie na wysiłku samorządów i szpitali powiatowych. Państwo powinno zapewniać stabilne warunki funkcjonowania placówek realizujących kluczowe zadania publiczne.
Stanowisko ma na celu podkreślenie ponadlokalnego charakteru problemu oraz potrzebę prowadzenia rzeczywistego dialogu między administracją rządową, Narodowym Funduszem Zdrowia, jednostkami samorządu terytorialnego i reprezentacją szpitali powiatowych przed wprowadzaniem zmian mających istotny wpływ na zakres, dostępność oraz ekonomiczne warunki udzielania świadczeń.
Tylko model współodpowiedzialności, w którym państwo zapewnia właściwe ramy organizacyjne i adekwatne finansowanie, Narodowy Fundusz Zdrowia – stabilne zasady kontraktowania, a samorząd i szpitale – efektywne wykorzystanie zasobów, może przynieść trwałą poprawę i zagwarantować mieszkańcom bezpieczny dostęp do opieki medycznej.
Mając na uwadze krytyczną sytuację szpitali powiatowych, uprzejmie proszę o odpowiedzi na pytania:
Czy w świetle powyższej argumentacji merytorycznej przedstawiciela samorządów terytorialnych jest zasadne podjęcie prac nad działaniami systemowymi przeciwdziałającymi zapaści finansowej i organizacyjnej w szpitalach?
Czy obecnie trwają prace w ministerstwie, których celem jest zmiana postulowanych przepisów?
Jakie działania dotychczas podjęło ministerstwo w walce z kryzysem finansowym i organizacyjnym w ochronie zdrowia?
Z wyrazami szacunku
Poseł Tadeusz Tomaszewski
Podsekretarz stanu Tomasz Maciejewski
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 8 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (3)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (12)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
15997 znakówadres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DLF.050.106.2026.DP
Warszawa, 06 października 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 19809 z 16 września 2026 r. Pana Tadeusza
Tomaszewskiego, Posła na Sejm RP, w sprawie sytuacji finansowej szpitali powiatowych,
uprzejmie proszę o przyjęcie następujących informacji.
Na wstępie pragnę zauważyć, że zapewniane są coraz wyższe środki na finansowanie
świadczeń opieki zdrowotnej – w planie NFZ na 2026 r. pierwotna wysokość środków
zapisana na koszty świadczeń opieki zdrowotnej wynosiła 201,2 mld zł, tj. 93,76 mld zł więcej
niż zaplanowana pierwotnie na 2022 r.
Ponadto pragnę poinformować, że dotacja podmiotowa na finansowanie świadczeń
gwarantowanych w ostatnich latach wyniosła:
- w 2023 r.: 200 mln zł;
- w 2024 r.: blisko 14,8 mld zł;
- w 2025 r.: blisko 33 mld zł;
natomiast obecnie zaplanowane środki na ten cel w 2026 r. wynoszą 33,6 mld zł, a kolejne
zwiększenia zaplanowanej dotacji podmiotowej dla NFZ na bieżący rok będą możliwe na
podstawie art. 131d ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków
publicznych.
Ponadto pragnę wskazać, że w projekcie ustawy budżetowej na 2027 r. na dotację
podmiotową dla NFZ zaplanowano środki na poziomie 41,5 mld zł.
Pomimo nieustannie podejmowanych ww. działań mających na celu zwiększenie środków w
budżecie Narodowego Funduszu Zdrowia, które skutkują istotnym zwiększaniem nakładów
-- 1 of 7 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
na koszty świadczeń opieki zdrowotnej, obecnie pokrywają one głównie skutki decyzji
podejmowanych w systemie ochrony zdrowia w 2022 r.
Wobec powyższego w Ministerstwie Zdrowia przyjęto pakiet zmian legislacyjnych, którego
celem jest zwiększenie przejrzystości funkcjonowania systemu, lepsze wykorzystanie
środków publicznych, stabilizacja finansowania placówek oraz poprawa dostępności
świadczeń dla pacjentów.
Pakiet zmian obejmuje rozwiązania ustawowe, jak i rozporządzenia dotyczące organizacji
pracy, monitorowania kolejek, zarządzania kadrami czy rozwoju narzędzi cyfrowych.
W skład pakietu wchodzi:
I. projekt ustawy o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze
środków publicznych oraz niektórych innych ustaw (UD439) - wprowadza nowe zasady
zatrudniania i wynagradzania personelu medycznego, rozszerza uprawnienia kontrolne
NFZ oraz zmienia zasady taryfikacji świadczeń i prawa pacjenta;
II. projekt ustawy o zmianie ustawy o działalności leczniczej (UD434) - zwiększa
przejrzystość konkursów na udzielanie świadczeń zdrowotnych poprzez obowiązek
publikowania informacji o ofertach i zawieranych umowach;
III. projekt ustawy zmieniającej ustawę o zmianie ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu
zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (UD421) - wydłuża obowiązywanie obecnego
wykazu szpitali zakwalifikowanych do PSZ do 30 czerwca 2029 r.;
IV. projekt rozporządzenia Ministra Zdrowia z zakresu świadczeń opieki zdrowotnej
udzielanych w powiatowym centrum zdrowia (MZ1831) - określa zakres świadczeń
realizowanych przez powiatowe centra zdrowia w powiatach o ograniczonym dostępie
do szpitali;
V. rozporządzenie Ministra Zdrowia zmieniające rozporządzenie w sprawie zakresu
niezbędnych informacji przetwarzanych przez świadczeniodawców, szczegółowego
sposobu rejestrowania tych informacji oraz ich przekazywania podmiotom
zobowiązanym do finansowania świadczeń ze środków publicznych (Dz. U. 2026 poz.
1113) - rozszerza obowiązek prowadzenia elektronicznych harmonogramów przyjęć
i monitorowania czasu oczekiwania na wybrane świadczenia szpitalne;
VI. rozporządzenie Ministra Zdrowia zmieniające rozporządzenie w sprawie ogólnych
warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (Dz. U. 2026 r. poz. 1137) -
wprowadza obowiązek przekazywania do NFZ godzinowych danych o obecności
personelu medycznego realizującego świadczenia szpitalne.
Przejrzyste zasady wynagradzania i zatrudniania personelu medycznego
Jednym z najważniejszych elementów pakietu jest projekt ustawy wprowadzający nowe
zasady zatrudniania i wynagradzania personelu medycznego. Przyjęte przez Radę Ministrów
rozwiązania przewidują maksymalną stawkę godzinową na poziomie 1/20 minimalnego
-- 2 of 7 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
wynagrodzenia, co daje dziś 240 zł brutto, limit łącznego czasu pracy odpowiadający
maksymalnie dwóm pełnym etatom oraz maksymalne miesięczne wynagrodzenie na
poziomie 16-krotności płacy minimalnej. Minimalny wymiar zatrudnienia będzie wynosił
połowę pełnego wymiaru czasu pracy.
Nowe przepisy zakazują zawierania umów za pośrednictwem spółek i spółdzielni lekarskich
oraz zakazują ustalania wynagrodzenia jako procentu wartości wykonanych procedur.
Celem zmian jest zwiększenie przejrzystości zasad wynagradzania, poprawa organizacji
pracy oraz większa stabilność kadrowa podmiotów leczniczych.
Jawność postępowań konkursowych i większa transparentność wydatkowania środków
publicznych
Każdego roku przeprowadzanych jest około 39 tys. konkursów na wykonywanie świadczeń
zdrowotnych oraz zawieranych około 37 tys. umów z medykami. Dlatego istotne było
przyjęcie projektu ustawy zwiększającej jawność postępowań konkursowych prowadzonych
przez podmioty lecznicze. Nowe przepisy zobowiążą placówki do publikowania informacji
o złożonych ofertach, proponowanych warunkach finansowych oraz wynikach konkursów.
Dane będą dostępne zarówno na stronach podmiotów leczniczych, jak i w centralnej
aplikacji. Informacje będą publikowane również w sytuacji, gdy wyłoniono oferenta, ale
ostatecznie nie doszło do zawarcia umowy.
Większą transparentnością zostaną objęte także umowy zawierane przez podmioty
niebędące jednostkami sektora finansów publicznych, w tym ich warunki finansowe.
Stabilne finansowanie szpitali w okresie reformy
Istotnym elementem pakietu jest również przedłużenie obowiązywania sieci szpitali.
Rozwiązanie zapewni placówkom stabilne warunki finansowania w okresie wdrażania
reform. Szpitale otrzymają czas do 30 czerwca 2029 r. na przeprowadzenie zmian
organizacyjnych, dostosowanie działalności do potrzeb zdrowotnych mieszkańców oraz
wdrażanie nowych rozwiązań bez ryzyka utraty finansowania z Narodowego Funduszu
Zdrowia.
Przyjęte przez Radę Ministrów rozwiązanie ma zwiększyć bezpieczeństwo finansowe
placówek oraz zapewnić ciągłość udzielania świadczeń pacjentom.
Powiatowe Centra Zdrowia
Powiatowe Centra Zdrowia to rozwiązanie, które ma ułatwić dostęp do diagnostyki,
konsultacji internistycznych oraz drobnych zabiegów chirurgicznych bliżej miejsca
zamieszkania pacjentów. Centra uzupełnią sieć placówek medycznych, dzięki czemu
zapewnią mieszkańcom powiatów oddalonych od szpitali dostęp do podstawowych
świadczeń. Powiatowe Centra Zdrowia to ważny element systemowych zmian.
Rozporządzenie zostało już podpisane przez Ministra Zdrowia.
-- 3 of 7 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
Lepsza kontrola kolejek przez NFZ
Jednym z wdrożonych rozwiązań jest rozszerzenie elektronicznego monitorowania
harmonogramów przyjęć. Dzięki temu Narodowy Fundusz Zdrowia uzyska aktualne dane o
liczbie oczekujących i rzeczywistych czasach oczekiwania. Możliwe będzie identyfikowanie
wielokrotnych zapisów tej samej osoby na to samo świadczenie. To wszystko umożliwi
skuteczniejszą kontrolę list oczekujących. Od 1 października 2026 r. obowiązek
prowadzenia list oczekujących w aplikacji AP KOLCE zostanie rozszerzony o 15 grup
zabiegów szpitalnych. Od 1 stycznia 2027 r. placówki będą prowadzić odrębne
harmonogramy dla kolejnych dziesięciu procedur leczenia szpitalnego.
Rzeczywiste grafiki pracy personelu
Placówki zostały zobowiązane do przekazywania do Narodowego Funduszu Zdrowia, do 20.
dnia każdego miesiąca, informacji o rzeczywistej obecności personelu medycznego, w tym
dokładnych godzinach udzielania świadczeń. Rozwiązanie pozwoli lepiej monitorować
wykorzystanie zasobów kadrowych, weryfikować realizację umów oraz zwiększyć nadzór
nad wydatkowaniem środków publicznych. Rozporządzenie wejdzie w życie 1 listopada
2026 r.
Niezależnie od powyższego pragnę poinformować, że w odpowiedzi na narastające
wyzwania finansowe i organizacyjne w systemie ochrony zdrowia Ministerstwo Zdrowia
przygotowało oraz wdrożyło reformę szpitalnictwa, której istotnym elementem są
mechanizmy wspierające restrukturyzację i konsolidację podmiotów leczniczych.
Przyjęte rozwiązania mają służyć racjonalizacji wykorzystania zasobów kadrowych
i infrastrukturalnych, poprawie efektywności udzielania świadczeń oraz zwiększeniu
stabilności finansowej szpitali. Celem reformy jest stworzenie warunków do lepszego
dostosowania struktury świadczeń do rzeczywistych potrzeb zdrowotnych mieszkańców
przy jednoczesnym zapewnieniu bezpieczeństwa zdrowotnego pacjentów.
Przepisami ustawy z dnia 5 sierpnia 2025 r. o zmianie ustawy o świadczeniach opieki
zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ustawy o działalności leczniczej
(Dz. U. z 2025 r. poz. 1211) wprowadzono nowe rozwiązania w zakresie restrukturyzacji
i konsolidacji podmiotów leczniczych. Reforma otworzyła dwie drogi prowadzące do
konsolidacji świadczeń szpitalnych.
Pierwsza z nich polega na świadomym, opartym o mapy potrzeb zdrowotnych, wycofywaniu
się części szpitali z określonych profili w ramach PSZ. W efekcie inne placówki przejmują
większą odpowiedzialność za dane zakresy świadczeń, stopniowo zwiększając skalę swojej
działalności.
-- 4 of 7 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
5
Druga droga prowadzi przez procesy łączeniowe — konsolidację oddziałów i całych
podmiotów, wspieraną nowymi rozwiązaniami zapisanymi w przepisach o działalności
leczniczej.
A. Konsolidacja poprzez koncentrację profili świadczeń w PSZ
Na wniosek świadczeniodawcy możliwe jest wprowadzenie w umowie o udzielanie
świadczeń w PSZ zmiany polegającej na wykreśleniu z umowy danego profilu szpitalnego,
bez negatywnych konsekwencji z punktu widzenia pozostawania szpitala w PSZ.
Każdorazowo taka zmiana umowy PSZ jest uzależniona od zgody Prezesa NFZ.
Fundusz, rozpatrując tego rodzaju wnioski świadczeniodawców, powinien kierować się
potrzebą właściwego zabezpieczenia dostępu do świadczeń opieki zdrowotnej,
z uwzględnieniem mapy potrzeb zdrowotnych oraz planów transformacji.
Dodatkowym rozwiązaniem jest umożliwienie świadczeniodawcy, który otrzymał zgodę na
rezygnację z profilu:
zawarcia umowy na tożsamy zakres świadczeń wykonywany w trybie hospitalizacji
planowej albo leczenia jednego dnia,
zawarcia umowy na udzielanie świadczeń opieki długoterminowej (ZOL) - jeżeli jest to
zgodne z zatwierdzonym programem naprawczym
- z pominięciem trybu konkursowego, na okres do końca okresu obowiązywania aktualnego
wykazu szpitali PSZ.
Rezygnacja z udzielania świadczeń w ramach danego profilu szpitalnego przez szpital PSZ
będzie pociągać za sobą zmiany w strukturze realizowanych świadczeń z jednoczesną
gwarancją pozostania w systemie PSZ. Rozwiązanie to ma pozwolić szpitalom na
dostosowanie swojej struktury organizacyjnej do aktualnych potrzeb zdrowotnych
i umożliwić ograniczenie dublowania się w regionie oddziałów o tym samym profilu, a także
sprzyjać rozwojowi procedur jednodniowych.
W ww. ustawie przewidziano mechanizmy wsparcia finansowego dla szpitali
restrukturyzujących zakres swojej działalności w ramach PSZ w latach 2025–2029 możliwa
będzie korekta wysokości ryczałtu systemu zabezpieczenia - szpital zachowa 50% liczby
jednostek sprawozdawczych dotyczących świadczeń udzielonych w ramach wykreślonego
profilu systemu zabezpieczenia, a także zachowanie w kolejnych okresach rozliczeniowych
części ryczałtu przypadającego na ten profil (50 % liczby jednostek likwidowanego profilu –
jeżeli w wyniku rezygnacji z profilu liczba jednostek sprawozdawczych za dany okres
rozliczeniowy spadła poniżej 98% liczby jednostek przyjętych za podstawę wyliczenia
ryczałtu). W ramach wydanego przez Ministra Zdrowia rozporządzenia doprecyzowano
zasady ustalania ryczałtu na kolejny okres, przewidując utrzymanie przez świadczeniodawcę
części środków przypadających na likwidowany profil. Rozwiązania te mają stanowić zachętę
-- 5 of 7 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
6
do restrukturyzacji działalności w ramach PSZ oraz lepszego dostosowania jej do lokalnych
potrzeb zdrowotnych.
B. Integracja struktur szpitalnych poprzez procesy połączeniowe (konsolidacja oddziałów
i podmiotów leczniczych)
W zmienionych przepisach ustawy o działalności leczniczej wprowadzono:
możliwość tworzenia i prowadzenia SPZOZ przez związki jednostek samorządu
terytorialnego, jako podmioty tworzące, a także
możliwość łączenia SPZOZ przy pozostawieniu wielości podmiotów tworzących,
reprezentowanych przez radę podmiotów tworzących;
Zarówno pierwsze jak i drugie narzędzie będzie sprzyjać procesom łączenia podmiotów
leczniczych, których elementem będzie konsolidacja oddziałów szpitalnych.
Ponadto jednym z priorytetów Ministra Zdrowia jest realizacja działania
Zdrowy szpital –
bezpieczny Pacjent. W ramach projektu przewidziano instrumenty wsparcia na cele
infrastrukturalne, doposażenie szpitali i zakup sprzętu medycznego dla konsolidujących się
podmiotów leczniczych. Uchwała Nr 93 Rady Ministrów z dnia 12 marca 2026 r. zmieniająca
uchwałę w sprawie ustanowienia programu inwestycyjnego pod nazwą „Program
inwestycyjny modernizacji podmiotów leczniczych” (M.P. z 2026 r. poz. 343), która weszła w
życie 31 marca 2026 r., określa zasady wsparcia konsolidacji podmiotów leczniczych.
Ponadto 9 kwietnia 2026 r. ogłoszono konkurs nr FM-SMPL.06.KONS.2026 na wybór
wniosków w zakresie dofinansowania zadań polegających na budowie, przebudowie,
modernizacji lub doposażeniu infrastruktury w celu wsparcia procesów konsolidacyjnych
podmiotów leczniczych. Celem konsolidacji szpitali jest realna poprawa działania systemu
ochrony zdrowia z perspektywy pacjenta i personelu. Dzięki łączeniu potencjału placówek
możliwe jest lepsze wykorzystanie kadry medycznej i infrastruktury, skrócenie czasu
oczekiwania na świadczenia oraz zapewnienie pacjentom dostępu do leczenia o wyższej
i bardziej stabilnej jakości. To nie jest cel sam w sobie, lecz narzędzie do wzmocnienia szpitali,
podniesienia standardów leczenia i zwiększenia bezpieczeństwa zdrowotnego
mieszkańców.
W warunkach narastających problemów finansowych wielu podmiotów leczniczych
konsolidacja daje konkretne efekty ekonomiczne: obniżenie kosztów, uporządkowanie
zobowiązań i bardziej efektywne zarządzanie. W praktyce przekłada się to na większą
stabilność finansową szpitali, a tym samym na ich zdolność do długofalowego i bezpiecznego
funkcjonowania.
Obszar ten został uwzględniony w ramach budżetu Funduszu Medycznego i ujęty w alokacji
środków na subfundusz modernizacji podmiotów leczniczych. W ramach programu
przewidziano kwotę wsparcia w wysokości 1,149 mld zł. O dofinansowanie w ramach tego
programu mogą ubiegać się podmioty lecznicze udzielające świadczeń opieki zdrowotnej
-- 6 of 7 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
7
finansowanych ze środków publicznych z których co najmniej jeden jest szpitalem
zakwalifikowanym do PSZ.
Mając na uwadze powyższe, zapewniam, że Ministerstwo Zdrowia dokłada wszelkich starań,
aby wdrażane zmiany prowadziły do poprawy funkcjonowania systemu ochrony zdrowia, w
tym poprzez zapewnienie adekwatnego finansowania, które zarazem korzystnie wpłyną na
dostępność i jakość świadczeń opieki zdrowotnej.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Tomasz Maciejewski
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 7 of 7 --