Interpelacja w sprawie regulacji prawnych dotyczących rozpraszania chmur i innych metod sztucznego wpływania na zjawiska atmosferyczne
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 19784
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie regulacji prawnych dotyczących rozpraszania chmur i innych metod sztucznego wpływania na zjawiska atmosferyczne
Zgłaszający: Grzegorz Lorek, Joanna Borowiak, Anna Dąbrowska-Banaszek, Patryk Wicher, Jarosław Krajewski, Tadeusz Chrzan, Waldemar Andzel
Data wpływu: 14-09-2026
Piotrków Trybunalski, 9 września 2026 r.
Szanowna Pani Minister,
do mojego biura poselskiego wpływają sygnały od mieszkańców oraz przedstawicieli środowisk rolniczych dotyczące stosowania różnych technologii mających na celu ograniczanie skutków niekorzystnych zjawisk atmosferycznych, w tym urządzeń przeciwgradowych oraz metod określanych jako rozpraszanie chmur lub modyfikacja procesów zachodzących w atmosferze.
W niektórych rejonach działalności przedsiębiorstw zajmujących się uprawą, np. rozsadami gruntowymi, według mieszkańców, są prowadzone działania polegające na wystrzeliwaniu pocisków lub stosowaniu innych metod mających na celu rozpraszanie chmur. Z uwagi na powtarzające się okresy wysokich temperatur i suszy mieszkańcy obawiają się, że działania te – jeśli rzeczywiście mają miejsce – mogą mieć negatywny wpływ na lokalne środowisko, rolnictwo, zwierzęta oraz zasoby wodne. Wydaje się, że działania polegające na rozpraszaniu chmur, ograniczaniu opadów albo przeciwdziałaniu gradobiciu pozostają całkowicie poza zakresem obowiązującego prawa. W zależności od zastosowanej metody mogą podlegać przepisom sektorowym odnoszącym się nie tyle do samego celu działania, jakim jest oddziaływanie na chmury lub opady, ile do stosowanych substancji, urządzeń oraz skutków ich wykorzystania.
W przestrzeni publicznej pojawiają się liczne pytania dotyczące zasad funkcjonowania tego rodzaju instalacji, ich skuteczności, wpływu na środowisko oraz możliwego oddziaływania na warunki pogodowe występujące na terenach sąsiednich. Brak jednoznacznych i łatwo dostępnych informacji powoduje narastanie niepokoju społecznego oraz liczne wątpliwości mieszkańców terenów wiejskich. Szczególne zainteresowanie budzi kwestia tego, czy obowiązujące przepisy prawa wystarczająco regulują stosowanie technologii służących modyfikacji zjawisk atmosferycznych oraz jakie organy są właściwe do oceny ich wpływu na środowisko i zdrowie ludzi.
Biorąc pod uwagę rosnące zainteresowanie społeczne tym zagadnieniem oraz potrzebę zapewnienia przejrzystości działań mogących wywoływać skutki środowiskowe, zwracam się z prośbą o przedstawienie stanowiska ministerstwa w powyższej sprawie.
Czy obowiązujące przepisy prawa krajowego regulują stosowanie technologii służących aktywnemu oddziaływaniu na zjawiska atmosferyczne, w tym rozpraszaniu chmur lub ograniczaniu ryzyka występowania opadów?
Jakie organy administracji publicznej są właściwe do wydawania zezwoleń, prowadzenia kontroli lub nadzoru nad stosowaniem tego rodzaju technologii?
Czy istnieje obowiązek przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko dla instalacji lub przedsięwzięć mogących wpływać na procesy atmosferyczne?
Czy ministerstwo dysponuje wynikami badań naukowych dotyczącymi skuteczności metod rozpraszania chmur oraz ich wpływu na warunki meteorologiczne występujące na terenach sąsiednich?
Czy prowadzone są analizy dotyczące wpływu takich działań na gospodarkę wodną, poziom opadów oraz sytuację rolników na obszarach znajdujących się w zasięgu oddziaływania tych technologii?
Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska rozważa przygotowanie odrębnych regulacji prawnych określających warunki lokalizacji, eksploatacji oraz kontroli urządzeń i technologii wykorzystywanych do aktywnego oddziaływania na zjawiska atmosferyczne?
Czy planowane jest utworzenie rejestru podmiotów wykorzystujących technologie, służące modyfikacji zjawisk pogodowych oraz publicznego systemu informowania mieszkańców o ich stosowaniu?
Z poważaniem
Grzegorz Lorek
Minister Paulina Hennig-Kloska
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (6)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6076 znakówinfo@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
Paulina Hennig-Kloska
BM-WP.0500.48.2026.DI
4608872.19146540.15494518
Warszawa, 13-11-2026
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację Posła Grzegorza Lorka oraz grupy Posłów (znak:
K10INT19784).
Temat: regulacje prawne dotyczące rozpraszania chmur i innych metod sztucznego wpływania
na zjawiska atmosferyczne.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na ww. interpelację przekazuję informacje w zakresie resortu klimatu
i środowiska, uzupełnione o wkład Ministra Infrastruktury.
Interpelacja dotyczy stosowania technologii służących ograniczaniu skutków niekorzystnych
zjawisk atmosferycznych, w tym urządzeń przeciwgradowych oraz urządzeń do „zasiewania”
chmur w celu wywoływania opadów. Odnosi się również do metod modyfikacji procesów
zachodzących w atmosferze. Na podstawie informacji zamieszczonych w specjalistycznych
serwisach branżowych, m.in. z zakresu rolnictwa, należy wskazać, że:
1. mechanizm działania urządzeń przeciwgradowych (działek przeciwgradowych) opiera
się na wybuchach mieszanki gazowej (np. acetylenu i tlenu) w komorze spalania, które
wysyłają falę uderzeniową w górne warstwy atmosfery, mającą rozbić gradziny.
Detonacje następują regularnie – zazwyczaj co 5 do 7 sekund – i mogą trwać przez wiele
godzin. Strzały osiągają od 120 do nawet 140 decybeli tuż przy urządzeniu;
2. urządzenia do zasiewania chmur to systemy służące do wprowadzania do atmosfery
substancji (takich jak jodek srebra, suchy lód czy sole higroskopowe) w celu stymulacji
kondensacji i wywołania opadów.
Używanie ww. urządzeń wiąże się z oddziaływaniem na zjawiska atmosferyczne przez czynniki
takie jak hałas lub zanieczyszczenie powietrza, co z kolei wpływa na zdrowie mieszkańców w
okolicy potencjalnych interwencji.
Kwestię czy dane przedsięwzięcie wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych
uwarunkowaniach oraz czy przed realizacją przedsięwzięcia konieczne jest przeprowadzenie
oceny oddziaływania na środowisko, regulują przepisy ustawy o udostępnianiu informacji
o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach
oddziaływania na środowisko (dalej: u.o.o.ś) [1]. Zgodnie z art. 71 ust. 2 u.o.o.ś., dla każdej
planowanej inwestycji, która należy do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco lub
potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, konieczne jest uzyskanie decyzji
o środowiskowych uwarunkowaniach. Kwalifikacji przedsięwzięcia do jednej z ww. grup
-- 1 of 3 --
dokonywana jest w oparciu o rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie przedsięwzięć
mogących znacząco oddziaływać na środowisko (dalej: r.o.o.ś) [2]. Wśród rodzajów
przedsięwzięć wymienionych w r.o.o.ś. nie ma żadnych pozycji, do których można by było
przyporządkować inwestycje związane z rozpraszaniem chmur lub w inny sposób wpływające
na zjawiska atmosferyczne, zatem przed ich realizacją nie jest wymagane uzyskanie decyzji
o środowiskowych uwarunkowaniach, a tym samym przeprowadzenie oceny oddziaływania na
środowisko.
W odniesieniu do właściwości Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej – Państwowego
Instytutu Badawczego, zwanego dalej „IMGW-PIB”, nadzorowanego przez Ministra
Infrastruktury, w przedmiotowej sprawie należy wskazać, że jego zadania i obowiązki określono
w przepisach ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. – Prawo wodne (Dz. U. z 2025 r. poz. 960, z późn.
zm.) oraz w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 24 października 2023 r. w sprawie
ostrzeżeń, prognoz, komunikatów, biuletynów i roczników państwowej służby hydrologiczno-
meteorologicznej i państwowej służby geologicznej (Dz. U. poz. 2430).
Do zadań IMGW-PIB należy przede wszystkim prowadzenie osłony meteorologicznej
i hydrologicznej kraju oraz badań naukowych w zakresie nauk o Ziemi i środowisku oraz
inżynierii środowiska, górnictwa i energetyki w celu poprawy jakości prognoz
meteorologicznych, lepszego zrozumienia procesów fizycznych zachodzących w atmosferze
oraz hydrosferze, a także ciągłego ulepszania numerycznych modeli pogody i modeli pogody
opartych na sztucznej inteligencji (AI), a także nowcastingu. Do zadań IMGW-PIB nie należy
monitorowanie działań pochodzenia antropogenicznego.
W IMGW-PIB nie prowadzono w przeszłości ani nie prowadzi się obecnie żadnych prac
eksperymentalnych z wykorzystaniem działek gradowych oraz zasiewania lub rozpraszania
chmur, których celem byłoby wpływanie na opady poprzez oddziaływanie na mikrostrukturę
chmur lub zachodzące w nich procesy mikrofizyczne. Nie prowadzono także badań lub analiz
wpływu takich działań na gospodarkę wodną, poziom opadów oraz sytuację rolników.
Jednocześnie w IMGW-PIB prowadzone są badania z zakresu fizyki chmur pod kątem
weryfikacji i modyfikacji numerycznych modeli pogody. Ich zaimplementowanie
do numerycznych modeli pogody pozwoli na podniesienie jakości prognozy zjawisk burzowych,
w tym wskazywania obszaru o zwiększonej aktywności elektrycznej, co jest istotne z punktu
widzenia Meteorologicznej Osłony Lotnictwa Cywilnego.
W załączeniu przekazuję specjalistyczne opracowanie IMGW-PIB dotyczące badań nad
wpływem stosowania współczesnych narzędzi na zjawiska pogodowe.
Z wyrazami szacunku
Paulina Hennig-Kloska
Minister Klimatu i Środowiska
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Podstawa prawna:
[1] Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego
ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na
środowisko (Dz. U. z 2026 r. poz. 670, ze zm.).
[2] Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć
mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. poz. 1839, ze zm.).
-- 2 of 3 --
Załącznik:
1. Opracowanie dotyczące badań nad wpływem stosowania współczesnych narzędzi na
zjawiska pogodowe.
Do wiadomości:
1. Pan Dariusz Klimczak, Minister Infrastruktury,
2. Departament Spraw Parlamentarnych w KPRM.
-- 3 of 3 --