tel.: +48 22 694 55 55 ul. Świętokrzyska 12
fax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/7
Warszawa, 7 października 2026 roku
Sprawa: Interpelacja poselska nr 19783
Znak sprawy: DZP1.K43.65.2026
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 19783 z 16 września 2026 r. Posłów na Sejm
Rzeczypospolitej Polskiej: Pana Ryszarda Wilka, Pana Bronisława Foltyna, Pana
Bartłomieja Pejo, Pana Grzegorza Płaczka, Pana Michała Połuboczka, Pana Witolda
Tumanowicza oraz Pana Patryka Wichra – w sprawie objęcia systemem SENT1
olejów przemysłowych oraz preparatów chłodząco-smarujących, wyjaśniam
co następuje.
Ad 1.
Od 1 stycznia 2023 r. do 30 czerwca 2026 r. w rejestrze SENT zarejestrowano
łącznie ok. 9,5 mln zgłoszeń przewozu2 towarów z pozycji CN 2710 lub 3403.
Podana liczba zgłoszeń dotyczy olejów i preparatów smarowych (bez paliw
silnikowych i olejów opałowych). Najwięcej zgłoszeń przewozu tych towarów
dokonano w 2025 r. (ok. 30%), natomiast w pozostałych okresach było to
odpowiednio: w 2023 r. – ok. 28%, w 2024 r. – ok. 29%, w I połowie 2026 r. – ok.14%.
Ad 2 i 3.
W ramach kontroli drogowych dotyczących realizowania obowiązków wynikających
z ustawy SENT, we wspomnianym wyżej okresie, funkcjonariusze Służby Celno-
Skarbowej przeprowadzili niespełna 150 tys. kontroli produktów klasyfikowanych
do pozycji CN 2710 i CN 3403 (bez paliw silnikowych i olejów opałowych).
Spośród nich, kontrole podczas których ujawniono nieprawidłowości stanowiły
ok. 1%. Należy przy tym zauważyć, że zgodnie z art. 13 ustawy SENT, kontrola
1 System, o którym mowa w ustawie z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego
i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 1218), zwana dalej
„ustawą SENT”.
2 Wszystkie zgłoszenia zarejestrowane w rejestrze SENT ze statusem zamknięte.

-- 1 of 7 --

2/7
przewozu towarów polega na sprawdzeniu przestrzegania obowiązków w zakresie
odpowiednio:
1) dokonywania, uzupełniania i aktualizacji zgłoszenia;
2) zgodności danych zawartych w zgłoszeniu ze stanem faktycznym;
3) posiadania numeru referencyjnego, dokumentu zastępującego zgłoszenie
i potwierdzenia przyjęcia dokumentu zastępującego zgłoszenie albo
dokumentu, o którym mowa w art. 3 ust. 7 ustawy SENT;
4) przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu.
Kontrola obejmuje również weryfikację danych zawartych w dokumentach
okazanych przez kierującego, a także dokonanie oględzin towaru, w tym pobranie
próbki towaru oraz weryfikację wskazań lokalizatora albo zewnętrznego systemu
lokalizacji.
W toku tych czynności ujawniano zarówno przypadki naruszenia obowiązków
związanych z dokonaniem lub prawidłowością zgłoszenia przewozu w systemie
SENT, jak i przypadki wskazujące na niezgodność rzeczywiście przewożonego
towaru z danymi zawartymi w dokumentacji przewozowej lub zgłoszeniu SENT.
Należy przy tym podkreślić, że stwierdzenie nieprawidłowości w zakresie SENT nie
jest równoznaczne ze stwierdzeniem uszczuplenia należności podatkowych. System
SENT służy przede wszystkim monitorowaniu przewozu określonych kategorii
towarów wrażliwych” i umożliwia organom Krajowej Administracji Skarbowej (KAS)
identyfikowanie przypadków podwyższonego ryzyka, które mogą następnie
skutkować podjęciem dalszych czynności kontrolnych.
W przypadku olejów i preparatów smarowych szczególne znaczenie ma również
weryfikacja zgodności deklarowanej klasyfikacji towaru z jego rzeczywistymi
właściwościami. Dotyczy to w szczególności towarów klasyfikowanych do pozycji
CN 2710 i CN 3403. Obie grupy towarów są objęte systemem monitorowania SENT,
a jednocześnie stanowią wyroby akcyzowe w rozumieniu przepisów ustawy z dnia
6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. z 2026 r. poz. 412, z późn. zm.), przy
czym zakres obowiązków podatkowych zależy od rodzaju i klasyfikacji danego
wyrobu.
W toku kontroli SENT ujawniane były przypadki, w których rzeczywisty charakter
przewożonego towaru nie odpowiadał dokumentacji przewozowej. Przykładem jest
kontrola, podczas której deklarowane produkty smarowe okazały się – po pobraniu
próbek i przeprowadzeniu badań – olejem napędowym.
Ujawniane przez KAS przypadki wskazują, że obowiązek monitorowania przewozów
olejów smarowych w SENT nie ma charakteru wyłącznie formalnego. Kontrole tego
rodzaju pozwalają również identyfikować przewozy, w których występują
rozbieżności pomiędzy deklarowanym a rzeczywistym towarem, brak wymaganego
zgłoszenia SENT albo inne okoliczności mogące wskazywać na próbę obejścia
obowiązków publicznoprawnych z wykorzystaniem tzw. kodów ucieczki. --
Stwierdzone nieprawidłowości w ww. zakresie sankcjonowane są nałożeniem
administracyjnej kary pieniężnej lub grzywny. W sytuacji, gdy przewożony towar
jest niezgodny z danymi zawartymi w zgłoszeniu SENT, dokumenty z kontroli wraz
z protokołem kontroli przekazywane są do właściwej komórki organizacyjnej
urzędu celno-skarbowego celem prowadzenia stosownego postępowania. Ponadto
poczynione ustalenia mogą powodować skierowanie sprawy do właściwego organu
podatkowego w celu określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym.

-- 2 of 7 --

3/7
Ad 4 i 5.
Organem właściwym do nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i stwierdzenia
nieprawidłowości jest naczelnik urzędu celno-skarbowego. Ministerstwo Finansów
nie gromadzi danych o stwierdzanych nieprawidłowościach we wskazanym
w interpelacji stopniu szczegółowości.
Należy przy tym wyraźnie ponownie podkreślić, że system monitorowania
drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi ma
charakter prewencyjny. Jego istotą jest zniechęcenie nieuczciwych podmiotów
działających w obszarze obrotu towarami wrażliwymi do podejmowania
nielegalnych praktyk ukierunkowanych na unikanie zobowiązań podatkowych.
Tym samym, system ten stwarza warunki do uczciwego prowadzenia działalności
gospodarczej i zachowania równowagi konkurencyjnej.
To właśnie prewencja jest celem systemu SENT, nie zaś nakładanie
administracyjnych kar pieniężnych. Wprowadzone regulacje przyczyniają się do
ochrony legalnie działających przedsiębiorców, a z drugiej strony minimalizują
ryzyko związane z funkcjonowaniem szarej strefy oraz eliminują nieuczciwą
konkurencję. Dbałość o bezpieczeństwo realizowanego łańcucha dostaw jest jedną
z cech wprowadzonego systemu rejestracji przewozów wybranych grup
towarowych wrażliwych, w tym w szczególności wyrobów akcyzowych o kodach
CN 2710 i CN 3403.
Ad 6.
Realizowane przez KAS działania analityczne obejmują m.in. przewozy towarów
objętych systemem monitorowania SENT, w tym olejów smarowych oraz
preparatów smarowych klasyfikowanych do kodów CN 2710 i CN 3403.
Ocena ryzyka w odniesieniu do tych towarów nie jest jednak ograniczona wyłącznie
do ustalenia, czy dany produkt może zostać wykorzystany jako paliwo silnikowe lub
paliwo opałowe. Uwzględniane są również okoliczności przewozu, rodzaj
i klasyfikacja towaru, podmioty uczestniczące w obrocie, trasa przewozu, ilość
przewożonego towaru, sposób jego deklarowania oraz zgodność danych zawartych
w zgłoszeniu SENT z dokumentacją i rzeczywistym przedmiotem przewozu.
Powyższe przesłanki mają szczególne znaczenie w przypadku produktów
klasyfikowanych do CN 2710 i CN 3403. Przepisy dotyczące zwolnienia obejmują
m.in. oleje smarowe oraz preparaty smarowe przeznaczone do wykorzystania do
celów innych niż napędowe lub opałowe. Jednocześnie samo takie przeznaczenie
produktu do celów innych niż napędowe lub opałowe nie eliminuje ryzyka
wystąpienia nieprawidłowości w obrocie. W praktyce przedmiotem
zainteresowania organów KAS może być m.in. prawidłowość klasyfikacji towaru,
zgodność deklarowanego produktu z produktem rzeczywiście przewożonym oraz
prawidłowość realizacji obowiązków związanych z monitorowaniem przewozu.
Ryzyko to wynika również ze specyfiki grup CN 2710 i CN 3403. W materiałach
dotyczących funkcjonowania systemu wskazywano na przypadki, w których
produkty klasyfikowane do CN 3403 mogą pod względem właściwości
fizykochemicznych i użytkowych być zbliżone do produktów klasyfikowanych do
CN 2710, co może mieć znaczenie z punktu widzenia prawidłowego określenia
obowiązków podatkowych.

-- 3 of 7 --

4/7
Z tego względu objęcie określonych przewozów systemem SENT nie oznacza
przyjęcia założenia, że każdy przewożony olej przemysłowy lub preparat chłodząco-
smarujący może być wykorzystany jako paliwo. Celem monitorowania jest również
zapewnienie organom KAS narzędzia pozwalającego na weryfikację rzeczywistego
przebiegu obrotu towarami oraz identyfikację przewozów wymagających dalszej
analizy lub kontroli. Należy przy tym rozróżnić ryzyko podatkowe od samego ryzyka
naruszenia obowiązków SENT. Stwierdzenie nieprawidłowości w zgłoszeniu SENT
lub brak zgłoszenia nie przesądza o powstaniu uszczuplenia podatkowego.
Dopiero ustalenia dokonane w ramach odpowiednich czynności kontrolnych lub
postępowań podatkowych mogą wskazywać na wystąpienie nieprawidłowości
w podatkach.
Ad 7 i 8.
Istotą systemu SENT jest zapewnienie transparentności i monitorowania przewozu
towarów oraz obrotu wybranymi kategoriami towarów, w celu przeciwdziałania
oszustwom podatkowym, ograniczenia szarej strefy oraz zwiększenia skuteczności
kontroli wykonywanej przez organy KAS.
Towary z pozycji CN 2710 i CN 3403, z uwagi na potencjalne nadużycia, zostały
włączone do systemu SENT, jednak w uzasadnionych przypadkach przewidziano
także wyjątki.
Zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt 1 lit. c i f ustawy SENT przewóz towarów z pozycji CN 2710
oraz CN 3403 podlega systemowi SENT, jeżeli masa brutto przesyłki przekracza
500 kg lub jej objętość przekracza 500 litrów. Natomiast systemowi SENT
nie podlega przewóz tych towarów w przypadkach, o których mowa:
1) w art. 3 ust. 6 tej ustawy (np. przewóz towarów objętych procedurami celnymi
lub przeznaczeniem celnym, albo przemieszczanych w ramach procedury
zawieszenia poboru akcyzy z zastosowaniem dokumentu e-AD albo dokumentu
zastępującego e-AD);
2) w art. 3 ust. 4 pkt 2 lit. b i d ustawy SENT – przewóz towarów z pozycji CN 2710
w opakowaniach jednostkowych nie większych niż 11 litrów albo towarów
z pozycji CN 3403 w opakowaniach jednostkowych nie większych niż 16 litrów.
Podkreślenia wymaga, że zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 2, 4 i 5 oraz ust. 2 pkt 2
rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 21 sierpnia 2019 r. w sprawie wyłączenia
niektórych obowiązków w zakresie zgłoszeń przewozu towarów (Dz. U. z 2023 r.
poz. 1276, z późn. zm.) z obowiązku przesłania zgłoszenia do rejestru SENT jest
wyłączony przewóz towarów objętych kodem CN 2710 19 81, kodem CN ex 3403
19 20 oraz kodem CN ex 3403 19 80, pod warunkiem przewozu tych towarów
w opakowaniach jednostkowych, których masa brutto nie przekracza 20 kg lub
objętość nie przekracza 20 litrów.
Należy w tym miejscu ponownie podkreślić, że rolą ustawy SENT jest przede
wszystkim prewencja w celu wyeliminowania nawet potencjalnych zagrożeń
w przepływie towarów. Natomiast z uwagi na charakter wyrobu, wyłączenie
towarów z pozycji CN 3403 albo CN 2710 z systemu monitorowania może stworzyć
zachętę do powstania mechanizmu omijania obowiązków związanych z systemem
monitorowania SENT, co może przełożyć się na unikanie obowiązków podatkowych.
Ad 9 i 10.
Przewóz towarów z pozycji CN 2710 i CN 3403 w celu wykonania na nich usług
(np. filtracji, regeneracji, badania laboratoryjnego) nie podlega systemowi SENT.
Wynika to z podstawowej zasady obowiązującej w ww. systemie, zgodnie z którą
obowiązki zgłoszenia dotyczą tylko przewozów związanych z dokonywaniem
transakcji opodatkowanych podatkiem od towarów i usług, tj. dostawą i nabyciem

-- 4 of 7 --

5/7
towarów, wewnątrzwspólnotową dostawą i nabyciem towarów oraz importem
i eksportem.
W opisanej w interpelacji sytuacji nie dochodzi do sprzedaży ani zmiany właściciela
towaru, stąd taki przewóz nie jest związany z dostawą towaru w rozumieniu ustawy
o podatku od towarów i usług.
Powyższe zasady wynikają z definicji podmiotu wysyłającego (art. 2 pkt 7 ustawy
SENT), który w przypadku przewozu towaru rozpoczynającego się na terytorium
kraju jest zobowiązany do wysłania zgłoszenia do rejestru SENT (art. 5 ustawy
SENT). Z definicji tej wynika, że podmiotem wysyłającym jest osoba fizyczna, osoba
prawna lub jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej,
prowadząca działalność gospodarczą, dokonująca:
1) dostawy towarów w rozumieniu ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od
towarów i usług (Dz. U. z 2025 r. poz. 775, z późn. zm.):
a) ostatniej przed rozpoczęciem przewozu towarów – w przypadku, gdy jest
dostawcą towaru, a po wydaniu towaru jest on przewożony na rzecz
podmiotu odbierającego,
b) uprawnioną do rozporządzania towarami jak właściciel w momencie
rozpoczęcia przewozu – w przypadku, gdy dostarcza towary na rzecz
podmiotu odbierającego w celu dokonania dostawy towarów po
zakończeniu przewozu towarów,
2) wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów w rozumieniu ww. ustawy;
3) eksportu towarów w rozumieniu ww. ustawy.
Ad 11.
Istotą przepisów ustawowych jest przeciwdziałanie nadużyciom, a tym samym
ochrona legalnie działających przedsiębiorców i zapewnienie konkurencyjności
usług. Należy w tym miejscu podkreślić, że działania grup przestępczych są obecnie
bardzo wyrafinowane, a zidentyfikowanie procederu przestępczego wymaga
działań bardziej skomplikowanych niż próba tzw. „złapania na gorącym uczynku”.
Odróżnienie uczciwych przedsiębiorców od oszustów możliwe jest dzięki
monitorowaniu wypełniania zdefiniowanych obowiązków, a co za tym idzie
zaangażowania wszystkich zainteresowanych. Zaangażowanie to w postaci
wypełniania nałożonych obowiązków zapewnia skuteczność rozwiązań
systemowych. Intencją ustawodawcy przy tym było ograniczenie kosztów
administracyjnych ponoszonych przez podmioty gospodarcze do minimum. Stąd też
podmioty gospodarcze mogą korzystać z bezpłatnych narzędzi, np. umożliwiających
dokonywanie zgłoszeń (bezpłatne formularze dostępne na portalu PUESC) albo
pozwalających na przekazywanie danych geolokalizacyjnych (darmowa aplikacja
mobilna e-TOLL PL). Mają również możliwość bezpośredniej integracji własnych
systemów operacyjnych z rejestrem SENT. Dodatkowo, uwzględniając potrzebę
intuicyjnego i sprawnego realizowania obowiązków oraz redukcji biurokratyzacji,
obowiązujące przepisy umożliwiają szereg uproszczeń, takich jak możliwość
dokonywania zgłoszeń w sposób zbiorczy, czy też aktualizacja zgłoszenia w celu
dostosowania do stanu faktycznego (z wyjątkiem danych dot. towaru).
Ad 12.
Trwają prace legislacyjne (analiza uwag zgłoszonych na etapie uzgodnień,
konsultacji publicznych i opiniowania) nad zmianą ustawy SENT (projekt ustawy
o zmianie ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu
towarów oraz obrotu paliwami opałowymi oraz niektórych innych ustaw –
nr UD437). W projekcie zaproponowano zwiększenie (ujednolicenie) pojemności

-- 5 of 7 --

6/7
opakowań jednostkowych do 20 litrów dla olejów i preparatów smarowych z pozycji
CN 3403 i CN 2710, niepodlegających systemowi monitorowania SENT.
Ad 13.
Obecnie nie są planowane zmiany polegające na wyłączeniu z systemu SENT olejów
smarowych oraz preparatów smarowych objętych pozycjami CN 2710 i CN 3403,
spełniających określone w przepisach kryteria ilościowe. Za utrzymaniem
obowiązku monitorowania tych przewozów przemawiają zarówno kontrolne, jak
i szeroko rozumiane względy fiskalne.
Należy wskazać po raz kolejny na ryzyko nieprawidłowej klasyfikacji towarów. Oleje
smarowe klasyfikowane do CN 2710 oraz preparaty smarowe z CN 3403 mogą
wykazywać zbliżone właściwości fizykochemiczne i użytkowe.
Po drugie, istotnym elementem ryzyka jest weryfikacja rzeczywistego charakteru
i przeznaczenia przewożonego produktu. Samo zadeklarowanie towaru jako
preparatu smarowego lub oleju przeznaczonego do celów innych niż napędowe lub
opałowe nie przesądza o prawidłowości takiej klasyfikacji ani o prawidłowości
rozliczenia należności publicznoprawnych.
Po trzecie, w przypadku tych wyrobów istotne znaczenie ma system zwolnień od
akcyzy związanych z przeznaczeniem. Przepisy przewidują zwolnienie m.in. dla
określonych olejów smarowych z CN 2710 oraz preparatów smarowych CN 3403,
jeżeli są przeznaczone do wykorzystania do celów innych niż napędowe lub
opałowe, przy spełnieniu ustawowych warunków3.
Z punktu widzenia kontroli oznacza to potrzebę posiadania narzędzi pozwalających
na weryfikację zgodności deklarowanego rodzaju i przeznaczenia towaru
z rzeczywistym przebiegiem obrotu.
Po czwarte, system SENT umożliwia analizę danych dotyczących przewozów
i selekcję transportów do kontroli. Obowiązek monitorowania nie oznacza zatem,
że każdy przewóz danego produktu jest traktowany jako przewóz paliwa. Jego
funkcją jest również umożliwienie organom KAS identyfikowania przewozów
obarczonych podwyższonym ryzykiem nieprawidłowości.
Należy przy tym podkreślić, że produkty objęte pozycjami CN 2710 i CN 3403 nie są
traktowane przez KAS jako paliwa wyłącznie z tego powodu, że podlegają
monitorowaniu w systemie SENT. Objęcie ich systemem wynika z potrzeby
monitorowania określonego segmentu obrotu towarowego, w którym występują
wskazane wyżej ryzyka klasyfikacyjne, podatkowe (akcyza) i kontrolne.
W konsekwencji utrzymanie monitorowania tych produktów należy postrzegać jako
instrument zarządzania ryzykiem, a nie jako założenie, że oleje przemysłowe lub
preparaty chłodząco-smarujące są paliwami silnikowymi lub opałowymi.
W raporcie SZARA STREFA 2025 wydanym przez Instytut Prognoz i Analiz
Gospodarczych zawarto informacje, że: „nielegalny handel paliwami i nielegalny
hazard to dwa najbardziej istotne elementy szarej strefy, które również nie są objęte
szacunkami przez GUS” (str. 8 raportu)4. Dlatego niezbędne jest monitorowanie
szeroko rozumianego rynku paliw poprzez bieżące działania kontrolne z poborem
próbek przewożonych towarów do badań laboratoryjnych, prowadzenie operacji
ponadregionalnych, kontroli SENT autocystern i innych pojazdów przewożących
paliwa lub inne wyroby niedeklarowane wg zgłoszeń jako paliwa. Monitoring
3 Zob. § 6 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 25 czerwca 2025 r. w sprawie zwolnień od
podatku akcyzowego (Dz. U. poz. 851, z późn. zm.).
4 https://www.ipag.org.pl/publikacje/item/szara-strefa-2025

-- 6 of 7 --

7/7
wyrobów energetycznych w obecnym zakresie pozwala na bieżącą reakcję na
ewentualne wykrywanie nowych zjawisk na rynku paliw lub sprawdzanie w praktyce
stawianych hipotez.
Przedstawiając powyższe mam nadzieję, że zaprezentowane informacje stanowią
wyczerpującą odpowiedź na złożoną interpelację i spotkają się z uprzejmą
akceptacją Pana Marszałka.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów i Gospodarki
Zbigniew Stawicki
Podsekretarz Stanu Zastępca Szefa Krajowej Administracji Skarbowej
w Ministerstwie Finansów

-- 7 of 7 --