Interpelacja w sprawie kontynuacji wsparcia dla regionów objętych procesem sprawiedliwej transformacji po 2027 r.
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 19777
do ministra funduszy i polityki regionalnej
w sprawie kontynuacji wsparcia dla regionów objętych procesem sprawiedliwej transformacji po 2027 r.
Zgłaszający: Krzysztof Gadowski
Data wpływu: 14-09-2026
Szanowna Pani Ministro,
proces sprawiedliwej transformacji regionów górniczych jest jednym z najważniejszych wyzwań stojących przed Polską w związku z transformacją energetyczną. Jego skutki wykraczają daleko poza sam sektor górnictwa i dotyczą również lokalnych rynków pracy, przedsiębiorstw współpracujących z sektorem wydobywczym i energetycznym, samorządów oraz całych społeczności lokalnych.
W obecnej perspektywie finansowej na lata 2021–2027 istotnym instrumentem wsparcia tych procesów jest Fundusz na rzecz Sprawiedliwej Transformacji. W Polsce środki tego funduszu zostały skierowane do regionów najbardziej dotkniętych skutkami transformacji.
Jednocześnie zbliżający się koniec obecnej perspektywy finansowej powoduje konieczność odpowiednio wczesnego zaplanowania dalszego wsparcia dla regionów, które będą w kolejnych latach nadal ponosiły społeczne i gospodarcze koszty transformacji.
Szczególnego znaczenia nabiera przy tym kwestia przyszłego finansowania działań związanych ze sprawiedliwą transformacją. W toku prac dotyczących perspektywy finansowej Unii Europejskiej na lata 2028–2034 pojawiły się informacje wskazujące, że nie jest obecnie przewidywana kontynuacja Funduszu na rzecz Sprawiedliwej Transformacji jako odrębnego instrumentu. Jednocześnie wskazuje się, że istotna część decyzji dotyczących przeznaczenia przyszłych środków będzie należała do państw członkowskich.
Konieczne jest zatem ustalenie, jakie działania rząd zamierza podjąć zarówno na poziomie krajowym, jak i regionalnym, aby zapewnić ciągłość procesu sprawiedliwej transformacji po zakończeniu obecnej perspektywy finansowej.
W związku z powyższym wnoszę o odpowiedzi na poniższe pytania:
1. Jak będzie kontynuowane wsparcie sprawiedliwej transformacji po 2027? Jakie środki będą dedykowane na ten cel? Jakie regiony będą objęte wsparciem?
2. Jakie działania będą realizowane na poziomie regionalnym?
3. Jakie formy wsparcia na poziomie regionalnym są przewidywane, np. czy planowane jest wsparcie dotacyjne dla firm okołogórniczych?
4. Jakie reformy będą podjęte na poziomie krajowym? Czy planowane są działania prawne, np. zmiany ustaw lub nowe programy pomocowe, aby usprawnić przygotowanie projektów?
5. Jakie działania zostaną podjęte w celu zapewnienia odpowiednich wkładów krajowych, zwłaszcza po stronie samorządów lub instytucji publicznych? Czy planowane są na to środki z budżetu państwa lub innych źródeł finansowania?
Z poważaniem
Sekretarz stanu Jacek Karnowski
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 2 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (1)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6686 znakówwww.gov.pl/web/fundusze-regiony
www.funduszeeuropejskie.gov.pl
ul. Wspólna 2/4
00-926 Warszawa
Warszawa, data: 6 października 2026 r.
znak sprawy: DRP-VIII.054.10.2026.MK
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację nr 19777 Pana Posła Krzysztofa
Gadowskiego w sprawie kontynuacji wsparcia dla regionów objętych procesem
sprawiedliwej transformacji po 2027 r.
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację, przedstawiam następujące informacje.
1. Jak będzie kontynuowane wsparcie sprawiedliwej transformacji po 2027?
Jakie środki będą dedykowane na ten cel? Jakie regiony będą objęte
wsparciem?
Proces sprawiedliwej transformacji regionów górniczych i energetycznych jest
jednym z istotnych wyzwań rozwojowych, przed którymi stoi obecnie Polska.
Jego skutki wykraczają daleko poza sektor górnictwa i energetyki, oddziałując
również na lokalne rynki pracy, przedsiębiorstwa, samorządy oraz całe
społeczności lokalne. Transformacja ta ma charakter długofalowy, dlatego
wymaga stabilnych i przewidywalnych instrumentów wsparcia umożliwiających
łagodzenie jej skutków społecznych, gospodarczych i środowiskowych.
16 lipca 2025 r. Komisja Europejska (KE) opublikowała pakiet rozporządzeń
w ramach nowych Wieloletnich Ram Finansowych na lata 2028-2034.
Przedstawiona propozycja stanowi znaczącą zmianę w dotychczasowym
funkcjonowaniu funduszy UE, zarówno w zakresie wysokości i struktury budżetu
UE, jak i sposobu programowania i zarządzania funduszami europejskimi przez
państwa członkowskie.
-- 1 of 3 --
2
Fundusze, które będą finansowały sprawiedliwą transformację w Polsce po 2027
roku, będą pochodziły m.in. z nowego Europejskiego Funduszu Spójności
Gospodarczej, Społecznej i Terytorialnej, Rolnictwa i Obszarów Wiejskich,
Rybołówstwa i Gospodarki Morskiej, Dobrobytu i Bezpieczeństwa na lata
2028-2034. Fundusz ten będzie stanowił główny instrument realizacji nowego
budżetu w zarządzaniu dzielonym, z łączną pulą ponad 865 mld euro.
Polska ma być jego największym beneficjentem z proponowaną alokacją
w wysokości ponad 123 mld euro.
Sprawiedliwa transformacja została wskazana w ramach celów Funduszu, zarówno
ogólnych, jak i szczegółowych. Priorytetem wciąż pozostaje wspieranie wytwarzania
czystej energii oraz budowy infrastruktury czystej energii, a także promowanie
efektywności energetycznej i dekarbonizacji, magazynowania i technologii, rozwój
inteligentnych systemów energetycznych oraz krajowych sieci przesyłowych i
dystrybucyjnych z uwzględnieniem sieci transeuropejskiej i technologii oraz
promowanie gospodarki o obiegu zamkniętym.
Podstawą dla zaplanowania i wdrożenia nowego Funduszu w poszczególnych
państwach członkowskich będą Plany Partnerstwa Krajowego i Regionalnego (PPKR),
które będą zawierały inwestycje, ale jeśli konieczne również reformy, niezbędne do
kontynuowania sprawiedliwej transformacji, co stwarza możliwości dla regionów
węglowych na wdrożenie wielu innowacyjnych działań.
Dodatkowo warto wspomnieć, że co najmniej 14% alokacji PPKR należy dedykować
na wsparcie działań społecznych. Te środki będą mogły zostać wykorzystane również
na wsparcie regionów i subregionów w procesie transformacji. Tak więc
sprawiedliwa transformacja regionów węglowych będzie nadal wspierana w ramach
polskiej alokacji polityki spójności UE, programowanej w przygotowywanym obecnie
Planie Partnerstwa Krajowego i Regionalnego dla Polski na lata 2028-2034.
W toku intensywnych prac nad PPKR współpracujemy z przedstawicielami
administracji rządowej i samorządowej oraz angażujemy szerokie grono
interesariuszy (partnerów społecznych, partnerów gospodarczych, organizacje
społeczeństwa obywatelskiego oraz środowisko akademickie i naukowe).
Wartość i zakres wsparcia oraz jego terytorialny zasięg będą przedmiotem dalszych
prac programowych. Na obecnym etapie nie zostały jeszcze podjęte ostateczne
decyzje w tym zakresie. Naszym celem jest takie zaprogramowanie wsparcia w
ramach nowej perspektywy, aby zapewnić kontynuację procesów rozpoczętych przy
wsparciu Funduszu na rzecz Sprawiedliwej Transformacji, a jednocześnie stworzyć
warunki do dalszego, kompleksowego rozwoju regionów objętych transformacją, z
uwzględnieniem ich specyficznych potrzeb i wyzwań społeczno-gospodarczych.
2. Jakie działania będą realizowane na poziomie regionalnym?
3. Jakie formy wsparcia na poziomie regionalnym są przewidywane?
Np. czy planowane jest wsparcie dotacyjne dla firm okołogórniczych?
-- 2 of 3 --
3
4. Jakie reformy będą podjęte na poziomie krajowym? Czy planowane
są działania prawne np. zmiany ustaw lub nowe programy pomocowe aby
usprawnić przygotowanie projektów?
W trakcie przeprowadzonego procesu konsultacji założeń PPKR
z przedstawicielami Instytucji Zarządzających (IZ) programami regionalnymi oraz
partnerami społecznymi, w tym interesariuszami procesu sprawiedliwej
transformacji, wytypowano szereg potencjalnych obszarów wsparcia w ramach
PPKR. Część z nich ma służyć kontynuacji kluczowych procesów
zapoczątkowanych w FST.
Forma finansowania przyszłych działań w ramach PPKR zakłada zarówno
wykorzystanie dotacji jak i instrumentów finansowych. Należy też zaznaczyć,
że KE wyraźnie dąży do zwiększenia roli instrumentów finansowych względem
ilości udzielanych dotacji. Jednocześnie duże znaczenie będzie miało zakończenie
prac nad zmianami w zakresie zasad udzielania pomocy publicznej, które obecnie
są przedmiotem dialogu Komisji Europejskiej i Państw Członkowskich.
Forma finasowania będzie również wynikała z ewaluacji poszczególnych
programów regionalnych dokonywanych przez właściwe IZ, co powinno
prowadzić do określenia najbardziej efektywnych form finansowania dla
zaplanowanych działań.
Należy podkreślić, że nad wszystkimi powyższymi zagadnieniami dotyczącymi
programowania PPKR trwają intensywne prace i nie zostały jeszcze przyjęte
końcowe ustalenia co do docelowego zakresu i form interwencji w ramach PPKR.
Jest to tym bardziej istotne, że szereg kluczowych dokumentów, na czele
z pakietem rozporządzeń dla perspektywy 2028-2034, jest wciąż na etapie
negocjacji, a powzięte na poziomie państwa członkowskiego ustalenia będą
musiały odpowiadać przyjętym ostatecznie ramom prawnym.
5. Jakie działania zostaną podjęte na rzecz zapewnienia odpowiednich wkładów
krajowych zwłaszcza po stronie samorządów lub instytucji publicznych?
Czy planowane są na to środki budżetu państwa lub innego źródła?
Kwestie dotyczące finansowania wkładu krajowego będą przedmiotem dalszych
prac związanych z przygotowaniem nowej perspektywy finansowej UE oraz
dokumentów programowych na lata 2028-2034.
Z poważaniem
z up. Ministra
Jacek Karnowski
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
-- 3 of 3 --