Interpelacja w sprawie sporu zbiorowego w spółkach Grupy Energa, sytuacji płacowej pracowników oraz zasad prowadzenia dialogu społecznego
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 19755
do ministra aktywów państwowych, ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie sporu zbiorowego w spółkach Grupy Energa, sytuacji płacowej pracowników oraz zasad prowadzenia dialogu społecznego
Zgłaszający: Michał Kowalski
Data wpływu: 11-09-2026
Szanowni Państwo Ministrowie,
zwracam się z interpelacją w związku z informacjami przekazywanymi przez przedstawicieli organizacji związkowych działających w spółkach Grupy Energa, dotyczącymi trwających sporów zbiorowych oraz przebiegu negocjacji dotyczących wynagrodzeń pracowników.
Z przekazanych mi informacji wynika, że negocjacje płacowe w Grupie Energa nie zakończyły się zawarciem porozumienia pomiędzy stroną społeczną a przedstawicielami pracodawców. Według przedstawicieli strony związkowej pracodawcy podjęli następnie jednostronne decyzje dotyczące wysokości oraz sposobu podziału środków przeznaczonych na podwyżki.
Szczególnie niepokojąca jest skala powstałego konfliktu. Według informacji przedstawionych przez stronę społeczną 32 spośród 35 organizacji związkowych działających w Grupie Energa przystąpiły do sporów zbiorowych, tworząc Wspólną Reprezentację Organizacji Związkowych – WROZ.
Jednym z zasadniczych problemów wskazywanych przez stronę społeczną jest kwestia tego, z kim powinny być faktycznie prowadzone rozmowy dotyczące rozwiązania konfliktu. Związki zawodowe wskazują, że istotne decyzje dotyczące polityki zatrudnienia i wynagrodzeń podejmowane są lub wymagają uzgodnień na poziomie Grupy Energa, a według przedstawianych przez nie informacji wpływ na określone decyzje może mieć również Orlen SA.
Jednocześnie związki mają być odsyłane do prowadzenia odrębnych sporów z poszczególnymi pracodawcami – spółkami należącymi do Grupy Energa.
Powstaje zatem zasadnicze pytanie dotyczące rzeczywistego ośrodka decyzyjnego w zakresie polityki płacowej i kadrowej Grupy Energa. Jeżeli bowiem poszczególne spółki posiadają rzeczywistą samodzielność w tym zakresie, powinno to znaleźć odzwierciedlenie w praktyce zarządzania. Jeżeli natomiast kluczowe decyzje zapadają na poziomie Energa SA lub Orlen SA, zasadne wydaje się pytanie, czy obecny model prowadzenia dialogu społecznego umożliwia skuteczne rozwiązanie sporu.
Według przekazanych mi materiałów 27 sierpnia 2026 r. odbyło się spotkanie przedstawicieli WROZ z przedstawicielami kierownictwa Energa SA i Orlen SA. Pomimo że zasadniczym przedmiotem rozmów były kwestie związane ze sporami zbiorowymi, spotkanie nie miało zostać uznane za formalne negocjacje prowadzone w ramach tych sporów.
Strona społeczna podnosi również kwestie dotyczące wysokości wynagrodzeń. Według przedstawionych przez związki danych średnia kwotowa podwyżka wynagrodzeń w Orlenie miała wynosić około 600 zł, podczas gdy w Grupie Energa około 440 zł. Związki zwracają również uwagę na konsekwencje stosowania procentowego modelu podwyżek, który może powodować dalsze zwiększanie różnic pomiędzy pracownikami o niższych i wyższych wynagrodzeniach.
Kolejnym problemem przedstawionym przez pracowników jest brak w 2026 r. tzw. premii SAIDI dla pracowników Energa Operator, związanej z utrzymaniem określonych wskaźników niezawodności dostaw energii. Według strony społecznej w poprzednich latach, również w sytuacji niepełnej realizacji wskaźników, świadczenie takie było wypłacane w odpowiednio zmniejszonej wysokości.
Uważam, że w przedsiębiorstwie o strategicznym znaczeniu dla bezpieczeństwa energetycznego państwa konflikt obejmujący tak znaczną część reprezentacji pracowniczej wymaga szczególnej uwagi. Stabilność zatrudnienia, właściwe wynagradzanie pracowników oraz rzeczywisty dialog społeczny mają znaczenie nie tylko dla pracowników, ale również dla prawidłowego funkcjonowania infrastruktury energetycznej.
W związku z powyższym zwracam się do Państwa Ministrów z następującymi pytaniami:
1. Czy Ministerstwo Aktywów Państwowych posiada wiedzę o sporach zbiorowych prowadzonych obecnie w spółkach Grupy Energa i skali tych sporów?
2. Czy prawdą jest, że 32 spośród 35 organizacji związkowych działających w Grupie Energa weszły w spory zbiorowe z pracodawcami?
3. Jaki jest faktyczny zakres samodzielności zarządów poszczególnych spółek Grupy Energa w podejmowaniu decyzji dotyczących wynagrodzeń, podwyżek, zatrudnienia i polityki kadrowej?
4. Czy Energa SA albo Orlen SA przekazują spółkom Grupy Energa wytyczne, rekomendacje lub inne oczekiwania dotyczące poziomu wynagrodzeń, podwyżek i polityki zatrudnienia?
5. Czy Orlen SA miał bezpośredni lub pośredni wpływ na wysokość środków przeznaczonych w 2026 r. na podwyżki wynagrodzeń pracowników Grupy Energa?
6. Jaka była średnia kwotowa i procentowa podwyżka wynagrodzenia w 2026 r. w Orlen SA oraz w poszczególnych spółkach Grupy Energa?
7. Czy potwierdzają Państwo informacje, że średnia podwyżka wyniosła około 600 zł w Orlenie i około 440 zł w Grupie Energa?
8. Dlaczego nie zawarto porozumienia płacowego ze stroną społeczną i na jakiej podstawie podjęto decyzję o jednostronnym określeniu wysokości oraz sposobu podziału podwyżek?
9. Jaki charakter miało spotkanie z 27 sierpnia 2026 r. z udziałem przedstawicieli Orlen SA, Energa SA i WROZ i dlaczego nie zostało potraktowane jako formalny element negocjacji w sporze?
10. Czy w ocenie Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej obecne przepisy dotyczące sporów zbiorowych są wystarczające w przypadku tak rozbudowanych grup kapitałowych, w których formalnym pracodawcą jest jedna spółka, natomiast istotne decyzje mogą być podejmowane na poziomie spółki dominującej?
11. Czy minister właściwy ds. pracy podejmował lub zamierza podjąć działania mające na celu wsparcie procesu mediacji pomiędzy stronami?
12. Jakie były przyczyny niewypłacenia w 2026 r. premii SAIDI pracownikom Energa Operator i jaka byłaby łączna wartość tego świadczenia, gdyby zostało wypłacone?
13. Czy prawdą jest, że w poprzednich latach premia SAIDI była wypłacana również przy niepełnej realizacji określonych wskaźników, choć w odpowiednio zmniejszonej wysokości?
14. Czy prowadzone są obecnie rozmowy mające doprowadzić do zawarcia porozumienia kończącego spory zbiorowe?
15. Czy minister aktywów państwowych zamierza zwrócić się do władz Orlen SA o przedstawienie informacji dotyczących sytuacji w Grupie Energa oraz działań podejmowanych w celu odbudowania dialogu ze stroną społeczną?
Proszę również o przedstawienie w formie tabelarycznej danych dotyczących podwyżek wynagrodzeń w 2026 r. w Orlen SA oraz we wszystkich spółkach Grupy Energa, obejmujących średnią podwyżkę kwotową, średnią podwyżkę procentową oraz liczbę pracowników objętych podwyżkami.
Michał Kowalski
Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej
Minister Wojciech Balczun
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Podaje wskaźniki procentowe (2)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (11)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
9630 znakówMinisterstwo Aktywów Państwowych, ul. Krucza 36/Wspólna 6, 00-522 Warszawa, tel. +48 222 500 122
www.gov.pl/aktywa-panstwowe
BM.I.053.450.2026
IK: 1311030
Warszawa, 19 października 2026 r.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
poniżej udzielam odpowiedzi na interpelację nr K10INT19755, Pana Michała Kowalskiego,
Posła na Sejm RP, z dnia 16 września 2026 r. w sprawie sporu zbiorowego w spółkach
Grupy Energa, sytuacji płacowej pracowników oraz zasad prowadzenia dialogu
społecznego.
Na wstępie informuję, że Minister Aktywów Państwowych wykonując prawa z akcji
należących do Skarbu Państwa w spółce ORLEN S.A. (dalej odpowiednio jako: ORLEN
lub Grupa ORLEN) realizuje uprawnienia korporacyjne określone w przepisach prawa,
w szczególności w ustawie z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych
(dalej jako KSH) oraz w statucie spółki, które materializują się, co do zasady, poprzez
głosowanie na walnym zgromadzeniu ORLEN. Stosownie do regulacji art. 368 KSH
prowadzenie spraw spółki, w tym ENERGA S.A. (spółki zależnej od ORLEN, w której Skarb
Państwa nie posiada akcji; dalej odpowiednio: ENERGA lub Grupa Energa), należy do
kompetencji Zarządu ORLEN. Minister Aktywów Państwowych nie posiada natomiast
uprawnień, które umożliwiałby mu ingerencję w decyzje tego organu. Zgodnie bowiem
z art. 3751 KSH walne zgromadzenie i rada nadzorcza nie mogą wydawać zarządowi
wiążących poleceń dotyczących prowadzenia spraw ORLEN, jak również spółek z grupy
kapitałowej, takich jak ENERGA/Grupa Energa.
Należy jednak zaznaczyć, że sprawy pracownicze stanowią istotny obszar, z punktu
widzenia Ministra Aktywów Państwowych, prawidłowego funkcjonowania spółek. Dlatego
Ministerstwo Aktywów Państwowych zwróciło się do ORLEN z prośbą o przedstawienie
wyjaśnień w zakresie kwestii poruszonym w interpelacji Pana Posła.
W przekazanych wyjaśnieniach ORLEN wskazał, że spółki Grupy Energa zgodnie
z przepisami prawa poinformowały o zaistnieniu sporów zbiorowych właściwych
okręgowych inspektorów pracy. Ponadto Zarząd ENERGA w „Sprawozdaniu z działalności
Grupy Energa w I półroczu 2026 r.” zawarł informację o aktualnych sporach zbiorowych
zaistniałych u poszczególnych pracodawców Grupy Energa.
Jednocześnie ORLEN potwierdził, że 32 spośród 35 organizacji związkowych działających
w Grupie Energa weszły w spory zbiorowe z pracodawcami, jednocześnie wskazując,
że w Grupie Energa funkcjonuje 33 pracodawców, a spory wystąpiły u 26.
-- 1 of 3 --
ORLEN podkreślił, że respektuje odrębność prawną oraz autonomię poszczególnych
pracodawców funkcjonujących w Grupie ORLEN, nie uczestniczy w negocjacjach
dotyczących wzrostu wynagrodzeń ani w rokowaniach prowadzonych w celu uzgodnienia
zakładowych źródeł prawa pracy w spółkach zależnych. Zgodnie z obowiązującymi
przepisami to dany pracodawca jest stroną stosunków pracy oraz podmiotem uprawnionym
i zobowiązanym do prowadzenia dialogu społecznego z działającymi u niego związkami
zawodowymi. Oznacza to, że każda ze spółek Grupy ORLEN samodzielnie kształtuje
warunki zatrudnienia swoich pracowników oraz samodzielnie prowadzi negocjacje ze stroną
społeczną.
Rolą ORLEN jako spółki dominującej, jest wyznaczanie kierunków strategicznych
i biznesowych dla Grupy ORLEN oraz zapewnienie bieżącej komunikacji pomiędzy spółkami
Grupy ORLEN a ORLEN, która dotyczy m.in. relacji ze stroną społeczną. Przedstawiane
przez ORLEN ewentualne stanowiska, rekomendacje czy wymiana doświadczeń mają
charakter konsultacyjny i nie stanowią odgórnie narzuconych wytycznych, których celem
byłoby ujednolicenie stanowisk negocjacyjnych wszystkich spółek Grupy ORLEN.
Każdy pracodawca zachowuje bowiem pełną odpowiedzialność za prowadzenie dialogu
społecznego oraz podejmowanie decyzji uwzględniających specyfikę swojej działalności,
sytuację ekonomiczną oraz lokalne uwarunkowania rynkowe. Powyższe kwestie były też
wielokrotnie wyjaśniane przedstawicielom organizacji związkowych.
Odnosząc się do kwestii wysokości podwyżek, ORLEN wskazał, że poszczególni
pracodawcy w Grupie ORLEN prowadzili w 2026 r. negocjacje płacowe adekwatnie
do własnej sytuacji finansowej, przy jednoczesnym zachowaniu spójności strategicznej
i organizacyjnej na poziomie całej Grupy ORLEN. W efekcie w większości spółek Grupy
ORLEN, w tym w ORLEN proces ten zakończył się zawarciem porozumień ze związkami
zawodowymi, które zakładały poza nagrodami i innymi świadczeniami: obligatoryjny wzrost
wynagrodzeń pracowników o 4% od 1 stycznia 2026 r. oraz uznaniowy wzrost
wynagrodzeń w wysokości 1% od 1 lipca 2026 r.
Analogiczne warunki przedstawione zostały również związkom zawodowym w Grupie
Energa. Zostały one dostosowane do specyfiki negocjacji w Grupie Energa, które oparte są
na kwotowym wskaźniku wzrostu płac i uwzględniają zróżnicowanie spółek pod względem
profilu działalności, skali prowadzonego biznesu, poziomu zatrudnienia oraz osiąganych
wyników finansowych.
W ramach zainicjowanych przez Zarząd ENERGA w dniu 4 marca 2026 r. negocjacji
odbyły się cztery spotkania przedstawicieli Pracodawców Grupy Energa z organizacjami
związkowymi, w toku których zostało przedstawione kilka propozycji wzrostu
wynagrodzenia podstawowego pracowników. Organizacje związkowe nie zaakceptowały
żadnej z nich, w konsekwencji czego, w terminie przewidzianym w obowiązującym
Porozumieniu 18/09/2017, tj. do dnia 31 marca 2026 r., nie doszło do zawarcia
porozumienia płacowego dotyczącego wzrostu wynagrodzeń Pracowników w 2026 r.
Niemniej jednak, kierując się zamiarem zapewnienia konsekwentnego i realnego wzrostu
wynagrodzeń pracowników, realizując politykę stabilnego i przewidywalnego kształtowania
wynagrodzeń Zarząd Spółki ENERGA podjął decyzję o przyznaniu podwyżek wynagrodzeń
dla pracowników ENERGA ze skutkiem od dnia 1 stycznia 2026 r. Pracodawcy z Grupy
Energa podjęli analogiczne działania.
ORLEN podkreślił, że pracodawcy podjęli indywidualne decyzje o przyznaniu pracownikom
podwyżek, uwzględniając w takim zakresie postulaty organizacji związkowych wyrażane
w trakcie negocjacji płacowych, na jaki pozwalają budżety pracodawców i ich sytuacja
ekonomiczna. Decyzje w przedmiocie przyznania pracownikom wynagrodzeń należą do
podstawowych uprawnień pracodawcy, a dla swojej skuteczności wymagają zawarcia
-- 2 of 3 --
indywidualnych porozumień z pracownikami, w związku z czym pracodawcy złożyli
pracownikom oferty wzrostów wynagrodzeń poprzez zawarcie porozumień zmieniających
warunki pracy i płacy z 8613 pracownikami. Podpisania porozumień zmieniających
odmówiło 2 pracowników Grupy Energa. Powyższe prowadzi do wniosku, że przyznane
pracowników Grupy Energa podwyżki zostały społecznie zaakceptowane. Pracodawcy
Grupy Energa nie zgłaszali żadnych przejawów mogących świadczyć o niepokoju
społecznym w kontekście przyznanych wzrostów wynagrodzeń.
Odnosząc się do charakteru spotkania z dnia 27 sierpnia 2026 r. z udziałem przedstawicieli
ORLEN, ENERGA i Wspólnej Reprezentacji Organizacji Związkowych (dalej: WROZ) ORLEN
wyjaśnił, że spotkanie to było odpowiedzią na sformułowany w dniu 13 lipca 2026 r.
przez przedstawicieli WROZ wniosek o to, aby w rozmowie o ewentualnym przeniesieniu
sporów zbiorowych zakładowych jakie zaistniały u poszczególnych pracodawców
na poziom sporu wielozakładowego uczestniczyli przedstawiciele ORLEN i Prezes Zarządu
ENERGA. WROZ zgłosiła bowiem postulat, aby spory zakładowe zostały przeniesione
na poziom sporu wielozakładowego. ENERGA przedstawiła organizacjom związkowym
swoje stanowisko w tej sprawie, wskazując także na brak celowości takiego działania.
To bowiem poszczególni pracodawcy mają najlepszą wiedzę o swoich przedsiębiorstwach,
w tym potrzebach i możliwościach, w konsekwencji czego zasadnym jest poszukiwanie
rozwiązań mających na celu zakończenie zakładowych sporów zbiorowych u każdego
pracodawcy indywidualnie.
W odniesieniu do pytań dotyczących premii SAIDI dla pracowników Energa Operator S.A.,
ORLEN wskazał natomiast, że wypłacenie premii za wykonanie wskaźników tzw. premii
SAIDI za rok 2025 jest obecnie procedowane do zatwierdzenia przez Zarząd Spółki
w zakresie realizacji wskaźników/celów wynikających z Regulacji Jakościowej. Łączne
środki zabezpieczone na wypłatę świadczeń z tego tytułu za rok 2025 wraz z kosztami
narzutów wynoszą 4 312 126,00 zł.
Ustosunkowując się do pytania, czy prowadzone są obecnie rozmowy mające doprowadzić
do zawarcia porozumienia kończącego spory zbiorowe, ORLEN wskazał, że pracodawcy
Grupy Energa zapraszają organizacje związkowe na spotkania w ramach sporów zbiorowych
w celu ustalenia zasad wyboru mediatora i dalszego przebiegu mediacji, przy czym należy
podkreślić, że każdy ze sporów zbiorowych jaki wystąpił pomiędzy danym pracodawcą
Grupy Energa a działającymi u niego organizacjami będzie wymagał zawarcia odrębnego
porozumienia kończącego spór zbiorowy. ENERGA wyraża przekonanie, że nadchodzące
mediacje w istocie będą opierać się na działaniu w dobrej wierze, w duchu konstruktywnego
dialogu społecznego ukierunkowanego na poszukiwanie akceptowalnych dla obu stron
dialogu rozwiązań, z uwzględnieniem sytuacji ekonomicznej każdego pracodawcy
i wykazaniem zrozumienia dla potrzeby odpowiedzialnego kształtowania polityki płacowej
pozwalającej nie tylko na rozwój, ale i na utrzymanie stabilności zatrudnienia i miejsc pracy.
Przyjmując powyższe stanowisko zaprezentowane przez ORLEN, wyrażam nadzieję,
że udzielona odpowiedź będzie dla Pana Posła wyczerpująca i satysfakcjonująca.
Z poważaniem
Wojciech Balczun
Minister
dokument podpisany elektronicznie
1311030.4978706.3953584
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 3 of 3 --