Interpelacja w sprawie opodatkowania podatkiem VAT świadczeń realizowanych przez polskich przedsiębiorców na rzecz uchodźców z Ukrainy
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 19740
do ministra finansów i gospodarki
w sprawie opodatkowania podatkiem VAT świadczeń realizowanych przez polskich przedsiębiorców na rzecz uchodźców z Ukrainy
Zgłaszający: Tomasz Zieliński
Data wpływu: 10-09-2026
Szanowny Panie Ministrze,
do mojego biura poselskiego zgłosił się przedsiębiorca, który w związku z sytuacją rozpoczęcia przez Federację Rosyjską pełnoskalowych działań wojennych przeciwko suwerennej Ukrainie w lutym 2022 roku, zapewnił zakwaterowanie oraz wyżywienie dużej liczbie uchodźców w swoim hotelu.
Rzeczpospolita Polska stanęła wówczas przed koniecznością zapewnienia w krótkim czasie podstawowych warunków bytowych znacznej liczbie osób przybywających z terytorium Ukrainy. W działania te w szerokim zakresie zaangażowali się polscy przedsiębiorcy prowadzący usługi hotelarskie oraz gastronomiczne. Wedle przywołanych przez przedsiębiorcę informacji, obecnie organy podatkowe i kontrolne w tym zakresie kwestionują rozliczenia części przedsiębiorców z tamtego okresu. Bowiem w latach 2022-2024 przedsiębiorcy stosowali zasady rozliczeń wynikające z zawieranych umów oraz ustaleń wojewodów.
W związku z powyższym, zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:
1. Jakie jest stanowisko Ministerstwa Finansów w sprawie opodatkowania świadczeń, które były realizowane na rzecz zapewnienia uchodźcom zakwaterowania i wyżywienia przez przedsiębiorców z branży hotelarskiej?
2. Czy Ministerstwo Finansów rozważa podjęcie działań legislacyjnych lub naprawczych, które mogłyby zapewnić jednolite zasady rozliczania w odniesieniu do świadczeń realizowanych w ramach pomocy udzielonej przez polskich przedsiębiorców uchodźcom z Ukrainy?
3. Czy Ministerstwo Finansów posiada dane, które ukazują jaka jest skala i liczebność przedsiębiorców, którzy obecnie znajdują się w tożsamej sytuacji do opisanej w niniejszej interpelacji? Jeśli tak, proszę o przedstawienie, i o ile to możliwe, proszę o wskazanie łącznej wartości związanych z nimi zobowiązań podatkowych.
4. Czy do Ministerstwa Finansów lub innych właściwych organów zwracali się polscy przedsiębiorcy albo ich przedstawiciele z wnioskami o wyjaśnienie lub interpretację problemu opodatkowania w niniejszej sprawie?
Z poważaniem
Tomasz Zieliński
Podsekretarz stanu Jarosław Neneman
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (11)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6796 znakówfax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/3
Warszawa, 29 września 2026 roku
Sprawa: Interpelacji nr 19740
Znak sprawy: PT1.054.54.2026
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w nawiązaniu do interpelacji nr 19740 posła Tomasza Zielińskiego w sprawie
opodatkowania podatkiem VAT świadczeń realizowanych przez polskich
przedsiębiorców na rzecz uchodźców z Ukrainy, przedstawiam następujące
wyjaśnienia.
Środki finansowe otrzymywane z tytułu pomocy w zakresie zakwaterowania
i wyżywienia udzielanej uchodźcom z Ukrainy, zapewnianej przez przedsiębiorców,
ale również przez obywateli, a finansowanej ze środków budżetu państwa,
były wypłacane na podstawie przepisów ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy
obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
1. Ustawa ta przewidywała różne rodzaje takich świadczeń finansowych,
przyznawanych na podstawie różnych przepisów tej ustawy i na różnych
warunkach.
Z ogólnych zasad systemu podatku od towarów i usług (VAT) wynika,
że opodatkowaniu tym podatkiem podlegają co do zasady czynności odpłatne,
co oznacza konieczność wystąpienia zależności pomiędzy wykonanymi
czynnościami a otrzymanym w zamian wynagrodzeniem2. W przypadku,
gdy korelacja pomiędzy wykonanymi czynnościami a otrzymanym finansowaniem
nie występuje, dana czynność nie podlega opodatkowaniu VAT.
Co istotne, opodatkowanie VAT danej czynności determinuje odpłatność
(wystąpienie wynagrodzenia), a nie osiągnięcie zysku. Generowanie marży
czy zysku nie jest wymagane do powstania obowiązku podatkowego
w podatku VAT.
1 Dz. U. z 2025 r. poz. 337, z późn. zm.
2 Art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2025 r.
poz. 775, z późn. zm.) – dalej: ustawa o VAT.
-- 1 of 3 --
2/3
Dodatkowo, aby czynność odpłatna podlegała opodatkowaniu musi ona zostać
wykonana przez podatnika działającego w tym charakterze (tj. w ramach
prowadzonej przez niego działalności gospodarczej3).
Ocena każdej czynności pod kątem uznania jej za odpłatną, czyli podlegającą
opodatkowaniu VAT, powinna być dokonywana indywidualnie, na podstawie
całokształtu towarzyszących jej okoliczności faktycznych i prawnych.
Przykładowo można wskazać, że w przypadku czynności wykonywanych
na podstawie umów zawieranych przez przedsiębiorców z jednostkami samorządu
terytorialnego (JST) zlecającymi zapewnienie zakwaterowania dla obywateli
Ukrainy za określonym wynagrodzeniem, czynności takie należy uznać
co do zasady za opodatkowane VAT. Takie przypadki regulowane były art. 12
ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na
terytorium tego państwa. Świadczenia wypłacane udzielającym pomocy
uchodźcom ukraińskim przykładowo na podstawie art. 13 ww. ustawy miały
zupełnie inny charakter i są odmiennie traktowane na gruncie przepisów
dotyczących VAT.
Traktowanie na gruncie VAT różnych form finansowania wypłacanego
na podstawie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem
zbrojnym na terytorium tego państwa, w tym w zakresie uznania otrzymanych
środków finansowych za wynagrodzenie za zlecone i wykonane czynności, powinno
być zatem oceniane, jak już wskazano, na podstawie analizy całokształtu
warunków i zasad ich udzielania.
Z danych liczbowych przekazanych przez izby administracji skarbowej (IAS)
wynika, że w okresie od 12.03.2022 r. do 31.08.2026 r. − w odniesieniu
do opodatkowania podatkiem PIT, CIT i VAT otrzymanego świadczenia
pieniężnego za usługi zakwaterowania i wyżywienia uchodźców z Ukrainy
wypłacanego na podstawie umów zawartych z JST i wojewodami − prowadzone
wobec 8 podatników postępowania na dzień 31.08.2026 r. nie zostały zakończone.
Jednocześnie do 31.08.2026 r. wobec 17 podatników zostało wydanych 31 decyzji
na łączną kwotę uszczupleń 6 477 449 zł, w tym:
4 decyzje w zakresie podatku PIT na łączną kwotę 379 636 zł,
4 decyzje w zakresie podatku CIT na łączną kwotę 1.668 902 zł,
23 decyzje w zakresie podatku VAT na łączną kwotę 4 428 911 zł.
Należy wskazać, że w przypadku wątpliwości co do stosowania przepisów prawa
podatkowego, podatnicy mieli i mają możliwość wystąpienia do Dyrektora
Krajowej Informacji Skarbowej4 o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów
prawa podatkowego, w tym również w sprawach dotyczących opodatkowania
świadczeń wykonywanych na rzecz uchodźców z Ukrainy w ramach umów
zawieranych z JST i z wojewodą.
Warto podkreślić, że w odniesieniu do przedmiotowych świadczeń, niektórzy
podatnicy korzystali z tej możliwości.
3 Art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o VAT.
4 Dalej: KIS.
-- 2 of 3 --
3/3
Zasady dotyczące wydawania interpretacji indywidualnych zostały uregulowane
w art. 14b–14s Ordynacji podatkowej5. Interpretacje takie dają podatnikom
pewność co do prawidłowości sposobu rozliczenia ww. transakcji oraz ochronę
prawną, o której mowa w art. 14k−14m Ordynacji podatkowej.
Z analizy interpretacji indywidualnych w zakresie VAT wydanych przez Dyrektora
KIS wynika, że jednolicie wskazywały one na opodatkowanie VAT dotacji
udzielanych na podstawie art. 12 ustawy o pomocy środków finansowych
otrzymywanych z tytułu pomocy w zakresie zakwaterowania i wyżywienia
udzielanej uchodźcom z Ukrainy. Zastrzeżenia przy tym wymaga, że każdy
przypadek jest indywidualny i jest rozpatrywany przez organ podatkowy
z uwzględnieniem przedstawionego zagadnienia oraz opisu stanu faktycznego albo
zdarzenia przyszłego.
Natomiast w przypadku powstania wątpliwości dotyczących wysokości stawki
podatku VAT przedsiębiorcy mogą również zwrócić się do Dyrektora KIS
z wnioskiem o wydanie wiążącej informacji stawkowej (WIS)6. WIS nie tylko
wskazuje podatnikowi właściwą dla danego towaru albo usługi stawkę podatku
VAT, ale również zapewnia odpowiednią ochronę, gwarantując tym samym
bezpieczeństwo podatkowe transakcji.
Końcowo informuję, że wskazane na wstępie polskie przepisy w zakresie VAT,
mające zastosowanie do oceny skutków prawnopodatkowych omawianego
zagadnienia, pozostają w zgodzie z przepisami unijnymi, w tym przede wszystkim
dyrektywą VAT7, jak również orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości Unii
Europejskiej (TSUE).
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów i Gospodarki
Jarosław Neneman
Podsekretarz Stanu
w Ministerstwie Finansów
5 ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2026 r. poz. 622, ze zm.)
6 art. 42a–42i ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2025 r. poz. 775,
ze zm.)
7 Dyrektywa 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku
od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L 347 z 11.12.2006, str. 1, z późn. zm.).
-- 3 of 3 --