Interpelacja w sprawie zapewnienia państwowym szkołom i placówkom artystycznym dostępu do funduszy europejskich w perspektywie finansowej 2028-2034
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 19739
do ministra kultury i dziedzictwa narodowego
w sprawie zapewnienia państwowym szkołom i placówkom artystycznym dostępu do funduszy europejskich w perspektywie finansowej 2028-2034
Zgłaszający: Tadeusz Samborski
Data wpływu: 10-09-2026
Szanowna Pani Minister,
zwracam się z niniejszą interpelacją w związku z niepokojącymi sygnałami dotyczącymi sytuacji państwowych szkół i placówek artystycznych, dla których organem prowadzącym jest minister kultury i dziedzictwa narodowego, w kontekście prac nad Planem Partnerstwa Krajowego i Regionalnego na lata 2028–2034 oraz podziałem środków z budżetu Unii Europejskiej w nowej perspektywie finansowej.
Z posiadanych informacji wynika, że na obecnym etapie prac nad wspomnianym planem nie przewidziano realnego i bezpośredniego dostępu do środków europejskich dla państwowych szkół i placówek artystycznych. Znacząca część funduszy przeznaczonych na rozwój infrastruktury kultury, dostępność usług kulturalnych oraz usługi społeczne ma być dystrybuowana za pośrednictwem programów pozostających w dyspozycji jednostek samorządu terytorialnego. Ponieważ państwowe szkoły i placówki artystyczne są jednostkami sektora finansów publicznych prowadzonymi przez ministra, a nie przez samorządy, nie będą mogły samodzielnie korzystać z instrumentów adresowanych wyłącznie do jednostek samorządu terytorialnego. Ich ewentualny udział w projektach byłby uzależniony wyłącznie od decyzji, możliwości finansowych i lokalnych priorytetów poszczególnych samorządów, co nie stanowi żadnej systemowej gwarancji dostępu do środków.
Jednocześnie, jak wynika z dostępnych informacji, nie przewiduje się obecnie utworzenia odrębnego programu dedykowanego szkołom artystycznym prowadzonym przez organy administracji rządowej, ani włączenia tych szkół do już projektowanych programów.
Pragnę podkreślić, że państwowe szkoły i placówki artystyczne pełnią istotną funkcję nie tylko w sferze edukacyjnej, lecz również w szeroko rozumianej działalności kulturalnej – kształcą przyszłych artystów, twórców, pedagogów i pracowników instytucji kultury, a jednocześnie w sposób bezpośredni kształtują lokalnych i regionalnych odbiorców kultury.
Realizacja kształcenia artystycznego wymaga zapewnienia infrastruktury o szczególnym charakterze – sal koncertowych i widowiskowych, pracowni plastycznych, scen, studiów nagrań, pomieszczeń do nauki gry na instrumentach, specjalistycznego zaplecza technicznego oraz budynków spełniających wymagania w zakresie akustyki i dostępności. Znaczna część istniejącej infrastruktury wymaga pilnej modernizacji, remontów, dostosowania do potrzeb osób ze szczególnymi potrzebami, poprawy bezpieczeństwa oraz zwiększenia efektywności energetycznej, a potrzeby te znacząco przekraczają możliwości finansowania inwestycji wyłącznie ze środków pozostających corocznie w dyspozycji ministra kultury i dziedzictwa narodowego. Problem ten będzie w kolejnych latach narastał wraz ze zwiększaniem się liczby szkół i placówek sukcesywnie i strategicznie przejmowanych do prowadzenia przez ministra.
Brak reakcji na obecnym etapie może doprowadzić do sytuacji, w której państwowe szkoły artystyczne zostaną formalnie uznane za część systemu edukacji i kultury, lecz w praktyce nie będą mogły korzystać z zasadniczych źródeł finansowania infrastruktury publicznej w latach 2028–2034.
W związku z powyższym zwracam się do Pani Minister z następującymi pytaniami:
1) Czy Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego podjęło lub planuje podjąć działania mające na celu zagwarantowanie państwowym szkołom i placówkom artystycznym realnego i bezpośredniego dostępu do środków europejskich w ramach Planu Partnerstwa Krajowego i Regionalnego na lata 2028–2034?
2) Czy na etapie prac nad Planem Partnerstwa oraz negocjacji przyszłego budżetu Unii Europejskiej resort podejmuje działania na rzecz uwzględnienia specyfiki i potrzeb państwowych szkół i placówek artystycznych, w tym w zakresie infrastruktury i efektywności energetycznej?
3) Czy przewidziane jest utworzenie odrębnego mechanizmu lub programu (bądź dedykowanej puli środków) umożliwiającego państwowym szkołom i placówkom artystycznym korzystanie z funduszy europejskich niezależnie od posiadania statusu jednostki samorządowej oraz niezależnie od woli i priorytetów samorządów?
4) Jakie jest stanowisko ministerstwa wobec ryzyka wyłączenia państwowych szkół artystycznych z systemu dystrybucji funduszy europejskich na lata 2028-2034 oraz jakie kroki resort zamierza podjąć, aby temu zapobiec?
5) Jaki jest szacunkowy zakres potrzeb inwestycyjnych (modernizacyjnych, remontowych, w zakresie efektywności energetycznej) w państwowych szkołach i placówkach artystycznych, które nie znajdują pokrycia w środkach pozostających obecnie w dyspozycji ministra kultury i dziedzictwa narodowego?
Sekretarz stanu Maciej Wróbel
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 3 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (2)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5832 znakówktórych dane są przetwarzane została zamieszczona na stronie www.gov.pl/kultura/bip w zakładce Polityka przetwarzania danych osobowych.
Identyfikator dokumentu: 2604054.11661814.11021730
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
Marta Cienkowska
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 19739 posła Tadeusza Samborskiego z 14 września 2026
roku w sprawie zapewnienia państwowym szkołom i placówkom artystycznym dostępu do
funduszy europejskich w perspektywie finansowej 2028-2034, uprzejmie proszę o przyjęcie
następujących wyjaśnień.
Należy zaznaczyć, że nastąpiła znacząca zmiana KE w podejściu do planowania budżetu UE.
Propozycja nowych ram prawnych dla perspektywy finansowej 2028-2034 zakłada, że
wdrażanie polityki UE w latach 2028-2034 będzie realizowane w oparciu o doświadczenia
Krajowego Planu Odbudowy. Realizacja budżetu ma być bardziej zorientowana na rezultaty
i umożliwiać osiąganie unijnych i krajowych celów wynikających z dokumentów
strategicznych, w tym strategii odnoszących się do wymiaru terytorialnego. Planowane
wsparcie nie będzie już realizowane w ujęciu sektorowym ani podmiotowym, ale musi
wykazywać realizację określonych priorytetów oraz mierzalnych efektów, wyrażonych
określonymi wskaźnikami produktu i rezultatu. Nowe podejście jest wynikiem sytuacji
geopolitycznej, ekonomicznej, demograficznej i klimatycznej, w jakiej znajduje się Unia
Europejska.
W projekcie rozporządzenia
Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiającego Europejski
Fundusz Spójności Gospodarczej, Społecznej i Terytorialnej, Rolnictwa i Obszarów
Wiejskich, Rybołówstwa i Polityki Morskiej, Dobrobytu i Bezpieczeństwa na lata 2028–2034
(…) (COM(2025)565) (dalej: rozporządzenie PPKR) wprost zostały zdiagnozowane bieżące
wyzwania polityki UE. Należą do nich: skutki zmiany klimatu, konieczność zapewnienia
bezpieczeństwa żywnościowego i ochrony przyrody, niewystarczające postępy w
transformacji cyfrowej, konieczność wzmocnienia unijnej polityki obronnej, polityki
bezpieczeństwa (w tym bezpieczeństwa gospodarczego) i polityki migracyjne.
Sytuacja ekonomiczna UE wpływa także na znaczące ograniczenie wydatków z budżetu UE.
Skuteczne sprostanie tym wyzwaniom wymaga bardziej ukierunkowanego i efektywnego
budżetu Unii, zapewniającego unijną wartość dodaną i wyraźne dostosowanie unijnego
wsparcia finansowego do priorytetów polityki Unii.
Ww. projekt rozporządzenia wprowadza obowiązek opracowania przez państwa
członkowskie UE planów partnerstwa krajowego i regionalnego (PPKR). Aktualnie trwają
prace związane z przygotowaniem założeń tego dokumentu. MKiDN prowadzi intensywne
rozmowy z Ministerstwem Funduszy i Polityki Regionalnej, mające na celu wypracowanie jak
najlepszych warunków dla wsparcia sektora kultury.
-- 1 of 2 --
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
Założenia PPKR zostały pogrupowane według czterech priorytetów:
1) wzmacnianie konkurencyjności międzynarodowej Polski,
2) spójność wewnętrzna,
3) transformacja energetyczna, odporność i szeroko rozumiane bezpieczeństwo,
4) rozwój demokracji i ochrona wartości oraz wzmacnianie sprawności instytucjonalnej
państwa.
Działania zaplanowane w PPKR muszą przyczyniać się do realizacji dokumentów
strategicznych na poziomie UE i Polski (np. Zalecenia Rady w sprawie polityki gospodarczej,
polityki społecznej, polityki zatrudnienia, polityki strukturalnej i polityki budżetowej Polski
{SWD (2026) 221} – dokument ten nie zawiera żadnych rekomendacji dla Polski w obszarze
realizacji zadań w sektorze kultury).
Mając na uwadze powyższe, należy stwierdzić, że w świetle aktualnych uwarunkowań
politycznych i gospodarczych UE nie widzimy możliwości zaprogramowania odrębnego
mechanizmu przeznaczonego na wsparcie wyłącznie infrastruktury szkół artystycznych. Bez
wątpienia szkoły artystyczne pełnią istotną funkcję nie tylko w sferze edukacyjnej, lecz
również w szeroko rozumianej działalności kulturalnej na poziomie lokalnym. Jednakże tego
typu wsparcie nie jest na obecną chwilę możliwe z poziomu krajowego. Katalog
potencjalnych beneficjentów będzie dostosowywany do potrzeb rozwojowych każdego z
województw.
W żadnej z poprzednich perspektyw finansowych nie funkcjonował odrębny program
przeznaczony dla szkół artystycznych prowadzonych przez organy administracji rządowej,
co nie stanowiło przeszkody w aplikowaniu o środki w ramach istniejących mechanizmów.
Jedynie w Programie Operacyjnym Infrastruktura i Środowisko 2007-2013 w priorytecie XI
Kultura i Dziedzictwo kulturowe wydzielone zostało działanie 11.3
Infrastruktura
szkolnictwa artystycznego, w ramach którego wspierane były projekty z zakresu rozwoju
oraz poprawy stanu infrastruktury szkół i uczelni artystycznych (wsparcie szkół
artystycznych wyniosło wówczas ponad 271 mln PLN). Dodatkowo należy podkreślić, że
łącznie od 2007 roku ze środków UE szkoły artystyczne otrzymały duże wsparcie finansowe:
411,23 mln PLN z programów PO IiŚ (2007-2013 i 2014-2020) i FEnIKS 2021-2027 na
wsparcie rozwoju infrastruktury służącej działalności kulturalnej oraz 564 mln PLN na
wsparcie termomodernizacji placówek szkolnictwa artystycznego.
W programowanej perspektywie finansowej 2028-2034 nie wyklucza się wsparcia dla szkół
artystycznych, o ile będą one realizować przedsięwzięcia wpisujące się w priorytety i cele
PPKR.
Z poważaniem
z up. Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Sekretarz Stanu
Maciej Wróbel
/podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym/
-- 2 of 2 --