Interpelacja w sprawie kompleksowej reformy polityki przeciwpowodziowej państwa po doświadczeniach z 2024 r. i 2026 r.
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 19729
do prezesa Rady Ministrów
w sprawie kompleksowej reformy polityki przeciwpowodziowej państwa po doświadczeniach z 2024 r. i 2026 r.
Zgłaszający: Agnieszka Ścigaj, Zbigniew Chmielowiec, Krzysztof Ciecióra, Anna Dąbrowska-Banaszek, Elżbieta Duda, Szymon Giżyński, Monika Pawłowska, Sławomir Skwarek, Mirosława Stachowiak-Różecka, Ryszard Terlecki, Sylwester Tułajew, Wojciech Michał Zubowski
Data wpływu: 10-09-2026
Szanowny Panie Premierze,
powódź z września 2024 r. była jednym z najpoważniejszych zdarzeń hydrologicznych ostatnich lat. W jej wyniku szczególnie ucierpiały m.in. Nysa i Głuchołazy. Dwa lata później, 17 sierpnia 2026 r., Głuchołazy ponownie zostały dotknięte poważnymi podtopieniami. W 2026 r. głównym czynnikiem był bardzo intensywny krótkotrwały opad i gwałtowny spływ powierzchniowy. Jednak właśnie ta różnica pokazuje, że polityka przeciwpowodziowa nie może ograniczać się do budowy wałów i zabezpieczania głównych rzek.
Wody Polskie informują obecnie o opracowaniu programów redukcji ryzyka powodziowego dla poszczególnych zlewni, w tym Białej Głuchołaskiej, oraz o przygotowaniu studium redukcji ryzyka powodziowego dla zlewni Nysy Kłodzkiej. Jednocześnie Wody Polskie wskazują, że w latach 2024–2025 na zabezpieczenie terenów popowodziowych przeznaczono ponad 284 mln zł, a na 2026 r. zaplanowano kolejne 102 zadania o wartości 120 mln zł. Teoretycznie wszystko wygląda bardzo dobrze, jednak praktyka dowodzi, że państwo nie jest w stanie zapewnić bezpieczeństwa powodziowego mieszkańcom gminy Głuchołazy, czego przykładem są sierpniowe podtopienia miejscowości znajdujących się na jej terenie.
Doświadczenia ostatnich 2 lat wskazują, że konieczne jest przejście od polityki reagowania na powódź do polityki zarządzania całym ryzykiem wodnym – obejmującej retencję naturalną i sztuczną, zagospodarowanie przestrzenne, ochronę terenów zalewowych, kanalizację deszczową, rowy i urządzenia melioracyjne, systemy ostrzegania oraz inwestycje hydrotechniczne. Strona społeczna i samorządowa oczekuje przede wszystkim odpowiedzi, czy państwo posiada spójny plan, który pozwoli ograniczyć ryzyko zarówno dużych powodzi rzecznych, jak i coraz częstszych powodzi błyskawicznych, oraz jak ten plan jest realizowany.
W związku z powyższym zwracamy się z następującymi pytaniami:
Czy Rada Ministrów przygotowuje aktualizację ogólnopolskiej strategii ochrony przeciwpowodziowej uwzględniającą doświadczenia powodzi z 2024 r. oraz gwałtownych podtopień z 2026 r.?
Czy w ramach tej polityki zostanie zwiększony udział inwestycji w małą retencję, retencję naturalną, odtwarzanie terenów zalewowych i zatrzymywanie wody w górnych częściach zlewni?
Czy rząd planuje wprowadzenie jednolitego systemu monitorowania i finansowania infrastruktury odpowiadającej za odprowadzanie wód opadowych – w tym rowów, przepustów i kanalizacji deszczowej – niezależnie od tego, który szczebel administracji jest formalnie jej właścicielem?
Czy ministerstwo przeprowadzi analizę, ile środków publicznych jest obecnie przeznaczanych na usuwanie skutków powodzi, a ile na działania prewencyjne, i czy rząd zamierza zwiększyć udział wydatków prewencyjnych?
Czy Rada Ministrów przedstawi kompleksowy raport dotyczący realizacji wniosków po powodzi z 2024 r. oraz uwzględniający zdarzenia z sierpnia 2026 r., obejmujący m.in. Nysę, Głuchołazy i inne najbardziej poszkodowane miejscowości, wraz z wykazem inwestycji wykonanych, opóźnionych i planowanych?
Podsekretarz stanu Przemysław Koperski
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 4 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5422 znakówkancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DGW-2.054.40.2026
Warszawa, 09 listopada 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 19729 z dnia 14 września br. Posłanki na Sejm RP Pani
Agnieszki Ścigaj i grupy Posłów, przedstawiam poniższe informacje w zakresie właściwości
Ministra Infrastruktury.
Zgodnie ze stanowiskiem Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (dalej:
PGW WP), instytucja ta w celu zwiększenia bezpieczeństwa mieszkańców zagrożonych
terenów, zgodnie z Dyrektywą Powodziową1 oraz ustawą – Prawo wodne2, cyklicznie
przygotowuje plany zarządzania ryzykiem powodziowym (PZRP) dla obszarów dorzeczy
i regionów wodnych. Dokumenty te uwzględniają obszary narażone na
niebezpieczeństwo powodzi, wyznaczone we wstępnej ocenie ryzyka powodziowego,
bazującej na przygotowanych dla tych obszarów mapach zagrożenia powodziowego
i mapach ryzyka powodziowego. Obecnie obowiązujące Plany zarządzania ryzykiem
powodziowym zawierają działania zarówno techniczne dotyczące budowy i modernizacji
obiektów, jak i rozwiązania nietechniczne, dotyczące m.in. budowania świadomości
społecznej. Według informacji przekazanych przez PGW WP istotnym kierunkiem
ograniczania ryzyka powodziowego jest także rozwój małej retencji oraz retencji
naturalnej, odtwarzanie terenów zalewowych oraz zatrzymywanie wody w górnych
częściach zlewni. Działania te stanowią integralny element planowania przedsięwzięć,
z uwzględnieniem uwarunkowań poszczególnych zlewni oraz oczekiwanych efektów
ochronnych. Aktualnie trwają prace nad opracowaniem drugiej aktualizacji PZRP,
natomiast projekty przedmiotowych dokumentów mają zostać przygotowane do 2028 r.
Ponadto, zgodnie z przekazanymi przez PGW WP informacjami, instytucja ta prowadzi
bieżące prace utrzymaniowe na rzekach. Jedną z grup zadań jest zwiększanie retencji
korytowej oraz odtworzenie dwufunkcyjności obiektów melioracyjnych, czyli możliwości
odprowadzenia nadmiaru wody w czasie wezbrań i nawodnienia w okresie suszy.
Realizacja w.wym. zadań utrzymaniowych jest monitorowana w ramach kwartalnych
sprawozdań. Utrzymanie urządzeń melioracji wodnych należy do obowiązków właścicieli
gruntów, a jeżeli urządzenia te są objęte działalnością spółki wodnej – do właściwej spółki
lub związku spółek wodnych. W przypadku kanalizacji deszczowej to właściciele lub
1 Dyrektywa 2007/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2007 r. w sprawie oceny
ryzyka powodziowego i zarządzania nim.
2 Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne (Dz. U. z 2025 r. poz. 960, z późn. zm.)
-- 1 of 2 --
2
zarządcy tej infrastruktury odpowiadają za monitorowanie i utrzymywanie jej
w należytym stanie, jak i spełnienie warunków określonych w wydanych przez właściwe
organy pozwoleniach. Na finansowanie działań w zakresie zagospodarowania wód
opadowych dostępne są programy w ramach funduszy krajowych i międzynarodowych.
Rząd obecnie nie planuje wprowadzenia systemu monitorowania kanalizacji deszczowej.
Z przekazanego przez PGW WP stanowiska wynika, że prace odtworzeniowe prowadzone
przez tę instytucję, przywracające funkcje ochronne obiektów, przyczyniają się
równocześnie do ograniczania ryzyka wystąpienia kolejnych zdarzeń. W 2026 r. w ramach
zadań związanych z wystąpieniem powodzi z września 2024 r. są realizowane następujące
przedsięwzięcia:
W ramach finansowania z Funduszu Solidarności Unii Europejskiej realizowane są
roboty budowlane na lewostronnym wale rzeki Opawy w miejscowości Boboluszki
oraz Bliszczyce (wartość umów wynosi ponad 32 mln zł).
Ze środków dotacji celowej z budżetu państwa realizowane są: II etap zadania
pn. „Udrożnienie rzeki Bóbr w miejscowościach Szprotawa i Żagań wraz z naprawą
jazu oraz infrastruktury towarzyszącej na kanale Młynówka” (wartość zadania wynosi
ponad 7 mln zł) oraz zadanie związane z odbudową zbiornika Stronie Śląskie
(przedsięwzięcie znajduje się na etapie przygotowania dokumentacji i w 2026 r. na
jego realizację przeznaczono ponad 6 mln zł).
Ze środków dotacji celowej z budżetu państwa planowana jest także realizacja zadań
związanych z usuwaniem skutków klęski żywiołowej w kwocie 50 mln zł.
Jednocześnie PGW WP, po powodzi z września 2024 r. otrzymało polecenie, by we
współpracy z Instytutem Meteorologii i Gospodarki Wodnej – Państwowym Instytutem
Badawczym (IMGW-PIB), podjąć prace nad sporządzeniem opracowań służących
ograniczaniu ryzyka powodziowego w poszczególnych zlewniach dotkniętych jej
skutkami. Zostało opublikowane „Studium redukcji ryzyka powodziowego w zlewni Nysy
Kłodzkiej”, które obejmuje również zlewnie Białej Głuchołaskiej i Ścinawki. Zakończono
także aktualizację siedmiu Programów redukcji ryzyka powodziowego dla zlewni rzek:
Białej i Iłownicy, Bystrzycy, Bobru, Kaczawy, Osobłogi, Olzy i Opawy. Studium i Programy
zawierają propozycje działań horyzontalnych oraz wskazują możliwe działania techniczne
w poszczególnych zlewniach. Przedmiotowe dokumenty stanowią podstawę do dalszego
uszczegóławiania działań, w tym szacowania ich kosztów, analizy uwarunkowań
środowiskowych i społecznych oraz wyboru optymalnych wariantów realizacyjnych.
Z poważaniem
Dokument podpisany elektronicznie przez:
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Przemysław Koperski
Podsekretarz Stanu
-- 2 of 2 --