Interpelacja nr 19726
Interpelacja w sprawie stosowania stanowiska Ministerstwa Finansów dotyczącego opodatkowania pomocy w zakresie zakwaterowania i wyżywienia obywateli Ukrainy
Zgłaszający:
•
Adresat:
Podatki i Finanse (75%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie stosowania stanowiska Ministerstwa Finansów dotyczącego opodatkowania pomocy w zakresie zakwaterowania i wyżywienia obywateli Ukrainy
Interpelacja nr 19726
do ministra finansów i gospodarki, ministra spraw wewnętrznych i administracji
w sprawie stosowania stanowiska Ministerstwa Finansów dotyczącego opodatkowania pomocy w zakresie zakwaterowania i wyżywienia obywateli Ukrainy
Zgłaszający: Ewa Szymanowska, Sławomir Ćwik, Norbert Pietrykowski
Data wpływu: 10-09-2026
Szanowni Panowie Ministrowie,
w związku z odpowiedzią ministra finansów z dnia 30 maja 2022 r. na interpelację poselską nr 33417, dotyczącą opodatkowania podatkiem od towarów i usług pomocy w zakresie zakwaterowania i wyżywienia udzielanej obywatelom Ukrainy, zwracam się o wyjaśnienie, w jaki sposób przedstawione wówczas stanowisko było stosowane w praktyce przez organy podatkowe oraz administrację publiczną.
W odpowiedzi na interpelację nr 33417 minister finansów wskazał, że świadczenie pieniężne, o którym mowa w art. 13 ust. 1 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa, nie stanowi wynagrodzenia za zakwaterowanie i wyżywienie uchodźców i nie podlega VAT.
Minister finansów wyjaśnił również, że otrzymywane świadczenie ma charakter wtórny wobec nieodpłatnych czynności wykonywanych na rzecz obywateli Ukrainy, a jego wysokość nie pozostaje w zależności od wykonanej usługi. Wskazano, że świadczenie ma jedynie rekompensować część kosztów poniesionych przez udzielającego pomocy. Jednocześnie zaznaczono, że w przypadku przedsiębiorców ocena, czy wykonywane czynności mogą zostać uznane za świadczenia nieodpłatne, zależy od konkretnego przypadku.
Z punktu widzenia przedsiębiorców istotne jest więc jednoznaczne ustalenie, jakie znaczenie dla późniejszej oceny podatkowej miało stanowisko przedstawione przez Ministerstwo Finansów w 2022 r., a także czy przedsiębiorcy mogli na jego podstawie racjonalnie zakładać określony sposób traktowania podatkowego realizowanej pomocy.
Wątpliwości wymagają również sytuacje, w których przedsiębiorca wykonywał świadczenia na rzecz obywateli Ukrainy w ramach współpracy z organami administracji publicznej, a nie w ramach świadczenia z art. 13 ustawy pomocowej. Konieczne jest bowiem jasne rozróżnienie tych dwóch mechanizmów oraz wskazanie, jakie zasady podatkowe miały zastosowanie do każdego z nich.
Dobrym przykładem tego, jak problem systemowy przekłada się na sytuację konkretnego przedsiębiorcy, jest Hotel Mieszko w Gorzowie Wielkopolskim. Spółka wystawiała faktury ze stawką VAT 0%, które administracja wojewódzka przyjmowała i których w czasie realizacji zadania nie kwestionowała. Przedsiębiorca mógł zatem racjonalnie pozostawać w przekonaniu, że dokumentuje świadczenia w sposób zgodny z zasadami akceptowanymi przez organ państwa, który określił warunki współpracy i finansował pomoc.
Hotel Mieszko odpowiedział na apel o pilne udostępnienie miejsc dla uchodźców i wykonywał zadanie na warunkach ustalonych z administracją wojewódzką. Dopiero po upływie kilku lat organy skarbowe zakwestionowały sposób rozliczenia pomocy, który w okresie wykonywania zadania nie był podważany przez administrację wojewódzką. Według informacji przekazanych przez spółkę w toku postępowania egzekucyjnego doszło również do zajęcia środków na jej rachunku bankowym. Nie przesądzając wyniku indywidualnego postępowania, należy zapytać, czy środki mogące zagrozić płynności przedsiębiorstwa są konieczne i proporcjonalne, gdy zasadnicza kwestia prawna pozostaje nierozstrzygnięta.
Pytania do ministra finansów i gospodarki
1. Czy stanowisko przedstawione w odpowiedzi na interpelację nr 33417 z dnia 30 maja 2022 r., zgodnie z którym świadczenie z art. 13 ust. 1 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa, nie stanowi wynagrodzenia za zakwaterowanie i wyżywienie i nie podlega VAT, pozostaje aktualnym stanowiskiem Ministerstwa Finansów?
2. Czy stanowisko to dotyczyło wyłącznie świadczenia pieniężnego, o którym mowa w art. 13 ustawy pomocowej, czy też Ministerstwo Finansów odnosiło je również do innych form finansowania zakwaterowania i wyżywienia obywateli Ukrainy organizowanych przez administrację publiczną?
3. Jakie kryteria powinien stosować organ podatkowy przy ocenie konkretnego przypadku przedsiębiorcy zapewniającego obywatelom Ukrainy zakwaterowanie i wyżywienie, skoro w odpowiedzi z 30 maja 2022 r. minister finansów wskazał, że ocena charakteru świadczenia zależy od konkretnego przypadku?
4. Czy przy dokonywaniu takiej oceny znaczenie mają okoliczności wskazane przez Ministerstwo Finansów w odpowiedzi z 30 maja 2022 r., w szczególności brak zależności pomiędzy wysokością otrzymywanej kwoty a wykonanym świadczeniem, kosztowy charakter świadczenia oraz szczególne okoliczności, w jakich udzielano pomocy obywatelom Ukrainy?
5. Czy Ministerstwo Finansów przekazywało wojewodom, urzędom wojewódzkim lub organom Krajowej Administracji Skarbowej informacje dotyczące stanowiska przedstawionego w odpowiedzi na interpelację nr 33417?
6. Czy organy podatkowe, prowadząc postępowania dotyczące przedsiębiorców zapewniających zakwaterowanie i wyżywienie obywatelom Ukrainy, uwzględniały stanowisko Ministerstwa Finansów przedstawione w odpowiedzi z 30 maja 2022 r.?
7. Czy Ministerstwo Finansów posiada informacje o przypadkach, w których przedsiębiorca, działając w ramach pomocy organizowanej przez administrację publiczną, zastosował sposób rozliczenia podatkowego zgodny z informacjami lub praktyką przedstawianą mu przez administrację, a następnie został zobowiązany do zapłaty VAT?
8. Czy Ministerstwo Finansów podejmowało działania w celu zapewnienia jednolitego stosowania przepisów dotyczących VAT przez organy podatkowe w odniesieniu do przedsiębiorców uczestniczących w systemie pomocy obywatelom Ukrainy?
Pytania do ministra spraw wewnętrznych i administracji
1. Jakie informacje, wytyczne lub zalecenia dotyczące skutków podatkowych organizowania zakwaterowania i wyżywienia obywateli Ukrainy były przekazywane wojewodom i urzędom wojewódzkim w 2022 r.?
2. Czy Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji konsultowało z Ministerstwem Finansów sposób rozliczania świadczeń wypłacanych przedsiębiorcom za zapewnienie zakwaterowania i wyżywienia obywatelom Ukrainy?
3. Czy wojewodowie otrzymywali informacje o stanowisku ministra finansów zawartym w odpowiedzi na interpelację nr 33417, zgodnie z którym świadczenie z art. 13 ustawy pomocowej nie stanowi wynagrodzenia za zakwaterowanie i wyżywienie oraz nie podlega VAT?
4. Czy ministerstwo posiada informacje o przypadkach, w których przedsiębiorcy realizujący pomoc na podstawie umów lub ustaleń z wojewodami zostali następnie zobowiązani do zapłaty VAT od otrzymanych środków?
Zwracam się o udzielenie odpowiedzi na powyższe pytania, w szczególności o wyjaśnienie, czy stanowisko Ministerstwa Finansów przedstawione w maju 2022 r. było następnie konsekwentnie stosowane przez administrację publiczną i organy podatkowe.
Z poważaniem
Ewa Szymanowska
Posłanka na Sejm RP
Interpelacja nr 19726
do ministra finansów i gospodarki, ministra spraw wewnętrznych i administracji
w sprawie stosowania stanowiska Ministerstwa Finansów dotyczącego opodatkowania pomocy w zakresie zakwaterowania i wyżywienia obywateli Ukrainy
Zgłaszający: Ewa Szymanowska, Sławomir Ćwik, Norbert Pietrykowski
Data wpływu: 10-09-2026
Szanowni Panowie Ministrowie,
w związku z odpowiedzią ministra finansów z dnia 30 maja 2022 r. na interpelację poselską nr 33417, dotyczącą opodatkowania podatkiem od towarów i usług pomocy w zakresie zakwaterowania i wyżywienia udzielanej obywatelom Ukrainy, zwracam się o wyjaśnienie, w jaki sposób przedstawione wówczas stanowisko było stosowane w praktyce przez organy podatkowe oraz administrację publiczną.
W odpowiedzi na interpelację nr 33417 minister finansów wskazał, że świadczenie pieniężne, o którym mowa w art. 13 ust. 1 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa, nie stanowi wynagrodzenia za zakwaterowanie i wyżywienie uchodźców i nie podlega VAT.
Minister finansów wyjaśnił również, że otrzymywane świadczenie ma charakter wtórny wobec nieodpłatnych czynności wykonywanych na rzecz obywateli Ukrainy, a jego wysokość nie pozostaje w zależności od wykonanej usługi. Wskazano, że świadczenie ma jedynie rekompensować część kosztów poniesionych przez udzielającego pomocy. Jednocześnie zaznaczono, że w przypadku przedsiębiorców ocena, czy wykonywane czynności mogą zostać uznane za świadczenia nieodpłatne, zależy od konkretnego przypadku.
Z punktu widzenia przedsiębiorców istotne jest więc jednoznaczne ustalenie, jakie znaczenie dla późniejszej oceny podatkowej miało stanowisko przedstawione przez Ministerstwo Finansów w 2022 r., a także czy przedsiębiorcy mogli na jego podstawie racjonalnie zakładać określony sposób traktowania podatkowego realizowanej pomocy.
Wątpliwości wymagają również sytuacje, w których przedsiębiorca wykonywał świadczenia na rzecz obywateli Ukrainy w ramach współpracy z organami administracji publicznej, a nie w ramach świadczenia z art. 13 ustawy pomocowej. Konieczne jest bowiem jasne rozróżnienie tych dwóch mechanizmów oraz wskazanie, jakie zasady podatkowe miały zastosowanie do każdego z nich.
Dobrym przykładem tego, jak problem systemowy przekłada się na sytuację konkretnego przedsiębiorcy, jest Hotel Mieszko w Gorzowie Wielkopolskim. Spółka wystawiała faktury ze stawką VAT 0%, które administracja wojewódzka przyjmowała i których w czasie realizacji zadania nie kwestionowała. Przedsiębiorca mógł zatem racjonalnie pozostawać w przekonaniu, że dokumentuje świadczenia w sposób zgodny z zasadami akceptowanymi przez organ państwa, który określił warunki współpracy i finansował pomoc.
Hotel Mieszko odpowiedział na apel o pilne udostępnienie miejsc dla uchodźców i wykonywał zadanie na warunkach ustalonych z administracją wojewódzką. Dopiero po upływie kilku lat organy skarbowe zakwestionowały sposób rozliczenia pomocy, który w okresie wykonywania zadania nie był podważany przez administrację wojewódzką. Według informacji przekazanych przez spółkę w toku postępowania egzekucyjnego doszło również do zajęcia środków na jej rachunku bankowym. Nie przesądzając wyniku indywidualnego postępowania, należy zapytać, czy środki mogące zagrozić płynności przedsiębiorstwa są konieczne i proporcjonalne, gdy zasadnicza kwestia prawna pozostaje nierozstrzygnięta.
Pytania do ministra finansów i gospodarki
1. Czy stanowisko przedstawione w odpowiedzi na interpelację nr 33417 z dnia 30 maja 2022 r., zgodnie z którym świadczenie z art. 13 ust. 1 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa, nie stanowi wynagrodzenia za zakwaterowanie i wyżywienie i nie podlega VAT, pozostaje aktualnym stanowiskiem Ministerstwa Finansów?
2. Czy stanowisko to dotyczyło wyłącznie świadczenia pieniężnego, o którym mowa w art. 13 ustawy pomocowej, czy też Ministerstwo Finansów odnosiło je również do innych form finansowania zakwaterowania i wyżywienia obywateli Ukrainy organizowanych przez administrację publiczną?
3. Jakie kryteria powinien stosować organ podatkowy przy ocenie konkretnego przypadku przedsiębiorcy zapewniającego obywatelom Ukrainy zakwaterowanie i wyżywienie, skoro w odpowiedzi z 30 maja 2022 r. minister finansów wskazał, że ocena charakteru świadczenia zależy od konkretnego przypadku?
4. Czy przy dokonywaniu takiej oceny znaczenie mają okoliczności wskazane przez Ministerstwo Finansów w odpowiedzi z 30 maja 2022 r., w szczególności brak zależności pomiędzy wysokością otrzymywanej kwoty a wykonanym świadczeniem, kosztowy charakter świadczenia oraz szczególne okoliczności, w jakich udzielano pomocy obywatelom Ukrainy?
5. Czy Ministerstwo Finansów przekazywało wojewodom, urzędom wojewódzkim lub organom Krajowej Administracji Skarbowej informacje dotyczące stanowiska przedstawionego w odpowiedzi na interpelację nr 33417?
6. Czy organy podatkowe, prowadząc postępowania dotyczące przedsiębiorców zapewniających zakwaterowanie i wyżywienie obywatelom Ukrainy, uwzględniały stanowisko Ministerstwa Finansów przedstawione w odpowiedzi z 30 maja 2022 r.?
7. Czy Ministerstwo Finansów posiada informacje o przypadkach, w których przedsiębiorca, działając w ramach pomocy organizowanej przez administrację publiczną, zastosował sposób rozliczenia podatkowego zgodny z informacjami lub praktyką przedstawianą mu przez administrację, a następnie został zobowiązany do zapłaty VAT?
8. Czy Ministerstwo Finansów podejmowało działania w celu zapewnienia jednolitego stosowania przepisów dotyczących VAT przez organy podatkowe w odniesieniu do przedsiębiorców uczestniczących w systemie pomocy obywatelom Ukrainy?
Pytania do ministra spraw wewnętrznych i administracji
1. Jakie informacje, wytyczne lub zalecenia dotyczące skutków podatkowych organizowania zakwaterowania i wyżywienia obywateli Ukrainy były przekazywane wojewodom i urzędom wojewódzkim w 2022 r.?
2. Czy Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji konsultowało z Ministerstwem Finansów sposób rozliczania świadczeń wypłacanych przedsiębiorcom za zapewnienie zakwaterowania i wyżywienia obywatelom Ukrainy?
3. Czy wojewodowie otrzymywali informacje o stanowisku ministra finansów zawartym w odpowiedzi na interpelację nr 33417, zgodnie z którym świadczenie z art. 13 ustawy pomocowej nie stanowi wynagrodzenia za zakwaterowanie i wyżywienie oraz nie podlega VAT?
4. Czy ministerstwo posiada informacje o przypadkach, w których przedsiębiorcy realizujący pomoc na podstawie umów lub ustaleń z wojewodami zostali następnie zobowiązani do zapłaty VAT od otrzymanych środków?
Zwracam się o udzielenie odpowiedzi na powyższe pytania, w szczególności o wyjaśnienie, czy stanowisko Ministerstwa Finansów przedstawione w maju 2022 r. było następnie konsekwentnie stosowane przez administrację publiczną i organy podatkowe.
Z poważaniem
Ewa Szymanowska
Posłanka na Sejm RP
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Maciej Duszczyk
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
30%
Konkretność
70%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
12
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
4.5 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (12)
Treść oficjalnej odpowiedzi rządowej (dokument urzędowy)
2929 znaków
Odpowiedź na interpelację w sprawie stosowania stanowiska Ministerstwa Finansów dotyczącego opodatkowania pomocy w zakresie zakwaterowania i wyżywienia obywateli Ukrainy
Odpowiedź na interpelację nr 19726
w sprawie stosowania stanowiska Ministerstwa Finansów dotyczącego opodatkowania pomocy w zakresie zakwaterowania i wyżywienia obywateli Ukrainy
Odpowiadający: podsekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Maciej Duszczyk
Warszawa, 30-09-2026
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację numer 19726 Pani Poseł Ewy Szymanowskiej, Pana Posła Sławomira Ćwika oraz Pana Posła Norberta Pietrykowskiego w sprawie stosowania stanowiska Ministerstwa Finansów dotyczącego opodatkowania pomocy w zakresie zakwaterowania i wyżywienia obywateli Ukrainy, uprzejmie przedstawiam następujące informacje pozostające w zakresie właściwości Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji.
Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji (MSWiA) pozostawało w stałej współpracy z Ministerstwem Finansów zarówno na etapie prac legislacyjnych nad ustawą z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa[1], jak i podczas jej późniejszych nowelizacji.
Rola MSWiA polegała głównie na koordynowaniu w imieniu Rady Ministrów całego procesu legislacyjnego, jednak proponowanie poszczególnych rozwiązań należało do każdego resortu, zgodnie z jego właściwością kompetencyjną i przepisami ustawy z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej[2].
W związku z powyższym należy wskazać, że wszelkie zagadnienia dotyczące stosowania przepisów z zakresu podatku od towarów i usług (VAT), prowadzenia postępowań podatkowych czy realizowania czynności kontrolnych pozostają w kompetencji ministra właściwego do spraw finansów publicznych, do którego również została skierowana przedmiotowa interpelacja, oraz podległej mu Krajowej Administracji Skarbowej.
Pragnę podkreślić, że Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji dostrzega kluczową rolę sektora prywatnego i przedsiębiorców w reagowaniu na sytuacje kryzysowe związane z pomocą obywatelom Ukrainy i wysoce ceni ich zaangażowanie. Niemniej za stabilność, jasność i jednoznaczność przepisów podatkowych odpowiada, jak już wskazano, minister właściwy do spraw finansów publicznych. W przypadku niejasności dotyczących interpretacji i stosowania przepisów podatkowych właściwym organem do ich wyjaśnienia jest zatem Minister Finansów i Gospodarki.
Należy również wskazać, że każda sprawa dotycząca kwestii podatkowych związanych z pomocą obywatelom Ukrainy, która wpływała do MSWiA, była niezwłocznie przekazywana do Ministerstwa Finansów, jako resortu właściwego do zajęcia stanowiska w tym zakresie.
Z poważaniem
z up. Maciej Duszczyk
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji
[1] Dz. U. z 2025 r. poz. 337, z późn. zm.
[2] Dz. U. z 2026 r. poz. 1226
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
7790 znaków
tel.: +48 22 694 55 55 ul. Świętokrzyska 12
fax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/4
Warszawa, 5 października 2026 roku
Sprawa: Interpelacja nr 19726
Znak sprawy: PT1.054.55.2026
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w nawiązaniu do interpelacji nr 19726 poseł Ewy Szymanowskiej oraz posłów
Sławomira Ćwika i Norberta Pietrykowskiego w sprawie stosowania stanowiska
Ministerstwa Finansów dotyczącego opodatkowania pomocy w zakresie
zakwaterowania i wyżywienia obywateli Ukrainy, przedstawiam następujące
wyjaśnienia.
Środki finansowe otrzymywane z tytułu pomocy w zakresie zakwaterowania
i wyżywienia udzielanej uchodźcom z Ukrainy, zapewnianej przez przedsiębiorców,
ale również przez obywateli, a finansowanej ze środków budżetu państwa,
były wypłacane na podstawie przepisów ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy
obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
1, zwanej dalej „ustawą o pomocy”. Ustawa ta przewidywała różne rodzaje takich
świadczeń finansowych, przyznawanych na podstawie różnych przepisów tej
ustawy i na różnych warunkach.
Z ogólnych zasad systemu podatku od towarów i usług (VAT) wynika,
że opodatkowaniu tym podatkiem podlegają co do zasady czynności odpłatne,
co oznacza konieczność wystąpienia zależności pomiędzy wykonanymi
czynnościami a otrzymanym w zamian wynagrodzeniem2. W przypadku,
1 Dz. U. z 2025 r. poz. 337, z późn. zm.
2 Art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2026 r. poz.
1263 i 1270) – dalej: ustawa o VAT.
-- 1 of 4 --
2/4
gdy korelacja pomiędzy wykonanymi czynnościami a otrzymanym finansowaniem
nie występuje, dana czynność nie podlega opodatkowaniu VAT.
Co istotne, opodatkowanie VAT danej czynności determinuje odpłatność
(wystąpienie wynagrodzenia), a nie osiągnięcie zysku. Generowanie marży
czy zysku nie jest wymagane do powstania obowiązku podatkowego
w podatku VAT.
Dodatkowo, aby czynność odpłatna podlegała opodatkowaniu musi ona zostać
wykonana przez podatnika działającego w tym charakterze (tj. w ramach
prowadzonej przez niego działalności gospodarczej3).
Ocena każdej czynności pod kątem uznania jej za odpłatną, czyli podlegającą
opodatkowaniu VAT, powinna być dokonywana indywidualnie, na podstawie
całokształtu towarzyszących jej okoliczności faktycznych i prawnych.
Przykładowo można wskazać, że w przypadku czynności wykonywanych
na podstawie umów zawieranych przez przedsiębiorców z jednostkami samorządu
terytorialnego zlecającymi zapewnienie zakwaterowania dla obywateli Ukrainy
za określonym wynagrodzeniem, czynności takie należy uznać co do zasady
za opodatkowane VAT. Takie przypadki regulowane były art. 12 ustawy o pomocy
obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego
państwa. Świadczenia wypłacane udzielającym pomocy uchodźcom ukraińskim
przykładowo na podstawie art. 13 ww. ustawy miały zupełnie inny charakter
i są odmiennie traktowane na gruncie przepisów dotyczących VAT.
Traktowanie na gruncie VAT różnych form finansowania wypłacanego
na podstawie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem
zbrojnym na terytorium tego państwa, w tym w zakresie uznania otrzymanych
środków finansowych za wynagrodzenie za zlecone i wykonane czynności, powinno
być zatem oceniane, jak już wskazano, na podstawie analizy całokształtu
warunków i zasad ich udzielania.
Wskazana w wystąpieniu interpelacja posła Grzegorza Gaży nr 33417 z 12 maja
2022 r. dotyczyła wyłącznie kwestii traktowania na gruncie VAT środków
finansowych otrzymywanych na podstawie art. 13 ustawy o pomocy.
W odpowiedzi na tę interpelacje wskazano, że świadczenie wypłacane na
podstawie art. 13 ust. 1 ustawy o pomocy nie stanowi wynagrodzenia za
zakwaterowanie i wyżywienie obywateli Ukrainy. Otrzymane świadczenie ma
charakter wtórny do czynności realizowanych nieodpłatnie na rzecz obywateli
Ukrainy, nie występuje zatem zależność pomiędzy wykonanymi na rzecz
uchodźców czynnościami a wysokością otrzymywanej kwoty świadczenia.
Przyznane świadczenie ma jedynie zrekompensować udzielającemu pomocy część
kosztów związanych z poniesionymi wydatkami, a okoliczności, w jakich dochodzi
do czynności zakwaterowania i wyżywienia dla uchodźców z Ukrainy różnią się od
tych, w jakich zwykle prowadzi się tego typu działalność.
3 Art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o VAT.
-- 2 of 4 --
3/4
W efekcie omawiane świadczenie nie podlega opodatkowaniu VAT.
Przedstawione w odpowiedzi na ww. interpelację stanowisko w zakresie
traktowania na gruncie VAT świadczenia otrzymywanego na podstawie art. 13
ustawy o pomocy pozostaje aktualne.
Jednocześnie w ww. odpowiedzi na interpelację nr 33417 zasygnalizowano
kwestię ewentualnego uznania realizowanych przez przedsiębiorców czynności
za wykonane nieodpłatnie, co w niektórych sytuacjach może również na gruncie
VAT oznaczać ich opodatkowanie.
Ocena tego, czy przedsiębiorcy zapewniający uchodźcom zakwaterowanie
i wyżywienie powinni traktować wykonywane usługi jako świadczenia nieodpłatne
i opodatkowane VAT, jest uzależniona od konkretnego przypadku i powinna być
dokonywana przy analizie całokształtu towarzyszących mu okoliczności
faktycznych i prawnych, pośród których można przykładowo wskazać status
podatnika w VAT, czy związek z działalnością gospodarczą prowadzoną przez
udzielającego takiej pomocy.
Najlepszym sposobem na uzyskanie przez podatników pewności
co do opodatkowania VAT konkretnej czynności jest wystąpienie do Dyrektora
Krajowej Informacji Skarbowej o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów
prawa podatkowego. Zasady dotyczące wydawania interpretacji indywidualnych
zostały uregulowane w art. 14b – 14s ustawy Ordynacja podatkowa4. Interpretacje
takie dają podatnikom pewność co do prawidłowości sposobu rozliczenia ww.
transakcji oraz ochronę prawną, o której mowa w art. 14k - 14m ustawy Ordynacja
podatkowa.
Udzielona 30 maja 2022 r. odpowiedź na interpelację jest zamieszczona na stronie
internetowej Sejmu, jak również w systemie Informacji Celno-Skarbowej EUREKA5,
a więc jest powszechnie dostępna.
Organy Krajowej Administracji Skarbowej prowadząc swoje działania, w tym
działania kontrolne, stosują się do zasad nakreślonych przepisami prawa
i weryfikują daną sytuację faktyczną w świetle przepisów merytorycznych. Skoro
zatem zasady opodatkowania omawianych świadczeń opisane w odpowiedzi
udzielonej 30 maja 2022 r. wynikają z zasad systemu VAT, organy KAS powinny
stosować te zasady również w zakresie zagadnienia objętego niniejszą interpelacją.
Końcowo podkreślić należy, że wskazane na wstępie polskie przepisy w zakresie
VAT, mające zastosowanie do oceny skutków prawnopodatkowych omawianego
4 Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2026 r. poz. 622, z późn. zm.).
5 System Informacji Celno-Skarbowej EUREKA – kompleksowy zbiór informacji podatkowych i celnych,
wytworzonych przez jednostki resortu finansów lub przez nie wykorzystywanych. Zawiera m.in.
interpretacje indywidualne i ogólne, wiążące informacje, objaśnienia podatkowe, pisma i materiały
informacyjne, odpowiedzi na interpelacje, odpowiedzi na zapytania mediów oraz wybrane orzeczenia
sądów.
-- 3 of 4 --
4/4
zagadnienia, pozostają w zgodzie z przepisami unijnymi, w tym przede wszystkim
dyrektywą VAT6, jak również orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości Unii
Europejskiej (TSUE).
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów i Gospodarki
Jarosław Neneman
Podsekretarz Stanu
w Ministerstwie Finansów
6 Dyrektywa 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku
od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L 347 z 11.12.2006, str. 1, z późn. zm.).
-- 4 of 4 --
fax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/4
Warszawa, 5 października 2026 roku
Sprawa: Interpelacja nr 19726
Znak sprawy: PT1.054.55.2026
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w nawiązaniu do interpelacji nr 19726 poseł Ewy Szymanowskiej oraz posłów
Sławomira Ćwika i Norberta Pietrykowskiego w sprawie stosowania stanowiska
Ministerstwa Finansów dotyczącego opodatkowania pomocy w zakresie
zakwaterowania i wyżywienia obywateli Ukrainy, przedstawiam następujące
wyjaśnienia.
Środki finansowe otrzymywane z tytułu pomocy w zakresie zakwaterowania
i wyżywienia udzielanej uchodźcom z Ukrainy, zapewnianej przez przedsiębiorców,
ale również przez obywateli, a finansowanej ze środków budżetu państwa,
były wypłacane na podstawie przepisów ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy
obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
1, zwanej dalej „ustawą o pomocy”. Ustawa ta przewidywała różne rodzaje takich
świadczeń finansowych, przyznawanych na podstawie różnych przepisów tej
ustawy i na różnych warunkach.
Z ogólnych zasad systemu podatku od towarów i usług (VAT) wynika,
że opodatkowaniu tym podatkiem podlegają co do zasady czynności odpłatne,
co oznacza konieczność wystąpienia zależności pomiędzy wykonanymi
czynnościami a otrzymanym w zamian wynagrodzeniem2. W przypadku,
1 Dz. U. z 2025 r. poz. 337, z późn. zm.
2 Art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2026 r. poz.
1263 i 1270) – dalej: ustawa o VAT.
-- 1 of 4 --
2/4
gdy korelacja pomiędzy wykonanymi czynnościami a otrzymanym finansowaniem
nie występuje, dana czynność nie podlega opodatkowaniu VAT.
Co istotne, opodatkowanie VAT danej czynności determinuje odpłatność
(wystąpienie wynagrodzenia), a nie osiągnięcie zysku. Generowanie marży
czy zysku nie jest wymagane do powstania obowiązku podatkowego
w podatku VAT.
Dodatkowo, aby czynność odpłatna podlegała opodatkowaniu musi ona zostać
wykonana przez podatnika działającego w tym charakterze (tj. w ramach
prowadzonej przez niego działalności gospodarczej3).
Ocena każdej czynności pod kątem uznania jej za odpłatną, czyli podlegającą
opodatkowaniu VAT, powinna być dokonywana indywidualnie, na podstawie
całokształtu towarzyszących jej okoliczności faktycznych i prawnych.
Przykładowo można wskazać, że w przypadku czynności wykonywanych
na podstawie umów zawieranych przez przedsiębiorców z jednostkami samorządu
terytorialnego zlecającymi zapewnienie zakwaterowania dla obywateli Ukrainy
za określonym wynagrodzeniem, czynności takie należy uznać co do zasady
za opodatkowane VAT. Takie przypadki regulowane były art. 12 ustawy o pomocy
obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego
państwa. Świadczenia wypłacane udzielającym pomocy uchodźcom ukraińskim
przykładowo na podstawie art. 13 ww. ustawy miały zupełnie inny charakter
i są odmiennie traktowane na gruncie przepisów dotyczących VAT.
Traktowanie na gruncie VAT różnych form finansowania wypłacanego
na podstawie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem
zbrojnym na terytorium tego państwa, w tym w zakresie uznania otrzymanych
środków finansowych za wynagrodzenie za zlecone i wykonane czynności, powinno
być zatem oceniane, jak już wskazano, na podstawie analizy całokształtu
warunków i zasad ich udzielania.
Wskazana w wystąpieniu interpelacja posła Grzegorza Gaży nr 33417 z 12 maja
2022 r. dotyczyła wyłącznie kwestii traktowania na gruncie VAT środków
finansowych otrzymywanych na podstawie art. 13 ustawy o pomocy.
W odpowiedzi na tę interpelacje wskazano, że świadczenie wypłacane na
podstawie art. 13 ust. 1 ustawy o pomocy nie stanowi wynagrodzenia za
zakwaterowanie i wyżywienie obywateli Ukrainy. Otrzymane świadczenie ma
charakter wtórny do czynności realizowanych nieodpłatnie na rzecz obywateli
Ukrainy, nie występuje zatem zależność pomiędzy wykonanymi na rzecz
uchodźców czynnościami a wysokością otrzymywanej kwoty świadczenia.
Przyznane świadczenie ma jedynie zrekompensować udzielającemu pomocy część
kosztów związanych z poniesionymi wydatkami, a okoliczności, w jakich dochodzi
do czynności zakwaterowania i wyżywienia dla uchodźców z Ukrainy różnią się od
tych, w jakich zwykle prowadzi się tego typu działalność.
3 Art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o VAT.
-- 2 of 4 --
3/4
W efekcie omawiane świadczenie nie podlega opodatkowaniu VAT.
Przedstawione w odpowiedzi na ww. interpelację stanowisko w zakresie
traktowania na gruncie VAT świadczenia otrzymywanego na podstawie art. 13
ustawy o pomocy pozostaje aktualne.
Jednocześnie w ww. odpowiedzi na interpelację nr 33417 zasygnalizowano
kwestię ewentualnego uznania realizowanych przez przedsiębiorców czynności
za wykonane nieodpłatnie, co w niektórych sytuacjach może również na gruncie
VAT oznaczać ich opodatkowanie.
Ocena tego, czy przedsiębiorcy zapewniający uchodźcom zakwaterowanie
i wyżywienie powinni traktować wykonywane usługi jako świadczenia nieodpłatne
i opodatkowane VAT, jest uzależniona od konkretnego przypadku i powinna być
dokonywana przy analizie całokształtu towarzyszących mu okoliczności
faktycznych i prawnych, pośród których można przykładowo wskazać status
podatnika w VAT, czy związek z działalnością gospodarczą prowadzoną przez
udzielającego takiej pomocy.
Najlepszym sposobem na uzyskanie przez podatników pewności
co do opodatkowania VAT konkretnej czynności jest wystąpienie do Dyrektora
Krajowej Informacji Skarbowej o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów
prawa podatkowego. Zasady dotyczące wydawania interpretacji indywidualnych
zostały uregulowane w art. 14b – 14s ustawy Ordynacja podatkowa4. Interpretacje
takie dają podatnikom pewność co do prawidłowości sposobu rozliczenia ww.
transakcji oraz ochronę prawną, o której mowa w art. 14k - 14m ustawy Ordynacja
podatkowa.
Udzielona 30 maja 2022 r. odpowiedź na interpelację jest zamieszczona na stronie
internetowej Sejmu, jak również w systemie Informacji Celno-Skarbowej EUREKA5,
a więc jest powszechnie dostępna.
Organy Krajowej Administracji Skarbowej prowadząc swoje działania, w tym
działania kontrolne, stosują się do zasad nakreślonych przepisami prawa
i weryfikują daną sytuację faktyczną w świetle przepisów merytorycznych. Skoro
zatem zasady opodatkowania omawianych świadczeń opisane w odpowiedzi
udzielonej 30 maja 2022 r. wynikają z zasad systemu VAT, organy KAS powinny
stosować te zasady również w zakresie zagadnienia objętego niniejszą interpelacją.
Końcowo podkreślić należy, że wskazane na wstępie polskie przepisy w zakresie
VAT, mające zastosowanie do oceny skutków prawnopodatkowych omawianego
4 Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2026 r. poz. 622, z późn. zm.).
5 System Informacji Celno-Skarbowej EUREKA – kompleksowy zbiór informacji podatkowych i celnych,
wytworzonych przez jednostki resortu finansów lub przez nie wykorzystywanych. Zawiera m.in.
interpretacje indywidualne i ogólne, wiążące informacje, objaśnienia podatkowe, pisma i materiały
informacyjne, odpowiedzi na interpelacje, odpowiedzi na zapytania mediów oraz wybrane orzeczenia
sądów.
-- 3 of 4 --
4/4
zagadnienia, pozostają w zgodzie z przepisami unijnymi, w tym przede wszystkim
dyrektywą VAT6, jak również orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości Unii
Europejskiej (TSUE).
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów i Gospodarki
Jarosław Neneman
Podsekretarz Stanu
w Ministerstwie Finansów
6 Dyrektywa 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku
od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L 347 z 11.12.2006, str. 1, z późn. zm.).
-- 4 of 4 --