Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi kancelaria@minrol.gov.pl
ul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Warszawa, 05 października 2026 r.
znak sprawy: DTS.aow.058.3.2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji nr 19691
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na pytania zamieszczone w interpelacji poselskiej nr 19691 Pana
Piotra Uruskiego, Posła na Sejm RP, w sprawie wyższej konieczności wsparcia
rolników, gospodarstw agroturystycznych oraz rozwoju przedsiębiorczości na
obszarach wiejskich powiatu leskiego w związku ze spadkiem ruchu turystycznego,
proszę o przyjęcie poniższych informacji.
1. Czy Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi analizuje wpływ spadku ruchu
turystycznego na dochody gospodarstw rolnych i agroturystycznych w powiecie
leskim?
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi nie posiada danych dotyczących dochodów
gospodarstw rolnych i agroturystycznych w powiecie leskim. W związku
z powyższym nie dokonuje analizy wpływ spadku ruchu turystycznego na ich
wysokość.
2. Czy Ministerstwo planuje uruchomienie dodatkowych instrumentów wsparcia dla
gospodarstw rolnych, które prowadzą agroturystykę lub inną działalność związaną
z obsługą ruchu turystycznego?

-- 1 of 15 --

Wsparcie udzielane rolnikom w ramach budżetu krajowego, tzw. pomoc krajowa,
udzielona jest na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie
szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji
Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Obecnie nie ma programów pomocowych
oraz nie są prowadzone prace nad nowymi programami pomocy umożliwiającymi
udzielenie wsparcia producentom rolnym prowadzącym gospodarstwa
agroturystyczne w związku ze spadkiem ruchu turystycznego.
Prace takie nie są także prowadzone w odniesieniu do wsparcia możliwego w ramach
Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023–2027 (PS WPR
2023-2027) z tym, że w ramach PS WPR takie wsparcie gospodarstw rolnych
prowadzących agroturystykę już jest dostępne w ramach podejścia LEADER, o czym
szerzej w dalszych częściach odpowiedzi.
Instrumenty wsparcia dostępne w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki
Rolnej na lata 2023–2027 mają charakter rozwojowy i inwestycyjny. Ich celem jest
m.in. wspieranie trwałego rozwoju gospodarstw rolnych, wzmacnianie ich
konkurencyjności, poprawa struktury dochodów poprzez inwestycje oraz wspieranie
dywersyfikacji działalności rolniczej, w tym rozwoju usług pozarolniczych na
obszarach wiejskich.
3. Czy możliwe jest zwiększenie dostępności środków na dywersyfikację działalności
gospodarstw rolnych na obszarach szczególnie uzależnionych od turystyki?
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi konsekwentnie podejmuje działania
ukierunkowane na wzmacnianie ekonomiczne rodzinnych gospodarstw rolnych oraz
tworzenie warunków do ich dalszego rozwoju, w tym poprzez wspieranie
dywersyfikacji źródeł dochodów i rozwoju przedsiębiorczości na obszarach wiejskich.
Działania te mają szczególne znaczenie na obszarach, na których możliwości
uzyskiwania dochodów są silnie uzależnione od specyfiki lokalnej gospodarki, w tym
od działalności turystycznej.
W ramach wdrażania Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata
2023–2027 Ministerstwo na bieżąco analizuje zarówno przebieg realizacji
poszczególnych instrumentów wsparcia, jak i zgłaszane potrzeby rolników oraz
mieszkańców obszarów wiejskich. W zależności od zidentyfikowanych potrzeb,
poziomu zainteresowania poszczególnymi formami wsparcia oraz dostępności

-- 2 of 15 --

środków finansowych podejmowane są działania zmierzające do jak najbardziej
efektywnego wykorzystania środków Planu, w tym – w uzasadnionych przypadkach
– poprzez dokonywanie odpowiednich realokacji.
Jednocześnie, równolegle z wdrażaniem PS WPR 2023–2027, prowadzone są prace
programowe dotyczące kształtu i założeń przyszłej perspektywy finansowej Unii
Europejskiej. Jednym z istotnych kierunków tych prac jest zapewnienie
odpowiednich warunków dla dalszego rozwoju obszarów wiejskich, w tym
wspierania przedsiębiorczości, dywersyfikacji działalności i tworzenia dodatkowych,
stabilnych źródeł dochodów dla rodzin rolniczych.
MRiRW będzie zatem nadal podejmowało działania służące jak najlepszemu
ukierunkowaniu dostępnych instrumentów i środków finansowych na potrzeby
rodzinnych gospodarstw rolnych i obszarów wiejskich, z uwzględnieniem możliwości
wynikających zarówno z obecnej, jak i przyszłej perspektywy finansowej UE.
Komisja Europejska zaproponowała w ramach wieloletnich ram finansowych (WRF)
na lata 2028-2034 uproszczenie struktury budżetu UE poprzez zmniejszenie działów
(z siedmiu do czterech):
Dział 1. Spójność gospodarcza, społeczna i terytorialna, rolnictwo, dobrobyt
obszarów wiejskich i morskich oraz bezpieczeństwo
Dział 2. Konkurencyjność, dobrobyt i bezpieczeństwo
Dział 3. Globalny wymiar Europy
Dział 4. Administracja
Najważniejsza zmiana dotyczy działu 1, który obejmuje m.in. spójność, Wspólną
Politykę Rolną, Wspólną Politykę Rybołówstwa, które dotychczas były ujęte
w dwóch osobnych działach WRF. W konsekwencji szereg programów
i komponentów WRF pogrupowano w jeden fundusz, który będzie wdrażany
w oparciu o Plany Partnerstwa Krajowego i Regionalnego (PPKR). Będzie
to dokument, w którym ma być ujęta nie tylko obecna polityka spójności, ale również
Wspólna Polityka Rolna oraz Wspólna Polityka Rybołówstwa. Dodatkowo
finansowanie PPKR ma obejmować również np. Społeczny Fundusz Klimatyczny.

-- 3 of 15 --

4. Czy Ministerstwo rozważa dodatkowe wsparcie dla gospodarstw prowadzących
sprzedaż bezpośrednią, rolniczy handel detaliczny oraz krótkie łańcuchy dostaw?
W dniu 1 października 2026 r. rozpoczął się nabór wniosków w ramach interwencji
I. 10.6.1 „Rozwój współpracy w ramach łańcucha wartości (dotacja)
– w gospodarstwie” z Planu Strategicznego WPR 2023-2027. Szczegółowe
informacje dotyczące ww. interwencji znajdują się w punkcie 8 C.
Resort rolnictwa podejmuje różne działania na rzecz wspierania rozwoju
gospodarstw rolnych produkujących żywność na rynki lokalne, wzmocnienia ich roli
i ekonomicznej stabilności, m.in. poprzez wdrażanie w przepisach prawa
żywnościowego ułatwień dotyczących produkcji i wprowadzania na rynek żywności
na małą i średnią skalę.
Aktualnie produkcja żywności w Polsce w gospodarstwach rolnych i jej
wprowadzanie na rynek, w zakresie „krótkich łańcuchów dostaw” (KŁD), zgodnie
z przepisami z zakresu bezpieczeństwa żywności, może odbywać się w ramach
następujących form działalności:
1) sprzedaż bezpośrednia,
2) dostawy bezpośrednie,
3) rolniczy handel detaliczny,
4) działalność marginalna, lokalna i ograniczona.
W zakresie kompetencji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi przepisy krajowe
dotyczące ww. KŁD były dotychczas wielokrotnie zmieniane i są na bieżąco
analizowane m.in. w przypadku zgłaszania wniosków i uwag ze strony krajowych
organizacji rolniczych, organizacji branżowych czy samych producentów, a także
w sytuacji wprowadzenia zmian przepisów Unii Europejskiej, na podstawie których
państwa członkowskie UE mają możliwość uregulowania warunków prowadzenia
takich działalności.
Aktualnie w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi prowadzone są prace
legislacyjne nad wprowadzeniem kolejnych ułatwień, ulepszeniem i aktualizacją
przepisów krajowych z zakresu bezpieczeństwa żywności odnoszących się do ww.
działalności: sprzedaż bezpośrednia i działalność marginalna, lokalna i ograniczona.

-- 4 of 15 --

Proponowane zmiany dostosowują obowiązujące przepisy do realiów
funkcjonowania producentów na rynku spożywczym i uwzględniają postulaty
producentów żywności działających w ramach KŁD.
Projekt rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi zmieniającego
rozporządzenie w sprawie wymagań weterynaryjnych przy produkcji produktów
pochodzenia zwierzęcego przeznaczonych do sprzedaży bezpośredniej został ujęty
w Wykazie prac legislacyjnych Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi pod numerem 345
oraz udostępniony na stronie internetowej Rządowego Centrum Legislacji.
Natomiast projekt rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi zmieniającego
rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków uznania działalności
marginalnej, lokalnej i ograniczonej został ujęty w Wykazie prac legislacyjnych
Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi pod nr 328 i również został udostępniony
na stronie internetowej Rządowego Centrum Legislacji.
Należy podkreślić, że ww. projekty rozporządzeń zawierają przepisy techniczne,
w związku z tym będą podlegały notyfikacji Komisji Europejskiej i innym państwom
członkowskim UE, które będą mogły zgłaszać do nich uwagi i komentarze.
W związku z powyższym ostateczne brzmienie nowelizowanych przepisów może
różnić się od pierwotnie zaproponowanych.
W Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi prowadzone są prace nad
przygotowaniem nowego instrumentu wsparcia w ramach PS WPR 2023–2027.
Celem planowanej interwencji jest zwiększenie odporności gospodarstw rolnych
na ryzyka związane ze zmianami klimatycznymi, wzrostem kosztów energii oraz
sytuacją rynkową.
Komitet Monitorujący PS WPR przyjął uchwałę1 przewidującą wprowadzenie
interwencji I.10.16 „Inwestycje wspierające odporność gospodarstw rolnych”.
W ramach tej interwencji planowane jest uruchomienie kilku zakresów wsparcia.
Jednym z nich jest dofinansowanie przedsięwzięć związanych z dywersyfikacją
źródeł dochodów gospodarstw rolnych oraz rozwojem lokalnych kanałów sprzedaży.
W ramach tego zakresu przewiduje się możliwość dofinansowania zakupu
automatów do sprzedaży produktów pochodzących z własnego gospodarstwa.
1 Uchwała Nr 159 Komitetu Monitorującego Plan Strategiczny dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata
2023-2027 z 27 sierpnia 2026 r.

-- 5 of 15 --

5. Czy w ramach dostępnych programów możliwe jest zwiększenie wsparcia dla
lokalnego przetwórstwa produktów rolnych, w szczególności małych i rodzinnych
przetwórni?
Poza obecnie trwającym naborem dla tzw. małego przetwórstwa, wsparcie dla
sektora mikro- małych i średnich przedsiębiorstw, w tym firm rodzinnych, było
przedmiotem naboru, który został przeprowadzony we wrześniu br. Alokacja
przewidziana na sfinansowanie naboru wynosiła 624 mln złotych. Wsparcie
dotyczyło modernizacji zakładów przetwórstwa rolno-spożywczego lub
wprowadzania do obrotu produktów rolnych (obszar A). Ponadto, w ramach obszaru
B pomoc skierowana była na inwestycje w zakresie przetwarzania i wprowadzania do
obrotu produktów ekologicznych.
Stąd, MRiRW dostrzega szczególne znaczenie lokalnego przetwórstwa dla
wzmacniania pozycji ekonomicznej rodzinnych gospodarstw rolnych, ponieważ
umożliwia ono zwiększanie wartości dodanej produktów rolnych, tworzenie
dodatkowych źródeł dochodów oraz skracanie łańcuchów dostaw. Dlatego też
Ministerstwo dąży do jak najlepszego wykorzystania dostępnych instrumentów
wsparcia, tak aby sprzyjały one rozwojowi gospodarstw oraz przedsiębiorczości
na obszarach wiejskich.
Potrzeby w tym zakresie będą również brane pod uwagę przy kształtowaniu
rozwiązań dotyczących przyszłego wsparcia w perspektywie finansowej na lata
2028-2034, tak aby tworzyć możliwie korzystne warunki dla rozwoju lokalnego
przetwórstwa i zwiększania udziału rodzinnych gospodarstw rolnych w wartości
wytwarzanych produktów.
6. Czy Ministerstwo planuje działania promujące połączenie turystyki wiejskiej z lokalną
produkcją żywności, tak aby zwiększyć dochody gospodarstw rolnych i lokalnych
producentów?
Sukces polskiego rolnictwa, przetwórstwa i handlu w dużej mierze jest możliwy dzięki
systematycznie i skutecznie prowadzonym działaniom informacyjno-promocyjnym
realizowanym zarówno w kraju, jak i zagranicą. Stąd jednym z priorytetowych zadań
resortu rolnictwa jest budowanie marki polskiej żywności wysokiej jakości, w tym
regionalnej, tradycyjnej i ekologicznej, na krajowych, europejskich i światowych
rynkach zbytu.

-- 6 of 15 --

Działania promocyjnie prowadzone przez MRiRW na rynku krajowym mają
na uwadze intensyfikację zainteresowania konsumentów krajowymi produktami
rolno-spożywczymi i obierają sobie za cel zwiększanie rozpoznawalności i budowanie
silnej marki polskich produktów żywnościowych. Pod jednym parasolowym hasłem
„Kupuj świadomie” prowadzone są działania informacyjno-edukacyjne dotyczące
m.in. oznaczenia PRODUKT POLSKI, rolnictwa ekologicznego, znaku Poznaj Dobrą
Żywność oraz unijnych znaków jakości: Chroniona Nazwa Pochodzenia, Chronione
Oznaczenie Geograficzne i Gwarantowana Tradycyjna Specjalność.
Równolegle Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi od lat prowadziło kampanię
promocyjną, która pokazywała polską wieś jako atrakcyjne miejsce turystyczne, oraz
zachęcała rolników do rozwijania działalności w zakresie agroturystyki i turystyki
wiejskiej. Kampania zwracała uwagę na bogatą ofertę polskiej wsi, podkreślała jej
walory krajobrazowe, kulturowe i kulinarne. Kreowała wizerunek obszarów wiejskich
jako turystycznego rynku oferującego zróżnicowane i całoroczne atrakcje. Budowała
wśród odbiorców świadomość, że polska wieś to idealny wybór dla wszystkich,
którzy cenią sobie kontakt z naturą. Celem kampanii w obszarze komunikacji do
ogółu społeczeństwa było zwiększenie zainteresowania Polaków odpoczynkiem na
wsi, zdefiniowanie agroturystyki jako odpoczynku blisko pięknej natury, podczas
którego można „przeżyć i doświadczać” zgodnie ze swoimi oczekiwaniami oraz
wzrost zainteresowania ofertą po sezonie wysokim (jesienią i zimą). W komunikacji
do rolników zachęcaliśmy do podjęcia decyzji o założeniu agroturystyki w swoim
gospodarstwie, o poszerzeniu zakresu działalności agroturystyki oraz zwracaliśmy
uwagę na większą spójność społeczną na wsi i odradzanie się lokalnych tradycji (np.
rzemiosło, kuchnia regionalna).
Ponadto w 2026 r. Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi było współorganizatorem
wydarzenia w Kielcach pn. Targi Turystyki Wiejskiej i Aktywnego Wypoczynku
AGRO & Active TRAVEL. Oprócz zaprezentowania zróżnicowanej oferty turystyki
wiejskiej, wydarzenie było również okazją do promocji dziedzictwa kulturowego
regionów, lokalnych tradycji, sztuki oraz produktów regionalnych i kulinarnych,
ukazujących potencjał polskiej wsi jako miejsca rozwoju społecznego, gospodarczego
i turystycznego.

-- 7 of 15 --

7. Czy możliwe jest stworzenie specjalnego programu lub naboru skierowanego
do gospodarstw z terenów górskich i podgórskich, których dochody są szczególnie
zależne od sezonowego ruchu turystycznego?
W ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023–2027 co
do zasady nie przewidziano odrębnego instrumentu wsparcia dedykowanego
wyłącznie gospodarstwom położonym na terenach górskich i podgórskich, w
szczególności ze względu na ich zależność od sezonowego ruchu turystycznego.
Nie oznacza to jednak, że gospodarstwa z tych terenów pozostają poza systemem
wsparcia. Rolnicy oraz mieszkańcy obszarów wiejskich z terenów górskich i
podgórskich mogą korzystać z szeregu instrumentów PS WPR 2023–2027, zgodnie z
warunkami określonymi dla poszczególnych interwencji i prowadzonych naborów
wniosków. Instrumenty te służą m.in. wzmacnianiu dochodów gospodarstw,
poprawie ich konkurencyjności, wspieraniu inwestycji oraz rozwojowi działalności na
obszarach wiejskich.
Informacje o aktualnie dostępnych możliwościach wsparcia i terminach naborów są
publikowane w harmonogramie naborów wniosków w ramach PS WPR 2023–2027
https://www.gov.pl/web/arimr/harmonogram-naborow-wnioskow-ps-wpr-na-lata-
2023-2027. MRiRW dąży do tego, aby dostępne instrumenty pozwalały odpowiadać
na zróżnicowane potrzeby rodzinnych gospodarstw rolnych i mieszkańców obszarów
wiejskich, w tym również tych prowadzących działalność w szczególnych warunkach
terenów górskich i podgórskich.
8. Jakie środki z Planu Strategicznego WPR 2023–2027 mogą obecnie zostać
wykorzystane przez mieszkańców powiatu leskiego na rozwój agroturystyki,
przetwórstwa, sprzedaży bezpośredniej i działalności pozarolniczej?
A. Możliwości wsparcia działalności związanej z turystyką wiejską przewidziano
w ramach interwencji LEADER/Rozwój Lokalny Kierowany przez
Społeczność. Wsparcie może obejmować podejmowanie i rozwijanie
pozarolniczej działalności gospodarczej, a także rozwój pozarolniczych
funkcji małych gospodarstw rolnych, w tym tworzenie lub rozwijanie
gospodarstw agroturystycznych.
W przypadku podejmowania pozarolniczej działalności gospodarczej przez
osoby fizyczne oraz tworzenia gospodarstw agroturystycznych wsparcie

-- 8 of 15 --

może być udzielane w formie ryczałtu do wysokości 150 tys. zł. W
przypadku rozwijania pozarolniczej działalności gospodarczej oraz rozwoju
gospodarstw agroturystycznych pomoc może mieć formę refundacji kosztów
kwalifikowalnych do wysokości 500 tys. zł. Intensywność wsparcia może
wynosić do 65% kosztów kwalifikowalnych, a w przypadku operacji
dotyczących rozwoju pozarolniczych funkcji małych gospodarstw rolnych –
do 85% kosztów kwalifikowalnych.
Zakres wsparcia dostępnego na danym obszarze oraz wysokość pomocy
na poszczególne operacje zależą od potrzeb zdiagnozowanych przez lokalną
społeczność i zapisów właściwej Lokalnej Strategii Rozwoju. Informacje
dotyczące naborów ogłaszanych przez poszczególne lokalne grupy działania
publikowane są na stronach internetowych samorządów województw.
B. Ponadto w ramach PS WPR 2023–2027 realizowana jest interwencja I.10.10
„Infrastruktura na obszarach wiejskich oraz wdrożenie koncepcji
inteligentnych wsi”, obejmująca m.in. Obszar B „Inteligentna wieś”. Wsparcie
w tym zakresie dotyczy inwestycji infrastrukturalnych odpowiadających na
zdiagnozowane potrzeby społeczności lokalnych i wykorzystujących
nowoczesne technologie oraz innowacyjne rozwiązania.
Realizowane przedsięwzięcia mogą służyć w szczególności poprawie jakości
życia mieszkańców, podniesieniu jakości i dostępności usług publicznych,
ograniczaniu niekorzystnych trendów demograficznych, zwiększeniu
zatrudnienia i mobilności mieszkańców, przeciwdziałaniu wykluczeniu
cyfrowemu, ochronie środowiska i klimatu oraz zwiększeniu atrakcyjności
miejscowości. Wsparcie powinno odpowiadać na konkretny, istotny problem
występujący na danym obszarze i wykorzystywać lokalne zasoby oraz
potencjał społeczności.
Beneficjentami wsparcia mogą być gminy lub ich związki. Pomoc jest
przyznawana w formie refundacji części kosztów kwalifikowalnych, w
wysokości od 30% do 75% kosztów kwalifikowalnych operacji. Limit pomocy
wynosi 10 mln zł na operację, przy czym planowana wysokość kosztów
kwalifikujących się do wsparcia musi przekraczać 1,5 mln zł. Termin realizacji
operacji nie może przekroczyć 24 miesięcy od dnia zawarcia umowy o
przyznaniu pomocy.

-- 9 of 15 --

Rozpoczęły się pierwsze nabory wniosków w ramach Obszaru B
„Inteligentna wieś”, za których przeprowadzenie odpowiadają samorządy
województw.
Obecnie trwają również prace nad kształtem nowego programowania po
2027 r. W ramach Planów Partnerstwa Krajowego i Regionalnego (PPKR)
przewiduje się kontynuację wsparcia m.in. działań służących poprawie
jakości życia mieszkańców obszarów wiejskich oraz ich rozwojowi
społeczno-gospodarczemu.
C. Istnieją możliwości wspierania rozwoju lokalnego przetwórstwa produktów
rolnych, w tym w szczególności małych i rodzinnych przetwórni. Działania
te mają na celu zwiększenie udziału rolników w kolejnych etapach łańcucha
żywnościowego, wzrost wartości dodanej wytwarzanych produktów oraz
rozwój krótkich łańcuchów dostaw, dzięki którym żywność trafia
do konsumentów z pominięciem części pośredników.
Kluczowym instrumentem w tym zakresie jest interwencja I.10.6.1 „Rozwój
współpracy w ramach łańcucha wartości (dotacja) – w gospodarstwie” PS
WPR 2023-2027. Wsparcie skierowane jest do rolników oraz
mikroprzedsiębiorców prowadzących lub podejmujących działalność
w zakresie przetwarzania produktów rolnych, w tym w formie rolniczego
handlu detalicznego (RHD), działalności marginalnej, lokalnej i ograniczonej
(MOL) lub działalności gospodarczej opartej na przetwarzaniu produktów
pochodzących z własnego gospodarstwa.
Pomoc obejmuje szeroki zakres inwestycji niezbędnych do prowadzenia
i rozwoju małego przetwórstwa. Środki mogą zostać przeznaczone m.in.
na budowę, przebudowę i modernizację pomieszczeń przeznaczonych
do przetwarzania żywności, zakup maszyn, urządzeń i wyposażenia
technologicznego, a także na tworzenie magazynów, chłodni czy linii
pakujących. Wsparcie przewidziano również na rozwiązania zwiększające
efektywność energetyczną i ograniczające wpływ działalności na środowisko,
takie jak instalacje fotowoltaiczne, magazyny energii, pompy ciepła czy
systemy odzysku ciepła. Finansowane mogą być także inwestycje
w cyfryzację, w tym zakup oprogramowania do zarządzania produkcją
i sprzedażą oraz rozwój sprzedaży internetowej.

-- 10 of 15 --

Wysokość wsparcia została dostosowana do skali prowadzonej działalności.
W przypadku rolników rozwijających działalność w ramach RHD, MOL lub
rozpoczynających działalność gospodarczą pomoc udzielana jest w formie
płatności ryczałtowej w wysokości 30 tys. zł, 60 tys. zł albo 120 tys. zł, przy
czym może ona pokryć do 65% kosztów kwalifikowalnych operacji. Z kolei
mikroprzedsiębiorcy prowadzący działalność przetwórczą mogą ubiegać się
o refundację kosztów kwalifikowalnych do wysokości 500 tys. zł. Takie
rozwiązanie pozwala zarówno na realizację niewielkich inwestycji rodzinnych
gospodarstw, jak i na dalszy rozwój funkcjonujących już lokalnych zakładów
przetwórczych. Skala pomocy oraz szeroki katalog kosztów kwalifikowalnych
stwarzają realne możliwości rozwoju lokalnych marek żywnościowych,
wzmacniania pozycji ekonomicznej gospodarstw rolnych oraz dalszego
skracania łańcuchów dostaw żywności.
Nabór wniosków w ramach tej interwencji odbędzie się w terminie
od 1 października do 2 listopada 2026 r., a budżet przeznaczony na realizację
wsparcia wynosi 51 mln euro. Instrument ten stanowi kontynuację działań
realizowanych wcześniej w ramach PROW 2014-2020 oraz KPO
i odpowiada na potrzeby rolników zainteresowanych zwiększaniem
dochodów poprzez przetwarzanie własnych surowców oraz sprzedaż
produktów o wyższej wartości dodanej.
D. W odniesieniu do rolniczego handlu detalicznego w ramach PS WPR 2023–
2027 funkcjonuje interwencja I.10.5 „Rozwój małych gospodarstw”,
skierowana do rolników posiadających gospodarstwa o wielkości
ekonomicznej poniżej 25 tys. euro.
Wsparcie może obejmować operacje związane z rozpoczynaniem działalności
w zakresie wprowadzania produktów na rynek w ramach krótkich łańcuchów
dostaw, w tym rolniczego handlu detalicznego, sprzedaży bezpośredniej oraz
dostaw bezpośrednich.
Pomoc może dotyczyć zarówno inwestycji materialnych, takich jak zakup
maszyn, urządzeń i wyposażenia służących produkcji, przygotowaniu
produktów do sprzedaży lub ich przetwarzaniu, a także budowa lub
modernizacja pomieszczeń, jak również inwestycji niematerialnych,

-- 11 of 15 --

np. zakupu oprogramowania, licencji lub innych rozwiązań wspierających
prowadzenie i rozwój działalności.
W przypadku gospodarstw rozpoczynających działalność w zakresie krótkich
łańcuchów dostaw wysokość wsparcia wynosi 120 tys. zł, przy
intensywności pomocy do 85% kosztów operacji. Wsparcie ma służyć
zwiększeniu orientacji rynkowej małych gospodarstw oraz wzrostowi
wartości sprzedaży produktów wytwarzanych lub przetwarzanych
w gospodarstwie
E. Ponadto uprzejmie informuję, że w obecnej perspektywie finansowej istnieje
możliwość skorzystania ze środków programu Fundusze Europejskie dla
Podkarpacia 2021-2027 przez m.in. przedsiębiorców. W programie
Fundusze Europejskie dla Podkarpacia 2021–2027 (FEP 2021–2027)
wsparcie przedsiębiorczości jest skoncentrowane przede wszystkim
w Priorytecie FEPK.01 „Konkurencyjna i Cyfrowa Gospodarka”, ale
przedsiębiorcy mogą korzystać również ze wsparcia w innych priorytetach.
Na stronie internetowej https://funduszeue.podkarpackie.pl/ znajduje się
Szczegółowy Opis Priorytetów Programu Fundusze Europejskie dla
Podkarpacia 2021-2027. Dodatkowe informacje można uzyskać w Urzędzie
Marszałkowskim Województwa Podkarpackiego Jednocześnie zwracam
uwagę, iż MRiRW nie jest Instytucją Zarządzającą dla tego programu.
9. Czy Ministerstwo posiada dane dotyczące wykorzystania tych instrumentów przez
mieszkańców powiatu leskiego i województwa podkarpackiego?
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi dysponuje ogólnymi danymi dotyczącymi
realizacji interwencji PS WPR 2023–2027, natomiast szczegółowe dane, w tym
w ujęciu terytorialnym, są gromadzone przez podmioty odpowiedzialne za wdrażanie
poszczególnych instrumentów, w szczególności ARiMR, samorządy województw
i lokalne grupy działania.
10. Czy Ministerstwo jest gotowe, we współpracy z samorządem województwa
podkarpackiego oraz lokalnymi grupami działania, przygotować pakiet działań
na rzecz dywersyfikacji dochodów mieszkańców bieszczadzkich obszarów wiejskich?
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi jest gotowe do współpracy i na bieżąco
współpracuje ze wszystkimi instytucjami i podmiotami, które podejmują działania na

-- 12 of 15 --

rzecz wsparcia rozwoju obszarów wiejskich. Ponadto wszelkie działania programowe
i legislacyjne są konsultowane w ramach uzgodnień, konsultacji oraz opiniowania.
11. Czy Ministerstwo planuje działania na rzecz rozwoju turystyki kulinarnej i produktów
lokalnych jako dodatkowego źródła dochodów dla gospodarstw rolnych?
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi dostrzega potencjał turystyki kulinarnej oraz
produktów związanych z lokalnym dziedzictwem kulinarnym jako elementu
dywersyfikacji dochodów gospodarstw rolnych. W tym zakresie prowadzone są m.in.
działania promocyjne dotyczące produktów regionalnych, tradycyjnych oraz turystyki
na obszarach wiejskich. Planowana jest również organizacja Targów Turystyki
Wiejskiej i Aktywnego Wypoczynku AGRO & Active TRAVEL, o których wspomniano
w pkt. 6.
12. Czy możliwe jest przedstawienie informacji o planowanych naborach i instrumentach
finansowych, z których mieszkańcy powiatu leskiego będą mogli skorzystać w latach
2026-2027?
W latach 2026-2027 rolnicy z powiatu leskiego, podobnie jak w latach
wcześniejszych, mogą korzystać z instrumentów wsparcia przewidzianych w Planie
Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027. Oprócz interwencji
wskazanych w pkt. 8 należą do nich m.in. płatności bezpośrednie (obejmujące
podstawowe wsparcie dochodów, płatność redystrybucyjna, płatność dla młodych
rolników, płatność dla małych gospodarstw, płatności związane z produkcją oraz
ekoschematy), oraz środki realizowane w ramach II filaru WPR, tj.: płatności rolno-
środowiskowo-klimatyczne, płatności ekologiczne, płatności dla obszarów
z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (płatności
ONW) oraz płatności leśno-zadrzewieniowe.
Płatności te stanowią szeroki wachlarz interwencji, z których rolnik może wybrać
najbardziej odpowiadające profilowi produkcji w gospodarstwie. Część z nich to
płatności roczne, inne wymagają podjęcia zobowiązania wieloletniego (np. płatności
rolno-środowiskowo-klimatyczne).
Ze względu na położenie geograficzne oraz specyficzne ukształtowanie terenu
powiatu leskiego należy zwrócić uwagę na możliwość ubiegania się o wsparcie
w ramach płatności ONW. Praktycznie całe terytorium tego powiatu (obejmujące
gminy: Baligród, Cisna, Lesko, Olszanica oraz Solina) kwalifikuje się do wsparcia

-- 13 of 15 --

udzielanego w ramach tej interwencji. Zgodnie z obowiązującą delimitacją
(opracowaną we współpracy z IUNG-PIB w Puławach), na terenie powiatu występują
dwa typy obszarów ONW: ONW typ górski oraz ONW typ specyficzny (strefa II –
podgórski).
Wsparcie udzielane w ramach płatności ONW ma na celu wyrównanie utraconych
dochodów oraz dodatkowych kosztów ponoszonych przez rolników prowadzących
działalność rolniczą na terenach o trudnych warunkach gospodarowania, co sprzyja
utrzymaniu rolniczego użytkowania gruntów oraz zapobiega ich porzucaniu
w rejonie. Wsparcie ma charakter corocznej płatności powierzchniowej (do hektara
UR). Jednocześnie system udzielanych płatności kładzie szczególny nacisk
na wsparcie gospodarstw łączących produkcję roślinną z hodowlą zwierząt
trawożernych (jak np. bydło, owce, kozy, koniowate):
 ONW typ górski:
Stawka podstawowa: 450 zł/ha/rok. Stawka z dodatkowym wsparciem za
obsadę zwierząt: 829 zł/ha/rok – przysługuje rolnikom utrzymującym zwierzęta
trawożerne na poziomie co najmniej 0,3 DJP/ha w stosunku do powierzchni
wszystkich użytków rolnych w gospodarstwie.
 ONW typ specyficzny (strefa II – tzw. podgórski):
Stawka podstawowa: 264 zł/ha/rok. Stawka podwyższona dla obszarów
podgórskich ze zwiększoną obsadą zwierząt: 676 zł/ha/rok – przyznawana na
obszarach, na których co najmniej 50% powierzchni UR leży powyżej 350 m
n.p.m., przy jednoczesnym spełnieniu progu obsady zwierząt trawożernych na
poziomie 0,3 DJP.
Szczegółowe informacje dotyczące warunków przystąpienia do realizacji
poszczególnych instrumentów wsparcia znajdują się na stronach Ministerstwa
Rolnictwa i Rozwoju Wsi pod adresem: https://www.gov.pl/web/rolnictwo.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Jacek Czerniak
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/

-- 14 of 15 --

Do wiadomości:
1. Kancelaria Prezesa Rady Ministrów

-- 15 of 15 --