Interpelacja nr 19688
Interpelacja w sprawie sytuacji finansowej i organizacyjnej szpitali powiatowych oraz konieczności zmian w systemie finansowania świadczeń szpitalnych
Zgłaszający:
•
Adresat:
Zdrowie i Lecznictwo (88%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie sytuacji finansowej i organizacyjnej szpitali powiatowych oraz konieczności zmian w systemie finansowania świadczeń szpitalnych
Interpelacja nr 19688
do ministra zdrowia
w sprawie sytuacji finansowej i organizacyjnej szpitali powiatowych oraz konieczności zmian w systemie finansowania świadczeń szpitalnych
Zgłaszający: Marek Krząkała
Data wpływu: 08-09-2026
Szanowna Pani Minister!
Szpitale powiatowe stanowią jeden z najważniejszych elementów systemu ochrony zdrowia. To właśnie w nich mieszkańcy mniejszych miejscowości i powiatów najczęściej otrzymują pomoc w stanach nagłych, korzystają z leczenia szpitalnego, diagnostyki oraz podstawowych świadczeń specjalistycznych. Jednocześnie coraz więcej szpitali powiatowych mierzy się z poważnymi problemami finansowymi, kadrowymi i organizacyjnymi. Rosnące koszty wynagrodzeń, energii, leków, materiałów medycznych i utrzymania infrastruktury nie zawsze znajdują odzwierciedlenie w poziomie finansowania świadczeń przez Narodowy Fundusz Zdrowia. Problem ten ma charakter systemowy. Nie można oczekiwać od szpitali jednocześnie zwiększania dostępności świadczeń, skracania kolejek, utrzymywania całodobowej gotowości i spełniania coraz wyższych wymogów kadrowych oraz jakościowych, jeżeli sposób finansowania nie zapewnia stabilnego pokrycia kosztów ich działalności.
1. Wycena świadczeń a rzeczywiste koszty funkcjonowania szpitali
Jednym z podstawowych problemów pozostaje niedostosowanie części wycen świadczeń do rzeczywistych kosztów ich wykonania. W przypadku każdego zabiegu czy hospitalizacji szpital ponosi koszty pracy lekarzy, anestezjologów i pielęgniarek, funkcjonowania bloku operacyjnego, diagnostyki, leków, materiałów medycznych, sprzętu, sterylizacji, energii, infrastruktury oraz opieki pooperacyjnej. Jeżeli wycena świadczenia nie odpowiada rzeczywistym kosztom jego realizacji, może dochodzić do sytuacji, w której zwiększanie liczby udzielanych świadczeń nie poprawia sytuacji finansowej szpitala, lecz pogłębia jego stratę. Jest to mechanizm sprzeczny zarówno z zasadami racjonalnego finansowania publicznej ochrony zdrowia, jak i z interesem pacjentów. W lipcu 2026 r. Ministerstwo Zdrowia informowało o zatwierdzeniu zmian w finansowaniu świadczeń, wskazując wprost na potrzebę lepszego dostosowania finansowania do rzeczywistych kosztów leczenia. Jednocześnie skala problemu pokazuje, że konieczne jest rozwiązanie systemowe, a nie jedynie okresowe podnoszenie wycen wybranych procedur.
2. Szpital udziela świadczenia, ale nie ma pewności co do terminu i wysokości zapłaty
Poważnym problemem pozostaje także sposób rozliczania świadczeń wykonanych ponad wartość kontraktu. Pacjent zgłaszający się do szpitala nie wie i nie powinien wiedzieć, czy limit świadczeń zakontraktowanych przez NFZ został już wykorzystany. Lekarz, podejmując decyzję terapeutyczną, również nie może kierować się wyłącznie aktualnym wykonaniem kontraktu. Szpital znajduje się więc w szczególnie trudnej sytuacji: z jednej strony ma obowiązek udzielić pacjentowi pomocy, z drugiej – ponosi ryzyko finansowe związane z wykonaniem świadczenia ponad zakontraktowany limit. Problem ten nabiera szczególnego znaczenia w kontekście zmian dotyczących rozliczania nadwykonań. NFZ zaproponował w 2026 r. m.in. odejście od kwartalnego trybu składania wniosków o finansowanie części nadwykonań na rzecz rozliczenia po zakończeniu roku. Dla szpitala oznacza to jednak konieczność poniesienia kosztu leczenia natychmiast, podczas gdy uzyskanie środków może nastąpić znacznie później. Szpital nie może przez wiele miesięcy kredytować publicznego systemu ochrony zdrowia z własnych, ograniczonych środków.
3. Kryzys kadrowy i finansowanie pracy lekarzy specjalistów
Drugim fundamentalnym problemem jest dostępność lekarzy specjalistów. W wielu dziedzinach medycyny mamy dziś do czynienia z rzeczywistym deficytem kadry. Utrata kilku specjalistów może doprowadzić do zawieszenia działalności oddziału, ograniczenia liczby dyżurów lub całkowitego zaprzestania wykonywania określonych świadczeń. Odtworzenie takiego zespołu może być później bardzo trudne, a niekiedy wręcz niemożliwe. System finansowania powinien zatem uwzględniać realia rynku pracy medyków. Nie można jednocześnie wymagać od szpitala całodobowego zabezpieczenia oddziałów, zapewnienia odpowiedniej liczby specjalistów i realizacji wysokich norm jakościowych, a następnie pozostawiać dyrektorów bez odpowiednich instrumentów finansowych pozwalających konkurować o lekarzy. Źle skonstruowany system wynagradzania nie doprowadzi w dłuższej perspektywie do racjonalizacji kosztów. Może natomiast spowodować odpływ lekarzy do sektora prywatnego, większych ośrodków lub innych placówek.
4. Całodobowa gotowość szpitala jest usługą publiczną
W dyskusji o efektywności szpitali często analizuje się liczbę wykonanych procedur, liczbę hospitalizacji czy wykorzystanie łóżek. Nie można jednak pomijać jednej z najważniejszych funkcji szpitala powiatowego - całodobowej gotowości do udzielenia pomocy. Oddział chirurgiczny, interna, anestezjologia, diagnostyka laboratoryjna i obrazowa muszą być dostępne także wtedy, gdy w danym momencie nie ma pacjenta wymagającego konkretnej procedury. Koszt utrzymywania personelu, sprzętu, infrastruktury i dyżurów ponoszony jest niezależnie od tego, czy danego dnia liczba pacjentów jest wysoka, czy niska. Szpitala powiatowego nie można więc oceniać wyłącznie przez pryzmat rentowności poszczególnych procedur. Jego rolą jest również zapewnienie bezpieczeństwa zdrowotnego mieszkańców danego obszaru. Tak jak nie likwiduje się straży pożarnej dlatego, że danego dnia nie doszło do pożaru, tak nie można traktować całodobowej gotowości szpitala wyłącznie jako kosztu, który powinien zostać pokryty z liczby wykonanych procedur.
5. Ograniczenie działalności szpitala powiatowego obciąży cały system
Ewentualne ograniczenie działalności szpitala powiatowego nie oznacza zniknięcia potrzeb zdrowotnych mieszkańców. Pacjenci zostaną skierowani do innych placówek.
W konsekwencji może to oznaczać:
wydłużenie transportów zespołów ratownictwa medycznego,
dłuższe pozostawanie karetek poza obszarem ich podstawowego działania,
zmniejszenie dostępności ZRM dla mieszkańców powiatu,
większe obciążenie sąsiednich SOR-ów i izb przyjęć,
wydłużenie kolejek do hospitalizacji, zabiegów i diagnostyki,
wzrost kosztów funkcjonowania innych placówek,
pogorszenie bezpieczeństwa zdrowotnego mieszkańców.
W przypadku stanów nagłych czas dotarcia pacjenta do właściwej placówki może natomiast decydować o jego zdrowiu, a nawet życiu. Dlatego problemy finansowe szpitali powiatowych nie mogą być traktowane wyłącznie jako problem poszczególnych podmiotów leczniczych lub ich organów prowadzących. Jest to problem całego systemu ochrony zdrowia.
W związku z powyższym zwracam się do Pani Minister z następującymi pytaniami:
Czy Ministerstwo Zdrowia planuje pilną, kompleksową weryfikację wycen świadczeń szpitalnych w oparciu o rzeczywiste koszty ich wykonywania?
Czy zostanie wprowadzony mechanizm gwarantujący pełne i terminowe finansowanie świadczeń faktycznie wykonanych na rzecz pacjentów, niezależnie od momentu wykorzystania wartości kontraktu?
Jakie działania ministerstwo zamierza podjąć, aby odejść od mechanizmów zmuszających szpitale do wielomiesięcznego kredytowania świadczeń wykonanych ponad kontrakt?
Czy ministerstwo planuje stworzenie odrębnego mechanizmu finansowania całodobowej gotowości szpitali powiatowych, niezależnego od liczby wykonanych procedur?
Czy przed wprowadzeniem lub zmianą regulacji dotyczących zatrudniania i wynagradzania lekarzy specjalistów przeprowadzana jest analiza ich wpływu na dostępność kadry w szpitalach powiatowych?
Czy ministerstwo zamierza wprowadzić zasadę, zgodnie z którą decyzje o likwidacji lub ograniczeniu działalności oddziału będą poprzedzone analizą odległości do innych placówek, czasu transportu pacjentów, dostępności ZRM oraz możliwości przejęcia pacjentów przez sąsiednie szpitale?
Czy Ministerstwo Zdrowia planuje przygotowanie rzeczywistej mapy bezpieczeństwa zdrowotnego regionów, pokazującej konsekwencje likwidacji lub ograniczenia działalności konkretnych szpitali i oddziałów?
Czy ministerstwo planuje stworzenie wieloletniego, stabilnego modelu finansowania szpitali powiatowych, umożliwiającego planowanie działalności w perspektywie kilku lat, a nie wyłącznie kolejnego okresu kontraktowego?
Ile szpitali powiatowych w Polsce znajduje się obecnie w sytuacji, w której wykonywanie części świadczeń poniżej ich rzeczywistego kosztu pogarsza wynik finansowy placówki?
W jaki sposób ministerstwo planuje rozwiązać problem finansowania szpitali w zakresie utrzymywania gotowości do udzielania świadczeń, a nie tylko płacenia za faktycznie wykonane procedury?
W jaki sposób będzie modyfikowana sieć szpitali i czy ministerstwo będzie analizować łączny koszt systemowy likwidacji danego oddziału, w tym dodatkowe koszty transportu medycznego, funkcjonowania sąsiednich SOR-ów oraz zwiększonego obciążenia innych szpitali?
Jakie konkretne działania Ministerstwo Zdrowia zamierza podjąć w 2026 i 2027 roku, aby zapewnić stabilne funkcjonowanie szpitali powiatowych i bezpieczeństwo zdrowotne mieszkańców powiatów?
Z wyrazami szacunku
Marek Krząkała
Poseł na Sejm RP
Interpelacja nr 19688
do ministra zdrowia
w sprawie sytuacji finansowej i organizacyjnej szpitali powiatowych oraz konieczności zmian w systemie finansowania świadczeń szpitalnych
Zgłaszający: Marek Krząkała
Data wpływu: 08-09-2026
Szanowna Pani Minister!
Szpitale powiatowe stanowią jeden z najważniejszych elementów systemu ochrony zdrowia. To właśnie w nich mieszkańcy mniejszych miejscowości i powiatów najczęściej otrzymują pomoc w stanach nagłych, korzystają z leczenia szpitalnego, diagnostyki oraz podstawowych świadczeń specjalistycznych. Jednocześnie coraz więcej szpitali powiatowych mierzy się z poważnymi problemami finansowymi, kadrowymi i organizacyjnymi. Rosnące koszty wynagrodzeń, energii, leków, materiałów medycznych i utrzymania infrastruktury nie zawsze znajdują odzwierciedlenie w poziomie finansowania świadczeń przez Narodowy Fundusz Zdrowia. Problem ten ma charakter systemowy. Nie można oczekiwać od szpitali jednocześnie zwiększania dostępności świadczeń, skracania kolejek, utrzymywania całodobowej gotowości i spełniania coraz wyższych wymogów kadrowych oraz jakościowych, jeżeli sposób finansowania nie zapewnia stabilnego pokrycia kosztów ich działalności.
1. Wycena świadczeń a rzeczywiste koszty funkcjonowania szpitali
Jednym z podstawowych problemów pozostaje niedostosowanie części wycen świadczeń do rzeczywistych kosztów ich wykonania. W przypadku każdego zabiegu czy hospitalizacji szpital ponosi koszty pracy lekarzy, anestezjologów i pielęgniarek, funkcjonowania bloku operacyjnego, diagnostyki, leków, materiałów medycznych, sprzętu, sterylizacji, energii, infrastruktury oraz opieki pooperacyjnej. Jeżeli wycena świadczenia nie odpowiada rzeczywistym kosztom jego realizacji, może dochodzić do sytuacji, w której zwiększanie liczby udzielanych świadczeń nie poprawia sytuacji finansowej szpitala, lecz pogłębia jego stratę. Jest to mechanizm sprzeczny zarówno z zasadami racjonalnego finansowania publicznej ochrony zdrowia, jak i z interesem pacjentów. W lipcu 2026 r. Ministerstwo Zdrowia informowało o zatwierdzeniu zmian w finansowaniu świadczeń, wskazując wprost na potrzebę lepszego dostosowania finansowania do rzeczywistych kosztów leczenia. Jednocześnie skala problemu pokazuje, że konieczne jest rozwiązanie systemowe, a nie jedynie okresowe podnoszenie wycen wybranych procedur.
2. Szpital udziela świadczenia, ale nie ma pewności co do terminu i wysokości zapłaty
Poważnym problemem pozostaje także sposób rozliczania świadczeń wykonanych ponad wartość kontraktu. Pacjent zgłaszający się do szpitala nie wie i nie powinien wiedzieć, czy limit świadczeń zakontraktowanych przez NFZ został już wykorzystany. Lekarz, podejmując decyzję terapeutyczną, również nie może kierować się wyłącznie aktualnym wykonaniem kontraktu. Szpital znajduje się więc w szczególnie trudnej sytuacji: z jednej strony ma obowiązek udzielić pacjentowi pomocy, z drugiej – ponosi ryzyko finansowe związane z wykonaniem świadczenia ponad zakontraktowany limit. Problem ten nabiera szczególnego znaczenia w kontekście zmian dotyczących rozliczania nadwykonań. NFZ zaproponował w 2026 r. m.in. odejście od kwartalnego trybu składania wniosków o finansowanie części nadwykonań na rzecz rozliczenia po zakończeniu roku. Dla szpitala oznacza to jednak konieczność poniesienia kosztu leczenia natychmiast, podczas gdy uzyskanie środków może nastąpić znacznie później. Szpital nie może przez wiele miesięcy kredytować publicznego systemu ochrony zdrowia z własnych, ograniczonych środków.
3. Kryzys kadrowy i finansowanie pracy lekarzy specjalistów
Drugim fundamentalnym problemem jest dostępność lekarzy specjalistów. W wielu dziedzinach medycyny mamy dziś do czynienia z rzeczywistym deficytem kadry. Utrata kilku specjalistów może doprowadzić do zawieszenia działalności oddziału, ograniczenia liczby dyżurów lub całkowitego zaprzestania wykonywania określonych świadczeń. Odtworzenie takiego zespołu może być później bardzo trudne, a niekiedy wręcz niemożliwe. System finansowania powinien zatem uwzględniać realia rynku pracy medyków. Nie można jednocześnie wymagać od szpitala całodobowego zabezpieczenia oddziałów, zapewnienia odpowiedniej liczby specjalistów i realizacji wysokich norm jakościowych, a następnie pozostawiać dyrektorów bez odpowiednich instrumentów finansowych pozwalających konkurować o lekarzy. Źle skonstruowany system wynagradzania nie doprowadzi w dłuższej perspektywie do racjonalizacji kosztów. Może natomiast spowodować odpływ lekarzy do sektora prywatnego, większych ośrodków lub innych placówek.
4. Całodobowa gotowość szpitala jest usługą publiczną
W dyskusji o efektywności szpitali często analizuje się liczbę wykonanych procedur, liczbę hospitalizacji czy wykorzystanie łóżek. Nie można jednak pomijać jednej z najważniejszych funkcji szpitala powiatowego - całodobowej gotowości do udzielenia pomocy. Oddział chirurgiczny, interna, anestezjologia, diagnostyka laboratoryjna i obrazowa muszą być dostępne także wtedy, gdy w danym momencie nie ma pacjenta wymagającego konkretnej procedury. Koszt utrzymywania personelu, sprzętu, infrastruktury i dyżurów ponoszony jest niezależnie od tego, czy danego dnia liczba pacjentów jest wysoka, czy niska. Szpitala powiatowego nie można więc oceniać wyłącznie przez pryzmat rentowności poszczególnych procedur. Jego rolą jest również zapewnienie bezpieczeństwa zdrowotnego mieszkańców danego obszaru. Tak jak nie likwiduje się straży pożarnej dlatego, że danego dnia nie doszło do pożaru, tak nie można traktować całodobowej gotowości szpitala wyłącznie jako kosztu, który powinien zostać pokryty z liczby wykonanych procedur.
5. Ograniczenie działalności szpitala powiatowego obciąży cały system
Ewentualne ograniczenie działalności szpitala powiatowego nie oznacza zniknięcia potrzeb zdrowotnych mieszkańców. Pacjenci zostaną skierowani do innych placówek.
W konsekwencji może to oznaczać:
wydłużenie transportów zespołów ratownictwa medycznego,
dłuższe pozostawanie karetek poza obszarem ich podstawowego działania,
zmniejszenie dostępności ZRM dla mieszkańców powiatu,
większe obciążenie sąsiednich SOR-ów i izb przyjęć,
wydłużenie kolejek do hospitalizacji, zabiegów i diagnostyki,
wzrost kosztów funkcjonowania innych placówek,
pogorszenie bezpieczeństwa zdrowotnego mieszkańców.
W przypadku stanów nagłych czas dotarcia pacjenta do właściwej placówki może natomiast decydować o jego zdrowiu, a nawet życiu. Dlatego problemy finansowe szpitali powiatowych nie mogą być traktowane wyłącznie jako problem poszczególnych podmiotów leczniczych lub ich organów prowadzących. Jest to problem całego systemu ochrony zdrowia.
W związku z powyższym zwracam się do Pani Minister z następującymi pytaniami:
Czy Ministerstwo Zdrowia planuje pilną, kompleksową weryfikację wycen świadczeń szpitalnych w oparciu o rzeczywiste koszty ich wykonywania?
Czy zostanie wprowadzony mechanizm gwarantujący pełne i terminowe finansowanie świadczeń faktycznie wykonanych na rzecz pacjentów, niezależnie od momentu wykorzystania wartości kontraktu?
Jakie działania ministerstwo zamierza podjąć, aby odejść od mechanizmów zmuszających szpitale do wielomiesięcznego kredytowania świadczeń wykonanych ponad kontrakt?
Czy ministerstwo planuje stworzenie odrębnego mechanizmu finansowania całodobowej gotowości szpitali powiatowych, niezależnego od liczby wykonanych procedur?
Czy przed wprowadzeniem lub zmianą regulacji dotyczących zatrudniania i wynagradzania lekarzy specjalistów przeprowadzana jest analiza ich wpływu na dostępność kadry w szpitalach powiatowych?
Czy ministerstwo zamierza wprowadzić zasadę, zgodnie z którą decyzje o likwidacji lub ograniczeniu działalności oddziału będą poprzedzone analizą odległości do innych placówek, czasu transportu pacjentów, dostępności ZRM oraz możliwości przejęcia pacjentów przez sąsiednie szpitale?
Czy Ministerstwo Zdrowia planuje przygotowanie rzeczywistej mapy bezpieczeństwa zdrowotnego regionów, pokazującej konsekwencje likwidacji lub ograniczenia działalności konkretnych szpitali i oddziałów?
Czy ministerstwo planuje stworzenie wieloletniego, stabilnego modelu finansowania szpitali powiatowych, umożliwiającego planowanie działalności w perspektywie kilku lat, a nie wyłącznie kolejnego okresu kontraktowego?
Ile szpitali powiatowych w Polsce znajduje się obecnie w sytuacji, w której wykonywanie części świadczeń poniżej ich rzeczywistego kosztu pogarsza wynik finansowy placówki?
W jaki sposób ministerstwo planuje rozwiązać problem finansowania szpitali w zakresie utrzymywania gotowości do udzielania świadczeń, a nie tylko płacenia za faktycznie wykonane procedury?
W jaki sposób będzie modyfikowana sieć szpitali i czy ministerstwo będzie analizować łączny koszt systemowy likwidacji danego oddziału, w tym dodatkowe koszty transportu medycznego, funkcjonowania sąsiednich SOR-ów oraz zwiększonego obciążenia innych szpitali?
Jakie konkretne działania Ministerstwo Zdrowia zamierza podjąć w 2026 i 2027 roku, aby zapewnić stabilne funkcjonowanie szpitali powiatowych i bezpieczeństwo zdrowotne mieszkańców powiatów?
Z wyrazami szacunku
Marek Krząkała
Poseł na Sejm RP
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Tomasz Maciejewski
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
10%
Konkretność
90%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
8 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
8
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
2.5 / 1k zn.
- Zawiera 8 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (8)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Treść oficjalnej odpowiedzi rządowej (dokument urzędowy)
515 znaków
Odpowiedź na interpelację w sprawie sytuacji finansowej i organizacyjnej szpitali powiatowych oraz konieczności zmian w systemie finansowania świadczeń szpitalnych
Odpowiedź na interpelację nr 19688
w sprawie sytuacji finansowej i organizacyjnej szpitali powiatowych oraz konieczności zmian w systemie finansowania świadczeń szpitalnych
Odpowiadający: podsekretarz stanu w Ministerstwie Zdrowia Tomasz Maciejewski
Warszawa, 06-10-2026
Treść odpowiedzi znajduje się w załączniku.
Załączniki
ODP_K10INT19688.pdf
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
28103 znaków
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DLU.050.40.2026.ŁR
Warszawa, 06 października 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją nr 19688 Pana Posła Marka Krząkała w sprawie sytuacji
finansowej i organizacyjnej szpitali powiatowych oraz konieczności zmian w systemie
finansowania świadczeń szpitalnych, uprzejmie proszę o przyjęcie poniższych wyjaśnień
stanowiących odpowiedź na pytania postawione przez Pana Posła.
Ad. 1. Czy Ministerstwo Zdrowia planuje pilną, kompleksową weryfikację wycen świadczeń
szpitalnych w oparciu o rzeczywiste koszty ich wykonywania?
Poniżej przekazuję zestawienie obszarów, które Agencja Oceny Technologii Medycznych
i Taryfikacji (AOTMiT) planuje taryfikować jeszcze w 2026 roku. Tabela przedstawia
planowany termin publikacji raportu taryfikacyjnego dla każdego obszaru oraz aktualną
liczbę taryf. Liczba ta może ulec zmianie — na potrzeby ewidencji przyjęto obecny wykaz
produktów rozliczeniowych.
Obszar
Planowany
termin publikacji
raportu
Liczba
taryf
Świadczenia gwarantowane z zakresu leczenia szpitalnego, w
których istotny koszt stanowi wyrób medyczny, Część I: systemy
robotyczne Wrzesień 2026 r. 3
Świadczenia gwarantowane z zakresu leczenia szpitalnego, w
których istotny koszt stanowi wyrób medyczny, Część II:
endoprotezoplastyka
Październik 2026
r. 13
Świadczenia gwarantowane z zakresu leczenia szpitalnego, w
których istotny koszt stanowi wyrób medyczny, Część III: implanty
słuchowe
Październik 2026
r. 7
Świadczenia gwarantowane z zakresu leczenia szpitalnego
obejmujące choroby układu krążenia (sekcja E JGP) Listopad 2026 r. 53
Świadczenia gwarantowane z zakresu leczenia szpitalnego
obejmujące choroby narządu wzroku (sekcja B JGP) Listopad 2026 r. 30
Świadczenia gwarantowane z zakresu leczenia szpitalnego
obejmujące choroby naczyń (sekcja Q JGP) Listopad 2026 r. 29
Razem 135
-- 1 of 8 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
Ad. 2. Czy zostanie wprowadzony mechanizm gwarantujący pełne i terminowe
finansowanie świadczeń faktycznie wykonanych na rzecz pacjentów, niezależnie od
momentu wykorzystania wartości kontraktu?
Ad. 3. Jakie działania Ministerstwo zamierza podjąć, aby odejść od mechanizmów
zmuszających szpitale do wielomiesięcznego kredytowania świadczeń wykonanych ponad
kontrakt?
W pierwszej kolejności należy wskazać, że biorąc pod uwagę stan finansów Narodowego
Funduszu Zdrowia, będący w dużej mierze skutkiem decyzji podejmowanych w systemie
ochrony zdrowia w 2022 r. oraz fakt, iż NFZ co roku mierzy się z rosnącymi wydatkami m.in.
na świadczenia nielimitowane, których skalę trudno jest precyzyjnie oszacować, planując
budżet na dany rok, aktualnie podejmowane są prace mające na celu wdrożenie działań
umożliwiających kontrolę wydatków publicznych i ograniczenie ryzyka niekontrolowanego
wzrostu kosztów, przy jednoczesnym zachowaniu bezpieczeństwa zdrowotnego pacjentów
i stabilności finansowej podmiotów leczniczych.
Kwestia poprawy sytuacji finansowej w ochronie zdrowia jest szeroko dyskutowana oraz
analizowana na wszystkich poziomach, zarówno w ramach rozmów z Ministrem Finansów i
Gospodarki, przy stałej współpracy z Narodowym Funduszem Zdrowia i Agencją Oceny
Technologii Medycznych i Taryfikacji, jak i w ramach wspólnego dialogu, w tym m.in.
w ramach prac Trójstronnego Zespołu do Spraw Ochrony Zdrowia. Osiągnięcie
powyższego celu, jakim jest poprawa sytuacji finansowej w ochronie zdrowia, niewątpliwie
wpłynie na poszerzenie możliwości finansowania świadczeń, w tym udzielanych w
szpitalach powiatowych.
Jednocześnie należy zauważyć, że zapewniane są coraz wyższe środki na finansowanie
świadczeń opieki zdrowotnej – w planie NFZ na 2026 r. pierwotna wysokość środków
zapisana na koszty świadczeń opieki zdrowotnej NFZ wynosiła 201,2 mld zł, tj. 93,76 mld zł
więcej niż zaplanowana pierwotnie na 2022 r.
Ponadto pragnę poinformować, że dotacja podmiotowa na finansowanie świadczeń
gwarantowanych w ostatnich latach wyniosła:
- w 2023 r.: 200 mln zł;
- w 2024 r.: blisko 14,8 mld zł;
- w 2025 r.: blisko 33 mld zł;
natomiast obecnie zaplanowane środki na ten cel w 2026 r. wynoszą 33,6 mld zł, a kolejne
zwiększenia zaplanowanej dotacji podmiotowej dla NFZ na bieżący rok będą możliwe na
podstawie art. 131d ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków
publicznych.
Ponadto należy wskazać, że w projekcie ustawy budżetowej na 2027 r. na dotację
podmiotową dla NFZ zaplanowano środki na poziomie 41,5 mld zł.
Mając na uwadze powyższe, zapewniam, że Ministerstwo Zdrowia dokłada wszelkich
starań, aby wdrażane zmiany prowadziły do poprawy funkcjonowania systemu ochrony
zdrowia, w tym poprzez zapewnienie adekwatnego finansowania, które zarazem korzystnie
wpłyną na dostępność i jakość świadczeń opieki zdrowotnej.
Odnosząc się do kwestii zapłaty za nadwykonania, należy wskazać, że Narodowy Fundusz
Zdrowia zobowiązany jest do finansowania świadczeń opieki zdrowotnej udzielonych
w okresie rozliczeniowym do kwoty zobowiązania NFZ wobec świadczeniodawcy,
określonej w umowie dla danego zakresu świadczeń. Natomiast wartość zobowiązań, które
Narodowy Fundusz Zdrowia zaciąga w danym roku na finansowanie świadczeń opieki
zdrowotnej, uwarunkowana jest poziomem środków zapisanych na ten cel w planie
finansowym NFZ.
Jednocześnie pragnę zapewnić, że w zakresie posiadanych kompetencji oraz środków
finansowych oddziały wojewódzkie NFZ prowadzą na bieżąco działania zmierzające do
zmiany warunków finansowych umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, zarówno
na wniosek świadczeniodawców, jak i z inicjatywy własnej oddziału wojewódzkiego NFZ,
-- 2 of 8 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
uwzględniające m.in. wyniki analizy stopnia wykorzystania przez świadczeniodawców
środków zaangażowanych w umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Działania te
ukierunkowane są na optymalne wykorzystanie środków finansowych przeznaczonych na
finansowanie świadczeń opieki zdrowotnej określonych w planie oddziału wojewódzkiego
NFZ i wzrostu wartości umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej – w kontekście
poprawy dostępności do świadczeń zdrowotnych, zakontraktowania większej liczby
świadczeń i opłacenia nadwykonań.
Ad. 4. Czy Ministerstwo planuje stworzenie odrębnego mechanizmu finansowania
całodobowej gotowości szpitali powiatowych, niezależnego od liczby wykonanych
procedur?
Ministerstwo Zdrowia aktualnie nie planuje wprowadzenia odrębnego mechanizmu
finansowania całodobowej gotowości szpitali powiatowych niezależnego od liczby
realizowanych świadczeń. Obecnie funkcjonujący mechanizm finansowania w formie
ryczałtu systemu podstawowego szpitalnego zabezpieczenia świadczeń opieki zdrowotnej
(PSZ) zapewnia stabilność finansowania podmiotów leczniczych, przy jednoczesnym
zachowaniu bodźców motywujących do utrzymania odpowiedniego poziomu i wolumenu
udzielanych świadczeń.
Ad. 5. Czy przed wprowadzeniem lub zmianą regulacji dotyczących zatrudniania
i wynagradzania lekarzy specjalistów przeprowadzana jest analiza ich wpływu na
dostępność kadry w szpitalach powiatowych?
W procesie przygotowywania projektowanych regulacji analizowane są zgłaszane przez
interesariuszy uwagi dotyczące ich potencjalnego wpływu na dostępność kadr medycznych
oraz realizację świadczeń zdrowotnych, w tym w szpitalach powiatowych. Kwestie te były
przedmiotem konsultacji publicznych, w ramach, których zgłaszano m.in. zastrzeżenia
dotyczące wpływu limitów czasu pracy i wynagrodzeń na dostępność lekarzy specjalistów
oraz ciągłość udzielania świadczeń.
Ministerstwo Zdrowia wskazuje jednocześnie, że proponowane rozwiązania w zakresie
zasad zatrudniania i wymiaru czasu pracy pracowników medycznych są uzasadnione
nadrzędnym interesem publicznym, polegającym na zapewnieniu właściwego dostępu do
świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, a także
bezpieczeństwa pacjentów. Ponadto część zgłoszonych uwag została uwzględniona
poprzez wprowadzenie rozwiązań ograniczających ryzyko negatywnego wpływu regulacji
na dostępność świadczeń w określonych obszarach systemu ochrony zdrowia.
Ad. 6. Czy Ministerstwo zamierza wprowadzić zasadę, zgodnie z którą decyzje o likwidacji
lub ograniczeniu działalności oddziału będą poprzedzone analizą odległości do innych
placówek, czasu transportu pacjentów, dostępności ZRM oraz możliwości przejęcia
pacjentów przez sąsiednie szpitale?
Zapewnienie odpowiedniej dostępności świadczeń opieki zdrowotnej dla pacjentów
stanowi jeden z podstawowych celów funkcjonowania systemu ochrony zdrowia oraz
istotne kryterium przy podejmowaniu decyzji dotyczących zmian w zakresie działalności
podmiotów leczniczych. Jednocześnie obowiązujące i projektowane rozwiązania
przewidują mechanizmy zapewniające ocenę wpływu takich zmian na dostępność
świadczeń zdrowotnych na danym obszarze.
Przepisami ustawy z dnia 5 sierpnia 2025 r. o zmianie ustawy o świadczeniach opieki
zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ustawy o działalności leczniczej
(Dz. U. z 2025 r. poz. 1211) wprowadzono nowe rozwiązania w zakresie restrukturyzacji
i konsolidacji podmiotów leczniczych. Na wniosek świadczeniodawcy możliwe jest
wprowadzenie w umowie o udzielanie świadczeń w PSZ zmiany polegającej na wykreśleniu
-- 3 of 8 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
z umowy danego profilu szpitalnego, bez negatywnych konsekwencji z punktu widzenia
pozostawania szpitala w PSZ.
Każdorazowo taka zmiana umowy PSZ jest uzależniona od zgody Prezesa NFZ. Fundusz,
rozpatrując tego rodzaju wnioski świadczeniodawców, powinien kierować się potrzebą
właściwego zabezpieczenia dostępu do świadczeń opieki zdrowotnej, z uwzględnieniem
mapy potrzeb zdrowotnych oraz planów transformacji.
Rezygnacja z udzielania świadczeń w ramach danego profilu szpitalnego przez szpital PSZ
będzie pociągać za sobą zmiany w strukturze realizowanych świadczeń z jednoczesną
gwarancją pozostania w systemie PSZ. Rozwiązanie to ma pozwolić szpitalom na
dostosowanie swojej struktury organizacyjnej do aktualnych potrzeb zdrowotnych
i umożliwić ograniczenie dublowania się w regionie oddziałów o tym samym profilu, a także
sprzyjać rozwojowi procedur jednodniowych.
W konsekwencji proponowane rozwiązania zakładają, że zgoda na ograniczenie zakresu
działalności szpitala może zostać wydana wyłącznie w sytuacji, gdy zmiana nie będzie
skutkowała pogorszeniem dostępności świadczeń zdrowotnych dla pacjentów. NFZ,
dokonując oceny wniosku, bierze pod uwagę potrzeby zdrowotne populacji oraz możliwość
zapewnienia ciągłości i dostępności opieki zdrowotnej na danym obszarze.
Ad. 7. Czy Ministerstwo Zdrowia planuje przygotowanie rzeczywistej mapy
bezpieczeństwa zdrowotnego regionów, pokazującej konsekwencje likwidacji lub
ograniczenia działalności konkretnych szpitali i oddziałów?
Ministerstwo Zdrowia opracowało schemat zabezpieczenia opieki szpitalnej, który stanowi
element mapy potrzeb zdrowotnych (MPZ), udostępnianej na stronie internetowej
w formie zaawansowanego narzędzia analitycznego (platforma BASiW).
Prace nad MPZ w części dotyczącej ww. schematu zostały wskazane w Krajowym Planie
Transformacji na lata 2027–2031 jako jedno z działań horyzontalnych, a zatem działań
stanowiących strategiczne zaplecze dla kształtowania, wzmacniania i reformowania
systemu ochrony zdrowia. Prace obejmowały świadczenia realizowane w różnych
obszarach opieki szpitalnej.
W ramach prac nad schematem zabezpieczenia opieki szpitalnej przeprowadzono szereg
analiz, w tym w zakresie danych przestrzennych, demograficznych oraz rozliczeniowych.
Dane były opracowywane wspólnie z Narodowym Funduszem Zdrowia (NFZ), a także
analizowane we współpracy z krajowymi i wojewódzkimi konsultantami w ochronie
zdrowia właściwymi dla danej dziedziny. Powyższe dane i analizy będą umożliwiały
formułowanie rekomendacji mogących stanowić podstawę decyzji dotyczących przyszłej
organizacji udzielania świadczeń szpitalnych.
Dzięki przeprowadzonym analizom rozwiązania projektowane w skali całego systemu
ochrony zdrowia będą mogły wspierać bardziej nowoczesną, lepiej zorganizowaną i stabilną
organizację udzielania świadczeń przez podmioty lecznicze. To z kolei powinno przełożyć
się na realną korzyść dla pacjentów, w postaci zabezpieczenia dostępu do świadczeń opieki
zdrowotnej o odpowiedniej jakości.
Warto również podkreślić, że schemat zabezpieczenia opieki szpitalnej ma charakter
analityczny. Jego celem jest identyfikacja i ocena zakresów świadczeń realizowanych przez
poszczególne podmioty lecznicze, na podstawie danych sprawozdawczych oraz przyjętych
kryteriów. Schemat nie stanowi decyzji dotyczącej funkcjonowania podmiotu leczniczego
lub jego oddziałów ani nie przesądza o dalszej organizacji udzielania świadczeń
zdrowotnych. Jest narzędziem wspierającym procesy planistyczne i decyzyjne, które może
być wykorzystywane przez różne instytucje odpowiedzialne za organizację systemu
ochrony zdrowia, w tym przez organy tworzące. Decyzje dotyczące funkcjonowania
poszczególnych oddziałów oraz kierunków rozwoju podmiotów leczniczych pozostają
w kompetencjach właściwych podmiotów odpowiedzialnych za ich prowadzenie
-- 4 of 8 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
5
i zarządzanie, z uwzględnieniem obowiązujących przepisów prawa, potrzeb zdrowotnych
mieszkańców oraz uwarunkowań lokalnych.
Ad. 8. Czy Ministerstwo planuje stworzenie wieloletniego, stabilnego modelu finansowania
szpitali powiatowych, umożliwiającego planowanie działalności w perspektywie kilku lat, a
nie wyłącznie kolejnego okresu kontraktowego?
Obowiązujący model oparty na ryczałcie PSZ stanowi stabilny i przewidywalny mechanizm
finansowania, zapewniający świadczeniodawcom możliwość planowania działalności
w dłuższej perspektywie, przy jednoczesnym zachowaniu bodźców do utrzymywania
odpowiedniego poziomu realizacji świadczeń. Rozwiązanie to pozwala łączyć stabilność
finansową podmiotów leczniczych z elastycznością w dostosowywaniu zakresu udzielanych
świadczeń do potrzeb zdrowotnych pacjentów. W odniesieniu do kwestii planowania
działalności leczniczej w perspektywie kilku lat istotne znaczenie ma opracowany schemat
zabezpieczenia opieki szpitalnej o którym mowa w pkt. 7.
Ad. 9. Ile szpitali powiatowych w Polsce znajduje się obecnie w sytuacji, w której
wykonywanie części świadczeń poniżej ich rzeczywistego kosztu pogarsza wynik finansowy
placówki?
Zgodnie z ustawą o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków
Publicznych z dnia 27 sierpnia 2023 r. (Dz. U. z 2025 r. poz. 1461, z późn. zm.), Agencja
Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji (AOTMiT) na bieżąco dokonuje analiz
związanych z poziomem finansowania świadczeń opieki zdrowotnej. Taryfikacja świadczeń
jest prowadzona na podstawie planu taryfikacji Agencji sporządzanego na dany rok
kalendarzowy.
Podstawowym celem procesu taryfikacji jest ustalenie taryfy dla świadczeń opieki
zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, przede wszystkim poprzez uzyskanie
wiedzy o rzeczywistych kosztach ponoszonych w związku z realizacją tych świadczeń oraz o
wzajemnych relacjach poziomu kosztów pomiędzy poszczególnymi świadczeniami. Cel ten
jest realizowany przy założeniu, że taryfikacja ma służyć równoważeniu podaży świadczeń i
potrzeb zdrowotnych, zapewnieniu możliwie najlepszej dostępności do świadczeń
gwarantowanych oraz gospodarności w zakresie wydawania środków publicznych.
Świadczenia do Planu Taryfikacji wybierane są w oparciu o analizę czynników takich jak:
poziom realizacji, istotność wydatków w budżecie płatnika, istotność z punktu widzenia
zdrowia publicznego, liczba osób oczekujących oraz czas oczekiwania na udzielenie
świadczenia, z uwzględnieniem głosów środowiska oraz priorytetów polityki zdrowotnej
Ministra Zdrowia. Wskazane jest, aby analizie poddawane były całe obszary (dziedziny)
świadczeń.
Należy podkreślić, że wyceny świadczeń opracowywane są na podstawie rzeczywistych
danych finansowo-księgowych, a także danych medyczno-kosztowych przekazywanych
przez podmioty lecznicze. Oznacza to, że analiza nie ogranicza się wyłącznie do
zagregowanych informacji księgowych, lecz uwzględnia również dane odnoszące się do
struktury udzielanych świadczeń, przebiegu procesu diagnostyczno-terapeutycznego oraz
faktycznego zużycia zasobów medycznych. W kalkulacjach brana jest pod uwagę pełna
struktura kosztów – zarówno bezpośrednich, jak i pośrednich – obejmujących
w szczególności koszty wynagrodzeń personelu medycznego i niemedycznego, koszty
osobodnia opieki, koszty materiałów medycznych, leków i wyrobów medycznych, a także
koszty utrzymania i wykorzystania infrastruktury diagnostycznej oraz zabiegowej.
Analizy oparte są na możliwie najnowszych dostępnych danych, ze szczególnym
uwzględnieniem zmian w poziomie wynagrodzeń personelu medycznego oraz dynamiki
wzrostu pozostałych kosztów funkcjonowania podmiotów leczniczych. Dane historyczne
podlegają waloryzacji przy zastosowaniu adekwatnych wskaźników wzrostu kosztów, co
pozwala na ograniczenie ryzyka niedoszacowania taryf w warunkach zmieniających się
uwarunkowań makroekonomicznych.
-- 5 of 8 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
6
Proces analityczny prowadzony jest z zastosowaniem metod statystycznych
zapewniających wysoką jakość i porównywalność danych. Obejmuje on identyfikację oraz
eliminację wartości skrajnych, analizę rozkładu kosztów w różnych typach podmiotów
leczniczych, a także ocenę struktury kosztów w zależności od zakresu i intensywności
realizowanych świadczeń. Celem tych działań jest uzyskanie możliwie najbardziej
reprezentatywnej podstawy do określenia poziomu taryfy.
Uzupełnieniem analiz kosztowych jest komponent ekspercki. Projekty taryf i wycen
podlegają konsultacjom z przedstawicielami środowisk medycznych, w szczególności
z właściwymi konsultantami krajowymi oraz ekspertami przez nich wskazanymi. Pozwala to
na uwzględnienie aktualnej praktyki klinicznej, zmian w standardach postępowania,
wdrażania nowych metod leczenia, a także identyfikację obszarów, w których dane
historyczne mogą nie w pełni odzwierciedlać rzeczywiste nakłady konieczne do udzielania
świadczeń na właściwym poziomie jakości.
Należy również zaznaczyć, że nawet przy zastosowaniu jednolitej metodologii oraz oparciu
wycen na rzeczywistych danych finansowo-księgowych i medyczno-kosztowych, możliwe
jest występowanie zróżnicowania rentowności świadczeń na poziomie poszczególnych
podmiotów leczniczych. Zróżnicowanie to może wynikać z lokalnych uwarunkowań
organizacyjnych, przyjętego modelu zatrudnienia, struktury kosztów stałych, stopnia
wykorzystania infrastruktury czy sposobu zarządzania jednostką. Tym samym poziom
taryfy, ustalany na podstawie danych reprezentatywnej próby świadczeniodawców, nie
może być utożsamiany z indywidualnym wynikiem finansowym każdego podmiotu
realizującego dane świadczenie.
Uwzględniając zakres prac AOTMiT nad weryfikacją poziomu finansowania świadczeń
opieki zdrowotnej, należy zauważyć, że Minister Zdrowia w uzasadnionych przypadkach na
bieżąco reaguje na wnioski zgłaszane przez organizacje pracodawców czy podmioty
lecznicze, celem wyjaśnienia ewentualnych rozbieżności w wycenach świadczeń i ich
ponownej weryfikacji oraz ewentualnej zmiany przez AOTMiT, chociażby w oparciu o nowe
schematy leczenia, jeśli wynika to z przedstawionych przesłanek.
Dodatkowo należy wskazać, że obecnie procedowana jest zmiana ustawy z dnia 27 sierpnia
2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych,
przewidująca przyznanie AOTMiT uprawnienia do weryfikacji prawidłowości wdrożenia i
stosowania standardu rachunku kosztów w podmiotach leczniczych, zgodnie z przepisami
rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 26 października 2020 r. w sprawie zaleceń
dotyczących standardu rachunku kosztów u świadczeniodawców (Dz. U. poz. 2045). Celem
projektowanej zmiany jest zapewnienie jednolitego i prawidłowego stosowania standardu
rachunku kosztów, który stanowi podstawowe narzędzie pozyskiwania wiarygodnych
danych o kosztach udzielania świadczeń opieki zdrowotnej.
Prawidłowo prowadzony rachunek kosztów zapewnia wiarygodne informacje niezbędne do
prowadzenia procesu taryfikacji świadczeń opieki zdrowotnej, co przekłada się na większą
adekwatność ich finansowania i bardziej efektywne gospodarowanie środkami publicznymi.
Projekt przewiduje również możliwość zastosowania, w przypadkach stwierdzenia
rażących naruszeń zasad prowadzenia rachunku kosztów, sankcji w postaci kary umownej
nakładanej na świadczeniodawcę przez Prezesa NFZ.
Ad. 10. W jaki sposób Ministerstwo planuje rozwiązać problem finansowania szpitali w
zakresie utrzymywania gotowości do udzielania świadczeń, a nie tylko płacenia za
faktycznie wykonane procedury?
W związku z szeroko prowadzonymi działaniami ukierunkowanymi na poprawę
funkcjonowania systemu ochrony zdrowia, w tym zapewnienie adekwatnego finansowania
świadczeń opieki zdrowotnej, prowadzone są analizy obejmujące również kwestie związane
z finansowaniem gotowości podmiotów leczniczych do udzielania świadczeń. Wyniki
prowadzonych analiz będą stanowiły podstawę do oceny zasadności i możliwości
wprowadzenia ewentualnych zmian w tym zakresie.
-- 6 of 8 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
7
Ad. 11. W jaki sposób będzie modyfikowana sieć szpitali i czy Ministerstwo będzie
analizować łączny koszt systemowy likwidacji danego oddziału, w tym dodatkowe koszty
transportu medycznego, funkcjonowania sąsiednich SOR-ów oraz zwiększonego obciążenia
innych szpitali?
Modyfikacja struktury świadczeń realizowanych przez szpitale nie będzie następowała
w sposób automatyczny. Wprowadzone rozwiązania opierają się na dobrowolnych
działaniach podejmowanych przez świadczeniodawców, przy jednoczesnym zachowaniu
mechanizmów zapewniających ocenę wpływu planowanych zmian na dostępność
świadczeń opieki zdrowotnej.
Przepisami ustawy z dnia 5 sierpnia 2025 r. o zmianie ustawy o świadczeniach opieki
zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ustawy o działalności leczniczej
wprowadzono rozwiązania umożliwiające świadczeniodawcom PSZ rezygnację z realizacji
określonego profilu szpitalnego bez negatywnych konsekwencji z punktu widzenia
pozostawania szpitala w PSZ. Każdorazowo taka zmiana wymaga jednak zgody Prezesa
NFZ. Rozpatrując wniosek świadczeniodawcy, Narodowy Fundusz Zdrowia zobowiązany
jest kierować się potrzebą właściwego zabezpieczenia dostępu do świadczeń opieki
zdrowotnej, z uwzględnieniem mapy potrzeb zdrowotnych oraz planów transformacji.
Rozwiązanie to ma na celu dostosowanie struktury organizacyjnej szpitali do aktualnych
i prognozowanych potrzeb zdrowotnych mieszkańców, ograniczenie dublowania się
oddziałów o tym samym profilu w danym regionie oraz rozwój innych form udzielania
świadczeń, takich jak hospitalizacja planowa, leczenie jednego dnia czy opieka
długoterminowa. Jednocześnie przewidziano mechanizmy finansowe wspierające proces
restrukturyzacji, polegające m.in. na zachowaniu przez świadczeniodawcę części
finansowania przypisanego do profilu objętego zmianą.
W konsekwencji decyzje dotyczące zmian w zakresie działalności szpitali będą
podejmowane z uwzględnieniem wpływu tych zmian na zabezpieczenie potrzeb
zdrowotnych mieszkańców oraz dostępność świadczeń opieki zdrowotnej na danym
obszarze.
Ad. 12. Jakie konkretne działania Ministerstwo Zdrowia zamierza podjąć w 2026 i 2027
roku, aby zapewnić stabilne funkcjonowanie szpitali powiatowych i bezpieczeństwo
zdrowotne mieszkańców powiatów?
W pierwszej kolejności należy zauważyć, iż zasady przekazywania środków publicznych
podmiotom wykonującym działalność leczniczą zostały określone w dziale V (art. 114 -
117a) ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (Dz. U. 2026 poz. 156,
z późn. zm.). Katalog celów, na które podmiot prowadzący działalność leczniczą może
otrzymać środki publiczne określa art. 114 ust. 1 pkt 1-7 ww. ustawy. Jednocześnie
określony w przepisach wskazanej wyżej ustawy katalog źródeł finansowania nie
przewiduje obecnie możliwości udzielenia pomocy finansowej w celu oddłużenia szpitali lub
pokrycia kosztów ich bieżącego funkcjonowania.
Ponadto uprzejmie informuję, iż niebagatelny wpływ na zapewnienie równowagi
finansowej szpitali mają uzyskiwane przez te podmioty przychody z tytułu realizowanych
świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (NFZ), umożliwiające
pokrywanie ponoszonych przez szpitale kosztów, w związku z prowadzoną przez te
podmioty działalnością statutową.
Jednocześnie, wskazania wymaga, że poprawę sytuacji finansowej podmiotów leczniczych
oraz zwiększenie stabilności w zakresie funkcjonowania szpitali powiatowych można
uzyskać poprzez realizację skutecznych i efektywnych programów naprawczych.
-- 7 of 8 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
8
Należy uzupełnić, iż Ministerstwo Zdrowia planuje w latach 2026–2027 szereg działań
mających wzmocnić stabilność szpitali powiatowych oraz zwiększyć bezpieczeństwo
zdrowotne mieszkańców powiatów. Najważniejsze z nich to:
1. Modernizacja i wsparcie szpitali powiatowych
Uruchomienie programu „Zdrowy szpital – bezpieczny Pacjent”, obejmującego wsparcie dla
procesów konsolidacji i przekształceń podmiotów leczniczych. Finansowanie modernizacji
infrastruktury, zakupu sprzętu medycznego oraz rozbudowy placówek. Na ten cel
przewidziano 1,048 mld zł z Subfunduszu Modernizacji Podmiotów Leczniczych Funduszu
Medycznego. Działanie będzie realizowane w latach 2026–2029.
2. Utworzenie powiatowych centrów zdrowia
W powiatach pozbawionych szpitali mają powstać powiatowe centra zdrowia. Zapewnią
one dostęp do: podstawowych świadczeń chirurgicznych, konsultacji internistycznych,
kilkugodzinnej obserwacji medycznej, świadczeń ginekologicznych, doraźnej pomocy
pediatrycznej.
3. Lepsze planowanie sieci szpitali
Ministerstwo Zdrowia przygotowało mapę potrzeb zdrowotnych w leczeniu szpitalnym.
Powstanie narzędzie informatyczne wspierające decyzje dotyczące: rozmieszczenia
oddziałów, inwestycji, kontraktowania świadczeń, kształtowania kadr. Analizy mają
wskazać obszary wymagające wsparcia oraz działania konsolidacyjne.
4. Wzmocnienie ratownictwa medycznego i SOR
Dostosowanie liczby zespołów ratownictwa medycznego do rzeczywistych potrzeb
mieszkańców. Skrócenie czasu dojazdu karetek. Optymalizacja liczby SOR, tak aby jeden
oddział zabezpieczał maksymalnie 200 tys. mieszkańców i był osiągalny przez karetkę
w czasie nie dłuższym niż 45 minut. Działania będą realizowane od 2026 r.
5. Odciążenie szpitali poprzez rozwój opieki ambulatoryjnej i koordynowanej
Przenoszenie części diagnostyki i leczenia ze szpitali do ambulatoryjnej opieki
specjalistycznej. Rozszerzenie opieki koordynowanej w POZ. Rozwój modelu „odwróconej
piramidy świadczeń”, który ma ograniczyć niepotrzebne hospitalizacje i skrócić kolejki.
6. Cyfryzacja i monitoring potencjału szpitali
Do 2027 r. wdrożony zostanie system EPS (Ewidencja Potencjału Świadczeniodawcy).
System będzie gromadził dane o: liczbie wolnych i zajętych łóżek, dostępności personelu,
sprzęcie medycznym, infrastrukturze szpitali. Ma to poprawić zarządzanie zasobami
i reagowanie w sytuacjach kryzysowych.
7. Budowanie bezpieczeństwa zdrowotnego w regionach
Realizacja projektu „Podstawowe Regiony Zabezpieczenia”, którego celem jest określenie
obszarów zabezpieczenia zdrowotnego oraz monitorowanie dostępności świadczeń.
Projekt ma dostarczać danych do podejmowania decyzji dotyczących rozmieszczenia
zasobów ochrony zdrowia, w tym szpitali powiatowych.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Tomasz Maciejewski
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 8 of 8 --
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DLU.050.40.2026.ŁR
Warszawa, 06 października 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją nr 19688 Pana Posła Marka Krząkała w sprawie sytuacji
finansowej i organizacyjnej szpitali powiatowych oraz konieczności zmian w systemie
finansowania świadczeń szpitalnych, uprzejmie proszę o przyjęcie poniższych wyjaśnień
stanowiących odpowiedź na pytania postawione przez Pana Posła.
Ad. 1. Czy Ministerstwo Zdrowia planuje pilną, kompleksową weryfikację wycen świadczeń
szpitalnych w oparciu o rzeczywiste koszty ich wykonywania?
Poniżej przekazuję zestawienie obszarów, które Agencja Oceny Technologii Medycznych
i Taryfikacji (AOTMiT) planuje taryfikować jeszcze w 2026 roku. Tabela przedstawia
planowany termin publikacji raportu taryfikacyjnego dla każdego obszaru oraz aktualną
liczbę taryf. Liczba ta może ulec zmianie — na potrzeby ewidencji przyjęto obecny wykaz
produktów rozliczeniowych.
Obszar
Planowany
termin publikacji
raportu
Liczba
taryf
Świadczenia gwarantowane z zakresu leczenia szpitalnego, w
których istotny koszt stanowi wyrób medyczny, Część I: systemy
robotyczne Wrzesień 2026 r. 3
Świadczenia gwarantowane z zakresu leczenia szpitalnego, w
których istotny koszt stanowi wyrób medyczny, Część II:
endoprotezoplastyka
Październik 2026
r. 13
Świadczenia gwarantowane z zakresu leczenia szpitalnego, w
których istotny koszt stanowi wyrób medyczny, Część III: implanty
słuchowe
Październik 2026
r. 7
Świadczenia gwarantowane z zakresu leczenia szpitalnego
obejmujące choroby układu krążenia (sekcja E JGP) Listopad 2026 r. 53
Świadczenia gwarantowane z zakresu leczenia szpitalnego
obejmujące choroby narządu wzroku (sekcja B JGP) Listopad 2026 r. 30
Świadczenia gwarantowane z zakresu leczenia szpitalnego
obejmujące choroby naczyń (sekcja Q JGP) Listopad 2026 r. 29
Razem 135
-- 1 of 8 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
Ad. 2. Czy zostanie wprowadzony mechanizm gwarantujący pełne i terminowe
finansowanie świadczeń faktycznie wykonanych na rzecz pacjentów, niezależnie od
momentu wykorzystania wartości kontraktu?
Ad. 3. Jakie działania Ministerstwo zamierza podjąć, aby odejść od mechanizmów
zmuszających szpitale do wielomiesięcznego kredytowania świadczeń wykonanych ponad
kontrakt?
W pierwszej kolejności należy wskazać, że biorąc pod uwagę stan finansów Narodowego
Funduszu Zdrowia, będący w dużej mierze skutkiem decyzji podejmowanych w systemie
ochrony zdrowia w 2022 r. oraz fakt, iż NFZ co roku mierzy się z rosnącymi wydatkami m.in.
na świadczenia nielimitowane, których skalę trudno jest precyzyjnie oszacować, planując
budżet na dany rok, aktualnie podejmowane są prace mające na celu wdrożenie działań
umożliwiających kontrolę wydatków publicznych i ograniczenie ryzyka niekontrolowanego
wzrostu kosztów, przy jednoczesnym zachowaniu bezpieczeństwa zdrowotnego pacjentów
i stabilności finansowej podmiotów leczniczych.
Kwestia poprawy sytuacji finansowej w ochronie zdrowia jest szeroko dyskutowana oraz
analizowana na wszystkich poziomach, zarówno w ramach rozmów z Ministrem Finansów i
Gospodarki, przy stałej współpracy z Narodowym Funduszem Zdrowia i Agencją Oceny
Technologii Medycznych i Taryfikacji, jak i w ramach wspólnego dialogu, w tym m.in.
w ramach prac Trójstronnego Zespołu do Spraw Ochrony Zdrowia. Osiągnięcie
powyższego celu, jakim jest poprawa sytuacji finansowej w ochronie zdrowia, niewątpliwie
wpłynie na poszerzenie możliwości finansowania świadczeń, w tym udzielanych w
szpitalach powiatowych.
Jednocześnie należy zauważyć, że zapewniane są coraz wyższe środki na finansowanie
świadczeń opieki zdrowotnej – w planie NFZ na 2026 r. pierwotna wysokość środków
zapisana na koszty świadczeń opieki zdrowotnej NFZ wynosiła 201,2 mld zł, tj. 93,76 mld zł
więcej niż zaplanowana pierwotnie na 2022 r.
Ponadto pragnę poinformować, że dotacja podmiotowa na finansowanie świadczeń
gwarantowanych w ostatnich latach wyniosła:
- w 2023 r.: 200 mln zł;
- w 2024 r.: blisko 14,8 mld zł;
- w 2025 r.: blisko 33 mld zł;
natomiast obecnie zaplanowane środki na ten cel w 2026 r. wynoszą 33,6 mld zł, a kolejne
zwiększenia zaplanowanej dotacji podmiotowej dla NFZ na bieżący rok będą możliwe na
podstawie art. 131d ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków
publicznych.
Ponadto należy wskazać, że w projekcie ustawy budżetowej na 2027 r. na dotację
podmiotową dla NFZ zaplanowano środki na poziomie 41,5 mld zł.
Mając na uwadze powyższe, zapewniam, że Ministerstwo Zdrowia dokłada wszelkich
starań, aby wdrażane zmiany prowadziły do poprawy funkcjonowania systemu ochrony
zdrowia, w tym poprzez zapewnienie adekwatnego finansowania, które zarazem korzystnie
wpłyną na dostępność i jakość świadczeń opieki zdrowotnej.
Odnosząc się do kwestii zapłaty za nadwykonania, należy wskazać, że Narodowy Fundusz
Zdrowia zobowiązany jest do finansowania świadczeń opieki zdrowotnej udzielonych
w okresie rozliczeniowym do kwoty zobowiązania NFZ wobec świadczeniodawcy,
określonej w umowie dla danego zakresu świadczeń. Natomiast wartość zobowiązań, które
Narodowy Fundusz Zdrowia zaciąga w danym roku na finansowanie świadczeń opieki
zdrowotnej, uwarunkowana jest poziomem środków zapisanych na ten cel w planie
finansowym NFZ.
Jednocześnie pragnę zapewnić, że w zakresie posiadanych kompetencji oraz środków
finansowych oddziały wojewódzkie NFZ prowadzą na bieżąco działania zmierzające do
zmiany warunków finansowych umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, zarówno
na wniosek świadczeniodawców, jak i z inicjatywy własnej oddziału wojewódzkiego NFZ,
-- 2 of 8 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
uwzględniające m.in. wyniki analizy stopnia wykorzystania przez świadczeniodawców
środków zaangażowanych w umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Działania te
ukierunkowane są na optymalne wykorzystanie środków finansowych przeznaczonych na
finansowanie świadczeń opieki zdrowotnej określonych w planie oddziału wojewódzkiego
NFZ i wzrostu wartości umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej – w kontekście
poprawy dostępności do świadczeń zdrowotnych, zakontraktowania większej liczby
świadczeń i opłacenia nadwykonań.
Ad. 4. Czy Ministerstwo planuje stworzenie odrębnego mechanizmu finansowania
całodobowej gotowości szpitali powiatowych, niezależnego od liczby wykonanych
procedur?
Ministerstwo Zdrowia aktualnie nie planuje wprowadzenia odrębnego mechanizmu
finansowania całodobowej gotowości szpitali powiatowych niezależnego od liczby
realizowanych świadczeń. Obecnie funkcjonujący mechanizm finansowania w formie
ryczałtu systemu podstawowego szpitalnego zabezpieczenia świadczeń opieki zdrowotnej
(PSZ) zapewnia stabilność finansowania podmiotów leczniczych, przy jednoczesnym
zachowaniu bodźców motywujących do utrzymania odpowiedniego poziomu i wolumenu
udzielanych świadczeń.
Ad. 5. Czy przed wprowadzeniem lub zmianą regulacji dotyczących zatrudniania
i wynagradzania lekarzy specjalistów przeprowadzana jest analiza ich wpływu na
dostępność kadry w szpitalach powiatowych?
W procesie przygotowywania projektowanych regulacji analizowane są zgłaszane przez
interesariuszy uwagi dotyczące ich potencjalnego wpływu na dostępność kadr medycznych
oraz realizację świadczeń zdrowotnych, w tym w szpitalach powiatowych. Kwestie te były
przedmiotem konsultacji publicznych, w ramach, których zgłaszano m.in. zastrzeżenia
dotyczące wpływu limitów czasu pracy i wynagrodzeń na dostępność lekarzy specjalistów
oraz ciągłość udzielania świadczeń.
Ministerstwo Zdrowia wskazuje jednocześnie, że proponowane rozwiązania w zakresie
zasad zatrudniania i wymiaru czasu pracy pracowników medycznych są uzasadnione
nadrzędnym interesem publicznym, polegającym na zapewnieniu właściwego dostępu do
świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, a także
bezpieczeństwa pacjentów. Ponadto część zgłoszonych uwag została uwzględniona
poprzez wprowadzenie rozwiązań ograniczających ryzyko negatywnego wpływu regulacji
na dostępność świadczeń w określonych obszarach systemu ochrony zdrowia.
Ad. 6. Czy Ministerstwo zamierza wprowadzić zasadę, zgodnie z którą decyzje o likwidacji
lub ograniczeniu działalności oddziału będą poprzedzone analizą odległości do innych
placówek, czasu transportu pacjentów, dostępności ZRM oraz możliwości przejęcia
pacjentów przez sąsiednie szpitale?
Zapewnienie odpowiedniej dostępności świadczeń opieki zdrowotnej dla pacjentów
stanowi jeden z podstawowych celów funkcjonowania systemu ochrony zdrowia oraz
istotne kryterium przy podejmowaniu decyzji dotyczących zmian w zakresie działalności
podmiotów leczniczych. Jednocześnie obowiązujące i projektowane rozwiązania
przewidują mechanizmy zapewniające ocenę wpływu takich zmian na dostępność
świadczeń zdrowotnych na danym obszarze.
Przepisami ustawy z dnia 5 sierpnia 2025 r. o zmianie ustawy o świadczeniach opieki
zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ustawy o działalności leczniczej
(Dz. U. z 2025 r. poz. 1211) wprowadzono nowe rozwiązania w zakresie restrukturyzacji
i konsolidacji podmiotów leczniczych. Na wniosek świadczeniodawcy możliwe jest
wprowadzenie w umowie o udzielanie świadczeń w PSZ zmiany polegającej na wykreśleniu
-- 3 of 8 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
z umowy danego profilu szpitalnego, bez negatywnych konsekwencji z punktu widzenia
pozostawania szpitala w PSZ.
Każdorazowo taka zmiana umowy PSZ jest uzależniona od zgody Prezesa NFZ. Fundusz,
rozpatrując tego rodzaju wnioski świadczeniodawców, powinien kierować się potrzebą
właściwego zabezpieczenia dostępu do świadczeń opieki zdrowotnej, z uwzględnieniem
mapy potrzeb zdrowotnych oraz planów transformacji.
Rezygnacja z udzielania świadczeń w ramach danego profilu szpitalnego przez szpital PSZ
będzie pociągać za sobą zmiany w strukturze realizowanych świadczeń z jednoczesną
gwarancją pozostania w systemie PSZ. Rozwiązanie to ma pozwolić szpitalom na
dostosowanie swojej struktury organizacyjnej do aktualnych potrzeb zdrowotnych
i umożliwić ograniczenie dublowania się w regionie oddziałów o tym samym profilu, a także
sprzyjać rozwojowi procedur jednodniowych.
W konsekwencji proponowane rozwiązania zakładają, że zgoda na ograniczenie zakresu
działalności szpitala może zostać wydana wyłącznie w sytuacji, gdy zmiana nie będzie
skutkowała pogorszeniem dostępności świadczeń zdrowotnych dla pacjentów. NFZ,
dokonując oceny wniosku, bierze pod uwagę potrzeby zdrowotne populacji oraz możliwość
zapewnienia ciągłości i dostępności opieki zdrowotnej na danym obszarze.
Ad. 7. Czy Ministerstwo Zdrowia planuje przygotowanie rzeczywistej mapy
bezpieczeństwa zdrowotnego regionów, pokazującej konsekwencje likwidacji lub
ograniczenia działalności konkretnych szpitali i oddziałów?
Ministerstwo Zdrowia opracowało schemat zabezpieczenia opieki szpitalnej, który stanowi
element mapy potrzeb zdrowotnych (MPZ), udostępnianej na stronie internetowej
w formie zaawansowanego narzędzia analitycznego (platforma BASiW).
Prace nad MPZ w części dotyczącej ww. schematu zostały wskazane w Krajowym Planie
Transformacji na lata 2027–2031 jako jedno z działań horyzontalnych, a zatem działań
stanowiących strategiczne zaplecze dla kształtowania, wzmacniania i reformowania
systemu ochrony zdrowia. Prace obejmowały świadczenia realizowane w różnych
obszarach opieki szpitalnej.
W ramach prac nad schematem zabezpieczenia opieki szpitalnej przeprowadzono szereg
analiz, w tym w zakresie danych przestrzennych, demograficznych oraz rozliczeniowych.
Dane były opracowywane wspólnie z Narodowym Funduszem Zdrowia (NFZ), a także
analizowane we współpracy z krajowymi i wojewódzkimi konsultantami w ochronie
zdrowia właściwymi dla danej dziedziny. Powyższe dane i analizy będą umożliwiały
formułowanie rekomendacji mogących stanowić podstawę decyzji dotyczących przyszłej
organizacji udzielania świadczeń szpitalnych.
Dzięki przeprowadzonym analizom rozwiązania projektowane w skali całego systemu
ochrony zdrowia będą mogły wspierać bardziej nowoczesną, lepiej zorganizowaną i stabilną
organizację udzielania świadczeń przez podmioty lecznicze. To z kolei powinno przełożyć
się na realną korzyść dla pacjentów, w postaci zabezpieczenia dostępu do świadczeń opieki
zdrowotnej o odpowiedniej jakości.
Warto również podkreślić, że schemat zabezpieczenia opieki szpitalnej ma charakter
analityczny. Jego celem jest identyfikacja i ocena zakresów świadczeń realizowanych przez
poszczególne podmioty lecznicze, na podstawie danych sprawozdawczych oraz przyjętych
kryteriów. Schemat nie stanowi decyzji dotyczącej funkcjonowania podmiotu leczniczego
lub jego oddziałów ani nie przesądza o dalszej organizacji udzielania świadczeń
zdrowotnych. Jest narzędziem wspierającym procesy planistyczne i decyzyjne, które może
być wykorzystywane przez różne instytucje odpowiedzialne za organizację systemu
ochrony zdrowia, w tym przez organy tworzące. Decyzje dotyczące funkcjonowania
poszczególnych oddziałów oraz kierunków rozwoju podmiotów leczniczych pozostają
w kompetencjach właściwych podmiotów odpowiedzialnych za ich prowadzenie
-- 4 of 8 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
5
i zarządzanie, z uwzględnieniem obowiązujących przepisów prawa, potrzeb zdrowotnych
mieszkańców oraz uwarunkowań lokalnych.
Ad. 8. Czy Ministerstwo planuje stworzenie wieloletniego, stabilnego modelu finansowania
szpitali powiatowych, umożliwiającego planowanie działalności w perspektywie kilku lat, a
nie wyłącznie kolejnego okresu kontraktowego?
Obowiązujący model oparty na ryczałcie PSZ stanowi stabilny i przewidywalny mechanizm
finansowania, zapewniający świadczeniodawcom możliwość planowania działalności
w dłuższej perspektywie, przy jednoczesnym zachowaniu bodźców do utrzymywania
odpowiedniego poziomu realizacji świadczeń. Rozwiązanie to pozwala łączyć stabilność
finansową podmiotów leczniczych z elastycznością w dostosowywaniu zakresu udzielanych
świadczeń do potrzeb zdrowotnych pacjentów. W odniesieniu do kwestii planowania
działalności leczniczej w perspektywie kilku lat istotne znaczenie ma opracowany schemat
zabezpieczenia opieki szpitalnej o którym mowa w pkt. 7.
Ad. 9. Ile szpitali powiatowych w Polsce znajduje się obecnie w sytuacji, w której
wykonywanie części świadczeń poniżej ich rzeczywistego kosztu pogarsza wynik finansowy
placówki?
Zgodnie z ustawą o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków
Publicznych z dnia 27 sierpnia 2023 r. (Dz. U. z 2025 r. poz. 1461, z późn. zm.), Agencja
Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji (AOTMiT) na bieżąco dokonuje analiz
związanych z poziomem finansowania świadczeń opieki zdrowotnej. Taryfikacja świadczeń
jest prowadzona na podstawie planu taryfikacji Agencji sporządzanego na dany rok
kalendarzowy.
Podstawowym celem procesu taryfikacji jest ustalenie taryfy dla świadczeń opieki
zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, przede wszystkim poprzez uzyskanie
wiedzy o rzeczywistych kosztach ponoszonych w związku z realizacją tych świadczeń oraz o
wzajemnych relacjach poziomu kosztów pomiędzy poszczególnymi świadczeniami. Cel ten
jest realizowany przy założeniu, że taryfikacja ma służyć równoważeniu podaży świadczeń i
potrzeb zdrowotnych, zapewnieniu możliwie najlepszej dostępności do świadczeń
gwarantowanych oraz gospodarności w zakresie wydawania środków publicznych.
Świadczenia do Planu Taryfikacji wybierane są w oparciu o analizę czynników takich jak:
poziom realizacji, istotność wydatków w budżecie płatnika, istotność z punktu widzenia
zdrowia publicznego, liczba osób oczekujących oraz czas oczekiwania na udzielenie
świadczenia, z uwzględnieniem głosów środowiska oraz priorytetów polityki zdrowotnej
Ministra Zdrowia. Wskazane jest, aby analizie poddawane były całe obszary (dziedziny)
świadczeń.
Należy podkreślić, że wyceny świadczeń opracowywane są na podstawie rzeczywistych
danych finansowo-księgowych, a także danych medyczno-kosztowych przekazywanych
przez podmioty lecznicze. Oznacza to, że analiza nie ogranicza się wyłącznie do
zagregowanych informacji księgowych, lecz uwzględnia również dane odnoszące się do
struktury udzielanych świadczeń, przebiegu procesu diagnostyczno-terapeutycznego oraz
faktycznego zużycia zasobów medycznych. W kalkulacjach brana jest pod uwagę pełna
struktura kosztów – zarówno bezpośrednich, jak i pośrednich – obejmujących
w szczególności koszty wynagrodzeń personelu medycznego i niemedycznego, koszty
osobodnia opieki, koszty materiałów medycznych, leków i wyrobów medycznych, a także
koszty utrzymania i wykorzystania infrastruktury diagnostycznej oraz zabiegowej.
Analizy oparte są na możliwie najnowszych dostępnych danych, ze szczególnym
uwzględnieniem zmian w poziomie wynagrodzeń personelu medycznego oraz dynamiki
wzrostu pozostałych kosztów funkcjonowania podmiotów leczniczych. Dane historyczne
podlegają waloryzacji przy zastosowaniu adekwatnych wskaźników wzrostu kosztów, co
pozwala na ograniczenie ryzyka niedoszacowania taryf w warunkach zmieniających się
uwarunkowań makroekonomicznych.
-- 5 of 8 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
6
Proces analityczny prowadzony jest z zastosowaniem metod statystycznych
zapewniających wysoką jakość i porównywalność danych. Obejmuje on identyfikację oraz
eliminację wartości skrajnych, analizę rozkładu kosztów w różnych typach podmiotów
leczniczych, a także ocenę struktury kosztów w zależności od zakresu i intensywności
realizowanych świadczeń. Celem tych działań jest uzyskanie możliwie najbardziej
reprezentatywnej podstawy do określenia poziomu taryfy.
Uzupełnieniem analiz kosztowych jest komponent ekspercki. Projekty taryf i wycen
podlegają konsultacjom z przedstawicielami środowisk medycznych, w szczególności
z właściwymi konsultantami krajowymi oraz ekspertami przez nich wskazanymi. Pozwala to
na uwzględnienie aktualnej praktyki klinicznej, zmian w standardach postępowania,
wdrażania nowych metod leczenia, a także identyfikację obszarów, w których dane
historyczne mogą nie w pełni odzwierciedlać rzeczywiste nakłady konieczne do udzielania
świadczeń na właściwym poziomie jakości.
Należy również zaznaczyć, że nawet przy zastosowaniu jednolitej metodologii oraz oparciu
wycen na rzeczywistych danych finansowo-księgowych i medyczno-kosztowych, możliwe
jest występowanie zróżnicowania rentowności świadczeń na poziomie poszczególnych
podmiotów leczniczych. Zróżnicowanie to może wynikać z lokalnych uwarunkowań
organizacyjnych, przyjętego modelu zatrudnienia, struktury kosztów stałych, stopnia
wykorzystania infrastruktury czy sposobu zarządzania jednostką. Tym samym poziom
taryfy, ustalany na podstawie danych reprezentatywnej próby świadczeniodawców, nie
może być utożsamiany z indywidualnym wynikiem finansowym każdego podmiotu
realizującego dane świadczenie.
Uwzględniając zakres prac AOTMiT nad weryfikacją poziomu finansowania świadczeń
opieki zdrowotnej, należy zauważyć, że Minister Zdrowia w uzasadnionych przypadkach na
bieżąco reaguje na wnioski zgłaszane przez organizacje pracodawców czy podmioty
lecznicze, celem wyjaśnienia ewentualnych rozbieżności w wycenach świadczeń i ich
ponownej weryfikacji oraz ewentualnej zmiany przez AOTMiT, chociażby w oparciu o nowe
schematy leczenia, jeśli wynika to z przedstawionych przesłanek.
Dodatkowo należy wskazać, że obecnie procedowana jest zmiana ustawy z dnia 27 sierpnia
2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych,
przewidująca przyznanie AOTMiT uprawnienia do weryfikacji prawidłowości wdrożenia i
stosowania standardu rachunku kosztów w podmiotach leczniczych, zgodnie z przepisami
rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 26 października 2020 r. w sprawie zaleceń
dotyczących standardu rachunku kosztów u świadczeniodawców (Dz. U. poz. 2045). Celem
projektowanej zmiany jest zapewnienie jednolitego i prawidłowego stosowania standardu
rachunku kosztów, który stanowi podstawowe narzędzie pozyskiwania wiarygodnych
danych o kosztach udzielania świadczeń opieki zdrowotnej.
Prawidłowo prowadzony rachunek kosztów zapewnia wiarygodne informacje niezbędne do
prowadzenia procesu taryfikacji świadczeń opieki zdrowotnej, co przekłada się na większą
adekwatność ich finansowania i bardziej efektywne gospodarowanie środkami publicznymi.
Projekt przewiduje również możliwość zastosowania, w przypadkach stwierdzenia
rażących naruszeń zasad prowadzenia rachunku kosztów, sankcji w postaci kary umownej
nakładanej na świadczeniodawcę przez Prezesa NFZ.
Ad. 10. W jaki sposób Ministerstwo planuje rozwiązać problem finansowania szpitali w
zakresie utrzymywania gotowości do udzielania świadczeń, a nie tylko płacenia za
faktycznie wykonane procedury?
W związku z szeroko prowadzonymi działaniami ukierunkowanymi na poprawę
funkcjonowania systemu ochrony zdrowia, w tym zapewnienie adekwatnego finansowania
świadczeń opieki zdrowotnej, prowadzone są analizy obejmujące również kwestie związane
z finansowaniem gotowości podmiotów leczniczych do udzielania świadczeń. Wyniki
prowadzonych analiz będą stanowiły podstawę do oceny zasadności i możliwości
wprowadzenia ewentualnych zmian w tym zakresie.
-- 6 of 8 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
7
Ad. 11. W jaki sposób będzie modyfikowana sieć szpitali i czy Ministerstwo będzie
analizować łączny koszt systemowy likwidacji danego oddziału, w tym dodatkowe koszty
transportu medycznego, funkcjonowania sąsiednich SOR-ów oraz zwiększonego obciążenia
innych szpitali?
Modyfikacja struktury świadczeń realizowanych przez szpitale nie będzie następowała
w sposób automatyczny. Wprowadzone rozwiązania opierają się na dobrowolnych
działaniach podejmowanych przez świadczeniodawców, przy jednoczesnym zachowaniu
mechanizmów zapewniających ocenę wpływu planowanych zmian na dostępność
świadczeń opieki zdrowotnej.
Przepisami ustawy z dnia 5 sierpnia 2025 r. o zmianie ustawy o świadczeniach opieki
zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ustawy o działalności leczniczej
wprowadzono rozwiązania umożliwiające świadczeniodawcom PSZ rezygnację z realizacji
określonego profilu szpitalnego bez negatywnych konsekwencji z punktu widzenia
pozostawania szpitala w PSZ. Każdorazowo taka zmiana wymaga jednak zgody Prezesa
NFZ. Rozpatrując wniosek świadczeniodawcy, Narodowy Fundusz Zdrowia zobowiązany
jest kierować się potrzebą właściwego zabezpieczenia dostępu do świadczeń opieki
zdrowotnej, z uwzględnieniem mapy potrzeb zdrowotnych oraz planów transformacji.
Rozwiązanie to ma na celu dostosowanie struktury organizacyjnej szpitali do aktualnych
i prognozowanych potrzeb zdrowotnych mieszkańców, ograniczenie dublowania się
oddziałów o tym samym profilu w danym regionie oraz rozwój innych form udzielania
świadczeń, takich jak hospitalizacja planowa, leczenie jednego dnia czy opieka
długoterminowa. Jednocześnie przewidziano mechanizmy finansowe wspierające proces
restrukturyzacji, polegające m.in. na zachowaniu przez świadczeniodawcę części
finansowania przypisanego do profilu objętego zmianą.
W konsekwencji decyzje dotyczące zmian w zakresie działalności szpitali będą
podejmowane z uwzględnieniem wpływu tych zmian na zabezpieczenie potrzeb
zdrowotnych mieszkańców oraz dostępność świadczeń opieki zdrowotnej na danym
obszarze.
Ad. 12. Jakie konkretne działania Ministerstwo Zdrowia zamierza podjąć w 2026 i 2027
roku, aby zapewnić stabilne funkcjonowanie szpitali powiatowych i bezpieczeństwo
zdrowotne mieszkańców powiatów?
W pierwszej kolejności należy zauważyć, iż zasady przekazywania środków publicznych
podmiotom wykonującym działalność leczniczą zostały określone w dziale V (art. 114 -
117a) ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (Dz. U. 2026 poz. 156,
z późn. zm.). Katalog celów, na które podmiot prowadzący działalność leczniczą może
otrzymać środki publiczne określa art. 114 ust. 1 pkt 1-7 ww. ustawy. Jednocześnie
określony w przepisach wskazanej wyżej ustawy katalog źródeł finansowania nie
przewiduje obecnie możliwości udzielenia pomocy finansowej w celu oddłużenia szpitali lub
pokrycia kosztów ich bieżącego funkcjonowania.
Ponadto uprzejmie informuję, iż niebagatelny wpływ na zapewnienie równowagi
finansowej szpitali mają uzyskiwane przez te podmioty przychody z tytułu realizowanych
świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (NFZ), umożliwiające
pokrywanie ponoszonych przez szpitale kosztów, w związku z prowadzoną przez te
podmioty działalnością statutową.
Jednocześnie, wskazania wymaga, że poprawę sytuacji finansowej podmiotów leczniczych
oraz zwiększenie stabilności w zakresie funkcjonowania szpitali powiatowych można
uzyskać poprzez realizację skutecznych i efektywnych programów naprawczych.
-- 7 of 8 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
8
Należy uzupełnić, iż Ministerstwo Zdrowia planuje w latach 2026–2027 szereg działań
mających wzmocnić stabilność szpitali powiatowych oraz zwiększyć bezpieczeństwo
zdrowotne mieszkańców powiatów. Najważniejsze z nich to:
1. Modernizacja i wsparcie szpitali powiatowych
Uruchomienie programu „Zdrowy szpital – bezpieczny Pacjent”, obejmującego wsparcie dla
procesów konsolidacji i przekształceń podmiotów leczniczych. Finansowanie modernizacji
infrastruktury, zakupu sprzętu medycznego oraz rozbudowy placówek. Na ten cel
przewidziano 1,048 mld zł z Subfunduszu Modernizacji Podmiotów Leczniczych Funduszu
Medycznego. Działanie będzie realizowane w latach 2026–2029.
2. Utworzenie powiatowych centrów zdrowia
W powiatach pozbawionych szpitali mają powstać powiatowe centra zdrowia. Zapewnią
one dostęp do: podstawowych świadczeń chirurgicznych, konsultacji internistycznych,
kilkugodzinnej obserwacji medycznej, świadczeń ginekologicznych, doraźnej pomocy
pediatrycznej.
3. Lepsze planowanie sieci szpitali
Ministerstwo Zdrowia przygotowało mapę potrzeb zdrowotnych w leczeniu szpitalnym.
Powstanie narzędzie informatyczne wspierające decyzje dotyczące: rozmieszczenia
oddziałów, inwestycji, kontraktowania świadczeń, kształtowania kadr. Analizy mają
wskazać obszary wymagające wsparcia oraz działania konsolidacyjne.
4. Wzmocnienie ratownictwa medycznego i SOR
Dostosowanie liczby zespołów ratownictwa medycznego do rzeczywistych potrzeb
mieszkańców. Skrócenie czasu dojazdu karetek. Optymalizacja liczby SOR, tak aby jeden
oddział zabezpieczał maksymalnie 200 tys. mieszkańców i był osiągalny przez karetkę
w czasie nie dłuższym niż 45 minut. Działania będą realizowane od 2026 r.
5. Odciążenie szpitali poprzez rozwój opieki ambulatoryjnej i koordynowanej
Przenoszenie części diagnostyki i leczenia ze szpitali do ambulatoryjnej opieki
specjalistycznej. Rozszerzenie opieki koordynowanej w POZ. Rozwój modelu „odwróconej
piramidy świadczeń”, który ma ograniczyć niepotrzebne hospitalizacje i skrócić kolejki.
6. Cyfryzacja i monitoring potencjału szpitali
Do 2027 r. wdrożony zostanie system EPS (Ewidencja Potencjału Świadczeniodawcy).
System będzie gromadził dane o: liczbie wolnych i zajętych łóżek, dostępności personelu,
sprzęcie medycznym, infrastrukturze szpitali. Ma to poprawić zarządzanie zasobami
i reagowanie w sytuacjach kryzysowych.
7. Budowanie bezpieczeństwa zdrowotnego w regionach
Realizacja projektu „Podstawowe Regiony Zabezpieczenia”, którego celem jest określenie
obszarów zabezpieczenia zdrowotnego oraz monitorowanie dostępności świadczeń.
Projekt ma dostarczać danych do podejmowania decyzji dotyczących rozmieszczenia
zasobów ochrony zdrowia, w tym szpitali powiatowych.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Tomasz Maciejewski
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 8 of 8 --