Interpelacja w sprawie ograniczenia prawa obywateli do zaskarżenia przewlekłości postępowania przygotowawczego prowadzonego przez finansowy organ postępowania przygotowawczego lub nadzorowanego przez organ nadrzędny nad finansowym organem postępowania przygotowawczego
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 19687
do ministra finansów i gospodarki, ministra sprawiedliwości
w sprawie ograniczenia prawa obywateli do zaskarżenia przewlekłości postępowania przygotowawczego prowadzonego przez finansowy organ postępowania przygotowawczego lub nadzorowanego przez organ nadrzędny nad finansowym organem postępowania przygotowawczego
Zgłaszający: Robert Dowhan
Data wpływu: 08-09-2026
Szanowni Panowie Ministrowie,
zwracam się do Panów Ministrów z interpelacją w sprawie systemowej luki w krajowym systemie ochrony prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Problem ten polega na tym, że istotna część postępowań o charakterze represyjnym prowadzonych w Rzeczypospolitej Polskiej pozostaje, przynajmniej w określonych okresach ich prowadzenia, poza skuteczną kontrolą sądową w zakresie ich przewlekłości. Chodzi w szczególności o postępowania przygotowawcze w sprawach o przestępstwa skarbowe i wykroczenia skarbowe prowadzone przez finansowe organy postępowania przygotowawczego, w szczególności naczelników urzędów skarbowych oraz naczelników urzędów celno-skarbowych, a także o postępowania nadzorowane przez organy nadrzędne nad tymi organami.
Chwila złożenia niniejszej interpelacji jest nieprzypadkowa, ponieważ trwają prace nad projektem nowelizacji ustawy z dnia 17 czerwca 2004 roku o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (dalej: „ustawa” lub „u.s.p.p.”). W toku prac nad tym projektem problem zakresu ochrony przed przewlekłością postępowań karnych skarbowych prowadzonych przez finansowe organy postępowania przygotowawczego został również podniesiony przez rzecznika praw obywatelskich.
Istota problemu
Ustawa z dnia 17 czerwca 2004 roku o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki została uchwalona jako realizacja zobowiązań Rzeczypospolitej Polskiej wynikających z art. 6 ust. 1 oraz art. 13 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności (dalej: „Konwencja” lub „EKPC”), w szczególności w następstwie wyroku Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w sprawie Kudła przeciwko Polsce (sprawa nr 30210/96). Jej celem było stworzenie skutecznego krajowego środka prawnego przeciwko przewlekłości postępowania.
W praktyce zakres stosowania ustawy jest uzależniony m.in. od tego, czy dane postępowanie przygotowawcze jest prowadzone lub nadzorowane przez prokuratora. W konsekwencji w przypadku postępowań karnych skarbowych prowadzonych przez finansowe organy postępowania przygotowawczego może dochodzić do sytuacji, w której strona przez określony okres prowadzenia postępowania nie ma możliwości poddania zarzutu jego przewlekłości kontroli niezawisłego sądu.
Szczególne znaczenie ma w tym kontekście uchwała Sądu Najwyższego z dnia 28 stycznia 2016 r., sygn. akt I KZP 13/15, zgodnie z którą przedłużenie przez właściwego prokuratora, na podstawie art. 153 § 1 zdanie trzecie Kodeksu karnego skarbowego, na okres powyżej sześciu miesięcy dochodzenia w sprawie o przestępstwo skarbowe prowadzonego przez finansowy organ postępowania przygotowawczego i nadzorowanego przez organ nadrzędny nad tym organem oznacza objęcie tego dochodzenia nadzorem prokuratora. Oznacza to, że problem zakresu skargi na przewlekłość dotyczy w szczególności okresu poprzedzającego objęcie postępowania nadzorem prokuratorskim oraz postępowań, które takiemu nadzorowi nie podlegają.
Skala zjawiska wymaga szczegółowej analizy statystycznej. Postępowania karne skarbowe prowadzone przez finansowe organy postępowania przygotowawczego dotyczą m.in. czynów związanych z należnościami publicznoprawnymi, w tym z podatkiem od towarów i usług, a sposób i długość ich prowadzenia może mieć istotne konsekwencje dla sytuacji prawnej i majątkowej obywateli oraz przedsiębiorców.
Wewnętrzna niespójność ustawy
Na szczególną uwagę zasługuje okoliczność, że sama ustawa zawiera regulację wprost odnoszącą się do postępowań karnych skarbowych. Zgodnie bowiem z art. 3 pkt 1 u.s.p.p. uprawnionym do wniesienia skargi jest „w postępowaniu w sprawach o przestępstwa skarbowe i wykroczenia skarbowe – strona”.
Zestawienie tego przepisu z art. 1 ust. 1 ustawy prowadzi do powstania istotnych wątpliwości interpretacyjnych. Ustawodawca wyraźnie przewidział legitymację strony w sprawach karnych skarbowych, a jednocześnie zakres zastosowania ustawy został powiązany z prowadzeniem lub nadzorowaniem postępowania przez prokuratora.
Należy przy tym podkreślić, że postępowania w sprawach o wykroczenia skarbowe co do zasady nie są prowadzone ani nadzorowane przez prokuratora (art. 151c § 2 zdanie drugie K.k.s.). Powstaje zatem pytanie, w jakim zakresie art. 3 pkt 1 ustawy znajduje w praktyce zastosowanie do tej kategorii postępowań.
Praktyka organów
W znanych mi sprawach praktyka stosowania powyższych przepisów przybiera postać sytuacji, w której poszczególne organy wskazują na właściwość innych organów, a w efekcie strona nie uzyskuje skutecznej kontroli sądowej zarzutu przewlekłości.
Drugim problemem jest pozostawianie skarg składanych w trybie ustawy bez rozpoznania przez finansowe organy postępowania przygotowawczego lub organy je nadzorujące, z powołaniem się na brak zastosowania ustawy do postępowania, które nie jest prowadzone lub nadzorowane przez prokuratora. W takiej sytuacji skarga nie trafia do sądu, który mógłby samodzielnie ocenić jej dopuszczalność i zasadność.
Powstaje zatem istotne pytanie, czy organ administracji rządowej powinien samodzielnie przesądzać o braku możliwości skierowania sprawy do sądu w sytuacji, w której strona powołuje się na ustawowe prawo do zaskarżenia przewlekłości postępowania.
Po pierwsze, wnioski stron o objęcie postępowania karnego skarbowego nadzorem prokuratorskim motywowane nadmierną długością postępowania mogą być oddalane z powołaniem się na przesłanki określone w art. 151c § 2 K.k.s. Jednocześnie w uzasadnieniach takich rozstrzygnięć może pojawiać się stanowisko, zgodnie z którym stronie przysługuje możliwość wystąpienia do sądu ze skargą na podstawie ustawy.
Po drugie, skargi na przewlekłość wnoszone następnie za pośrednictwem finansowego organu postępowania przygotowawczego mogą być pozostawiane bez rozpoznania przez organ nadrzędny z powołaniem się na to, że zakres przedmiotowy ustawy nie obejmuje postępowań przygotowawczych, które nie są prowadzone lub nadzorowane przez prokuratora. Skarga nie trafia wówczas do sądu, który mógłby ocenić jej dopuszczalność.
Po trzecie, od orzeczeń wydawanych w postępowaniu prowadzonym na podstawie ustawy co do zasady nie przysługuje środek odwoławczy. Powstaje zatem również pytanie o zgodność takiego rozwiązania ze standardem wynikającym z art. 78 Konstytucji RP.
Stanowisko rzecznika praw obywatelskich i jego nieuwzględnienie w toku prac nad projektem UD227
Problem został dostrzeżony i wyraźnie zasygnalizowany przez rzecznika praw obywatelskich w toku konsultacji projektu ustawy o zmianie ustawy o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (numer w wykazie prac legislacyjnych UD227), stanowiącego element programu „Sprawne sądy”.
Rzecznik wskazał na potrzebę uzupełnienia zakresu przedmiotowego skargi na przewlekłość o postępowania karne skarbowe prowadzone przez finansowe organy postępowania przygotowawczego, podnosząc, iż obecne rozwiązanie jest niespójne systemowo i pozostawia część postępowań represyjnych poza zakresem skutecznej kontroli w zakresie przewlekłości. Rzecznik zwrócił również uwagę, że obecne rozwiązanie nie pozwala na całościową ocenę długości postępowania od chwili jego wszczęcia.
Postulat ten nie został uwzględniony w dotychczasowym kształcie projektu. W stanowisku projektodawcy wskazano w szczególności, że:
„Finansowe organy postępowania przygotowawczego są organami administracji rządowej, a nie organami wymiaru sprawiedliwości. Objęcie ich ustawą, która została stworzona jako specyficzny instrument nadzoru nad niezawisłymi sądami i prokuraturą, stanowiłoby błąd systemowy. Finansowe organy postępowania przygotowawczego dysponują własnymi, autonomicznymi instrumentami zapewniania sprawności postępowań. Natomiast skarga na przewlekłość postępowania nie jest jedynym środkiem, który umożliwia ochronę prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki”.
Stanowisko to budzi zasadnicze zastrzeżenia.
Po pierwsze, kryterium ustrojowego charakteru organu może budzić wątpliwości w kontekście zakresu gwarancji wynikających z art. 6 EKPC, jeżeli postępowanie ma charakter represyjny i może istotnie wpływać na sytuację prawną jednostki.
Po drugie, Kodeks karny skarbowy nie przewiduje odrębnej procedury, w ramach której strona mogłaby w każdym przypadku poddać kontroli sądowej zarzut przewlekłości toczącego się postępowania przygotowawczego prowadzonego przez finansowy organ postępowania przygotowawczego. Wskazywane przez projektodawcę „autonomiczne instrumenty” mają natomiast charakter przede wszystkim wewnętrznego nadzoru administracyjnego.
Po trzecie, argument o istnieniu „innych środków” wymaga wskazania, jakie konkretnie instrumenty prawne są dostępne stronie, na jakiej podstawie prawnej funkcjonują oraz czy zapewniają możliwość niezależnej kontroli sądowej i uzyskania odpowiedniej rekompensaty.
Kontekst: instrumentalne wszczynanie postępowań karnych skarbowych
Omawiany problem nabiera szczególnego znaczenia w zestawieniu z orzecznictwem sądów administracyjnych dotyczącym instrumentalnego wszczynania postępowań karnych skarbowych w celu wywołania skutku w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, o którym mowa w art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej.
Zagadnienie to było przedmiotem rozstrzygnięć Naczelnego Sądu Administracyjnego, w tym wyroku z dnia 14 kwietnia 2025 r., sygn. akt I FSK 1078/24, dotyczącego skutków umorzenia postępowania karnego skarbowego z powodu braku znamion czynu zabronionego dla zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego.
Jeżeli postępowanie karne skarbowe jest wszczynane w sposób instrumentalny, a następnie przez długi czas nie prowadzi do rzeczywistego wyjaśnienia odpowiedzialności karnej, brak skutecznej kontroli jego przewlekłości może dodatkowo pogłębiać problem ochrony praw jednostki.
Wprowadzenie skutecznej kontroli sądowej przewlekłości takich postępowań mogłoby stanowić nie tylko realizację prawa do sądu, lecz także jeden z mechanizmów ograniczających ryzyko nadużywania instytucji postępowania karnego skarbowego.
Standard konstytucyjny i konwencyjny
Opisany problem wymaga oceny w świetle standardów wynikających w szczególności z art. 45 ust. 1, art. 77 ust. 2 oraz art. 78 Konstytucji RP, a także art. 6 ust. 1 i art. 13 EKPC.
W płaszczyźnie konstytucyjnej istotne znaczenie ma prawo do sądu oraz zakaz zamykania drogi sądowej dochodzenia naruszonych wolności lub praw. Powstaje zatem pytanie, czy zróżnicowanie zakresu ochrony przed przewlekłością postępowania w zależności od tego, który organ prowadzi postępowanie przygotowawcze, znajduje wystarczające uzasadnienie konstytucyjne.
Warto przypomnieć, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 3 lipca 2019 r., sygn. SK 14/18, uznał za niezgodne z art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji RP rozwiązanie wyłączające możliwość wniesienia skargi na przewlekłość postępowania w określonej kategorii postępowania klauzulowego. Orzeczenie to potwierdza znaczenie sądowej kontroli przewlekłości jako elementu prawa do sądu.
W płaszczyźnie konwencyjnej problem należy rozpatrywać w świetle art. 6 ust. 1 i art. 13 EKPC. Podkreślenia wymaga, że zgodnie z art. 1 ust. 3 ustawy jej przepisy stosuje się zgodnie ze standardami wynikającymi z Konwencji. Powstaje zatem pytanie, czy wykładnia ograniczająca możliwość sądowej kontroli przewlekłości postępowań prowadzonych przez finansowe organy postępowania przygotowawczego pozostaje zgodna z wymogiem zapewnienia skutecznego środka prawnego.
Należy również zaznaczyć, że sama systematyka Kodeksu karnego skarbowego dostarcza argumentów przemawiających za pogłębioną analizą zakresu zastosowania ustawy. Zgodnie bowiem z art. 122 § 1 pkt 2 K.k.s. przez wyrażenie „prokurator” użyte m.in. w art. 326 § 1–3 K.p.k. rozumie się także organ nadrzędny nad finansowym organem postępowania przygotowawczego.
Powstaje w związku z tym pytanie, czy regulacja ta, w połączeniu z art. 1 ust. 3 ustawy, może mieć znaczenie dla wykładni jej zakresu podmiotowego i czy nie przemawia za szerszym rozumieniem gwarancji przysługujących stronie postępowania karnego skarbowego.
W związku z powyższym zwracam się do Panów Ministrów z uprzejmą prośbą o udzielenie odpowiedzi na poniższe pytania.
Pytania od 1 do 7 dotyczą lat 2020-2025. Uprzejmie proszę o przedstawienie danych statystycznych w podziale na poszczególne lata oraz, w miarę możliwości, na poszczególne organy. Mając na uwadze, że niektóre dane mogą pozostawać w dyspozycji Ministerstwa Finansów, szefa Krajowej Administracji Skarbowej lub innych właściwych organów, niniejsza interpelacja skierowana została do obu Panów Ministrów celem umożliwienia udzielenia pełnej odpowiedzi, z uwzględnieniem współpracy międzyresortowej.
Dane statystyczne
1. Ile postępowań przygotowawczych w sprawach o przestępstwa skarbowe i wykroczenia skarbowe prowadzonych przez finansowe organy postępowania przygotowawczego zostało w poszczególnych latach wszczętych, ile zakończonych, a ile pozostawało w toku na koniec każdego roku?
2. Jaki był w poszczególnych latach średni i medianowy czas trwania tych postępowań oraz ile z nich trwało odpowiednio ponad 6, 12, 24, 36 i 60 miesięcy?
3. Ile postępowań karnych skarbowych prowadzonych przez finansowe organy postępowania przygotowawczego zostało objętych nadzorem prokuratora na podstawie art. 151c § 2 K.k.s.? Ile wniosków stron o objęcie postępowania takim nadzorem wpłynęło i ile z nich rozpoznano odmownie?
4. Ile skarg na przewlekłość postępowania przygotowawczego dotyczących postępowań karnych skarbowych prowadzonych przez finansowe organy postępowania przygotowawczego wpłynęło za pośrednictwem tych organów lub do organów nadrzędnych nad nimi? W ilu przypadkach skargi te przekazano właściwemu sądowi, a w ilu pozostawiono bez rozpoznania lub załatwiono w inny sposób? Proszę o wskazanie podstaw prawnych oraz sposobu załatwienia tych skarg.
5. Ile skarg na przewlekłość dotyczących postępowań, o których mowa w pytaniu 4, wpłynęło do sądów powszechnych? Ile z nich odrzucono lub pozostawiono bez rozpoznania z uwagi na przyjęcie, że postępowanie nie było prowadzone ani nadzorowane przez prokuratora, ile oddalono, a ile uwzględniono? Proszę również o wskazanie łącznej wysokości zasądzonych z tego tytułu sum pieniężnych.
6. Ile wniosków dotyczących sprawności postępowania strony skierowały do organów nadrzędnych nad finansowymi organami postępowania przygotowawczego na podstawie art. 151c § 3 K.k.s. i z jakim skutkiem zostały one rozpoznane?
7. Ile skarg do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka przeciwko Rzeczypospolitej Polskiej dotyczyło przewlekłości postępowań karnych skarbowych prowadzonych przez finansowe organy postępowania przygotowawczego? Ile z nich zakończyło się wyrokiem stwierdzającym naruszenie Konwencji, deklaracją jednostronną albo ugodą i jakie kwoty wypłacił z tego tytułu Skarb Państwa?
Zagadnienia systemowe i legislacyjne
8. Jak Ministerstwo Sprawiedliwości ocenia relację między art. 1 ust. 1 ustawy a art. 3 pkt 1 ustawy, tj. sytuację, w której ustawa przyznaje legitymację skargową stronie postępowania w sprawach o przestępstwa skarbowe i wykroczenia skarbowe, a jednocześnie zakres jej zastosowania uzależnia od prowadzenia lub nadzorowania postępowania przez prokuratora? Czy ministerstwo dostrzega, że w odniesieniu do postępowań, które nie są prowadzone ani nadzorowane przez prokuratora, art. 3 pkt 1 ustawy może pozostawać w istotnym zakresie bez praktycznego zastosowania?
9. Jakie konkretnie „własne, autonomiczne instrumenty zapewniania sprawności postępowań”, o których mowa w stanowisku projektodawcy zajętym w toku konsultacji projektu UD227, ma na myśli Ministerstwo Sprawiedliwości? Proszę o wskazanie podstawy prawnej każdego z nich oraz wyjaśnienie, czy którykolwiek z tych instrumentów zapewnia stronie dostęp do niezawisłego sądu i możliwość uzyskania odpowiedniej rekompensaty za przewlekłość postępowania.
10. Na jakiej podstawie sformułowano tezę, że skarga na przewlekłość „nie jest jedynym środkiem, który umożliwia ochronę prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki” w odniesieniu do postępowań karnych skarbowych? Proszę o enumeratywne wskazanie tych środków wraz z podstawą prawną oraz opisaniem, jaki organ jest właściwy do ich zastosowania.
11. Czy w ocenie Ministerstwa Sprawiedliwości ustrojowy charakter organu prowadzącego postępowanie, tj. jego przynależność do administracji rządowej, może stanowić kryterium różnicujące zakres gwarancji przysługujących jednostce w postępowaniu o charakterze represyjnym, w świetle art. 6 ust. 1 Konwencji i orzecznictwa ETPC dotyczącego autonomicznego rozumienia pojęcia „sprawy karnej”?
12. Czy Ministerstwo Sprawiedliwości rozważa uzupełnienie projektu UD227 lub przygotowanie odrębnej inicjatywy ustawodawczej dotyczącej rozszerzenia zakresu przedmiotowego ustawy na postępowania przygotowawcze w sprawach o przestępstwa skarbowe i wykroczenia skarbowe prowadzone przez finansowe organy postępowania przygotowawczego lub nadzorowane przez organy nadrzędne nad tymi organami? Jeżeli tak, proszę o wskazanie harmonogramu prac, a jeżeli nie – o szczegółowe uzasadnienie.
13. Czy w toku prac nad projektem UD227 postulat rzecznika praw obywatelskich dotyczący objęcia skargą na przewlekłość postępowań karnych skarbowych prowadzonych przez finansowe organy postępowania przygotowawczego był przedmiotem analizy prawnej lub uzgodnień z ministrem finansów albo szefem Krajowej Administracji Skarbowej? Jeżeli tak, proszę o udostępnienie stanowisk zajętych w tej sprawie.
14. Czy Ministerstwo Sprawiedliwości dostrzega ryzyko wydania przez Europejski Trybunał Praw Człowieka kolejnego orzeczenia stwierdzającego naruszenie art. 6 ust. 1 lub art. 13 Konwencji w związku z brakiem skutecznego środka prawnego przeciwko przewlekłości określonych kategorii postępowań karnych skarbowych, a w konsekwencji również ryzyko finansowe dla Skarbu Państwa?
15. Czy w ocenie Ministerstwa Sprawiedliwości art. 122 § 1 pkt 2 K.k.s. w zw. z art. 326 § 1 K.p.k. oraz art. 1 ust. 3 ustawy stanowią wystarczającą podstawę do przyjęcia, że pojęcie „prokuratora” użyte w ustawie może obejmować również organ nadrzędny nad finansowym organem postępowania przygotowawczego? Jeżeli tak, czy ministerstwo zamierza wystąpić do organów Krajowej Administracji Skarbowej o analizę i ewentualną zmianę dotychczasowej praktyki? Jeżeli nie, czy zamierza wprowadzić w tym zakresie wyraźną regulację ustawową?
16. Czy Ministerstwo Sprawiedliwości rozważa wprowadzenie środka zaskarżenia od orzeczenia sądu pierwszej instancji wydanego w przedmiocie skargi na przewlekłość postępowania, mając na uwadze art. 78 Konstytucji RP oraz jednoinstancyjny charakter tego postępowania?
17. Czy Ministerstwo Sprawiedliwości dostrzega związek między brakiem pełnej sądowej kontroli przewlekłości określonych postępowań karnych skarbowych a opisaną w orzecznictwie sądów administracyjnych praktyką instrumentalnego wszczynania takich postępowań w celu zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, o którym mowa w art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej? Czy zagadnienie to było przedmiotem uzgodnień z ministrem finansów?
18. Jaki jest aktualny stan prac nad projektem UD227, w szczególności na jakim etapie znajduje się obecnie projekt, jakie czynności legislacyjne zostały wykonane od czasu jego wpisania do wykazu prac legislacyjnych Rady Ministrów oraz jaki jest przewidywany termin przyjęcia projektu przez Radę Ministrów i skierowania go do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej?
Z wyrazami szacunku Poseł na Sejm RP
Robert Dowhan
Podsekretarz stanu Zbigniew Stawicki
Odpowiedź zawiera znaczną ilość ogólników lub zapowiedzi dalszych analiz przy ograniczonej liczbie konkretów.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (9)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
- Wykryto zwrot wymijający: „Resort nie dysponuje” (brak danych / ewidencji w resorcie)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
22986 znakówfax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/7
Warszawa, 2 października 2026 roku
Sprawa: Interpelacja poselska nr 19687
Znak sprawy: DZP1.K43.66.2026
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 19687 z 14 września 2026 r. Posła na Sejm
Rzeczypospolitej Polskiej Pana Roberta Dowhana w sprawie ograniczenia prawa
obywateli do zaskarżenia przewlekłości postępowania przygotowawczego
prowadzonego przez finansowy organ postępowania przygotowawczego lub
nadzorowanego przez organ nadrzędny nad finansowym organem postępowania
przygotowawczego, przedstawiam następujące informacje.
Na wstępie, odnosząc się do pytań zawartych w pkt 1 i 2 interpelacji należy wyjaśnić,
że dane statystyczne zamieszczone w poniższych tabelach pozyskane zostały
z informatycznego systemu bazodanowego Krajowej Administracji Skarbowej (KAS)
o postępowaniach przygotowawczych w sprawach o przestępstwa skarbowe
i wykroczenia skarbowe.
Ad 1.
Liczba postępowań przygotowawczych w sprawach o przestępstwa skarbowe
i wykroczenia skarbowe wszczętych w latach 2020 – 2025 przez finansowe organy
postępowania przygotowawczego w obszarze właściwości poszczególnych izb
administracji skarbowej kształtowała się następująco:
Izba Administracji
Skarbowej 2020 2021 2022 2023 2024 2025
IAS Lublin 3848 3624 2993 2485 2349 2825
IAS Białystok 1526 1299 1824 1544 1684 2002
IAS Gdańsk 2965 2960 2945 2931 2388 3536
IAS Katowice 3826 4075 3322 2534 3125 4182
-- 1 of 7 --
2/7
IAS Kielce 922 945 796 627 796 1287
IAS Kraków 1911 1921 1838 1446 2081 2800
IAS Łódź 2306 2044 1789 2076 2522 2743
IAS Olsztyn 2870 1018 1091 1142 1263 1590
IAS Opole 1280 1047 803 950 1163 1432
IAS Poznań 2211 2440 2083 2031 2646 3597
IAS Rzeszów 1586 1405 1230 1356 1480 1597
IAS Zielona Góra 1559 1831 3673 4248 4179 5440
IAS Szczecin 1927 1739 1898 1584 1823 2296
IAS Bydgoszcz 2210 2224 1434 1858 1943 2418
IAS Warszawa 4713 4732 3967 4558 5573 6775
IAS Wrocław 1627 1984 1855 2069 2137 3033
Razem 37287 35288 33541 33439 37152 47553
Liczba postępowań przygotowawczych w sprawach o przestępstwa skarbowe
i wykroczenia skarbowe zakończonych w latach 2020 – 2025 przez finansowe organy
postępowania przygotowawczego w obszarze właściwości poszczególnych izb
administracji skarbowej kształtowała się następująco:
Izba Administracji
Skarbowej 2020 2021 2022 2023 2024 2025
IAS Lublin 4008 3542 3455 2400 2247 2664
IAS Białystok 1653 1343 1911 1516 1649 1910
IAS Gdańsk 2808 3187 3380 2839 2508 3225
IAS Katowice 3694 4681 3832 2701 2895 3875
IAS Kielce 785 949 893 594 759 1140
IAS Kraków 2031 1888 2274 1755 1874 2453
IAS Łódź 2147 2243 2128 2108 2250 2637
IAS Olsztyn 3524 1048 1164 1168 1161 1428
IAS Opole 1042 1412 955 836 1082 1377
IAS Poznań 2229 2414 2686 2015 2484 3125
IAS Rzeszów 1443 1376 1382 1274 1452 1561
IAS Zielona Góra 1686 1866 3235 4160 4272 4573
IAS Szczecin 1655 2128 2074 1503 1850 2150
IAS Bydgoszcz 2218 2363 1753 1682 1948 2207
IAS Warszawa 4168 4547 4367 4358 5037 6395
IAS Wrocław 1552 1848 2151 1953 1984 2697
Razem 36643 36835 37640 32862 35452 43417
Odnosząc się do kwestii postępowań przygotowawczych w sprawach o przestępstwa
skarbowe i wykroczenia skarbowe pozostających w toku na koniec każdego roku,
należy wyjaśnić, że informatyczny system bazodanowy KAS zawierający dane
o postępowaniach przygotowawczych w sprawach o przestępstwa skarbowe
i wykroczenia skarbowe, z którego pochodzą dane wskazane w powyższych tabelach,
nie umożliwia generowania danych według stanu na konkretny dzień (wykonanie tzw.
„stopklatki”), tj. w przypadku przedmiotowej sprawy wg stanu na dzień 31 grudnia
danego roku. Możliwe jest natomiast uzyskanie z tego systemu danych
-- 2 of 7 --
3/7
o prowadzonych postępowaniach przygotowawczych w sprawach o przestępstwa
skarbowe i wykroczenia skarbowe np. za okres całego danego roku.
Ad 2.
Średni czas trwania (w miesiącach) postępowań przygotowawczych w sprawach
o przestępstwa skarbowe i wykroczenia skarbowe zakończonych w latach 2020 –
2025 przez finansowe organy postępowania przygotowawczego w obszarze
właściwości poszczególnych izb administracji skarbowej kształtował się następująco:
Izba Administracji
Skarbowej 2020 2021 2022 2023 2024 2025
IAS Lublin 4,1 4,7 4,5 4,2 4,0 4,3
IAS Białystok 3,5 4,3 2,9 2,7 2,6 2,3
IAS Gdańsk 8,2 8,2 8,2 7,6 8,9 6,8
IAS Katowice 8,1 7,6 7,8 9,0 7,1 5,2
IAS Kielce 7,5 6,3 6,4 7,8 7,6 5,3
IAS Kraków 9,4 9,6 9,6 10,2 7,9 5,4
IAS Łódź 7,5 9,2 13,1 11,5 6,5 6,8
IAS Olsztyn 2,5 6,7 5,8 4,3 4,7 4,2
IAS Opole 5,8 6,7 7,2 5,6 4,6 3,9
IAS Poznań 8,8 9,2 9,2 10,1 7,5 5,9
IAS Rzeszów 5,7 7,5 7,8 6,8 6,5 6,7
IAS Zielona Góra 7,6 5,7 4,6 4,0 3,4 3,4
IAS Szczecin 11,1 9,0 7,9 9,0 8,5 5,2
IAS Bydgoszcz 7,5 7,7 8,6 6,4 5,8 5,1
IAS Warszawa 10,1 11,0 10,5 11,5 11,2 10,5
IAS Wrocław 8,6 9,1 8,6 8,5 7,1 4,6
Średni czas razem 7,2 7,9 7,8 7,7 6,8 5,8
Medianowy czas trwania (w miesiącach) postępowań przygotowawczych w sprawach
o przestępstwa skarbowe i wykroczenia skarbowe zakończonych w latach 2020 –
2025 przez finansowe organy postępowania przygotowawczego w obszarze
właściwości poszczególnych izb administracji skarbowej kształtował się następująco:
Izba Administracji
Skarbowej 2020 2021 2022 2023 2024 2025
IAS Lublin 1,9 2,3 2,0 1,8 1,9 1,9
IAS Białystok 1,7 1,9 1,1 1,0 1,2 1,2
IAS Gdańsk 4,1 3,7 3,2 2,6 3,0 2,2
IAS Katowice 3,2 2,8 2,3 2,3 2,3 2,1
IAS Kielce 3,2 3,3 2,5 2,5 2,4 2,3
IAS Kraków 3,6 3,2 2,8 2,3 1,9 1,9
IAS Łódź 3,4 3,2 3,5 2,6 1,9 2,4
IAS Olsztyn 1,1 2,1 1,7 1,4 1,6 1,7
IAS Opole 3,0 3,8 2,5 2,1 2,3 2,0
IAS Poznań 4,3 3,5 3,0 2,7 2,2 2,1
IAS Rzeszów 2,3 2,8 2,4 2,1 2,0 2,1
-- 3 of 7 --
4/7
IAS Zielona Góra 3,1 2,8 2,3 2,5 1,9 1,7
IAS Szczecin 5,0 4,1 2,8 2,8 3,1 2,4
IAS Bydgoszcz 3,2 3,4 3,3 2,5 2,4 2,4
IAS Warszawa 4,1 4,7 4,2 3,3 3,1 3,4
IAS Wrocław 4,0 3,4 2,5 2,1 2,0 1,8
Mediana razem 2,8 3,1 2,5 2,3 2,1 2,1
Liczba postępowań przygotowawczych w sprawach o przestępstwa skarbowe
i wykroczenia skarbowe zakończonych w latach 2020 – 2025 przez finansowe organy
postępowania przygotowawczego w obszarze właściwości poszczególnych izb
administracji skarbowej w czasie ponad 6 miesięcy od wszczęcia postępowania
kształtowała się następująco:
Izba Administracji
Skarbowej 2020 2021 2022 2023 2024 2025
IAS Lublin 301 568 404 203 211 219
IAS Białystok 93 107 75 27 51 41
IAS Gdańsk 531 549 490 347 384 348
IAS Katowice 643 602 378 286 308 392
IAS Kielce 134 151 116 54 82 132
IAS Kraków 342 234 264 171 154 224
IAS Łódź 341 289 261 245 201 303
IAS Olsztyn 108 97 99 87 88 129
IAS Opole 159 297 104 84 147 131
IAS Poznań 413 347 371 193 277 277
IAS Rzeszów 160 145 139 121 129 151
IAS Zielona Góra 264 253 357 373 253 287
IAS Szczecin 291 331 254 168 276 306
IAS Bydgoszcz 374 351 254 198 258 314
IAS Warszawa 727 789 682 540 676 985
IAS Wrocław 277 263 265 199 217 248
Razem 5158 5373 4513 3296 3712 4487
Liczba postępowań przygotowawczych w sprawach o przestępstwa skarbowe
i wykroczenia skarbowe zakończonych w latach 2020 – 2025 przez finansowe organy
postępowania przygotowawczego w obszarze właściwości poszczególnych izb
administracji skarbowej w czasie ponad 12 miesięcy od wszczęcia postępowania
kształtowała się następująco:
Izba Administracji
Skarbowej 2020 2021 2022 2023 2024 2025
IAS Lublin 90 117 183 86 67 112
IAS Białystok 46 48 45 22 18 23
IAS Gdańsk 242 283 294 155 169 172
IAS Katowice 267 345 292 190 115 137
IAS Kielce 63 69 64 41 46 45
-- 4 of 7 --
5/7
IAS Kraków 220 169 190 175 79 96
IAS Łódź 167 193 195 101 120 140
IAS Olsztyn 81 86 86 50 59 46
IAS Opole 96 101 118 44 44 63
IAS Poznań 225 258 250 167 112 107
IAS Rzeszów 70 129 108 65 54 79
IAS Zielona Góra 94 116 114 95 78 72
IAS Szczecin 238 217 193 109 108 122
IAS Bydgoszcz 153 188 159 97 123 109
IAS Warszawa 466 555 565 450 379 581
IAS Wrocław 125 156 154 120 91 107
Razem 2643 3030 3010 1967 1662 2011
Liczba postępowań przygotowawczych w sprawach o przestępstwa skarbowe
i wykroczenia skarbowe zakończonych w latach 2020 – 2025 przez finansowe organy
postępowania przygotowawczego w obszarze właściwości poszczególnych izb
administracji skarbowej w czasie ponad 24 miesiące od wszczęcia postępowania
kształtowała się następująco:
Izba Administracji
Skarbowej 2020 2021 2022 2023 2024 2025
IAS Lublin 24 32 35 40 14 25
IAS Białystok 11 17 14 8 3 9
IAS Gdańsk 107 106 110 74 61 73
IAS Katowice 100 107 103 92 50 37
IAS Kielce 12 20 22 21 13 15
IAS Kraków 67 75 86 90 49 25
IAS Łódź 66 90 71 47 36 36
IAS Olsztyn 25 22 28 16 18 19
IAS Opole 17 24 23 15 13 9
IAS Poznań 102 89 99 84 41 46
IAS Rzeszów 29 34 49 30 19 24
IAS Zielona Góra 33 43 46 25 27 23
IAS Szczecin 75 83 67 48 28 26
IAS Bydgoszcz 64 56 49 37 36 26
IAS Warszawa 144 226 213 208 143 172
IAS Wrocław 75 56 77 64 37 35
Razem 951 1080 1092 899 588 600
Liczba postępowań przygotowawczych w sprawach o przestępstwa skarbowe
i wykroczenia skarbowe zakończonych w latach 2020 – 2025 przez finansowe organy
postępowania przygotowawczego w obszarze właściwości poszczególnych izb
administracji skarbowej w czasie ponad 36 miesięcy od wszczęcia postępowania
kształtowała się następująco:
Izba Administracji 2020 2021 2022 2023 2024 2025
-- 5 of 7 --
6/7
Skarbowej
IAS Lublin 26 35 24 12 10 12
IAS Białystok 17 15 12 12 9 6
IAS Gdańsk 90 100 142 98 77 45
IAS Katowice 97 108 101 74 64 35
IAS Kielce 17 17 16 16 32 19
IAS Kraków 79 78 100 67 45 34
IAS Łódź 55 88 150 60 36 35
IAS Olsztyn 19 31 24 12 7 10
IAS Opole 10 34 10 20 10 6
IAS Poznań 84 112 103 77 54 35
IAS Rzeszów 37 51 47 37 32 20
IAS Zielona Góra 44 29 26 29 18 20
IAS Szczecin 73 67 45 48 44 25
IAS Bydgoszcz 71 52 57 55 29 17
IAS Warszawa 111 178 197 182 183 239
IAS Wrocław 52 64 56 70 35 22
Razem 882 1059 1110 869 685 580
Liczba postępowań przygotowawczych w sprawach o przestępstwa skarbowe
i wykroczenia skarbowe zakończonych w latach 2020 – 2025 przez finansowe organy
postępowania przygotowawczego w obszarze właściwości poszczególnych izb
administracji skarbowej w czasie ponad 60 miesięcy od wszczęcia postępowania
kształtowała się następująco:
Izba Administracji
Skarbowej 2020 2021 2022 2023 2024 2025
IAS Lublin 28 13 18 15 19 21
IAS Białystok 4 8 10 10 12 8
IAS Gdańsk 28 46 44 62 85 83
IAS Katowice 80 108 96 95 69 58
IAS Kielce 16 6 12 13 16 13
IAS Kraków 47 53 74 68 72 44
IAS Łódź 29 54 129 174 62 63
IAS Olsztyn 7 13 15 8 14 11
IAS Opole 5 6 16 6 5 6
IAS Poznań 24 42 73 85 82 71
IAS Rzeszów 10 20 31 27 37 48
IAS Zielona Góra 38 10 17 9 18 22
IAS Szczecin 50 36 46 53 68 17
IAS Bydgoszcz 35 48 42 17 21 21
IAS Warszawa 150 138 103 180 277 277
IAS Wrocław 22 47 67 61 58 26
Razem 573 648 793 883 915 789
-- 6 of 7 --
7/7
Odnosząc się do pytań zawartych w pkt 3 interpelacji należy zauważyć, że zakres
gromadzonych danych statystycznych o postępowaniach przygotowawczych
w sprawach karnych skarbowych nie umożliwia wyodrębnienia ewentualnych
dochodzeń w sprawach o przestępstwa skarbowe objęte nadzorem prokuratora na
podstawie art. 151c § 2 kks. Ponadto nie są gromadzone dane o liczbie ewentualnych
wniosków stron o objęcie postępowań przygotowawczych w sprawach karnych
skarbowych nadzorem prokuratora na podstawie art. 151c § 2 kks. Nie są też
gromadzone dane o liczbie przedmiotowych wniosków rozpoznanych odmownie.
Odnosząc się do pytań zawartych w pkt 3, 4 i 6 interpelacji uprzejmie wyjaśniam, że
wnioskowane przez Pana Posła informacje dotyczą i są w posiadaniu finansowych
organów postępowań przygotowawczych, tj. naczelników urzędów skarbowych i
naczelników urzędów celno-skarbowych oraz organów nadrzędnych, tj. dyrektorów
izb administracji skarbowej.
Ponadto informuję, że kwestie poruszane w pkt 5 i 7 oraz od 8 do 18 przedmiotowej
interpelacji nie leżą we właściwości Ministerstwa Finansów.
Przedstawiając powyższe mam nadzieję, że zaprezentowane informacje stanowią
wyczerpującą odpowiedź na złożoną interpelację i spotkają się z uprzejmą akceptacją
Pana Marszałka.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów i Gospodarki
Zbigniew Stawicki
Podsekretarz Stanu Zastępca Szefa Krajowej Administracji Skarbowej
w Ministerstwie Finansów
-- 7 of 7 --
+48 22 52 12 888 Al. Ujazdowskie 11
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Sekretarz Stanu
Arkadiusz Myrcha
BK-VII.0520.482.2026
Warszawa, 04 listopada 2026 r.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
uprzejmie przekazuję odpowiedź na interpelację nr 19687 Pana Posła Roberta Dowhana,
w sprawie „ograniczenia prawa obywateli do zaskarżenia przewlekłości postępowania
przygotowawczego prowadzonego przez finansowy organ postępowania
przygotowawczego lub nadzorowanego przez organ nadrzędny nad finansowym organem
postępowania przygotowawczego”.
Odpowiedzi 1-6 zostały przygotowane na podstawie wkładu Prokuratury Krajowej.
Ad. 1
Rok Liczba postępowań
wszczętych
Liczba postępowań
zakończonych
Pozostałość na
koniec roku
2020 2583 2304 5254
2021 2094 3132 4562
2022 1688 2786 3601
2023 1825 2560 3034
2024 1638 2618 2235
2025 1087 2957 684
-- 1 of 7 --
2
Ad. 2
Czas trwania postępowania
Liczba postępowań
Rok Średni Medianowy ponad
6 mies.
ponad
12 mies.
ponad
24 mies.
ponad
36 mies.
ponad
60
mies.
2020 12 mies. 9 mies. 811 552 143 124 14
2021 12 mies. 9 mies. 757 442 154 85 4
2022 11 mies. 8 mies. 584 237 122 43 0
2023 11 mies. 8 mies. 597 433 84 12 0
2024 11 mies. 8 mies. 600 290 35 2 1
2025 11 mies. 8 mies. 367 121 1 0 0
Ad. 3
W systemie „PROK-SYS” nie są rejestrowane takie informacje.
Ad. 4
W latach 2020 – 2025 wpłynęło 9 skarg na przewlekłość postępowań karno-skarbowych,
nie ma natomiast możliwości ustalenia za czyim pośrednictwem (w systemie „PROK-SYS”
nie są odnotowywane takie informacje).
Ad. 5
Wszystkie skargi na przewlekłość postępowania karno-skarbowego zostały przekazane do
sądu, w tym:
- 5 skarg zostało rozpoznanych, a w jednej z nich zasądzono odszkodowanie w wysokości
2 000 zł.;
- 4 skargi zostały przez sąd załatwione w inny sposób.
-- 2 of 7 --
3
Ad. 6 i 7
Prokuratura Krajowa nie posiada takich informacji.
Ad. 5
Zestawienie informacji dotyczących wysokości wypłaconych przez sądy powszechne
w latach 2020-2025 z części 15 budżetu państwa Sądy powszechne z rozdziału 75595
Pozostała działalność odszkodowań Skarbu Państwa z tytułu realizacji ustawy z dnia 17
czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy
w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora
i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz.U. z 2023 r. Poz. 1725).
(w tys. zł)
Dane obejmują wypłacone odszkodowania dotyczące wszystkich rodzajów postępowań.
Resort nie dysponuje wyodrębnionymi informacjami dotyczącymi zasądzonych
odszkodowań z tytułu postępowań karnych skarbowych, o których mowa w treści
interpelacji.
W sprawach karnych MS-S5a i MS-S5o w działach zatytułowanych Szczegółowe rozliczenie
skargi (wykaz S) ewidencjonowane są skargi na przewlekłość postępowań wyłącznie
w podziale na postępowanie sądowe i prokuratorskie. Nie są wyodrębnione skargi na
przewlekłość postępowań karnych skarbowych prowadzonych przez finansowe organy
postępowania przygotowawczego lub organy nadrzędne nad nimi.
Ad. 8
W ocenie resortu, nie zachodzi sprzeczność pomiędzy art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 17
czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy
Rok Wypłacone kwoty odszkodowań
2020 4 267
2021 5 466
2022 6 207
2023 6 037
2024 6 581
2025 7 616
-- 3 of 7 --
4
w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora
i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz. U. z 2023 r. Poz. 1725; dalej
jako: „ustawa”), a art. 3 pkt 1 ustawy. Przepis art. 1 ust. 1 określa zakres spraw objętych
regulacją (tzw. zakres przedmiotowy), natomiast art. 3 pkt 1 wskazuje podmioty
uprawnione do wniesienia skargi w ramach postępowań mieszczących się w tym zakresie.
Fakt, że część postępowań karnoskarbowych nie spełnia przesłanek określonych w art. 1
ust. 1, nie prowadzi do bezprzedmiotowości art. 3 pkt 1 ustawy.
Ad. 9-11
Uprzejmie informuję, że ustawa została skonstruowana jako środek ochrony prawnej
odnoszący się do postępowań przygotowawczych prowadzonych lub nadzorowanych
przez prokuratora oraz do postępowań sądowych. Przyjęte rozwiązanie pozostaje
związane ze szczególną pozycją ustrojową sądów i prokuratury oraz ograniczonym
zakresem oddziaływania środków nadzorczych na sposób wykonywania przez te organy
ich ustawowych kompetencji. W szczególności działalność orzecznicza sądów objęta jest
konstytucyjną zasadą niezawisłości sędziowskiej.
Rozszerzenie zakresu zastosowania ustawy na postępowania prowadzone przez
finansowe organy postępowania przygotowawczego, które nie są prowadzone ani
nadzorowane przez prokuratora, oznaczałoby odejście od dotychczasowych założeń
systemowych tej regulacji. Odmiennie kształtuje się pozycja ustrojowa finansowych
organów postępowania przygotowawczego, funkcjonujących w ramach hierarchicznej
struktury Krajowej Administracji Skarbowej i podlegających bieżącemu nadzorowi
służbowemu oraz organizacyjnemu. Wobec tych organów istnieją liczne instrumenty
służące zapewnieniu sprawności prowadzonych postępowań, w tym środki nadzoru
i kontroli, możliwość wydawania poleceń służbowych, mechanizmy oceny pracy oraz
odpowiedzialność pracownicza i dyscyplinarna, a także rozwiązania organizacyjne służące
monitorowaniu terminowości prowadzonych postępowań i realizacji czynności
procesowych.
Minister Sprawiedliwości nie sprawuje nadzoru nad działalnością Krajowej Administracji
Skarbowej. Szczegółowe informacje dotyczące obowiązujących w KAS mechanizmów
nadzorczych, kontrolnych, organizacyjnych oraz instrumentów służących zapewnianiu
-- 4 of 7 --
5
sprawności prowadzonych postępowań pozostają we właściwości Ministra Finansów oraz
podległych mu organów.
Fakt, że ustawodawca objął zakresem ustawy postępowania przygotowawcze
prowadzone lub nadzorowane przez prokuratora oraz postępowania sądowe, nie oznacza
przyjęcia, że uczestnikom innych postępowań represyjnych przysługuje niższy standard
ochrony prawnej. W ocenie resortu, skarga na przewlekłość powinna pozostać środkiem
prawnym właściwym dla postępowań sądowych oraz postępowań przygotowawczych
prowadzonych lub nadzorowanych przez prokuratora, natomiast sprawność pozostałych
postępowań może być zapewniana przy wykorzystaniu innych instrumentów prawnych.
Ad. 12
Na obecnym etapie nie prowadzi się prac legislacyjnych zmierzających do rozszerzenia
zakresu zastosowania ustawy na postępowania przygotowawcze w sprawach
o przestępstwa skarbowe i wykroczenia skarbowe prowadzone przez finansowe organy
postępowania przygotowawczego, które nie są prowadzone ani nadzorowane przez
prokuratora.
Ad. 13
W toku prac nad projektem UD227 postulat Rzecznika Praw Obywatelskich dotyczący
objęcia skargą na przewlekłość postępowań karnych skarbowych prowadzonych przez
finansowe organy postępowania przygotowawczego nie był przedmiotem uzgodnień
z Ministrem Finansów ani Szefem Krajowej Administracji Skarbowej.
Ad. 14
Resort dostrzega potrzebę bieżącego monitorowania zgodności krajowych środków
ochrony prawnej ze standardami wynikającymi z art. 6 ust. 1 i art. 13 Konwencji.
Ad. 15
Zgodnie z art. 151c ustawy z dnia 10 września 1999 r. - Kodeks karny skarbowy (Dz. U.
z 2025 r. Poz. 633; dalej jako” „k.k.s.”) śledztwo prowadzone przez finansowy organ
postępowania przygotowawczego nadzoruje prokurator. Prokurator sprawuje także
nadzór nad dochodzeniem w sprawie o przestępstwo skarbowe prowadzone przez ww.
-- 5 of 7 --
6
organ, gdy zachodzą okoliczności określone w art. 79 § 1 Kodeksu postępowania karnego
oraz w wypadku, o którym mowa w art. 122 § 2 zdanie drugie, a także gdy obejmie on je
swym nadzorem z uwagi na wagę lub zawiłość sprawy. W sprawach o wykroczenia
skarbowe sprawuje on taki nadzór jedynie w razie objęcia go nim w wypadku określonym
w art. 122 § 2 zdanie trzecie. W pozostałych wypadkach nadzór nad dochodzeniem
prowadzonym przez organ wskazany w § 1 sprawuje organ nadrzędny nad tym organem.
W pozostałych przypadkach dochodzeń nadzór nad postępowaniem prowadzonym przez
finansowy organ postępowania przygotowawczego sprawuje organ nadrzędny nad tym
organem.
Orzecznictwo SN przyjmuje również, że przedłużenie przez właściwego prokuratora, na
podstawie art. 153 § 1 zdanie trzecie k.k.s., na okres powyżej 6 miesięcy, dochodzenia
w sprawie o przestępstwo skarbowe, prowadzonego przez finansowy organ
postępowania przygotowawczego i nadzorowanego przez organ nadrzędny nad tym
organem, oznacza objęcie przez prokuratora nadzorem tego dochodzenia, obligując go do
realizowania swoich uprawnień płynących z art. 298 § 1 i art. 326 k.p.k. w zw. z art. 113 §
1 k.k.s. Dopiero z chwilą takiego przedłużenia można mówić o spełnieniu się,
przewidzianego w art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie
prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym
lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej
zwłoki, wymogu co najmniej nadzorowania przez prokuratora takiego dochodzenia, jako
warunku dopuszczalności skargi na przewlekłość postępowania, jeżeli przewlekłość ta
zaistnieje w czasie sprawowania takiego nadzoru.
Ad. 16
Na obecnym etapie resort nie rozważa wprowadzenia środka zaskarżenia od orzeczenia
wydawanego w przedmiocie skargi na przewlekłość postępowania.
Ad. 17
Zagadnienie wszczynania postępowań karnych skarbowych w kontekście skutków
przewidzianych w art. 70 § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.
U. z 2026 r. Poz. 622), pozostawało w zainteresowaniu resortu. Kwestia ta wykracza
-- 6 of 7 --
7
jednak poza zakres przedmiotowy projektu UD227, którego zasadniczym celem jest
wzmocnienie skuteczności skargi na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez
nieuzasadnionej zwłoki. Również Ministerstwo Finansów dostrzegło problem
instrumentalnego wykorzystywania art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Świadczy
o tym przygotowany przez ten resort projekt ustawy o zmianie ustawy - Ordynacja
podatkowa oraz ustawy - Kodeks karny skarbowy (druk nr 2288), która przewidywała m.in.
uchylenie art. 70 § 6 pkt 1 tej ustawy. Ustawa ta została uchwalona przez Sejm RP, jednak
nie weszła w życie z uwagi na odmowę jej podpisania przez Prezydenta RP.
Ad. 18
Projekt jest obecnie na etapie konsultacji publicznych, uzgodnień międzyresortowych oraz
opiniowania. Termin przyjęcia projektu przez Radę Ministrów i skierowania go do Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej nie jest jeszcze znany.
Do projektu ustawy wpłynęło ponad 40 pism z uwagami, które zostały ujęte w formie
tabelarycznej (tabele mają łącznie 105 stron). Wszystkie dokumenty zostały opublikowane
w Biuletynie Informacji Publicznej Rządowego Centrum Legislacji pod adresem
https://legislacja.gov.pl/projekt/12398502.
Z wyrazami szacunku
Arkadiusz Myrcha
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
-- 7 of 7 --