Interpelacja w sprawie ustalenia odpowiedzialności oraz wyciągnięcia konsekwencji służbowych za niewykonanie obowiązku uchylenia zakazu opuszczania kraju na przykładzie gen. Piotra Pytla
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 19685
do ministra sprawiedliwości
w sprawie ustalenia odpowiedzialności oraz wyciągnięcia konsekwencji służbowych za niewykonanie obowiązku uchylenia zakazu opuszczania kraju na przykładzie gen. Piotra Pytla
Zgłaszający: Maria Małgorzata Janyska, Krystyna Sibińska, Zofia Czernow, Piotr Głowski, Małgorzata Pępek
Data wpływu: 08-09-2026
Szanowny Panie Ministrze,
zwracam się z interpelacją w związku z bulwersującą sytuacją, do której doszło wobec gen. Piotra Pytla. Generał, udając się na zaplanowany urlop zagraniczny, został zatrzymany podczas kontroli granicznej i nie mógł opuścić kraju z powodu nadal obowiązującej w systemach informacji o zakazie opuszczania Polski.
Według informacji publicznie dostępnych zakaz ten został zastosowany wobec gen. Piotra Pytla w toku postępowania prowadzonego w okresie rządów Zbigniewa Ziobry – postępowania, które było powszechnie postrzegane jako mające silny kontekst polityczny, które zostało finalnie prawomocnie umorzone. Jednak, o czym świadczy to bulwersujące zdarzenie, odpowiednie informacje o uchyleniu środka zapobiegawczego nie zostały skutecznie przekazane lub wprowadzone do właściwych systemów, w wyniku czego generał został faktycznie pozbawiony możliwości wyjazdu za granicę. Osoba, wobec której postępowanie zostało zakończone i która – jak wynika z obecnego stanu sprawy – jest pokrzywdzona wcześniejszymi działaniami, została potraktowana na granicy w sposób rodzący w opinii publicznej skojarzenia z zatrzymaniem osoby podejrzanej o popełnienie przestępstwa.
W tej sprawie nie wystarczy ustalenie, że doszło do błędu, bo to zdaje się być oczywiste. Konieczne jest wskazanie, kto konkretnie odpowiadał za wykonanie czynności po zakończeniu postępowania, dlaczego nie została ona wykonana, czy nie nosi znamion celowego działania oraz jakie konsekwencje zostaną wobec osoby lub osób odpowiedzialnych wyciągnięte.
W związku z powyższym proszę Pana Ministra o odpowiedź na następujące pytania:
Kiedy i przez jaki organ wobec gen. Piotra Pytla został zastosowany zakaz opuszczania kraju oraz jakie było uzasadnienie jego zastosowania?
Kiedy zapadła decyzja kończąca postępowanie, w związku z którym zastosowano wobec gen. Piotra Pytla zakaz opuszczania kraju?
Czy wraz z zakończeniem postępowania wydano formalne postanowienie o uchyleniu zakazu opuszczania kraju? Jeżeli tak, kiedy i przez kogo?
Kto konkretnie był odpowiedzialny za wykonanie czynności związanych z uchyleniem zakazu, w tym za przekazanie właściwym organom i służbom informacji umożliwiającej usunięcie ograniczenia z systemów wykorzystywanych podczas kontroli granicznej?
Czy Ministerstwo Sprawiedliwości lub Prokuratura Krajowa ustaliły już, dlaczego mimo zakończenia postępowania gen. Piotr Pytel nadal figurował jako osoba objęta zakazem opuszczania kraju?
Czy doszło do zaniedbania, niedopełnienia obowiązków lub innego naruszenia obowiązków służbowych przez konkretnego prokuratora lub pracownika prokuratury? Jeżeli tak, proszę o wskazanie, jakie działania zostały lub zostaną wobec tej osoby podjęte.
Czy wobec osoby lub osób odpowiedzialnych za zaistniałą sytuację wszczęto postępowanie wyjaśniające, służbowe lub dyscyplinarne? Jeżeli nie, czy zostanie ono wszczęte?
Czy Pan Minister zamierza podjąć działania w celu wyeliminowania podobnych sytuacji w przyszłości, w szczególności poprzez wprowadzenie jasnej procedury określającej, kto, w jakim terminie i w jaki sposób odpowiada za skuteczne wykonanie decyzji o uchyleniu zakazu opuszczania kraju oraz poinformowanie o tym właściwych służb?
Sprawa wymaga szybkiego i jednoznacznego wyjaśnienia. Jeżeli wobec obywatela państwa polskiego, którego postępowanie zostało umorzone, przez zaniedbanie organów państwa nadal faktycznie stosowany jest środek ograniczający jego konstytucyjną swobodę przemieszczania się, to nie może skończyć się wyłącznie na stwierdzeniu „błędu” lub „przeoczenia”. Należy ustalić odpowiedzialność konkretnych osób i wyciągnąć z tego realne konsekwencje.
Z poważaniem
Maria Janyska
Posłanka na Sejm RP
Sekretarz stanu Arkadiusz Myrcha
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (13)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
7727 znaków00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Sekretarz Stanu
Arkadiusz Myrcha
BK-VII.0520.476.2026
Warszawa, 04 listopada 2026 r.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
uprzejmie przekazuję odpowiedź na interpelację nr 19685 Pani Poseł Marii Janyski i grupy
posłów w sprawie ustalenia odpowiedzialności oraz wyciagnięcia konsekwencji
służbowych za niewykonanie obowiązku uchylenia zakazu opuszczania kraju
na przykładzie gen. Piotra Pytla.
Odpowiedź została przygotowana przez Prokuraturę Krajową, zgodnie z właściwością.
Pytania Państwa Posłów odnoszą się do zakończonego 22 kwietnia 2024 roku
postępowania przygotowawczego Prokuratury Okręgowej w Warszawie o sygn.
PO IV Ds.147.2016.
Ad 1- 3
Zasady dostępu do informacji zawartych w aktach toczących się, jak i zakończonych
postępowań przygotowawczych zostały uregulowane w art. 156 Kodeksu postępowania
karnego i dostęp do nich możliwy jest wyłącznie za zgodą prokuratora - referenta
konkretnej sprawy.
Ad 4-8
Decyzja o uchyleniu środka zapobiegawczego w postaci zakazu opuszczenia kraju
połączonego z zatrzymaniem paszportu została podjęta przez Sąd Rejonowy
-- 1 of 5 --
2
dla m.st. Warszawy w Warszawie, który winien o tej decyzji powiadomić Straż Graniczną
oraz organ paszportowy – zgodnie z §329 ust. 7 pkt 2 ówcześnie obowiązującego
rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 23 grudnia 2025 r. – Regulamin
urzędowania sądów powszechnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 2316 ze zm.).
W omawianej sprawie nie doszło do żadnego zaniedbania ze strony prokuratorów,
dlatego też brak podstaw do podejmowania wobec nich jakichkolwiek czynności
wyjaśniających, służbowych, czy też dyscyplinarnych.
Zagadnienia pozostające w zakresie właściwości Ministerstwa Sprawiedliwości
Ad 7
Na wstępie wyjaśniam, że prowadzenie postępowań dyscyplinarnych sędziów
oraz rozstrzyganie o ich odpowiedzialności dyscyplinarnej należy do podmiotów
niezależnych od Ministra Sprawiedliwości, niezwiązanych z Ministrem Sprawiedliwości
organizacyjnie ani służbowo.
Zgodnie z art. 114 § 3 w zw. z art. 112 § 1 i 2 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju
sądów powszechnych1 (u.s.p.) postępowania dyscyplinarne sędziów sądów
powszechnych wszczynają i prowadzą na etapie przedsądowym Rzecznik Dyscyplinarny
Sędziów Sądów Powszechnych, Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego Sędziów Sądów
Powszechnych oraz zastępcy rzecznika dyscyplinarnego działający przy sądach
apelacyjnych i sądach okręgowych.
Po złożeniu przez rzecznika dyscyplinarnego (zastępcę rzecznika dyscyplinarnego)
wniosku o rozpoznanie sprawy dyscyplinarnej, postępowanie toczy się przed sądami
dyscyplinarnymi, które wydają w tych sprawach orzeczenia. W aktualnym stanie prawnym
sądami dyscyplinarnymi są sądy dyscyplinarne przy sądach apelacyjnych oraz Izba
Odpowiedzialności Zawodowej Sądu Najwyższego (art. 110 § 1 u.s.p.).
1 Dz.U. z 2024 r. poz. 334 ze zm.
-- 2 of 5 --
3
Przechodząc do sprawy, będącej przedmiotem interpelacji, Ministerstwo Sprawiedliwości
– służba nadzoru administracyjnego zwróciła się o informacje do Prezesa Sądu
Okręgowego Warszawie. Z uzyskanych informacji wynika, że sprawa zażalenia obrońcy
na postanowienie prokuratora Prokuratury Okręgowej w Warszawie z 6 grudnia 2017 r.
o zastosowaniu środka zapobiegawczego w postaci dozoru policji, zakazu opuszczania
kraju połączonego z zatrzymaniem paszportu została zarejestrowana w Sądzie
Rejonowym dla m. st. Warszawy w Warszawie pod sygn. akt III Kp 1521/17.
Akta sprawy wpłynęły do tamtejszego Sądu 20 grudnia 2017 r. Zarządzeniem Kierownika
Sekcji Postępowania Przygotowawczego z 29 grudnia 2017 r. wyznaczony został termin
posiedzenia na 12 stycznia 2018 r. i sprawa skierowana została do referatu sędziego
dyżurnego w Sekcji Postępowania Przygotowawczego, w związku z uznaniem sprawy
jako pilnej (art. 252 § 3 k.p.k.).
Podczas posiedzenia 12 stycznia 2018 r. na podstawie art. 360 § 1 pkt 1 ust. c k.p.k.
w zw. z art. 95 § 1 k.p.k. wyłączono jawność posiedzenia i odebrano od stron stanowisko
w sprawie. Posiedzenie zostało odroczone do 22 lutego 2018 r. i w tym dniu wydane
zostało postanowienie o uwzględnieniu zażalenia i uchyleniu postanowienia o oddaniu
podejrzanego pod dozór Policji oraz zatrzymania paszportu połączonego z zakazem
opuszczania kraju. Na posiedzeniu oraz przy ogłoszeniu postanowienia był obecny
prokurator oraz obrońca.
Z informacji, które posiada Ministerstwo Sprawiedliwości wynika, że wobec sędziego
referenta ww. sprawy nie toczy się ani nie toczyło postępowanie wyjaśniające
lub dyscyplinarne. Niemniej jednak, mając na uwadze zasygnalizowany na wstępie zakres
zadań i kompetencji organów postępowania dyscyplinarnego, szczegółowe informacje
dotyczące ewentualnych czynności podejmowanych w związku z przedmiotową sprawą
pozostają w zakresie właściwości Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego przy Sądzie
Apelacyjnym w Warszawie. W związku z powyższym Minister Sprawiedliwości zwrócił się
do wskazanego Rzecznika o udzielenie informacji w tym zakresie. Po ich uzyskaniu,
-- 3 of 5 --
4
w zależności od ich treści, zostanie rozważone podjęcie dalszych czynności w niniejszej
sprawie.
Ad 8
Aktualnie obowiązujące przepisy jednoznacznie określają kto, w jakim czasie i w jakiej
procedurze jest odpowiedzialny za skuteczne poinformowanie właściwych służb oraz
wykonanie postanowienia o uchyleniu wobec podejrzanego albo oskarżonego środka
zapobiegawczego w postaci zakazu opuszczania kraju.
Zgodnie z § 351 ust. 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 czerwca 2019 r.
– Regulamin urzędowania sądów powszechnych2 to na sądzie spoczywa obowiązek
zawiadomienia o uchyleniu środka zapobiegawczego w postaci zakazu opuszczenia kraju,
skoro to sąd wydał postanowienie uchylające przedmiotowy środek zapobiegawczy.
Każdorazowo więc po wydaniu postanowienia przez sąd o uchyleniu środka
zapobiegawczego w postaci zakazu opuszczania kraju, to sąd obowiązany jest
niezwłocznie zawiadomić Straż Graniczną, co w praktyce oznacza obowiązek wydania
przez sędziego referenta bezpośrednio po ogłoszeniu postanowienia uchylającego środek
zapobiegawczy w postaci zakazu opuszczania kraju, do protokołu posiedzenia,
zarządzenia nakazującego doręczyć Komendzie Głównej Straży Granicznej odpis
przedmiotowego postanowienia. Po otrzymaniu odpisu postanowienia Straż Graniczna
powinna niezwłocznie usunąć dane podejrzanego/oskarżonego z odpowiednich
systemów kontroli granicznej.
Na marginesie należy wskazać, że podobnie została uregulowana procedura
postępowania prokuratora, gdyby to prokurator na etapie postępowania
przygotowawczego uchylił wobec podejrzanego środek zapobiegawczy w postaci zakazu
opuszczania kraju. Jak wynika bowiem z §197 ust. 6 rozporządzenia Ministra
Sprawiedliwości z dnia 7 kwietnia 2016 r. - Regulamin wewnętrznego urzędowania
2 Dz.U. z 2024 r. poz. 867
-- 4 of 5 --
5
powszechnych jednostek organizacyjnych prokuratury3, odpisy postanowień o uchyleniu
środka zapobiegawczego w postaci zakazu opuszczania przez oskarżonego kraju
połączonego z zatrzymaniem paszportu lub innego dokumentu uprawniającego
do przekroczenia granicy albo z zakazem wydania takiego dokumentu, przesyła się
organowi paszportowemu właściwemu ze względu na siedzibę jednostki, w której wydano
postanowienie w tym zakresie, a w przypadku cudzoziemca - właściwemu urzędowi
konsularnemu, a także Komendzie Głównej Straży Granicznej. W takim przypadku, to na
prokuratorze ciąży obowiązek przesłania Straży Granicznej odpisu postanowienia
o uchyleniu wobec podejrzanego środka zapobiegawczego w postaci zakazu opuszczania
kraju.
Z wyrazami szacunku
Arkadiusz Myrcha
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
3 Dz.U. z 2025 r. poz. 753
-- 5 of 5 --