Interpelacja w sprawie zgłoszenia sygnalisty w związku wątpliwymi działaniami dyrekcji Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau w Oświęcimiu
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 19679
do ministra kultury i dziedzictwa narodowego
w sprawie zgłoszenia sygnalisty w związku wątpliwymi działaniami dyrekcji Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau w Oświęcimiu
Zgłaszający: Rafał Bochenek
Data wpływu: 08-09-2026
Oświęcim, 3.09.2026 r.
Szanowna Pani Minister,
jak ustalił Kanał Zero w materiale red. Pawła Figurskiego, Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego wszczęło postępowanie wyjaśniające wobec Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau po zgłoszeniu sygnalisty. Według relacji Kanału Zero dyrektor placówki, pan Piotr Cywiński, przez niemal 20 lat miał wynajmować mieszkanie od kierowanej przez siebie instytucji za symboliczną kwotę.
Dodatkowo Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego bada sprawę sposobu korzystania z samochodu służbowego oraz okoliczności jednego z przetargów w Państwowym Muzeum Auschwitz-Birkenau.
Sprawa budzi szczególne zainteresowanie mieszkańców ziemi oświęcimskiej. Państwowe Muzeum Auschwitz-Birkenau jest instytucją o wyjątkowym znaczeniu dla Oświęcimia, Polski i świata, a jednocześnie podmiotem gospodarującym środkami publicznymi i majątkiem Skarbu Państwa. Dlatego wszelkie wątpliwości dotyczące sposobu zarządzania instytucją powinny zostać dokładnie i transparentnie wyjaśnione.
Nie przesądzając o odpowiedzialności osób wskazywanych w publikacji Kanału Zero, jako poseł ziemi oświęcimskiej zwracam się do Pani Minister o przedstawienie informacji dotyczących działań podjętych przez resort.
Proszę też o odpowiedź na następujące pytania:
1. Kiedy Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego otrzymało zgłoszenie sygnalisty i czego dokładnie ono dotyczyło?
2. Jaki jest obecnie zakres prowadzonego przez ministerstwo postępowania wyjaśniającego wobec Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau?
3. Czy ministerstwo potwierdza informacje dotyczące wieloletniego najmu przez dyrektora Piotra Cywińskiego lokalu należącego do muzeum i stawek czynszu wskazanych w materiale Kanału Zero?
4. Czy w ocenie ministerstwa sposób ustalenia wysokości czynszu oraz warunki najmu były zgodne z zasadami gospodarnego zarządzania majątkiem publicznym?
5. Czy ministerstwo zbadało, czy dyrektor Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau korzystał z samochodu służbowego zgodnie z obowiązującymi przepisami i regulaminami?
6. Czy w ramach postępowania wyjaśniającego badane są również wydatki związane z podróżami służbowymi dyrektora muzeum?
7. Czy ministerstwo bada prawidłowość postępowania dotyczącego zamówienia publicznego opisanego w materiale Kanału Zero, w tym możliwość wystąpienia konfliktu interesów?
8. Czy dotychczasowe ustalenia ministerstwa wskazują na możliwość naruszenia przepisów prawa, zasad gospodarności lub wewnętrznych procedur obowiązujących w Muzeum Auschwitz-Birkenau? Jeżeli tak, proszę o wskazanie stwierdzonych nieprawidłowości.
9. Czy Pani Minister zamierza zlecić kompleksową kontrolę Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau, obejmującą w szczególności gospodarowanie majątkiem, wydatki, zamówienia publiczne, podróże służbowe oraz korzystanie z samochodów i lokali?
10. Kiedy opinia publiczna może spodziewać się przedstawienia wyników postępowania wyjaśniającego oraz informacji o ewentualnych działaniach, jakie ministerstwo zamierza podjąć wobec stwierdzonych ewentualnych nieprawidłowości?
Z uwagi na szczególne znaczenie Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau dla Oświęcimia, Polski i społeczności międzynarodowej, a także na fakt, że instytucja ta dysponuje środkami publicznymi, oczekuję pełnego wyjaśnienia wszystkich przedstawionych wątpliwości oraz jasnego stanowiska Pani Minister.
Z poważaniem
Rafał Bochenek
Sekretarz stanu Maciej Wróbel
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (10)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
10874 znakówktórych dane są przetwarzane została zamieszczona na stronie www.gov.pl/kultura/bip w zakładce Polityka przetwarzania danych
osobowych.
Identyfikator dokumentu: 2604115.11660476.11040770
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
Marta Cienkowska
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 19679 posła Rafała Bochenka z 14 września 2026 roku
w sprawie zgłoszenia sygnalisty w związku wątpliwymi działaniami dyrekcji Państwowego
Muzeum Auschwitz-Birkenau w Oświęcimiu, uprzejmie proszę o przyjęcie następujących
wyjaśnień.
Ad 1.
Do Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego wpłynęło w 2025 r. jedno zgłoszenie
zewnętrzne naruszenia prawa obejmujące Państwowe Muzeum Auschwitz-Birkenau
w Oświęcimiu, które zostało rozpatrzone zgodnie z przepisami ustawy z dnia 14 czerwca
2024 r. o ochronie sygnalistów (Dz. U. 2024 r. poz. 928) oraz Procedury przyjmowania
zgłoszeń zewnętrznych oraz podejmowania działań następczych w Ministerstwie Kultury i
Dziedzictwa Narodowego, stanowiącej załącznik do zarządzenia Ministra Kultury i
Dziedzictwa Narodowego z dnia 23 grudnia 2024 r. zmieniającego zarządzenie w sprawie
Procedury dokonywania zgłoszeń naruszeń prawa i podejmowania działań następczych w
Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego (Dz. Urz. MKiDN 2024 poz. 141).
Ad 2.
W chwili obecnej w Państwowym Muzeum Auschwitz-Birkenau prowadzona jest kontrola
Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego, której obszarem jest rozliczanie delegacji
służbowych oraz użytkowanie samochodów służbowych. Sprawdzeniu podlega okres
począwszy od 2022 r. do 2025 r. Według stanu na 29 września 2026 r. kontrola,
prowadzona przez Biuro Audytu Wewnętrznego i Kontroli MKiDN. jest w toku. Kontrola ta
jest jednym z działań następczych po zakończeniu postępowania wyjaśniającego
prowadzonego w MKiDN w sprawie zgłoszenia zewnętrznego naruszenia prawa z 2025 r.
obejmującego Państwowe Muzeum Auschwitz-Birkenau w Oświęcimiu.
Ad 3-8.
W ramach prowadzonego w MKIDN postępowania wyjaśniającego na podstawie zgłoszenia
zewnętrznego naruszenia prawa zespół wyjaśniający sformułował rekomendacje działań
następczych, które zostały zaakceptowane przez Ministra Kultury i Dziedzictwa
Narodowego. W ramach działań następczych Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego
wydał polecenie dokonania zmiany procedur wewnętrznych obowiązujących w muzeum.
Muzeum dokonało zmian procedur i przekazało do MKiDN informacje na ten temat
9 czerwca 2026 r.
-- 1 of 4 --
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
Drugim działaniem następczym, na podstawie decyzji Ministra, było przeprowadzenie przez
Biuro Audytu Wewnętrznego i Kontroli MKiDN kontroli w Muzeum.
Należy zaznaczyć, że zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy o ochronie sygnalistów dane osobowe
sygnalisty, pozwalające na ustalenie jego tożsamości, nie podlegają ujawnieniu
nieupoważnionym osobom, chyba że za wyraźną zgodą sygnalisty. Zgodnie z art. 8 ust. 2
ustawy o ochronie sygnalistów przepisu ust. 1 nie stosuje się w przypadku, gdy ujawnienie
jest koniecznym i proporcjonalnym obowiązkiem wynikającym z przepisów prawa w
związku z postępowaniami wyjaśniającymi prowadzonymi przez organy publiczne lub
postępowaniami przygotowawczymi lub sądowymi prowadzonymi przez sądy, w tym w celu
zagwarantowania prawa do obrony przysługującego osobie, której dotyczy zgłoszenie.
Istotne znaczenie ma art. 8 ust. 8 ustawy o ochronie sygnalistów, zgodnie z którym dane
osobowe przetwarzane w związku z przyjęciem zgłoszenia lub podjęciem działań
następczych oraz dokumenty związane z tym zgłoszeniem są przechowywane przez
podmiot prawny oraz organ publiczny przez okres 3 lat po zakończeniu roku
kalendarzowego, w którym przekazano zgłoszenie zewnętrzne do organu publicznego
właściwego do podjęcia działań następczych lub zakończono działania następcze, lub po
zakończeniu postępowań zainicjowanych tymi działaniami.
Na podstawie art. 8 ust. 9 ustawy o ochronie sygnalistów w przypadku, o którym mowa w
ust. 8, organ publiczny usuwa dane osobowe oraz niszczy dokumenty związane ze
zgłoszeniem po upływie okresu przechowywania. Ustawy z dnia 14 lipca 1983 r. o
narodowym zasobie archiwalnym i archiwach (Dz. U. z 2020 r. poz. 164) nie stosuje się.
Biorąc pod uwagę fakt, że jedno z działań następczych będących rezultatem postępowania
wyjaśniającego dotyczącego zgłoszenia możliwości naruszenia prawa w Państwowym
Muzeum Auschwitz-Birkenau jest w toku, nie ma możliwości rozstrzygnięcia, czy w związku
z jego zakończeniem zostaną podjęte dalsze kroki prawne, w szczególności odnoszące się
do możliwości popełnienia czynu zabronionego.
Zgodnie z art. 43 ust. 1 ustawy o ochronie sygnalistów organ publiczny gwarantuje, że
procedura przyjmowania zgłoszeń zewnętrznych i procedura zgłoszeń zewnętrznych oraz
związane z przyjmowaniem zgłoszeń przetwarzanie danych osobowych:
1) uniemożliwiają uzyskanie dostępu do informacji objętych zgłoszenie nieupoważnionym
osobom;
2) zapewniają ochronę poufności tożsamości sygnalisty oraz osoby, której dotyczy
zgłoszenie.
Przepis art. 43 ust. 2 ustawy o ochronie sygnalistów mówi, że ochrona poufności, o której
mowa w ust. 1 pkt 2, dotyczy informacji, na podstawie których można bezpośrednio lub
pośrednio zidentyfikować tożsamość sygnalisty oraz osoby, której dotyczy zgłoszenie.
Należy zaznaczyć, że w przypadku Muzeum Auschwitz-Birkenau dokonano jednego
zgłoszenia do Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego w okresie od momentu
wejścia w życie przepisów ustawy o ochronie sygnalistów w 2024 r. Przekazanie większej
liczby informacji na temat zgłoszenia rodzi niebezpieczeństwo identyfikacji sygnalisty, jak
również osoby, której dotyczyło zgłoszenie, co z kolei oznacza ryzyko narażenia się na
odpowiedzialność karną wynikającą z przepisów ustawy o ochronie sygnalistów.
Istotne jest, aby podkreślić, że zasady: ochrony tożsamości sygnalisty i ochrony tożsamości
osoby, której dotyczy zgłoszenie, jak również ochrony poufności postępowania
wyjaśniającego tworzą fundament systemu przyjmowania zgłoszeń naruszenia prawa w
Polsce, dla którego podstawę prawną stanowi ustawa o ochronie sygnalistów.
-- 2 of 4 --
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
Przytoczone wyżej przepisy ustawy o ochronie sygnalistów stanowią podstawę do
przekazania ograniczonych informacji na temat postępowania wyjaśniającego w sprawie
zgłoszenia naruszenia prawa w Państwowym Muzeum Auschwitz-Birkenau w Oświęcimiu.
Przekazanie większej liczby informacji oznaczałoby ujawnienie w sposób bezpośredni lub
pośredni danych osobowych zarówno sygnalisty, jak również osoby lub osób, których
dotyczy zgłoszenie naruszenia prawa.
Odnosząc się do kwestii potencjalnych naruszeń prawa, do których mogło dojść
w Państwowym Muzeum Auschwitz-Birkenau w Oświęcimiu, można przekazać następujące
informacje dotyczące decyzji Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego podjętych w
wyniku przeprowadzenia w latach 2025-2026, na podstawie przepisów Procedury
dokonywania zgłoszeń naruszeń prawa i podejmowania działań następczych w Ministerstwie
Kultury i Dziedzictwa Narodowego, postępowania wyjaśniającego.
Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego sformułował na podstawie rekomendacji
zespołu wyjaśniającego zalecenia skierowane do Muzeum o następującej treści:
1) wprowadzenie wewnętrznych procedur dotyczących:
a) wynajmowania mieszkań służbowych,
b) użytkowania samochodów służbowych;
2) ujednolicenie zasad ustalania wysokości czynszu najmu lokali służbowych;
3) zwiększenie systemu kontroli wewnętrznej w zakresie prawidłowości wypełniania
dokumentów będący podstawą rozliczania delegacji służbowych i dołączanych
dokumentów będących podstawą rozliczenia kosztów delegacji;
4) wzmocnienie mechanizmów kontroli zarządczej w obszarze dotyczącym
dokonywania wstępnej kontroli wydatków przez głównego księgowego, wynikającej
z art. 54 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.
U. z 2025 r. poz. 1483), w tym zwiększenie nadzoru nad prawidłowością
merytorycznego i formalnego akceptowania i zatwierdzania dokumentacji
finansowo-księgowej zgodnie z art. 21 i 22 ustawy o rachunkowości;
5) zwiększenie systemu kontroli wewnętrznej w zakresie posiadania pełnej
dokumentacji odzwierciedlającej proces dokonywania zakupów w trybie zamówień
publicznych;
6) należy dokonywać łącznego szacowania wartości wszystkich usług cateringowych
oraz gastronomicznych planowanych w danym roku budżetowym. Wartość
zamówienia musi obejmować sumę wszystkich możliwych do przewidzenia, przy
dochowaniu należytej staranności, wydatków na dany typ usługi - bez względu na ich
rozproszenie w czasie czy źródło finansowania;
7) w sytuacjach wyjątkowych, gdy potrzeba cateringu czy usługi gastronomicznej
pojawia się nagle i nie można jej było wcześniej przewidzieć, podmiot może udzielić
zamówienia odrębnie. Jednak każde takie działanie musi być poparte np. notatką
służbową wyjaśniającą obiektywny brak możliwości wcześniejszego zaplanowania
tego wydatku.
Wszystkie zalecenia przekazane do Muzeum zostały wdrożone w terminie do 9 czerwca
2026 r.
Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego wydał ponadto polecenie uwzględnienia
w Planie kontroli Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego na II półrocze 2026 r.
kontroli Muzeum Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau w Oświęcimiu. Przedmiotem
kontroli, jak wspomniano w odpowiedzi na pytanie nr 2, jest obszar rozliczania delegacji
służbowych oraz użytkowania samochodów służbowych. Kontroli podlega okres począwszy
od 2022 r. do 2025 r. Według stanu na 29 września 2026 r. kontrola prowadzona przez
Biuro Audytu Wewnętrznego i Kontroli MKiDN jest w toku.
Ad 9.
-- 3 of 4 --
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
Dalsze kroki w przedmiotowej sprawie są uzależnione od rezultatów prowadzonej w chwili
obecnej kontroli resortowej w Państwowym Muzeum Auschwitz-Birkenau w Oświęcimiu.
Ad 10.
Wyniki przeprowadzonej w Muzeum Auschwitz - Birkenau kontroli zostaną udostępnione
w formie wystąpienia pokontrolnego w Biuletynie Informacji Publicznej Ministerstwa
Kultury i Dziedzictwa Narodowego pod adresem:
https://www.gov.pl/web/kultura/dzialalnosc-kontrolna na przełomie października i
listopada 2026 r.
Z poważaniem
z up. Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Sekretarz Stanu
Maciej Wróbel
/podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym/
-- 4 of 4 --