Informacja dotycząca zasad przetwarzania danych osobowych przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz praw osób,
których dane są przetwarzane została zamieszczona na stronie www.gov.pl/kultura/bip w zakładce Polityka przetwarzania danych
osobowych.
Identyfikator dokumentu: 2604114.11660464.11040721
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
Marta Cienkowska
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 19678 posła Rafała Bochenka z 14 września 2026 roku
w sprawie przekazania na rzecz Skarbu Państwa gruntów przed Bramą Śmierci w Brzezince,
uprzejmie proszę o przyjęcie następujących wyjaśnień.
W związku z przekazaniem przez Gminę Oświęcim na rzecz Skarbu Państwa gruntów
położonych w Brzezince, a następnie ustanowieniem prawa użytkowania na wskazanych
nieruchomościach przez Skarb Państwa na rzecz Państwowego Muzeum Auschwitz-
Birkenau, wyjaśniam, że mieszkańcy Brzezinki mają wiedzę na temat planów dotyczących
przedpola Bramy Śmierci. Oświęcimski Strategiczny Program Rządowy (dalej OSPR) jest
realizowany od 1997 r. Tereny, których dotyczy pismo, zostały nabyte przez Gminę
Oświęcim częściowo z budżetu OSPR celowo, aby w przyszłości zabezpieczyć Miejsce
Pamięci poprzez kontrolę osób odwiedzających. Skoro plan zabezpieczenia Muzeum sięga
blisko 30 lat i stanowi wynik decyzji rządowych i samorządowych, trudno uznać, by był to
nowy i nieznany nikomu w Brzezince temat. W 2020 roku doszło do zmiany organizacji
ruchu na przedpolu Bramy Śmierci w wyniku budowy drogi odbarczającej przez Gminę
Oświęcim. Muzeum odwiedza blisko 2 mln osób rocznie. Zainteresowanie Miejscem
Pamięci wzrasta z każdym rokiem, a to oznacza, że ruch odwiedzających w Brzezince będzie
w sposób naturalny podlegał zintensyfikowaniu. Ze względu na fundamentalny paradygmat
zapewnienia bezpieczeństwa zarówno mieszkańców Brzezinki, jak i osób odwiedzających
oraz konieczność zachowania ochrony widokowej Muzeum, wpisanego na Listę
Światowego Dziedzictwa UNESCO, niezbędne jest zatem przygotowanie odpowiedniej
infrastruktury.
Ad 1.
Muzeum planuje zagospodarować teren znajdujący się pomiędzy historycznym
ogrodzeniem Pomnika Zagłady w Brzezince a drogą odbarczającą poprzez stworzenie
bezpiecznych warunków zwiedzania Miejsca Pamięci, w szczególności poprzez
infrastrukturę przeznaczoną do kontroli dostępu osób odwiedzających i budowę
ogrodzenia. Realizacja przyszłej inwestycji jest kontynuacją budowania całościowej,
odpowiedzialnej polityki bezpieczeństwa prowadzonej nieprzerwanie od 2010 roku - wtedy
powstała koncepcja bezpieczeństwa. Miejsce Pamięci odwiedzane jest co roku przez około
dwa miliony osób. Zadaniem Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz

-- 1 of 4 --

+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau w Oświęcimiu jest zapewnienie ochrony
zarówno materialnego dziedzictwa, jak i bezpieczeństwa wszystkich osób znajdujących się
na historycznym terenie.
Ad 2.
Na przekazanym terenie Muzeum planuje stworzenie punktu kontroli odwiedzających, bez
punktów gastronomicznych, parkingów dla odwiedzających czy punktów handlowych,
z wyłączeniem księgarni Muzeum, założenia Muzeum polegają na minimalnej ingerencji w
oś widokową, a tym samym na maksymalnym ograniczeniu zabudowy tego terenu.
Ad 3.
Muzeum nie planuje powstania w Brzezince analogicznej infrastruktury związanej z obsługą
odwiedzających do tej, która powstała w Oświęcimiu. W Brzezince powstanie punkt
związany z kontrolą odwiedzających.
Ad 4.
Realizacja planowanej inwestycji będzie spójna z obecnie funkcjonującymi rozwiązaniami
komunikacyjnymi, które wynikają z powstania tzw. drogi odbarczającej, która powstała z
funduszy OSPR. Teren znajdujący się pomiędzy granicą Pomnika Zagłady a drogą
odbarczającą zostanie ogrodzony w sposób, który nie będzie kolidował z ochroną widokową
tego miejsca, a wejście na teren będzie odbywało się po przejściu punktu kontroli
bezpieczeństwa.
Ad 5.
Planowana inwestycja nie wiąże się z wprowadzeniem nowych zasad w organizacji ruchu na
drogach prowadzących w kierunki Brzezinki lub w bezpośrednim sąsiedztwie zabudowy
mieszkaniowej, ani też z wprowadzeniem kontroli pojazdów. Należy wskazać, że Muzeum
nie posiada kompetencji do organizowania ruchu na drogach publicznych, jak i do
wprowadzania na nich zmian.
Ad 6.
Planowana w przyszłości inwestycja na przekazanym terenie stanowi kontynuację OSPR,
który od końca lat 90. XX wieku ma na celu m.in. porządkowanie otoczenie byłego
niemieckiego nazistowskiego obozu Auschwitz-Birkenau, poprawę dostępności
komunikacyjnej i godzi ochronę Miejsca Pamięci z potrzebami mieszkańców Brzezinki. Cele
OSPR sformułowano w komunikacie Międzynarodowej Rady Oświęcimskiej z 30 kwietnia
1996 r., kiedy jej przewodniczącym był Władysław Bartoszewski. Rada Ministrów przyjęła
dokument 8 października 1996 r. Realizacja OSPR rozpoczęła się w 1997 r. Głównym celem
programu jest zapewnienie pokoju społecznego wokół byłego KL Auschwitz-Birkenau
(obiekt UNESCO), godne upamiętnienie miejsca zagłady i jednoczesne umożliwienie
rozwoju lokalnych wspólnot. Priorytetami programu są m.in. regulacja własności gruntów,
zwiększenie bezpieczeństwa na tych terenach zarówno dla osób odwiedzających, jak i
mieszkańców Brzezinki. Z tych przyczyn ówczesne władze Gminy Oświęcim prowadziły
rozmowy z mieszkańcami na temat przyszłości przedpola Bramy Śmierci. Należy wskazać,
że od momentu nabycia gruntów na przedpolu przez Gminę Oświęcim do ich finalnego
przekazania na rzecz Skarbu Państwa i w konsekwencji ustanowienia prawa użytkowania na

-- 2 of 4 --

+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
rzecz Muzeum upłynęło wiele lat. Nie można zatem statuować twierdzeń, że mieszkańcy
Brzezinki nie są zapoznani z planami dotyczącymi przedpola.
Ad 7.
W odpowiedzi ponowić należy wcześniejsze sformułowania: z uwagi na fakt, że OSPR
powstał blisko 30 lat temu, były prowadzone konsultacje z mieszkańcami Brzezinki przez
ówczesnego Wójta Gminy Oświęcim. Na przestrzeni kilku ostatnich lat podjęto decyzję o
konieczności finalizacji założeń OSPR w tym znaczeniu, że grunty nabyte specjalnie na ten
cel przez Gminę Oświęcim zostały przekazane zgodnie z pierwotnym założeniem na rzecz
Skarbu Państwa. Przedstawiciele Wojewody Małopolskiego, jak i Wójta Gminy Oświęcim
informowali mieszkańców w formie konsultacji o tym, że w perspektywie przyszłych lat
będzie powstawał nowy punkt kontroli odwiedzających. Z tych przyczyn nie istnieje powód
do obaw mieszkańców, gdyż ich interes jest należycie reprezentowany.
Ad 8.
Nie powstała analiza wpływu planowanej inwestycji na życie mieszkańców Brzezinki.
Pewne jest natomiast to, że powstała z budżetu OSPR droga odbarczająca stanowi pierwszy
krok w zapewnieniu odwiedzającym, jak i mieszkańcom Brzezinki bezpieczeństwa.
Planowana możliwość ogrodzenia terenu przedpola i budowy punktu kontroli
odwiedzających, spowodują wyłącznie zwiększenie ochrony mieszkańców i osób
odwiedzających Miejsce Pamięci. Należy podkreślić, że Muzeum nie planuje budowy
parkingów dla odwiedzających, którzy mają do dyspozycji parking gminny. Muzeum nie
wybuduje również punktów gastronomicznych i handlowych. Kontrola dostępu spowoduje
wyznaczenie ścisłych ścieżek komunikacyjnych dla odwiedzających, uporządkuje i usprawni
tym samych ruch odwiedzających, a także zminimalizuje ryzyko wtargnięć na teren Muzeum
przez osoby niepożądane i niebezpieczne. Obecne konflikty zbrojne wielokrotnie stanowią
pretekst do próby podejmowania działań na terenie Muzeum przez osoby opowiadające po
danej stronie konfliktu w sposób skrajny. Planowane zagospodarowanie przedpola nie
spowoduje zwiększenia poziomu hałasu i nie utrudni dostępu do nieruchomości
mieszkańcom Brzezinki.
Ad 9.
Nie istnieje plan dalszego przejmowania, wykupowania prywatnych nieruchomości
należących do mieszkańców Brzezinki. Niezależnie od tego należy wskazać, że do Muzeum
zgłaszają się podmioty z zamiarem zbycia gruntów, ale jest to przejawem wyłącznie ich
własnej i dobrowolnej inicjatywy.
Ad 10.
Przypominając, że inwestorem ogrodzenia przedpola Birkenau pozostaje dyrektor
Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau, informuję, że Minister Kultury i Dziedzictwa
Narodowego nie będzie organizatorem lokalnych konsultacji społecznych. Muzeum
prowadziło rozmowy z mieszkańcami Brzezinki przy udziale przedstawicieli Wojewody
Małopolskiego i Wójta Gminy Oświęcim w zakresie planowanej w przyszłości inwestycji.
W momencie gdy inwestycja przejdzie do właściwej fazy planowania i projektowania,

-- 3 of 4 --

+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
Muzeum dopełni wszelkich wymaganych prawem formalności niezbędnych do pozyskania
właściwych decyzji i pozwoleń.
Ad 11.
Z uwagi na fakt, że aktualnie powstaje Analiza potrzeb i możliwości w zakresie przyszłego
zagospodarowania terenu, nie jest obecnie możliwe podanie szacunkowego kosztu
inwestycji. Tym samym nie jest ona ujęta w planie finansowym.
Ad 12.
Ponownie zwracam uwagę, że Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego nie wykonuje
zadań inwestora projektu, Państwowe Muzeum Auschwitz-Birkenau informuje natomiast,
że nie jest możliwe przygotowanie harmonogramu inwestycji do czasu ukończenia procesu
pozyskania terenu przedpola. Muzeum wskazuje na konieczność pilnego działania w tym
zakresie.
Z poważaniem
z up. Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Sekretarz Stanu
Maciej Wróbel
/podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym/

-- 4 of 4 --