Interpelacja w sprawie możliwości udziału instalacji termicznego przekształcania odpadów w klastrach energii
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 19667
do ministra energii
w sprawie możliwości udziału instalacji termicznego przekształcania odpadów w klastrach energii
Zgłaszający: Katarzyna Matusik-Lipiec
Data wpływu: 07-09-2026
Szanowny Panie Ministrze,
obowiązujące regulacje ograniczające funkcjonowanie klastrów energii do określonych poziomów sieci elektroenergetycznej powodują, że instalacje przyłączone do sieci 110 kV nie mogą w pełni uczestniczyć w lokalnym modelu klastrowym.
Problem dotyczy w szczególności istniejących, często starszych instalacji ITPO, których parametry techniczne oraz sposób przyłączenia do systemu elektroenergetycznego zostały określone wiele lat przed wprowadzeniem obecnego modelu funkcjonowania klastrów energii. Instalacje te, pomimo że mają charakter lokalny, zagospodarowują odpady mieszkańców danej gminy lub aglomeracji i produkują energię na potrzeby lokalnego systemu, nie mogą korzystać z rozwiązań przewidzianych dla członków klastra.
Sytuacja ta jest istotna również z punktu widzenia bezpieczeństwa i bilansowania lokalnych systemów energetycznych. Instalacje termicznego przekształcania odpadów mogą pracować w sposób ciągły i przewidywalny – nawet około 8 000 godzin w roku – dzięki czemu mogą stanowić sterowalne, stabilne źródło energii uzupełniające niestabilną produkcję ze źródeł zależnych od warunków atmosferycznych.
Wyłączenie takich instalacji z klastrów może jednocześnie prowadzić do wzrostu kosztów ponoszonych przez samorządy. Energia wytwarzana lokalnie nie może być bowiem rozliczana w preferencyjnym modelu klastrowym na potrzeby miejskich jednostek, takich jak szkoły, transport publiczny czy oświetlenie uliczne. Ograniczona zostaje także możliwość korzystania z mechanizmów obniżających koszty dystrybucji energii oraz wspierających rozwój lokalnej infrastruktury energetycznej.
W praktyce powstaje zatem sytuacja, w której samorząd posiada na swoim terenie stabilne źródło energii w postaci instalacji przetwarzającej odpady komunalne, ale z powodów formalnych i technicznych nie może w pełni wykorzystać tej energii w ramach lokalnej wspólnoty energetycznej.
Czy Ministerstwo Energii zamierza podjąć działania legislacyjne mające na celu rozwiązanie problemu instalacji termicznego przekształcania odpadów wykluczonych obecnie z możliwości pełnego uczestnictwa w klastrach energii? Jeżeli tak, jakie rozwiązania są rozważane i w jakim terminie mogą zostać przedstawione?
Czy ministerstwo rozważa wprowadzenie wyjątku lub szczególnego mechanizmu dla lokalnych instalacji ITPO przyłączonych do sieci 110 kV, który pozwoliłby im uczestniczyć w klastrach energii, jeżeli energia produkowana przez te instalacje służy przede wszystkim zaspokajaniu potrzeb lokalnej społeczności?
Czy ministerstwo przeprowadziło analizę wpływu obecnych ograniczeń dotyczących udziału instalacji ITPO w klastrach energii na koszty energii ponoszone przez jednostki samorządu terytorialnego oraz na możliwości bilansowania lokalnych systemów energetycznych? Jeżeli tak, proszę o przedstawienie najważniejszych wniosków z tej analizy.
Sekretarz stanu Sławomir Ćwik
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5619 znakówinfo@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
Sekretarz Stanu
Sławomir Ćwik
DOZE-I.0500.10.2026.MG
4560813.18847294.15201121
Warszawa, 25-09-2026
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację Posłanki Katarzyny Matusik-Lipiec (K10INT19667).
Temat: możliwość udziału instalacji termicznego przekształcania odpadów w klastrach
energii.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją nr K10INT19667 Posłanki Katarzyny Matusik-Lipiec, skierowaną
16 września 2026 roku przez Ministra Energii do Ministra Klimatu i Środowiska, przekazuję
poniższe stanowisko w zakresie kompetencji Ministra Klimatu i Środowiska.
Na wstępie uprzejmie wyjaśniam, że w odniesieniu do działalności klastrów energii celem
ustawodawcy jest poprawa bezpieczeństwa energetycznego, zapewnienie szerszego
wykorzystania miejscowych zasobów energetycznych, w szczególności odnawialnych źródeł
energii oraz rozwój przedsiębiorczości i inicjatyw społecznych na poziomie lokalnym.
Bardzo ważna jest także rola klastrów energii w zwiększaniu elastyczności systemu
elektroenergetycznego, dzięki bilansowaniu generacji energii elektrycznej oraz jej zużycia
na relatywnie niewielkim jego obszarze działalności. Z tego względu klaster energii obejmuje
zwarty terytorialnie obszar, działając w oparciu o zintegrowaną technicznie infrastrukturę
sieciową, na obszarze jednego operatora systemu dystrybucyjnego elektroenergetycznego,
zaopatrującego w energię elektryczną wytwórców i odbiorców będących członkami tego
klastra energii.
Rozwój tej współpracy będzie stymulowany przez dedykowany klastrom energii system
wsparcia. System ten odnosi się do ilości energii elektrycznej wytworzonej z odnawialnych
źródeł energii przez strony porozumienia klastra energii (wpisanego do rejestru klastrów
energii Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki), wprowadzonej do sieci dystrybucyjnej
elektroenergetycznej, a następnie pobranej z tej sieci w celu jej zużycia przez strony
porozumienia tego klastra energii, dla danej godziny okresu rozliczeniowego.
-- 1 of 3 --
Aby skorzystać z systemu wsparcia koordynator klastra energii składa wniosek do operatora
systemu dystrybucyjnego elektroenergetycznego (dalej: OSD) oraz sprzedawcy
zobowiązanego lub innego sprzedawcy (dalej: sprzedawcy).
Mając na uwadze powyższe podejście ustawodawcy do roli klastrów energii w krajowym
systemie elektroenergetycznym, a także zasad współpracy z operatorami i sprzedawcami w
zakresie prowadzenia rozliczeń związanych z systemem wsparcia dla klastrów,
przedstawiam poniższe stanowisko w odpowiedzi na pytania zawarte w interpelacji.
1. Czy Ministerstwo Energii zamierza podjąć działania legislacyjne mające na celu
rozwiązanie problemu instalacji termicznego przekształcania odpadów
wykluczonych obecnie z możliwości pełnego uczestnictwa w klastrach energii?
Jeżeli tak, jakie rozwiązania są rozważane i w jakim terminie mogą zostać
przedstawione?
2. Czy Ministerstwo rozważa wprowadzenie wyjątku lub szczególnego mechanizmu
dla lokalnych instalacji ITPO przyłączonych do sieci 110 kV, który pozwoliłby im
uczestniczyć w klastrach energii, jeżeli energia produkowana przez te instalacje
służy przede wszystkim zaspokajaniu potrzeb lokalnej społeczności?
Zgodnie z art. 38ab ust. 1 pkt 2 członkowie klastra energii są przyłączeni do sieci
dystrybucyjnej tego samego operatora systemu dystrybucyjnego elektroenergetycznego o
napięciu znamionowym niższym niż 110 kV1. Z tego względu każdy podmiot działający na
sieci o wyższym napięciu nie może być członkiem klastra energii.
Jest to szczególnie istotne w kontekście udziału w systemie wsparcia dla klastrów energii,
który jest oparty na umowach poszczególnych członków klastra energii z OSD i sprzedawcą.
Z tego względu MKiŚ nie planuje działań legislacyjnych umożliwiających członkostwo w
klastrach energii podmiotom działającym na sieci o napięciu co najmniej 110 kV.
3. Czy Ministerstwo przeprowadziło analizę wpływu obecnych ograniczeń
dotyczących udziału instalacji ITPO w klastrach energii na koszty energii ponoszone
przez jednostki samorządu terytorialnego oraz na możliwości bilansowania
lokalnych systemów energetycznych? Jeżeli tak, proszę o przedstawienie
najważniejszych wniosków z tej analizy.
Uprzejmie wyjaśniam, że Ministerstwo nie prowadziło dotychczas odrębnych analiz
dotyczących wpływu ograniczeń w zakresie uczestnictwa instalacji termicznego
przekształcania odpadów w klastrach energii na koszty energii ponoszone przez jednostki
samorządu terytorialnego ani na możliwości bilansowania lokalnych systemów
energetycznych.
Jednocześnie należy zauważyć, że instalacje termicznego przekształcania odpadów mogą
pełnić istotną rolę w lokalnych systemach energetycznych jako stabilne i przewidywalne
źródła energii elektrycznej oraz ciepła. W związku z tym Ministerstwo jest otwarte na analizę
przedstawionego w interpelacji zagadnienia, w szczególności w przypadku przedstawienia
przez zainteresowane podmioty konkretnych danych, analiz lub propozycji zmian
1 Ustawa z dnia 20 lutego 2015 roku o odnawialnych źródłach energii (Dz.U. 2026 poz. 68, z
późn. zm.)
-- 2 of 3 --
legislacyjnych, które pozwolą ocenić wpływ obowiązujących regulacji na funkcjonowanie
lokalnych systemów energetycznych oraz realizację celów polityki energetycznej i
odpadowej.
Z wyrazami szacunku
Sławomir Ćwik
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
1. Departament Spraw Parlamentarnych, KPRM
-- 3 of 3 --