Interpelacja nr 19659
Interpelacja w sprawie wykorzystania inwestycji publicznych i środków europejskich do przeciwdziałania depopulacji województwa opolskiego
Zgłaszający:
•
Adresat:
Zdrowie i Lecznictwo (35%)
Infrastruktura i Transport (30%)
Podatki i Finanse (30%)
Edukacja i Szkolnictwo (30%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie wykorzystania inwestycji publicznych i środków europejskich do przeciwdziałania depopulacji województwa opolskiego
Interpelacja nr 19659
do ministra funduszy i polityki regionalnej
w sprawie wykorzystania inwestycji publicznych i środków europejskich do przeciwdziałania depopulacji województwa opolskiego
Zgłaszający: Danuta Jazłowiecka
Data wpływu: 07-09-2026
Szanowna Pani Minister,
województwo opolskie od wielu lat mierzy się z jednym z najpoważniejszych wyzwań rozwojowych, jakim jest depopulacja oraz postępujące starzenie się społeczeństwa.
Zgodnie z danymi zawartymi w projekcie Strategii Rozwoju Województwa Opolskiego, na koniec 2024 r. województwo liczyło około 930,3 tys. mieszkańców. Od 2022 r. liczba mieszkańców zmniejszyła się o 1,3%. Jednocześnie województwo charakteryzuje się niskim przyrostem naturalnym oraz ujemnym bilansem migracji.
Problem ten jest szczególnie widoczny w mniejszych miastach i gminach regionu, gdzie odpływ młodych osób może prowadzić do ograniczenia potencjału gospodarczego, zmniejszenia liczby uczniów, osłabienia lokalnego rynku pracy oraz trudności w utrzymaniu części usług publicznych.
Jednocześnie województwo opolskie posiada istotny potencjał rozwojowy. W regionie realizowane są inwestycje infrastrukturalne, mieszkaniowe i gospodarcze, m.in. w 2026 r. SIM Opolskie otrzymało niemal 200 mln zł wsparcia na budowę blisko 1000 mieszkań w gminach uczestniczących w programie.
Zasadne wydaje się dalsze wzmacnianie powiązania polityki inwestycyjnej prowadzonej w regionach z długofalową polityką demograficzną państwa, tak aby inwestycje publiczne, obok poprawy jakości infrastruktury, w jeszcze większym stopniu wspierały atrakcyjność takich regionów jak Opolszczyzna, czyli przyjaznych miejsc zapewniających wysoką jakość do życia, dobre warunki pracy i wychowywania dzieci.
Mając na uwadze powyższe, zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:
Czy Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej prowadzi analizę wpływu realizowanych inwestycji publicznych i europejskich na ograniczenie depopulacji województwa opolskiego, w tym przyczyny odpływu młodych ludzi z mniejszych miejscowości?
Czy ministerstwo planuje przygotowanie lub rozszerzenie instrumentów finansowych, które łączyłyby inwestycje w mieszkalnictwo, transport publiczny, miejsca pracy oraz dostęp do usług publicznych z działaniami na rzecz zatrzymania mieszkańców, w tym przede wszystkich młodych ludzi, w regionach depopulacyjnych?
Czy ministerstwo analizuje możliwość premiowania projektów, które przyczyniają się do tworzenia warunków sprzyjających pozostawaniu młodych ludzi w mniejszych miastach i gminach, w szczególności poprzez rozwój mieszkań na wynajem, transportu publicznego, żłobków, przedszkoli oraz infrastruktury społecznej?
Czy ministerstwo planuje w najbliższych latach zwiększenie środków na projekty realizowane w małych i średnich miastach, które tracą mieszkańców, tak aby inwestycje infrastrukturalne mogły być jednym z narzędzi przeciwdziałania temu procesowi?
Czy w ramach dostępnych funduszy europejskich możliwe jest wypracowanie dodatkowych zachęt dla samorządów, które realizują kompleksowe programy mające na celu przyciąganie i zatrzymywanie młodych mieszkańców?
Jakie działania ministerstwo uważa obecnie za najbardziej skuteczne w przypadku województw zmagających się z depopulacją, starzeniem się społeczeństwa oraz odpływem młodych mieszkańców oraz które doświadczenia innych regionów Unii Europejskiej mogłyby, zdaniem ministerstwa, znaleźć zastosowanie w warunkach polskich?
Z wyrazami szacunku Danuta Jazłowiecka
Poseł na Sejm
Interpelacja nr 19659
do ministra funduszy i polityki regionalnej
w sprawie wykorzystania inwestycji publicznych i środków europejskich do przeciwdziałania depopulacji województwa opolskiego
Zgłaszający: Danuta Jazłowiecka
Data wpływu: 07-09-2026
Szanowna Pani Minister,
województwo opolskie od wielu lat mierzy się z jednym z najpoważniejszych wyzwań rozwojowych, jakim jest depopulacja oraz postępujące starzenie się społeczeństwa.
Zgodnie z danymi zawartymi w projekcie Strategii Rozwoju Województwa Opolskiego, na koniec 2024 r. województwo liczyło około 930,3 tys. mieszkańców. Od 2022 r. liczba mieszkańców zmniejszyła się o 1,3%. Jednocześnie województwo charakteryzuje się niskim przyrostem naturalnym oraz ujemnym bilansem migracji.
Problem ten jest szczególnie widoczny w mniejszych miastach i gminach regionu, gdzie odpływ młodych osób może prowadzić do ograniczenia potencjału gospodarczego, zmniejszenia liczby uczniów, osłabienia lokalnego rynku pracy oraz trudności w utrzymaniu części usług publicznych.
Jednocześnie województwo opolskie posiada istotny potencjał rozwojowy. W regionie realizowane są inwestycje infrastrukturalne, mieszkaniowe i gospodarcze, m.in. w 2026 r. SIM Opolskie otrzymało niemal 200 mln zł wsparcia na budowę blisko 1000 mieszkań w gminach uczestniczących w programie.
Zasadne wydaje się dalsze wzmacnianie powiązania polityki inwestycyjnej prowadzonej w regionach z długofalową polityką demograficzną państwa, tak aby inwestycje publiczne, obok poprawy jakości infrastruktury, w jeszcze większym stopniu wspierały atrakcyjność takich regionów jak Opolszczyzna, czyli przyjaznych miejsc zapewniających wysoką jakość do życia, dobre warunki pracy i wychowywania dzieci.
Mając na uwadze powyższe, zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:
Czy Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej prowadzi analizę wpływu realizowanych inwestycji publicznych i europejskich na ograniczenie depopulacji województwa opolskiego, w tym przyczyny odpływu młodych ludzi z mniejszych miejscowości?
Czy ministerstwo planuje przygotowanie lub rozszerzenie instrumentów finansowych, które łączyłyby inwestycje w mieszkalnictwo, transport publiczny, miejsca pracy oraz dostęp do usług publicznych z działaniami na rzecz zatrzymania mieszkańców, w tym przede wszystkich młodych ludzi, w regionach depopulacyjnych?
Czy ministerstwo analizuje możliwość premiowania projektów, które przyczyniają się do tworzenia warunków sprzyjających pozostawaniu młodych ludzi w mniejszych miastach i gminach, w szczególności poprzez rozwój mieszkań na wynajem, transportu publicznego, żłobków, przedszkoli oraz infrastruktury społecznej?
Czy ministerstwo planuje w najbliższych latach zwiększenie środków na projekty realizowane w małych i średnich miastach, które tracą mieszkańców, tak aby inwestycje infrastrukturalne mogły być jednym z narzędzi przeciwdziałania temu procesowi?
Czy w ramach dostępnych funduszy europejskich możliwe jest wypracowanie dodatkowych zachęt dla samorządów, które realizują kompleksowe programy mające na celu przyciąganie i zatrzymywanie młodych mieszkańców?
Jakie działania ministerstwo uważa obecnie za najbardziej skuteczne w przypadku województw zmagających się z depopulacją, starzeniem się społeczeństwa oraz odpływem młodych mieszkańców oraz które doświadczenia innych regionów Unii Europejskiej mogłyby, zdaniem ministerstwa, znaleźć zastosowanie w warunkach polskich?
Z wyrazami szacunku Danuta Jazłowiecka
Poseł na Sejm
Odpowiedź urzędowa
Minister Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
9%
Konkretność
91%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
2 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
2
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
4.4 / 1k zn.
- Zawiera 2 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (2)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Treść oficjalnej odpowiedzi rządowej (dokument urzędowy)
538 znaków
Odpowiedź na interpelację w sprawie wykorzystania inwestycji publicznych i środków europejskich do przeciwdziałania depopulacji województwa opolskiego
Odpowiedź na interpelację nr 19659
w sprawie wykorzystania inwestycji publicznych i środków europejskich do przeciwdziałania depopulacji województwa opolskiego
Odpowiadający: minister funduszy i polityki regionalnej Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz
Warszawa, 07-10-2026
Treść odpowiedzi znajduje się w załączniku.
Załączniki
Odpowiedź na interpelację nr 19659 - po uzgodnieniu z BKO.pdf
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6527 znaków
Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz
tel. 22 273 70 10
www.gov.pl/web/fundusze-regiony
www.funduszeeuropejskie.gov.pl
ul. Wspólna 2/4
00-926 Warszawa
Warszawa, data: 7 października 2026 r.
znak sprawy: DRR-III.054.1.2026.MA
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy odpowiedzi na interpelację nr 19659 Pani Poseł Danuty Jazłowieckiej
w sprawie wykorzystania inwestycji publicznych i środków europejskich do
przeciwdziałania depopulacji województwa opolskiego
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację przedstawiam następujące informacje.
Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej (dalej: MFiPR) w pełni podziela
obawy dotyczące postępującej depopulacji w Polsce. Problem ten jest
zauważalny na wielu płaszczyznach, jak również jest identyfikowany przez niemal
każde województwo w Polsce. Stąd procesy demograficzne, w tym zmiany liczby
istruktury ludności oraz migracje, są jednym z istotnych uwarunkowań
prowadzenia polityki regionalnej państwa i mają swoje umiejscowienie
w dokumentach strategicznych, jak i w programowaniu i monitorowaniu
interwencji finansowanych ze środków europejskich.
W ślad za wysokim umiejscowieniem problemu depopulacji w polityce
regionalnej państwa prowadzony jest szereg prac analitycznych badających to
zagadnienie. W zakresie ewaluacji wpływu funduszy europejskich na różne
aspekty rozwoju gospodarki oraz kwestie społeczne powstały różne projekty
analityczne, które publikowane są w bazie na stronie www.ewaluacja.gov.pl.
Natomiast jeśli chodzi o projekty bezpośrednio dedykowane i skupiające się na
zagadnieniu depopulacji w województwie opolskim informujemy o badaniu
„Diagnoza problemu depopulacji oraz trendów wynikających z prognoz
ludnościowych w województwie opolskim. Przegląd programów, działań
-- 1 of 3 --
2
i instrumentów realizowanych na poziomach: lokalnym, regionalnym, krajowym
i europejskim, mających na celu przeciwdziałanie depopulacji” (opracowany
w 2019 r. przez Urząd Marszałkowski Województwa Opolskiego). Badanie to
w sposób kompleksowy diagnozuje skalę i przyczyny zjawiska depopulacji
w regionie, w tym wyszczególnia czynniki powodujące odpływ osób młodych
z mniejszych miejscowości.
W ramach dostępnych środków europejskich w obecnej perspektywie finansowej
Unii Europejskiej realizowane jest wsparcie na rzecz zatrzymania wyludniania się
regionów w Polsce. W programie krajowym Fundusze Europejskie dla Rozwoju
Społecznego (FERS) realizowany jest projekt Ministerstwa Rodziny, Pracy
i Polityki Społecznej, którego celem jest przeciwdziałanie migracji osób młodych
z terenów dotkniętych depopulacją. W projekcie realizowane są działania, które
mają doprowadzić do wypracowania rozwiązań programowych i legislacyjnych,
w tym instrumentów rynku pracy, a także stworzenie systemu zachęt
skierowanego do osób młodych, do pozostawania na terenach dotkniętych
depopulacją, w tym zwłaszcza na obszarach strategicznej interwencji. Budżet
projektu to 7 mln zł. W ramach tego projektu będą również zrealizowane analizy
badające przyczyny odpływu osób młodych z mniejszych miejscowości.
Końcowe efekty tego projektu będą znane do końca 2027 r.
Również interwencje programu regionalnego Fundusze Europejskie dla
Opolskiego 2021-2027 (FEO) koncentrują się na poprawie atrakcyjności regionu.
W tym celu realizowane są projekty, które rozwijają rynek pracy i aktywizację
zawodową mieszkańców, podnoszą jakość edukacji, zmieniają przestrzenie
publiczne, zwiększają dostępność do usług publicznych czy wspierane są
kompleksowe procesy rewitalizacji.
W nowym budżecie unijnym na lata 2028-2034 MFiPR przewiduje objęcie
wsparciem obszarów wyludniających się, w szczególności obszarów wiejskich
oraz małych i średnich miast, a zwłaszcza ośrodków subregionalnych.
Priorytetowo traktowane będą terytoria o najniższym dostępie do usług
publicznych, a planowane działania obejmują m.in. mieszkalnictwo, transport,
opiekę nad dziećmi, ochronę zdrowia, usługi społeczne i wsparcie małych szkół.
Interwencje będą realizowane głównie na poziomie regionalnym,
z uwzględnieniem zróżnicowanych potrzeb i potencjałów poszczególnych
terytoriów. Szczególna uwaga zostanie poświęcona kompleksowemu wsparciu
miejskich obszarów funkcjonalnych, w tym rozwojowi infrastruktury, usług
i potencjału gospodarczego. Ostateczny zakres działań i wielkość środków
pozostają przedmiotem trwających prac nad Planem Partnerstwa Krajowego
i Regionalnego oraz negocjacji dotyczących Wieloletnich Ram Finansowych.
Kwestia depopulacji ma charakter interdyscyplinarny. Ze względu na terytorialną
specyfikę, endogeniczne potencjały i problemy danego obszaru, trudno wskazać
jedno uniwersalne rozwiązanie problemu depopulacji. Największe znaczenie
mają kompleksowe działania obejmujące rozwój rynku pracy i mieszkalnictwa,
-- 2 of 3 --
3
poprawę dostępności transportowej, usług publicznych, ochrony zdrowia,
edukacji oraz wzmacnianie lokalnych więzi społecznych.
MFiPR w swoich analizach korzysta również z doświadczeń innych państw.
Dobrymi praktykami z innych regionów Unii Europejskiej są:
Castilla-La Mancha (Hiszpania) – Kastylia-La Mancha była pierwszym
regionem w Europie, który przyjął kompleksową ustawę mającą na celu
rozwiązanie problemu wyludnienia obszarów wiejskich poprzez środki
ekonomiczne, społeczne i podatkowe. Ustawa, jednogłośnie zatwierdzona
przez parlament regionalny w 2021 roku, po szerokim udziale obywateli,
ma charakter przekrojowy i ma zapewnić mieszkańcom słabo
zaludnionych obszarów dostęp do możliwości i podstawowych usług.
Sardynia (Włochy) – pakiet działań „Środki przeciw depopulacji”
(wł. Misure anti spopolamento). Region wprowadził szereg działań
mających na celu zwalczanie depopulacji, przeznaczając ponad 360 mln
euro na lata 2022–2025 na rzecz gmin liczących mniej niż 3000
mieszkańców. Środki te objęły wsparciem rodziny mieszkające
w dotkniętych skutkami pandemii gminach lub przeprowadzające się do
nich na każde urodzone lub adoptowane dziecko, bezzwrotne dotacje na
zakup lub remont pierwszego domu oraz na założenie lub przeniesienie
działalności gospodarczej na dotknięte obszary. Kolejnym działaniem była
ulga podatkowa dla lokalnych firm. Działania zachęcające mieszkańców
do pozostania na danym obszarze oraz pobudzanie gospodarki
i konsumpcji łączyły projekty infrastrukturalne z inicjatywami
wspierającymi usługi społeczne i osobiste. Realizowano ukierunkowane
inicjatywy zwiększające możliwości zatrudnienia, w tym poprzez
tworzenie nowych przedsiębiorstw.
Z poważaniem
Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz
/podpisano elektronicznie/
-- 3 of 3 --
tel. 22 273 70 10
www.gov.pl/web/fundusze-regiony
www.funduszeeuropejskie.gov.pl
ul. Wspólna 2/4
00-926 Warszawa
Warszawa, data: 7 października 2026 r.
znak sprawy: DRR-III.054.1.2026.MA
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy odpowiedzi na interpelację nr 19659 Pani Poseł Danuty Jazłowieckiej
w sprawie wykorzystania inwestycji publicznych i środków europejskich do
przeciwdziałania depopulacji województwa opolskiego
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację przedstawiam następujące informacje.
Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej (dalej: MFiPR) w pełni podziela
obawy dotyczące postępującej depopulacji w Polsce. Problem ten jest
zauważalny na wielu płaszczyznach, jak również jest identyfikowany przez niemal
każde województwo w Polsce. Stąd procesy demograficzne, w tym zmiany liczby
istruktury ludności oraz migracje, są jednym z istotnych uwarunkowań
prowadzenia polityki regionalnej państwa i mają swoje umiejscowienie
w dokumentach strategicznych, jak i w programowaniu i monitorowaniu
interwencji finansowanych ze środków europejskich.
W ślad za wysokim umiejscowieniem problemu depopulacji w polityce
regionalnej państwa prowadzony jest szereg prac analitycznych badających to
zagadnienie. W zakresie ewaluacji wpływu funduszy europejskich na różne
aspekty rozwoju gospodarki oraz kwestie społeczne powstały różne projekty
analityczne, które publikowane są w bazie na stronie www.ewaluacja.gov.pl.
Natomiast jeśli chodzi o projekty bezpośrednio dedykowane i skupiające się na
zagadnieniu depopulacji w województwie opolskim informujemy o badaniu
„Diagnoza problemu depopulacji oraz trendów wynikających z prognoz
ludnościowych w województwie opolskim. Przegląd programów, działań
-- 1 of 3 --
2
i instrumentów realizowanych na poziomach: lokalnym, regionalnym, krajowym
i europejskim, mających na celu przeciwdziałanie depopulacji” (opracowany
w 2019 r. przez Urząd Marszałkowski Województwa Opolskiego). Badanie to
w sposób kompleksowy diagnozuje skalę i przyczyny zjawiska depopulacji
w regionie, w tym wyszczególnia czynniki powodujące odpływ osób młodych
z mniejszych miejscowości.
W ramach dostępnych środków europejskich w obecnej perspektywie finansowej
Unii Europejskiej realizowane jest wsparcie na rzecz zatrzymania wyludniania się
regionów w Polsce. W programie krajowym Fundusze Europejskie dla Rozwoju
Społecznego (FERS) realizowany jest projekt Ministerstwa Rodziny, Pracy
i Polityki Społecznej, którego celem jest przeciwdziałanie migracji osób młodych
z terenów dotkniętych depopulacją. W projekcie realizowane są działania, które
mają doprowadzić do wypracowania rozwiązań programowych i legislacyjnych,
w tym instrumentów rynku pracy, a także stworzenie systemu zachęt
skierowanego do osób młodych, do pozostawania na terenach dotkniętych
depopulacją, w tym zwłaszcza na obszarach strategicznej interwencji. Budżet
projektu to 7 mln zł. W ramach tego projektu będą również zrealizowane analizy
badające przyczyny odpływu osób młodych z mniejszych miejscowości.
Końcowe efekty tego projektu będą znane do końca 2027 r.
Również interwencje programu regionalnego Fundusze Europejskie dla
Opolskiego 2021-2027 (FEO) koncentrują się na poprawie atrakcyjności regionu.
W tym celu realizowane są projekty, które rozwijają rynek pracy i aktywizację
zawodową mieszkańców, podnoszą jakość edukacji, zmieniają przestrzenie
publiczne, zwiększają dostępność do usług publicznych czy wspierane są
kompleksowe procesy rewitalizacji.
W nowym budżecie unijnym na lata 2028-2034 MFiPR przewiduje objęcie
wsparciem obszarów wyludniających się, w szczególności obszarów wiejskich
oraz małych i średnich miast, a zwłaszcza ośrodków subregionalnych.
Priorytetowo traktowane będą terytoria o najniższym dostępie do usług
publicznych, a planowane działania obejmują m.in. mieszkalnictwo, transport,
opiekę nad dziećmi, ochronę zdrowia, usługi społeczne i wsparcie małych szkół.
Interwencje będą realizowane głównie na poziomie regionalnym,
z uwzględnieniem zróżnicowanych potrzeb i potencjałów poszczególnych
terytoriów. Szczególna uwaga zostanie poświęcona kompleksowemu wsparciu
miejskich obszarów funkcjonalnych, w tym rozwojowi infrastruktury, usług
i potencjału gospodarczego. Ostateczny zakres działań i wielkość środków
pozostają przedmiotem trwających prac nad Planem Partnerstwa Krajowego
i Regionalnego oraz negocjacji dotyczących Wieloletnich Ram Finansowych.
Kwestia depopulacji ma charakter interdyscyplinarny. Ze względu na terytorialną
specyfikę, endogeniczne potencjały i problemy danego obszaru, trudno wskazać
jedno uniwersalne rozwiązanie problemu depopulacji. Największe znaczenie
mają kompleksowe działania obejmujące rozwój rynku pracy i mieszkalnictwa,
-- 2 of 3 --
3
poprawę dostępności transportowej, usług publicznych, ochrony zdrowia,
edukacji oraz wzmacnianie lokalnych więzi społecznych.
MFiPR w swoich analizach korzysta również z doświadczeń innych państw.
Dobrymi praktykami z innych regionów Unii Europejskiej są:
Castilla-La Mancha (Hiszpania) – Kastylia-La Mancha była pierwszym
regionem w Europie, który przyjął kompleksową ustawę mającą na celu
rozwiązanie problemu wyludnienia obszarów wiejskich poprzez środki
ekonomiczne, społeczne i podatkowe. Ustawa, jednogłośnie zatwierdzona
przez parlament regionalny w 2021 roku, po szerokim udziale obywateli,
ma charakter przekrojowy i ma zapewnić mieszkańcom słabo
zaludnionych obszarów dostęp do możliwości i podstawowych usług.
Sardynia (Włochy) – pakiet działań „Środki przeciw depopulacji”
(wł. Misure anti spopolamento). Region wprowadził szereg działań
mających na celu zwalczanie depopulacji, przeznaczając ponad 360 mln
euro na lata 2022–2025 na rzecz gmin liczących mniej niż 3000
mieszkańców. Środki te objęły wsparciem rodziny mieszkające
w dotkniętych skutkami pandemii gminach lub przeprowadzające się do
nich na każde urodzone lub adoptowane dziecko, bezzwrotne dotacje na
zakup lub remont pierwszego domu oraz na założenie lub przeniesienie
działalności gospodarczej na dotknięte obszary. Kolejnym działaniem była
ulga podatkowa dla lokalnych firm. Działania zachęcające mieszkańców
do pozostania na danym obszarze oraz pobudzanie gospodarki
i konsumpcji łączyły projekty infrastrukturalne z inicjatywami
wspierającymi usługi społeczne i osobiste. Realizowano ukierunkowane
inicjatywy zwiększające możliwości zatrudnienia, w tym poprzez
tworzenie nowych przedsiębiorstw.
Z poważaniem
Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz
/podpisano elektronicznie/
-- 3 of 3 --