Interpelacja w sprawie uproszczenia kierowania pacjentów onkologicznych po leczeniu operacyjnym na okresowe badania
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 19652
do ministra zdrowia
w sprawie uproszczenia kierowania pacjentów onkologicznych po leczeniu operacyjnym na okresowe badania
Zgłaszający: Sławomir Ćwik, Izabela Bodnar, Aleksandra Leo, Ewa Szymanowska
Data wpływu: 07-09-2026
Szanowna Pani Minister,
zwracam się z interpelacją dotyczącą organizacji badań kontrolnych pacjentów onkologicznych po zakończonym leczeniu operacyjnym, którzy zgodnie z zaleceniami lekarza prowadzącego powinni wykonywać rezonans magnetyczny raz w roku.
Z przekazanych mi informacji wynika, że pacjent posiadający udokumentowane zalecenie corocznego wykonywania rezonansu magnetycznego nie zawsze może otrzymać skierowanie na badanie bezpośrednio w ramach ustalonego planu kontroli pooperacyjnej. W praktyce bywa zobowiązany do uzyskania skierowania od lekarza podstawowej opieki zdrowotnej do poradni neurologicznej lub innej poradni specjalistycznej, a następnie odbycia wizyty u lekarza specjalisty wyłącznie albo przede wszystkim w celu uzyskania kolejnego skierowania – tym razem na rezonans magnetyczny.
Taki model może powodować:
1. wydłużenie czasu oczekiwania na badanie kontrolne istotne dla wczesnego wykrycia wznowy choroby;
2. konieczność odbywania przez pacjenta dodatkowych wizyt, mimo że wskazanie do cyklicznej diagnostyki zostało już ustalone;
3. zajmowanie terminów w poradniach specjalistycznych, które mogłyby zostać przeznaczone dla pacjentów wymagających rzeczywistej konsultacji;
4. powstawanie dodatkowych kosztów po stronie publicznego systemu ochrony zdrowia;
5. ryzyko przerwania ciągłości nadzoru onkologicznego, szczególnie w przypadku pacjentów starszych, osób z niepełnosprawnościami oraz mieszkańców miejscowości o ograniczonym dostępie do ambulatoryjnej opieki specjalistycznej.
Należy przy tym uwzględnić, że rozliczenie świadczeń POZ, ambulatoryjnej opieki specjalistycznej i diagnostyki obrazowej może następować według różnych zasad. Nie każda dodatkowa wizyta musi więc oznaczać odrębną zapłatę Narodowego Funduszu Zdrowia za konkretną poradę. Nie zmienia to jednak faktu, że niepotrzebne wizyty angażują personel, ograniczają dostępność świadczeń oraz generują koszty organizacyjne po stronie placówek i pacjentów.
Wątpliwości budzi zwłaszcza sytuacja, w której potrzeba wykonywania badania została jednoznacznie określona przez lekarza prowadzącego leczenie onkologiczne lub neurochirurgiczne, a stan pacjenta wymaga wieloletniej, regularnej obserwacji. W takim przypadku zasadne wydaje się rozważenie rozwiązania systemowego, które pozwalałoby zapisać w elektronicznej dokumentacji medycznej plan badań kontrolnych i na jego podstawie wystawiać skierowanie na rezonans magnetyczny bez konieczności każdorazowego przechodzenia całej ścieżki od POZ do poradni specjalistycznej.
Rozwiązanie takie mogłoby przyjąć w szczególności formę:
- elektronicznego planu opieki lub nadzoru pooperacyjnego;
- skierowania okresowego ważnego przez oznaczony czas, z możliwością wykonania badania nie częściej niż raz w określonym przedziale;
- automatycznego wystawiania kolejnego e-skierowania zgodnie z harmonogramem ustalonym przez lekarza specjalistę;
- pozostawienia pacjenta pod długoterminową opieką właściwej poradni bez konieczności uzyskiwania każdego roku nowego skierowania z POZ;
- umożliwienia lekarzowi prowadzącemu leczenie onkologiczne, neurochirurgiczne albo inne leczenie specjalistyczne ustalenia wieloletniego harmonogramu diagnostyki kontrolnej;
- powierzenia kontynuacji skierowań lekarzowi POZ na podstawie planu opieki specjalistycznej, bez konieczności ponownego kierowania pacjenta do specjalisty wyłącznie w celu uzyskania skierowania na badanie.
Mechanizm ten powinien jednocześnie uwzględniać bezpieczeństwo pacjenta. Skierowanie na rezonans magnetyczny musi zawierać aktualne dane kliniczne, wskazanie zakresu badania, informację o ewentualnym zastosowaniu środka kontrastowego oraz ocenę przeciwwskazań. Uproszczenie procedury nie powinno zatem oznaczać całkowitego wyłączenia okresowej oceny lekarskiej, lecz usunięcie tych wizyt, które mają wyłącznie formalny charakter i nie wpływają na zmianę zaplanowanego postępowania.
W związku z powyższym zwracam się do Pani Minister z następującymi pytaniami:
1. Czy Ministerstwo Zdrowia analizowało skalę przypadków, w których pacjenci onkologiczni po leczeniu operacyjnym muszą odbywać wizytę w POZ, a następnie wizytę w poradni specjalistycznej wyłącznie lub głównie w celu uzyskania skierowania na okresowe badanie rezonansu magnetycznego?
2. Czy obowiązujące regulacje umożliwiają lekarzowi prowadzącemu leczenie onkologiczne, neurochirurgiczne lub neurologiczne wystawienie skierowania na rezonans magnetyczny z odpowiednio odległym terminem realizacji, zgodnym z zaleceniem wykonania badania raz w roku?
3. Czy możliwe jest obecnie wystawienie jednego skierowania obejmującego cykliczne badania rezonansu magnetycznego, wykonywane przez kilka kolejnych lat, z ograniczeniem częstotliwości do jednego badania rocznie? Jeżeli nie, jakie przeszkody prawne, medyczne lub techniczne uniemożliwiają wprowadzenie takiego rozwiązania?
4. Czy Ministerstwo Zdrowia rozważa utworzenie w systemie e-zdrowia elektronicznego planu opieki pooperacyjnej, pozwalającego na zapisanie harmonogramu badań kontrolnych i generowanie e-skierowań zgodnie z zaleceniami lekarza specjalisty?
5. Czy pacjent onkologiczny wymagający wieloletniego nadzoru może pozostawać pod stałą opieką właściwej poradni specjalistycznej bez konieczności corocznego uzyskiwania nowego skierowania z podstawowej opieki zdrowotnej? Jeżeli tak, jakie warunki muszą zostać spełnione i z czego wynikają występujące w praktyce odmienne procedury?
6. Czy lekarz podstawowej opieki zdrowotnej może kontynuować realizację planu badań ustalonego przez lekarza specjalistę poprzez wystawienie skierowania na rezonans magnetyczny, bez ponownego kierowania pacjenta do poradni neurologicznej, onkologicznej lub neurochirurgicznej? Jeżeli nie, czy planowana jest zmiana zakresu uprawnień lekarzy POZ w odniesieniu do takich pacjentów?
7. Czy Narodowy Fundusz Zdrowia posiada dane dotyczące liczby i kosztów porad specjalistycznych, których zasadniczym celem jest wystawienie skierowania na badanie diagnostyczne zalecone wcześniej w ramach leczenia onkologicznego lub kontroli pooperacyjnej?
8. Czy Ministerstwo Zdrowia planuje wprowadzenie odrębnej, uproszczonej ścieżki kierowania na badania obrazowe dla pacjentów po leczeniu onkologicznym, w tym pacjentów wymagających corocznego rezonansu magnetycznego?
9. Czy rozważane jest wprowadzenie możliwości wystawiania skierowań okresowych lub odnawialnych, które byłyby realizowane nie częściej niż wynika to z harmonogramu określonego przez lekarza specjalistę?
10. Jakie działania zamierza podjąć Ministerstwo Zdrowia, aby ograniczyć wizyty mające wyłącznie formalny charakter, skrócić kolejki do lekarzy specjalistów i przeznaczyć środki publiczne na świadczenia wymagające rzeczywistej konsultacji medycznej?
11. Czy Ministerstwo Zdrowia przewiduje wydanie jednolitych wytycznych dla świadczeniodawców i oddziałów wojewódzkich Narodowego Funduszu Zdrowia w zakresie organizacji długoterminowej diagnostyki kontrolnej pacjentów onkologicznych po leczeniu operacyjnym?
Proszę również o przedstawienie informacji, czy planowane są zmiany legislacyjne, organizacyjne lub informatyczne w opisanym zakresie, a jeżeli tak – jaki jest przewidywany termin ich wdrożenia.
Z wyrazami szacunku
Podsekretarz stanu Katarzyna Kęcka
Odpowiedź standardowa – resort odnosi się merytorycznie do zagadnienia z umiarkowaną ilością danych szczegółowych.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (2)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
9859 znakówadres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
OKSO.050.28.2026.DK
Warszawa, 23 października 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją nr 19652 posła Sławomira Ćwika i grupy posłów, przekazaną w dniu
15 września 2026 roku, w sprawie uproszczenia kierowania pacjentów onkologicznych po
leczeniu operacyjnym na okresowe badania, proszę o przyjęcie poniższych informacji.
W odniesieniu do przedstawionego problemu należy wskazać, że obowiązujące rozwiązania
w zakresie ambulatoryjnej opieki specjalistycznej (AOS) umożliwiają prowadzenie pacjenta
wymagającego dalszej kontroli przez właściwą poradnię specjalistyczną, w tym
wykonywanie badań diagnostycznych niezbędnych do monitorowania jego stanu zdrowia.
Jeżeli pacjent pozostaje pod opieką poradni specjalistycznej, lekarz specjalista prowadzący
leczenie lub obserwację jest odpowiedzialny za zlecanie badań diagnostycznych
niezbędnych w toku tej opieki. Dotyczy to również rezonansu magnetycznego, jeżeli jego
wykonanie jest uzasadnione stanem klinicznym pacjenta. W takiej sytuacji nie ma potrzeby
każdorazowego kierowania pacjenta przez lekarza podstawowej opieki zdrowotnej (POZ)
ponownie do AOS wyłącznie w celu uzyskania skierowania na badanie.
Skierowanie do poradni specjalistycznej ważne jest tak długo, jak długo utrzymuje się
problem zdrowotny będący przyczyną wydania skierowania, a lekarz specjalista nie
zakończył leczenia u pacjenta w tym zakresie. W przypadku pacjenta będącego pod stałą
opieką poradni specjalistycznej, kolejne porady wynikające z ustalonego planu leczenia
powinny być realizowane na podstawie pierwotnego skierowania, na którym wskazano
rozpoznanie stanowiące przyczynę skierowania do poradni specjalistycznej. Jeżeli
równolegle w trakcie leczenia specjalistycznego danej jednostki chorobowej, pojawi się inny
problem zdrowotny bezpośrednio związany z dotychczasowym schorzeniem, pacjent nie
powinien być proszony o nowe skierowanie. Dopiero gdy pojawi się nowy problem
zdrowotny nie związany przyczynowo z dotychczasową chorobą, może być konieczne nowe
skierowanie od lekarza podstawowej opieki zdrowotnej.
Zgodnie z § 12 pkt 6 rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie ogólnych warunków umów
o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, w przypadku, gdy świadczeniobiorca (pacjent)
objęty leczeniem specjalistycznym wymaga wykonania niezbędnych dla prawidłowego
leczenia dodatkowych badań diagnostycznych, pozostających w związku z prowadzonym
leczeniem, skierowania na te badania wystawia i pokrywa koszty ich wykonania
świadczeniodawca udzielający świadczeń ambulatoryjnej opieki specjalistycznej. Powyższe
zasady dotyczą wszystkich świadczeniobiorców, którzy korzystają ze świadczeń
finansowanych przez Narodowy Fundusz Zdrowia oraz wszystkich świadczeniodawców,
którzy udzielają świadczeń zdrowotnych finansowanych ze środków publicznych.
-- 1 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
Problem organizacyjny może natomiast wystąpić w przypadku zakończenia opieki w AOS
i przekazania pacjenta pod opiekę lekarza POZ, przy jednoczesnym zaleceniu wykonywania
w kolejnych latach okresowych badań rezonansu magnetycznego. Lekarz POZ nie posiada
bowiem generalnego uprawnienia do kierowania na rezonans magnetyczny finansowany
ze środków publicznych. W takiej sytuacji może powstać konieczność ponownego
skierowania pacjenta do właściwej poradni specjalistycznej w celu oceny aktualnych
wskazań i zlecenia badania. Należy przy tym odróżnić zalecenie dotyczące
długoterminowego harmonogramu kontroli od skierowania na konkretne badanie
diagnostyczne. Potrzeba wykonania rezonansu magnetycznego powinna być oceniana
z uwzględnieniem aktualnego stanu klinicznego pacjenta.
Odnośnie do wystawienia skierowania z odległym terminem realizacji, należ wskazać,
że z punktu widzenia przepisów zarządzeń Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia możliwe
jest skierowanie pacjenta na badanie rezonansu magnetycznego ze wskazaniem
konkretnego odległego terminu realizacji, zamieszczając stosowną informację w polu
opisowym e-skierowania oraz instruując pacjenta o zalecanym terminie wykonania badania.
Wyraźnie należy wskazać, że o procesie diagnostyczno-leczniczym, a zatem o częstotliwości
realizacji badań diagnostycznych decyduje lekarz prowadzący zgodnie ze wskazaniami
medycznymi.
Warto jednak podkreślić, że wydanie pacjentowi skierowania/zlecenia na badania
diagnostyczne nie jest celem samym w sobie, musi być poprzedzone kompleksową oceną
stanu zdrowia pacjenta, w tym w oparciu o wyniki poprzednich badań oraz informacje
czy objawy zgłaszane przez pacjenta. Ponadto, co warte podkreślenia, lekarz z pracowni
rezonansu magnetycznego czy innych pracowni nie jest lekarzem prowadzącym pacjenta
po zakończeniu leczenia onkologicznego, rolę tę pełni w przeważającej części przypadków
lekarz poradni specjalistycznej.
Odnosząc się do zagadnienia wykorzystania wielokrotnie tego samego skierowania
na badanie rezonansu magnetycznego, informuję, że nie jest to możliwe, gdyż płatnik
w oparciu o posiadane informacje o dane techniczne e-skierowania (root i extension) blokuje
możliwość wykazania do rozliczenia więcej, niż jednego badania (produktu rozliczeniowego).
W przypadku braku takiej weryfikacji pracownie badań obrazowych mogłyby
w nieograniczonym zakresie wykorzystywać to samo skierowanie na rzecz danego pacjenta.
Identyczna zasada dotyczy pozostałych badań ASDK, czy też badań realizowanych w rodzaju
świadczeń odrębnie kontraktowanych (SOK).
Obecnie nie ma możliwości wystawienia jednego e-skierowania obejmującego cykliczne
badania rezonansu magnetycznego, realizowanego wielokrotnie w kolejnych latach,
na przykład raz w roku. Mechanizm elektronicznego skierowania funkcjonujący obecnie
w systemie Elektronicznej Platformy Gromadzenia, Analizy i Udostępniania zasobów
cyfrowych o Zdarzeniach Medycznych tzw. Systemie e-zdrowia P1 obsługuje pojedynczy
proces skierowania, obejmujący między innymi jego wystawienie, przyjęcie do realizacji,
realizację, rezygnację albo odmowę realizacji oraz zamknięcie realizacji skierowania.
Obecny model e-skierowania nie przewiduje zdefiniowania w ramach jednego dokumentu
wieloletniego harmonogramu powtarzalnych badań ani automatycznego odnawiania
uprawnienia do ich wykonania. Wprowadzenie powyższego rozwiązania wymagałoby
uprzedniego określenia nowych zasad podejścia medycznego i organizacyjnego,
w szczególności dotyczącego: okresu obowiązywania skierowania, dopuszczalnej
częstotliwości i liczby badań, zasad aktualizacji albo zakończenia cyklu badań w przypadku
zmiany stanu zdrowia pacjenta, odpowiedzialności lekarza za okresową ocenę zasadności
dalszego wykonywania badań, sposobu kwalifikowania, rejestrowania i rozliczania
poszczególnych świadczeń.
-- 2 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
Po ustaleniu powyższego, konieczne byłoby również odpowiednie dostosowanie przepisów,
dokumentu e-skierowania, usług systemu e-zdrowia oraz systemów informatycznych
świadczeniodawców.
Odnosząc się do „elektronicznego planu opieki pooperacyjnej” należy zaznaczyć, że pojęcie
to może obejmować szerszy zakres opieki, niż monitorowanie pacjenta po zakończeniu
leczenia onkologicznego. Leczenie onkologiczne nie zawsze kończy się leczeniem
operacyjnym, dlatego właściwe byłoby doprecyzowanie czy pytanie dotyczy wyłącznie
opieki po zabiegu chirurgicznym, czy całego procesu monitorowania pacjenta po
zakończeniu leczenia onkologicznego. W ramach rozwijanej elektronicznej karty diagnostyki
i leczenia onkologicznego e-DILO, przewidziano możliwość utworzenia oraz aktualizację
realizacji planu monitorowania pacjenta po zakończeniu leczenia onkologicznego,
określanego również jako follow-up. Przewiduje ona możliwość zapisania zaleceń po
leczeniu onkologicznym oraz ich aktualizacji, a także obsługę planów monitorowania
pacjenta. W planie monitorowania będzie można wskazać zalecane czynności kontrolne, w
tym rodzaje badań oraz zakładaną częstotliwość ich wykonywania, przykładowo potrzebę
wykonania badania obrazowego co trzy miesiące. Plan taki pełni jednak funkcję
dokumentowania i koordynowania zaleceń dotyczących dalszej opieki. Nie oznacza
automatycznego wygenerowania z góry wszystkich e-skierowań przewidzianych
w wieloletnim harmonogramie. Po zakończeniu leczenia podejmowana jest decyzja
o dalszym monitorowaniu pacjenta albo zakończeniu procesu. Za realizację zaleceń
i wystawianie skierowań na konkretne badania odpowiada właściwy lekarz, stosownie do
aktualnego stanu klinicznego pacjenta oraz przyjętego modelu dalszej opieki. W zależności
od organizacji procesu może to być lekarz ośrodka prowadzącego leczenie onkologiczne albo
lekarz podstawowej opieki zdrowotnej, któremu pacjent został przekazany do dalszej opieki.
Z kolei odnosząc się do działań Narodowego Funduszu Zdrowia należy podkreślić,
że na przestrzeni wielu lat płatnik publiczny podjął szereg działań premiujących realizację
świadczeń „priorytetowych”, tj. pierwszorazowych, zabiegowych, DiLO, wprowadzając
najpierw mechanizmy nagradzające ich realizację poprzez tworzenie wyodrębnionych
skojarzonych zakresów na te świadczenia, z odrębną wyceną, stopniowo uwalniając limity
w kontraktach w tych zakresach. Od roku funkcjonuje mechanizm degresywnego
finansowania świadczeń AOS oparty na wyliczaniu udziału realizacji świadczeń
„premiowanych” w stosunku do mediany ogólnopolskiej liczby przyjmowanych przez daną
placówkę pacjentów pierwszorazowych (nie dotyczy pacjentów z kartą DiLO czy świadczeń
zabiegowych).
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Katarzyna Kęcka
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 3 of 3 --