Interpelacja w sprawie przedłużającego się braku dostępności produktu leczniczego Disulfiram WZF 100 mg, tabletki do implantacji, oraz wyniku postępowania prowadzonego przez URPL
Treść wystąpienia poselskiego
Treść wystąpienia poselskiego jest w trakcie pobierania...
Podsekretarz stanu Katarzyna Kacperczyk
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (7)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
10966 znakówadres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
PLD.050.22.2026.UJ
Warszawa, 07 października 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
W nawiązaniu do interpelacji nr 19628 Pana Jarosława Sachajko, Posła na Sejm
Rzeczypospolitej Polskiej w sprawie przedłużającego się braku dostępności produktu
leczniczego Disulfiram WZF 100 mg, tabletki do implantacji oraz wyniku postępowania
prowadzonego przez Prezesa Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów
Medycznych i Produktów Biobójczych (dalej jako Prezes Urzędu Rejestracji), Minister
Zdrowia uprzejmie informuje co następuje.
W dniu 23 sierpnia 2026 r., na podstawie art. 13e lit. a i b w zw. z art. 13c ust. 4 rozporządzenia
Komisji (WE) nr 1234/2008 z dnia 24 listopada 2008 r. dotyczącego badania zmian w
warunkach pozwoleń na dopuszczenie do obrotu dla produktów leczniczych stosowanych u
ludzi (Dz. Urz. UE L 334 z 12.12.2008, str. 7, ze zm.) Prezes Urzędu Rejestracji wydał
zawiadomienie o odrzuceniu zmian zgłoszonych wnioskiem podmiotu odpowiedzialnego
Zakłady Farmaceutyczne POLPHARMA S.A. dla produktu leczniczego Disulfiram WZF,
Disulfiramum, tabletki do implantacji, 100 mg, nr pozwolenia R/1038. Przedmiotem tego
postępowania administracyjnego były zmiany dotyczące wytwarzania produktu leczniczego
Disulfiram WZF i metod sterylizacji substancji czynnej, które związane są z jakością produktu
leczniczego, co bezpośrednio przekłada się na bezpieczeństwo jego stosowania. Ocena
zasadności dalszego stosowania sterylizacji tlenkiem etylenu dla substancji czynnej
Disulfiramum została przeprowadzona w świetle wytycznej EMA
EMA/CHMP/CVMP/QWP/850374/2015 pt. „Guideline on the sterilisation of the medicinal
product, active substance, excipient and primary container” oraz art. 36 g ust. 1 pkt 17
ustawy z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne (Dz. U. z 2026 r. poz. 612), który
nakłada na podmiot odpowiedzialny obowiązek ciągłego wdrażania postępu naukowo-
technicznego. Wytyczna EMA wskazuje, że sterylizacja tlenkiem etylenu jest metodą
wyjątkową, akceptowalną tylko wtedy, gdy zastosowanie innych metod zapewnienia
jałowości nie jest możliwe i zostało to odpowiednio wykazane. W tym miejscu zasadne jest
zaakcentowanie, że wytyczną EMA/CHMP/CVMP/QWP/850374/2015 stosuje się w
-- 1 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
państwach członkowskich Unii Europejskiej już od 1 października 2019 r. Tlenek etylenu
(EtO) jako silnie toksyczy i reaktywny związek alkilujący, który może uszkadzać DNA oraz
tworzyć addukty z DNA i hemoglobiną, uznawany jest za substancję o działaniu
mutagennym, genotoksycznym i rakotwórczym dla ludzi, zatem zgodnie z ww. wytyczną
sterylizacja nim jest sterylizacją powierzchni materiałów. Jest ona stosowana głównie do
sterylizacji materiałów opakowaniowych i sprzętu medycznego. Sterylizacja gazowa
związków porowatych, takich jak suche proszki jest niedopuszczalna, chyba że inne metody
sterylizacji są niemożliwe do zastosowania, a jej zastosowanie jest naukowo uzasadnione.
Ocena ryzyka powinna uwzględniać pozostałości znanych zanieczyszczeń genotoksycznych
(takich jak EtO i halogenowane etylenohydryny). Dodatkowo trzeba podkreślić, że dostępne
dane toksykologiczne i regulacyjne wskazują na istotne zagrożenia wynikające z ekspozycji
na tlenek etylenu, uznawany za substancję mutagenną i rakotwórczą, zaklasyfikowaną przez
Międzynarodową Agencję Badań nad Rakiem do grupy 1, tj. substancji rakotwórczych dla
ludzi. Mając zatem na uwadze nadrzędne znaczenie bezpieczeństwa pacjentów, niezbędne
jest, co do zasady zapewnienie, aby leczenie uzależnienia od alkoholu nie powodowało
dodatkowego ryzyka związanego z potencjalnym narażeniem na czynnik rakotwórczy.
Z informacji uzyskanych od Prezesa Urzędu Rejestracji wynika, że w toku prowadzonego
postępowania podmiot odpowiedzialny nie przedstawił aktualnych wyników badań
rozwojowych ani danych eksperymentalnych potwierdzających, że zastosowanie innych
metod w przypadku produktu leczniczego Disulfiram WZF jest technicznie niewykonalne.
Podkreślenia wymaga, iż postępowanie w przedmiocie zmian w pozwoleniu lub
dokumentacji dołączonej do pozwolenia jest postępowaniem wnioskowym, co oznacza, że
jest inicjowane z woli strony. Wnioskodawcy składają do Prezesa Urzędu Rejestracji
dokumentację zgodnie z przepisami ustawy Prawo farmaceutyczne, aktami wykonawczymi
a także zgodnie z przyjętą w państwach Unii Europejskiej i Europejskiej Agencji Leków
praktyką rejestracyjną. Zmiany porejestracyjne są przeprowadzane na podstawie
rozporządzenia Komisji Europejskiej nr 1234/2008 dotyczącego badania zmian w
warunkach pozwoleń na dopuszczenie do obrotu dla produktów leczniczych stosowanych u
ludzi i weterynaryjnych produktów leczniczych. To rozporządzenie obowiązuje we
wszystkich państwach Unii Europejskiej wprost i bezpośrednio. Nie bez znaczenia pozostaje
również fakt, że na podmiocie odpowiedzialnym ciąży obowiązek wyrażony w art. 23 ust. 3
lit. 6) ustawy Prawo farmaceutyczne, tj. obowiązek wprowadzania ciągłego postępu
naukowo-technicznego związanego z metodami wytwarzania i kontroli produktów
leczniczych, zgodnie z uznawanymi metodami naukowymi.
W tym miejscu należy też wskazać, że decyzje dotyczące zmian w procesie wytwarzania,
planów produkcyjnych, wielkości produkcji, a także czasowego lub stałego wstrzymania
wprowadzania produktu leczniczego do obrotu mają charakter niezależnych decyzji
-- 2 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
biznesowych podejmowanych przez podmioty odpowiedzialne, z zachowaniem obowiązków
wynikających z przepisów prawa. W tym kontekście istotne jest, iż zgodnie z uzyskanymi
informacjami obecnie przed Prezesem Urzędu Rejestracji nie toczy się żadne inne
postępowanie administracyjne dotyczące leku Disulfiram WZF.
W kwestii przedstawienia liczby opakowań produktu leczniczego Disulfiramu WZF
wprowadzonych do obrotu lub dostarczonych do hurtowni i aptek w latach 2022 – 2026
należy wskazać, że wszelkie informacje związane z obrotem produktami leczniczym mogą
być zakwalifikowane jako tajemnica przedsiębiorcy, w związku z tym nie mogą być
udostępniane.
Odnosząc się do dostępności produktu leczniczego Disulfiram WZF na rynku krajowym,
należy wskazać, iż zgodnie z danymi zaraportowanymi w Zintegrowanym Systemie
Monitorowania Obrotu Produktami Leczniczymi (dalej jako ZSMOPL), gromadzącym dane o
stanach magazynowych na podstawie codziennych raportów składanych przez podmioty
odpowiedzialne, hurtownie farmaceutyczne i apteki, przedmiotowy produkt nie jest już
dostępny. Braki w dostępności produktu leczniczego Disulfiram WZF w postaci tabletek do
implantacji pozostają w związku z działaniami podmiotu odpowiedzialnego dotyczącymi
zmian w procesie wytwarzania, ukierunkowanych na zapewnienie bezpieczeństwa
stosowania tego produktu. Niemniej należy podkreślić, że dostępność innych produktów
leczniczych i alternatywnych form terapii pozwala na zapewnienie pacjentom dalszego
leczenia uzależnień od alkoholu. Zgodnie z danymi zawartymi w ZSMOPL, w obrocie
dostępny jest lek Anticol, zawierający tę samą substancję czynną co lek Disulfiram WZF, w
postaci tabletek. Do obrotu dopuszczone są także inne produkty lecznicze, które zgodnie z
opinią Konsultanta Krajowego w dziedzinie psychiatrii, mogą być wykorzystane we
wspomaganiu leczenia uzależnienia od alkoholu z innymi substancjami czynnymi jak
Naltrekson, Akamprozat i Nalmefen.
Natomiast w zakresie dostępności w innych państwach Unii Europejskiej lub Europejskiego
Obszaru Gospodarczego produktu leczniczego zawierającego substancję czynną
Disulfiramum w odpowiadającej postaci farmaceutycznej, mocy i drodze podania należy
wskazać, że na terytorium UE/EOG nie ma dopuszczonych do obrotu produktów leczniczych
zawierających Disulfiramum w postaciach innych niż doustne postacie leku. Polska jest
jedynym państwem członkowskim, w którym Disulfiramum w postaci tabletek do implantacji
posiada pozwolenie na dopuszczenie do obrotu. Mając powyższe na uwadze, w odpowiedzi
na pytanie dotyczące możliwości zastosowania procedury importu docelowego lub
interwencyjnego z innych rynków europejskich, należy wskazać, że jest to w tym przypadku,
co do zasady, niemożliwe do zrealizowania.
Warto również poinformować, że zasadniczo implantowana postać Disulfiramum od ponad
30 lat nie stanowi standardowej metody leczenia stosowanej w placówkach terapii
-- 3 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
uzależnień. Zabiegi implantacji wykonywane są przede wszystkim w ramach prywatnych
praktyk lekarskich, poza systemem specjalistycznego leczenia uzależnień. Disulfiramum jest
lekiem o mechanizmie działania awersyjnego. Jego działanie polega na hamowaniu
metabolizmu alkoholu, czego następstwem jest wystąpienie nieprzyjemnych objawów po
spożyciu alkoholu. W praktyce efekt terapeutyczny opiera się przede wszystkim na
wywołaniu reakcji awersyjnej oraz motywowaniu do utrzymywania abstynencji poprzez
obawę przed jej wystąpieniem, a nie na oddziaływaniu na mechanizmy leżące u podłoża
uzależnienia od alkoholu. Jednocześnie trzeba wskazać, że dostępne dane wskazują na brak
podstaw do uznania implantowanej postaci Disulfiramum za standard postępowania
terapeutycznego w leczeniu uzależnienia od alkoholu. Stanowisko takie znajduje
potwierdzenie w materiałach Krajowego Centrum Przeciwdziałania Uzależnieniom, które
wskazuje, że implantowana postać Disulfiramum (tzw. wszywka/Esperal) nie jest skuteczna
w podtrzymywaniu abstynencji i nie stanowi metody o potwierdzonej skuteczności w
leczeniu uzależnienia od alkoholu.
Reasumując, w odniesieniu do tematu przedmiotowej interpelacji w kwestii przedłużającego
się braku dostępności produktu leczniczego Disulfiram WZF, 100 mg, tabletki do implantacji
należy podkreślić, że decyzje dotyczące wyboru właściwej metody leczenia, w tym
możliwości zastosowania terapii alternatywnej, należą wyłącznie do kompetencji lekarza
prowadzącego. Zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza
dentysty (Dz. U. z 2026 r. poz. 37, z późn. zm.) lekarz ma obowiązek wykonywać zawód
zgodnie ze wskazaniami aktualnej wiedzy medycznej, dostępnymi metodami i środkami
zapobiegania, rozpoznawania i leczenia chorób, zasadami etyki zawodowej oraz z należytą
starannością. W związku z powyższym pacjent, który napotyka trudności w nabyciu leku lub
ma wątpliwości dotyczące prowadzonej terapii, powinien skontaktować się z lekarzem
prowadzącym w celu uzyskania porady oraz indywidualnej oceny możliwości zastosowania
innej, odpowiedniej metody leczenia.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Katarzyna Kacperczyk
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 4 of 4 --