Interpelacja w sprawie przygotowania programu transformacji gospodarczej rejonu olkuskiego po zakończeniu działalności górniczej
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 19609
do ministra energii, ministra funduszy i polityki regionalnej
w sprawie przygotowania programu transformacji gospodarczej rejonu olkuskiego po zakończeniu działalności górniczej
Zgłaszający: Agnieszka Ścigaj, Elżbieta Duda
Data wpływu: 03-09-2026
Szanowny Panie Ministrze, Szanowna Pani Minister,
zwracamy się w sprawie przyszłości gospodarczej powiatu olkuskiego w związku z zakończeniem działalności wydobywczej kopalni „Olkusz-Pomorzany”. Likwidacja kopalni oznacza nie tylko konieczność rozwiązania problemów hydrogeologicznych i środowiskowych, lecz również fundamentalną zmianę sytuacji gospodarczej regionu, którego rozwój przez dziesięciolecia był związany z przemysłem wydobywczym i przetwórczym.
PIG-PIB prowadzi obecnie monitoring skutków likwidacji kopalń rud cynku i ołowiu, a państwowa służba geologiczna wskazuje na konieczność bieżącego monitorowania zmian środowiskowych i hydrogeologicznych. Jednocześnie w rejonie olkuskim funkcjonują przedsiębiorstwa przemysłowe i pracownicy posiadający kwalifikacje związane z przemysłem ciężkim, metalurgią, energetyką i przetwórstwem. Oznacza to, że odpowiednio zaplanowana transformacja może być nie tylko sposobem na ograniczenie negatywnych skutków likwidacji kopalni, ale również szansą na przyciągnięcie nowych inwestycji i stworzenie miejsc pracy o wysokiej wartości dodanej.
Powiatowy Urząd Pracy w Olkuszu realizuje już programy aktywizacyjne oraz współpracuje z lokalnymi przedsiębiorstwami w zakresie potrzeb rekrutacyjnych, co pokazuje, że istnieje lokalna infrastruktura pozwalająca na prowadzenie bardziej kompleksowej polityki rynku pracy.
Jako posłowie z Małopolski oczekujemy, aby rejon olkuski nie został pozostawiony samorządom jako obszar, który ma samodzielnie poradzić sobie ze skutkami transformacji. Potrzebny jest program państwowy łączący inwestycje, przekwalifikowanie pracowników, wsparcie przedsiębiorczości, rekultywację terenów pogórniczych i pozyskiwanie nowych inwestorów.
W związku z powyższym zwracamy się z następującymi pytaniami:
Czy rząd posiada i realizuje program transformacji gospodarczej powiatu olkuskiego w związku z zakończeniem działalności wydobywczej kopalni „Olkusz-Pomorzany”?
Czy rejon olkuski został objęty lub może zostać objęty instrumentami Funduszu na rzecz sprawiedliwej transformacji albo innymi programami finansowanymi ze środków krajowych i europejskich?
Czy Ministerstwo Energii oraz Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej prowadzą analizę możliwości wykorzystania terenów i infrastruktury pogórniczej do lokalizacji nowych inwestycji przemysłowych, technologicznych lub energetycznych?
Czy rząd posiada i realizuje program przekwalifikowania i aktywizacji zawodowej pracowników związanych z sektorem wydobywczym i przemysłem okołogórniczym w powiecie olkuskim?
Czy ministerstwo może przedstawić harmonogram działań, które w latach 2026–2030 mają zapewnić rejonowi olkuskiemu nowe miejsca pracy i ograniczyć gospodarcze skutki zakończenia działalności górniczej?
Podsekretarz stanu Marian Zmarzły
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (1)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (5)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
14971 znakówwww.gov.pl/energia ul. Przemysłowa 26
kancelaria@me.gov.pl 00-450 Warszawa
BM-WPR.0510.275.2026.MK
Warszawa, 28.09.2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację posłanek Agnieszki Ścigaj i Elżbiety Dudy nr 19609 w sprawie
przygotowania programu transformacji gospodarczej rejonu olkuskiego po zakończeniu
działalności górniczej, poniżej przedstawiam odpowiedzi na zadane pytania w zakresie
kompetencji Ministra Energii.
Minister Energii aktywnie uczestniczy w działaniach służących ograniczeniu następstw
historycznej działalności górniczej oraz stworzeniu warunków bezpiecznego i trwałego
rozwoju rejonu olkuskiego. Prace te są prowadzone przede wszystkim w ramach
Międzyresortowego Zespołu do spraw usuwania skutków i przeciwdziałania zagrożeniom
związanym z występowaniem zapadlisk i podtopień na terenie gminy Trzebinia i w rejonie
olkuskim (dalej: Zespół), utworzonego zarządzeniem nr 36 Prezesa Rady Ministrów z dnia
20 sierpnia 2025 r. (M.P. poz. 780).
Zespół stanowi forum współpracy przedstawicieli administracji rządowej, jednostek
samorządu terytorialnego, instytutów naukowo-badawczych oraz innych podmiotów
zaangażowanych w rozwiązywanie problemów występujących na terenach pogórniczych.
Minister Energii, w ramach prac Zespołu, koordynuje działania służące rozpoznaniu skutków
zakończenia działalności górniczej oraz przygotowaniu długofalowych rozwiązań dla rejonu
olkuskiego. Zespół zarekomendował przygotowanie przez Państwowy Instytut Geologiczny
– Państwowy Instytut Badawczy (dalej: PIG-PIB) oraz Główny Instytut Górnictwa –
Państwowy Instytut Badawczy (dalej: GIG-PIB) „Studium identyfikacji zagrożeń wodnych na
obszarze Trzebini i rejonu olkuskiego”. Dokument ten pozwoli określić skalę i przestrzenny
zasięg zagrożeń, wskazać obszary wymagające interwencji oraz zaproponować optymalne
działania naprawcze, zabezpieczające i inwestycyjne, a także ustalić możliwości
bezpiecznego i racjonalnego wykorzystania terenów oraz infrastruktury pogórniczej. Wyniki
opracowania będą stanowiły podstawę do przygotowania przez Zespół założeń i koncepcji
Strategicznych Rządowych Programów dla Trzebini i rejonu olkuskiego. Takie podejście
umożliwi określenie zakresu niezbędnych przedsięwzięć, ich kosztów i harmonogramu,
a także źródeł finansowania oraz podmiotów odpowiedzialnych za ich realizację.
Wyniki prac podjętych w ramach przygotowania Studium umożliwią wskazanie terenów,
które po przeprowadzeniu niezbędnych działań, będą mogły zostać wykorzystane do
nowych funkcji gospodarczych, przemysłowych, technologicznych, energetycznych,
społecznych lub przyrodniczych. Na kolejnym etapie Zespół będzie mógł sformułować
rekomendacje dotyczące kierunków zagospodarowania terenów pogórniczych oraz
uwzględnić odpowiednie przedsięwzięcia w założeniach Strategicznego Rządowego
Programu dla rejonu olkuskiego. Prace te będą prowadzone we współpracy z właściwymi
ministrami, jednostkami samorządu terytorialnego, właścicielami terenów oraz instytucjami
naukowo-badawczymi.
-- 1 of 2 --
+48 (22) 433 33 30 Ministerstwo Energii
www.gov.pl/energia ul. Przemysłowa 26
kancelaria@me.gov.pl 00-450 Warszawa
Strona 2 z 2
Przyszłe działania dotyczące rejonu olkuskiego będą oparte na rzetelnych analizach oraz
dostosowane do rzeczywistych potrzeb mieszkańców i jednostek samorządu terytorialnego.
W pierwszej kolejności przewidziano przygotowanie przez PIG-PIB i GIG-PIB
ww. Studium oraz kontynuowanie monitoringu sytuacji hydrogeologicznej i środowiskowej.
Kolejnym etapem będzie opracowanie założeń i koncepcji Strategicznych Rządowych
Programów dla Trzebini i rejonu olkuskiego oraz przekazanie ich propozycji właściwym
organom w celu podjęcia decyzji dotyczących przyjęcia i realizacji programów.
Szczegółowy harmonogram rzeczowo-finansowy zostanie opracowany po zakończeniu
prac nad Studium oraz analizy jego wyników. Pozwoli to skorelować działania służące
usuwaniu skutków działalności górniczej i zapewnieniu bezpieczeństwa mieszkańców
z przedsięwzięciami wspierającymi rozwój gospodarczy, realizację nowych inwestycji
i tworzenie miejsc pracy.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra
Marian Zmarzły
Podsekretarz stanu
28.09.2026 $ezdPolePodpisu1
Do wiadomości:
1. Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
2. Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej
-- 2 of 2 --
tel. 22 273 70 10
www.gov.pl/web/fundusze-regiony
www.funduszeeuropejskie.gov.pl
ul. Wspólna 2/4
00-926 Warszawa
Warszawa, data: 28 września 2026 r.
znak sprawy: DRP-VIII.054.8.2026.EK
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy odpowiedzi na interpelację nr 19609 Pań Posłanek Agnieszki Ścigaj
i Elżbiety Dudy
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację w sprawie przyszłości gospodarczej powiatu
olkuskiego w związku z zakończeniem działalności wydobywczej kopalni
„Olkusz-Pomorzany” przedstawiam następujące informacje, według właściwości
Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej.
1. Czy rząd posiada i realizuje program transformacji gospodarczej powiatu
olkuskiego w związku z zakończeniem działalności wydobywczej kopalni „Olkusz-
Pomorzany”?
Realizacja programu transformacji gospodarczej regionu leży przede wszystkim
w kompetencji zarządu województwa (na czele z marszałkiem województwa)
jako organu wykonawczego samorządu terytorialnego. Wynika to bezpośrednio
z ustawy o samorządzie województwa, która przypisuje samorządom
województw prowadzenie polityki rozwoju województwa, na którą składa się
m.in. tworzenie warunków rozwoju gospodarczego, w tym kreowanie rynku
pracy; wspieranie i prowadzenie działań na rzecz podnoszenia poziomu
wykształcenia oraz rozwoju umiejętności mieszkańców; wspieranie
i prowadzenie działań na rzecz integracji społecznej i przeciwdziałania
wykluczeniu społecznemu; przeciwdziałanie bezrobociu i aktywizacja lokalnego
rynku pracy. Zarząd województwa odpowiada za określenie strategii rozwoju
województwa, w której wskazane są sposoby osiągania ww. celów.
-- 1 of 5 --
2
Decyzją Zarządu Województwa Małopolskiego powiat olkuski został wskazany
w terytorialnym planie sprawiedliwej transformacji województwa śląskiego jako
obszar Małopolski Zachodniej (obok powiatów: chrzanowskiego, oświęcimskiego
oraz wadowickiego). Powiaty te jako jedyne w województwie małopolskim mogą
realizować projekty finansowane z Funduszu na rzecz Sprawiedliwej
Transformacji (FST). Celem FST jest wsparcie regionów najbardziej dotkniętych
skutkami transformacji energetycznej. Do dyspozycji czterech ww. powiatów
wyodrębniono 254 mln euro.
Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej wspierało Zarząd Województwa
Małopolskiego w negocjacjach z Komisją Europejską dotyczących przyznania FST,
koordynowało przygotowanie terytorialnych planów sprawiedliwej transformacji,
a obecnie koordynuje wdrażanie Funduszu na rzecz Sprawiedliwej Transformacji.
2. Czy rejon olkuski został objęty lub może zostać objęty instrumentami Funduszu
na rzecz Sprawiedliwej Transformacji albo innymi programami finansowanymi
ze środków krajowych i europejskich?
Powiat olkuski (odbiorcy różnego typu, m.in. przedsiębiorcy, jednostki
samorządu terytorialnego) w perspektywie finansowej 2021-2027 może
korzystać ze środków Funduszu na rzecz Sprawiedliwej Transformacji.
Ponadto, możliwość aplikowania o środki europejskie dla podmiotów z powiatu
olkuskiego dotyczy także m.in. następujących funduszy:
- Krajowy Plan Odbudowy i Zwiększania Odporności;
- Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej Gospodarki 2021-2027;
- Fundusze Europejskie dla Rozwoju Społecznego 2021-2027;
- Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko 2021-2027;
- Fundusze Europejskie na Rozwój Cyfrowy 2021-2027.
3. Czy Ministerstwo Energii oraz Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej
prowadzą analizę możliwości wykorzystania terenów i infrastruktury pogórniczej
do lokalizacji nowych inwestycji przemysłowych, technologicznych lub
energetycznych?
Analiza możliwości wykorzystania terenów i infrastruktury pogórniczej leży poza
zadaniami MFiPR.
4. Czy rząd posiada i realizuje program przekwalifikowania i aktywizacji
zawodowej pracowników związanych z sektorem wydobywczym i przemysłem
okołogórniczym w powiecie olkuskim?
I. W ramach programu regionalnego Fundusze Europejskie dla Małopolski
2021-2027 istnieje możliwość dofinansowania szkoleń pracowników
przedsiębiorstw zgodnie z ich potrzebami. Dodatkowo, realizowane mogą
być projekty na rzecz wsparcia pracowników poprzez kompleksowe
programy typu outplacement. W ramach działań outplacementowych
możliwe jest finansowanie dotacji na doposażenie i wyposażenie
-- 2 of 5 --
3
stanowiska pracy u pracodawcy, subsydiowanego i wspomaganego
zatrudnienia, czy uzyskanie dotacji na rozpoczęcie własnej działalności
gospodarczej.
Instytucją Zarządzającą programem regionalnym jest Urząd Marszałkowski
Województwa Małopolskiego.
II. W przypadku likwidacji zakładów przemysłowych oraz dużej skali
zwolnień, istnieje możliwość uruchomienia środków Europejskiego
Funduszu Dostosowania do Globalizacji dla Zwalnianych Pracowników
(EFG).
EFG oferuje pomoc europejskim pracownikom lub samozatrudnionym, którzy
stracili pracę lub są zagrożeni utratą pracy w wyniku restrukturyzacji.
W ramach EFG możliwe są dwie ścieżki wsparcia:
– wsparcie EFG dla zwolnionych pracowników (państwo członkowskie
składa wniosek do Komisji Europejskiej, działania realizowane są przez
właściwy powiatowy urząd pracy),
– wsparcie EFG dla pracowników zagrożonych zwolnieniem (nowa ścieżka
od maja 2026 r., wnioskuje przedsiębiorstwo, a w jego imieniu państwo
członkowskie przekazuje wniosek do KE, działania są organizowane przez
dane przedsiębiorstwo, które pokrywa koszty wkładu krajowego –
co najmniej 15% budżetu).
Wsparcie obejmuje przede wszystkim pomoc w znalezieniu nowej pracy.
Środki z EFG mogą być przeznaczone na pakiet usług, obejmujący (w zależności
od ścieżki wsparcia): zindywidualizowane szkolenia, w tym umożliwiające
nabywanie nowych lub zmianę kwalifikacji w zakresie technologii informacyjno-
komunikacyjnych oraz innych kompetencji cyfrowych, poświadczenie zdobytego
doświadczenia, usługi w zakresie indywidualnej pomocy w poszukiwaniu pracy
oraz poradnictwo zawodowe, doradztwo i mentoring, promowanie
przedsiębiorczości czy pomoc w zakresie prowadzenia działalności na własny
rachunek. Dzięki wsparciu EFG, pracownicy, zwłaszcza ci o niskich kwalifikacjach
lub znajdujący się w trudnej sytuacji, mogą się lepiej przygotować do wyzwań
na rynku pracy.
W przypadku zwolnień, które już nastąpiły, podstawowym kryterium są ich
okoliczności, które opisano w sposób następujący:
a) zakończenie działalności przez co najmniej 200 zwalnianych
pracowników lub osób prowadzących działalność na własny rachunek
w 4-miesięcznym okresie odniesienia, w przedsiębiorstwie w państwie
członkowskim, łącznie z przypadkami, gdy to zakończenie działalności
dotyczy dostawców tego przedsiębiorstwa lub producentów
znajdujących się poniżej w łańcuchu dostaw (art. 4 ust. 2 lit. a
rozporządzenia EFG 2021/691) lub
-- 3 of 5 --
4
b) zakończenie działalności przez co najmniej 200 zwalnianych
pracowników lub osób prowadzących działalność na własny rachunek
w 6-miesięcznym okresie odniesienia, w szczególności w MŚP,
w przypadku, gdy wszystkie te osoby działają w tym samym sektorze
gospodarki według klasyfikacji NACE Rev. 2 na poziomie działów i są
zlokalizowane w jednym regionie lub w dwóch sąsiadujących ze sobą
regionach na poziomie NUTS 2 lub w więcej niż dwóch sąsiadujących
regionach na poziomie NUTS 2, pod warunkiem, że liczba
pracowników lub osób prowadzących działalność na własny rachunek,
których dotyczy zakończenie działalności, wynosi co najmniej 200
w dwóch regionach łącznie (art. 4 ust. 2 lit. b rozporządzenia EFG
2021/691), lub
c) zakończenie działalności przez co najmniej 200 zwalnianych
pracowników lub osób prowadzących działalność na własny rachunek
w 4-miesięcznym okresie odniesienia, w szczególności w MŚP,
w przypadku, gdy wszystkie te osoby działają w tych samych lub
różnych sektorach gospodarki według klasyfikacji NACE Rev. 2 na
poziomie działów i są zlokalizowane w tym samym regionie na
poziomie NUTS 2 (art. 4 ust. 2 lit. c rozporządzenia EFG 2021/691).
Natomiast, w przypadku wsparcia dla osób zagrożonych zwolnieniem, kryterium
są planowane zwolnienia grupowe dotyczące co najmniej 200 pracowników
stojących w obliczu nieuchronnego zwolnienia w jednym przedsiębiorstwie,
będącym w trakcie restrukturyzacji w jednym państwie członkowskim (art. 4 ust.
2 lit. d rozporządzenia EFG 2021/691).
Każdorazowo przyznanie wsparcia w ramach EFG następuje na wniosek Komisji
Europejskiej na podstawie decyzji przyjętej przez Parlament Europejski i Radę UE.
Wniosek do Komisji składany jest przez państwo członkowskie – w przypadku
nowej ścieżki wsparcia w oparciu o informacje przekazane przez
przedsiębiorstwo realizujące pakiet wsparcia.
Funkcję Instytucji Zarządzającej EFG w Polsce pełni minister właściwy do spraw
rozwoju regionalnego. Zadania Instytucji Zarządzającej EFG są realizowane przez
Departament Europejskiego Funduszu Społecznego w Ministerstwie Funduszy
i Polityki Regionalnej
Szczegółowe informacje dot. możliwości wykorzystania EFG można znaleźć na
stronie: https://www.gov.pl/web/fundusze-regiony/fundusz-dostosowania-do-
globalizacji
5. Czy Ministerstwo może przedstawić harmonogram działań, które w latach
2026–2030 mają zapewnić rejonowi olkuskiemu nowe miejsca pracy i ograniczyć
gospodarcze skutki zakończenia działalności górniczej?
W bieżącej perspektywie finansowej 2021-2027 ze środków FST realizowane
są projekty dedykowane mieszkańcom powiatu olkuskiego, m.in.:
-- 4 of 5 --
5
– projekt „Strefa efektywnej transformacji” (wartość projektu:
19 999 854,17 zł, grupa docelowa: 433 osoby, w tym 240 kobiet i 193
mężczyzn),
– projekt „Lepsza perspektywa” (wartość projektu: 19 972 103,19 zł,
grupa docelowa: 461 osób, w tym 271 kobiet i 190 mężczyzn),
– projekt „Akcja zawodowa transformacja” (wartość projektu:
18 085 993,47 zł, grupa docelowa: 400 osób, w tym 50 kobiet i 350
mężczyzn).
Zakładają one kompleksowe programy transformacji i wsparcia na rynku pracy
osób mieszkających bądź uczących się lub pracujących na terenie Małopolski
Zachodniej, należących do następujących grup docelowych: pracowników
zagrożonych zwolnieniem, pracowników przewidzianych do zwolnienia lub osób
zwolnionych z przyczyn niedotyczących pracownika z branż/sektorów
podlegających transformacji i bezpośrednio z nimi powiązanych; osób
nieaktywnych zawodowo (tj. osób biernych zawodowo) zamieszkujących we
wspólnym gospodarstwie domowym z osobami ww.; osób zainteresowanych
założeniem własnej działalności gospodarczej na obszarze Małopolski Zachodniej
(bez względu na status na rynku pracy); pracodawców z branż/sektorów
podlegających transformacji i bezpośrednio z nimi powiązanych (również
z terenu województwa śląskiego).
Z poważaniem
z up. Ministra
Jacek Karnowski
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
-- 5 of 5 --