+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Znak pisma: DPR-II.054.45.2026
Warszawa, 25 września 2026 r.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji nr 19586 w sprawie ryzyka ograniczenia możliwości realizacji
inwestycji w gminach, które nie uchwaliły planów ogólnych
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na pytania przedstawione w interpelacji nr 19586 z 8 września 2026 r.
posła na Sejm RP Pana Jarosława Krajewskiego, w sprawie ryzyka ograniczenia możliwości
realizacji inwestycji w gminach, które nie uchwaliły planów ogólnych, przedstawiam
następujące informacje.
Na wstępie należy podkreślić, że stosownie do art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r.
o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2026 r. poz. 538, z późn. zm.;
dalej upzp) kształtowanie i prowadzenie polityki przestrzennej na terenie gminy, w tym
uchwalanie aktów planowania przestrzennego (m.in. planów ogólnych i miejscowych
planów zagospodarowania przestrzennego) należy do zadań własnych gminy. Organ
centralny nie ma prawa w owo władztwo planistyczne ingerować. Na żadnym etapie
postępowania dotyczącego procedury legislacyjnej w zakresie aktów prawa miejscowego
oraz postępowań w sprawach indywidualnych obowiązujące przepisy nie uprawniają
ministra właściwego do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania
przestrzennego oraz mieszkalnictwa do ingerencji w prowadzone przez właściwe organy
postępowania, ani wydawania tym organom wytycznych. Organ prowadzący
postępowanie dokonuje samodzielnej interpretacji przepisów w oparciu o znany mu stan
faktyczny i prawny oraz wydaje rozstrzygnięcia, które mogą zostać zmienione wyłącznie
przez upoważniony do tego przez obowiązujące przepisy inny organ lub sąd.
Wymaga wyjaśnienia, że nowelizacja ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu
przestrzennym, dokonana na mocy ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy
o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw
(Dz. U. poz. 1688 z 2024 r., z późn. zm.), dalej: nowelizacja upzp, stanowi pierwszy etap
reformy systemu planowania i zagospodarowania przestrzennego. Przyjęta nowelizacja
upzp jest odpowiedzią na liczne zgłaszane przez wiele lat postulaty samorządów,
środowisk branżowych i mieszkańców w sprawie konieczności dokonania zmian
w istniejącym systemie planowania przestrzennego. W ramach procesu legislacyjnego
nowe regulacje były szeroko konsultowane z różnymi środowiskami.
Nowelizacja upzp wprowadziła nowy akt planowania przestrzennego tj. plan ogólny gminy,
zastępujący w znacznej mierze dotychczasowe studium uwarunkowań i kierunków
zagospodarowania przestrzennego gminy, które zachowało moc nie dłużej niż
do 31 sierpnia 2026 r., w przypadku, kiedy gmina nie uchwaliła wcześniej planu ogólnego.

-- 1 of 4 --

+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Poniżej przedstawiam odpowiedzi w zakresie przedstawionych pytań.
Ad 1 i 2.
Na dzień 31 sierpnia 2026 r. plan ogólny uchwaliło ok. 50 % gmin. Kolejne ok. 25% gmin
jest już na zaawansowanym etapie procedury, która powinna zakończyć się w ciągu kilku
najbliższych miesięcy. Źródłem informacji o pokryciu gmin planami miejscowymi i planami
ogólnymi jest badanie statystyczne PZP-1 „Lokalne planowanie i zagospodarowanie
przestrzenne”. Według ostatnich wyników badania statystycznego PZP-1, zgodnie
ze stanem na dzień 31 grudnia 2025 r., 95 gmin (3,8%) nie rozpoczęło procedury
sporządzania planu ogólnego (nie podjęło uchwały o przystąpieniu). W znacznej
większości (79 gmin) są to jednak gminy, których obszar w 95-100% jest pokryty
miejscowymi planami zagospodarowania przestrzennego. Opracowanie szczegółowych
analiz w pozostałym zakresie wymagałoby znacznego nakładu pracy, co nie jest możliwe
w terminie udzielenia odpowiedzi na interpelację poselską.
Ad 3.
W ustawie z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu
przestrzennym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1688, z późn. zm.; dalej
nowelizacja upzp) wprowadzono przepisy przejściowe umożliwiające dokończenie
przez gminy procedur planistycznych, które są na zaawansowanym etapie, a także
umożliwiające wydawanie w określonych przypadkach decyzji o warunkach zabudowy,
nawet w przypadku nieuchwalenia planu ogólnego.
W gminach, które nie uchwaliły jeszcze planu ogólnego, nadal możliwa jest lokalizacja
inwestycji na podstawie obowiązujących planów miejscowych i wydanych wcześniej
decyzji o warunkach zabudowy – wszystkie zachowały moc. Nadal możliwe jest
uchwalanie planów miejscowych dotyczących lokalizacji inwestycji celu publicznego
albo inwestycji w zakresie gospodarowania strategicznymi zasobami naturalnymi kraju,
a także dokończenie pozostałych zaawansowanych procedur sporządzania planów
miejscowych, które dotarły co najmniej do etapu ogłoszenia o rozpoczęciu konsultacji
społecznych.
Ponadto dokończone mogą być na zasadach dotychczasowych również postępowania
w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy, prowadzone na podstawie wniosków
złożonych przed 31 sierpnia 2026 r. Nadal na dotychczasowych zasadach będzie można
wydawać decyzje o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz decyzje
o warunkach zabudowy na terenach zamkniętych.
Ministerstwo Rozwoju i Technologii dokłada wszelkich starań, aby ułatwić gminom
wdrażanie reformy planowania i zagospodarowania przestrzennego, m.in. poprzez
prowadzenie szkoleń dla urzędników i urbanistów, jak również przygotowanie materiałów
i publikację filmów instruktażowych dotyczących opracowywania planów ogólnych.
Ministerstwo Rozwoju i Technologii nie rozważa wprowadzenia dodatkowych regulacji
dla jednostek samorządu terytorialnego, które nie uchwaliły jeszcze planów ogólnych.
Wyjaśniam, że po 31 sierpnia 2026 r. procedury sporządzania planów ogólnych gmin mogą
być kontynuowane, a żadne z obowiązujących przepisów nie obligują do ich przerwania
czy unieważnienia. Nie ma możliwości ustalenia terminu wejścia w życie planów ogólnych
w gminach, które jeszcze nie zdążyły ich uchwalić przed 1 września 2026 r. Od działań
tych jednostek oraz organów uzgadniających i opiniujących zależy tempo sporządzania
i uchwalenia planu ogólnego. Średni czas przeprowadzenia procedury sporządzania planu
ogólnego (od ujawnienia zbioru danych przestrzennych w ewidencji do uchwalenia planu)
dla planów ogólnych uchwalonych do połowy sierpnia 2026 r., wyniósł ok. 21 miesięcy.

-- 2 of 4 --

+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Ad 4.
Ministerstwo Rozwoju i Technologii na bieżąco monitoruje wdrażanie przez gminy reformy
systemu planowania przestrzennego i stosowanie nowych przepisów, a w razie potrzeby
podejmuje odpowiednie działania legislacyjne. Analizy dotyczące zmian w planowaniu
i zagospodarowaniu przestrzennym są prowadzone w szczególności na podstawie
prowadzonego na zlecenie badania GUS PZP-1 „Lokalne planowanie i zagospodarowanie
przestrzenne”. Dane z gmin zbierane są w ujęciu rocznym w podziale na gminy i zawierają
oprócz innych danych m.in. precyzyjne informacje na temat wydanych decyzji
o warunkach zabudowy i decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego (liczba
wydanych decyzji, liczba decyzji odmownych, decyzje w podziale na rodzaj inwestycji).
Według wyników badania statystycznego PZP-1 w 2025 r. wydano 392 983 decyzji
o warunkach zabudowy, ponad dwukrotnie więcej niż w 2024 r. (180 206). Wcześniej
w latach 2004-2024 gminy wydały 3,218 mln decyzji o warunkach zabudowy, z których
część również nie została jeszcze wykorzystana. Do tych liczb należałoby dodać decyzje
wydane w 2026 r. Bardzo ostrożny szacunek wskazuje na ok. 4 mln decyzji o warunkach
zabudowy wydanych przed dniem 1 września 2026 r. Do tego należy doliczyć decyzje,
które zostaną wydane po tej dacie, na wniosek złożony przed dniem 1 września 2026 r.
Ponadto ok. 33% kraju jest pokryte miejscowymi planami zagospodarowania
przestrzennego. Z obliczeń dokonanych zgodnie z metodyką eksperymentalną GUS
wynika, że na koniec 2024 roku na obszarach objętych planami miejscowymi
przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową może szacunkowo zamieszkać 60,8 mln.
mieszkańców.
Biorąc pod uwagę powyższe dane, należy wskazać, że przypadki, kiedy po dniu utraty
mocy przez studium nie uda się zrealizować inwestycji, będą wyjątkowe. Ograniczenia
wynikające z braku planu ogólnego mają charakter czasowy i będą ustępować wraz
z uchwalaniem kolejnych planów przez gminy.
Ad 5.
Należy wyjaśnić, że obecnie w Ministerstwie Rozwoju i Technologii trwa procedura oceny
wszystkich wniosków złożonych przez gminy w ramach inwestycji A1.3.1 „Wdrożenie
reformy planowania i zagospodarowania przestrzennego - wsparcie dla gmin”, zgodnie
z Regulaminem wyboru przedsięwzięć do objęcia wsparciem bezzwrotnym z Krajowego
Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności w ramach inwestycji A1.3.1. Do końca
sierpnia 2026 r. około 1290 gmin złożyło wnioski o dofinansowanie sporządzenia planu
ogólnego z Krajowego Planu Odbudowy. Wobec powyższego nie jest jeszcze znana
dokłada liczba samorządów, które otrzymają wsparcie finansowe. Data 31 sierpnia 2026 r.
była datą graniczną Krajowego Planu Odbudowy i żadne działania podjęte po tym terminie
nie będą brane przez Komisję Europejską pod uwagę przy ocenie ostatniego wniosku
o płatność (do którego przypisany jest wskaźnik A17G). Zatem niemożliwe jest
wprowadzenie systemowych mechanizmów umożliwiających gminom zachowanie prawa
do refundacji kosztów opracowania planów ogólnych gmin w sytuacji, gdy nie został
dotrzymany termin ich uchwalenia. Obecnie brak jest również źródła finansowania
kosztów sporządzenia planów ogólnych ze środków krajowych.
Ad 6.
Do Ministerstwa Rozwoju i Technologii wpływają liczne wystąpienia jednostek samorządu
terytorialnego zawierające postulaty o wprowadzenie zmian w przepisach ustawy
o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz jej nowelizacji. W zależności
od charakteru tych petycji i propozycji, udzielana jest odpowiedź wyjaśniająca lub też
podejmowane są analizy w celu rozpoczęcia prac legislacyjnych.

-- 3 of 4 --

+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
W tym miejscu należy podkreślić, że od czasu wejścia w życie nowelizacji upzp,
Ministerstwo Rozwoju i Technologii opracowało kilka aktów prawnych w formie zmian
ustaw lub rozporządzeń, mające na celu ułatwienie wprowadzania reformy, w tym m.in.:
 został wydłużony termin obowiązywania studiów uwarunkowań i kierunków
zagospodarowania przestrzennego gmin z pierwotnego 31 grudnia 2025 r.
na 31 sierpnia 2026 r. wraz z innymi powiązanymi z tym terminami;
 zawieszono wymierzanie kar za nieterminowe wydanie decyzji o warunkach zabudowy
o decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego;
 ograniczono katalog organów właściwych do uzgadniania projektu planu ogólnego,
zamieniając obowiązek uzgodnienia projektu na uzyskanie opinii.
Z upoważnienia, z wyrazami szacunku
Tomasz Lewandowski
Podsekretarz Stanu
/ kwalifikowany podpis elektroniczny /
w Ministerstwie Rozwoju i Technologii

-- 4 of 4 --