telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
ASA.050.2.2026.AR
Warszawa, 24 września 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją nr 19582, złożoną przez Panią Joannę Borowiak, Posłankę na Sejm
Rzeczypospolitej oraz Grupę Posłów, w sprawie planów ograniczania przez NFZ rozliczania
na oddziałach chirurgii ogólnej w szpitalach powiatowych części zabiegów ortopedycznych,
urologicznych, operacji kręgosłupa oraz diagnostyki pulmonologicznej, co grozi pacjentom
utratą dostępu do leczenia blisko miejsca zamieszkania, poniżej przekazuję odpowiedź na
postawione pytania.
Na wstępie należy podkreślić, że zasadniczym celem proponowanych zmian jest poprawa
bezpieczeństwa pacjentów oraz jakości udzielanych świadczeń poprzez zapewnienie
realizacji leczenia zabiegowego w podmiotach dysponujących odpowiednim zapleczem
kadrowym, organizacyjnym, diagnostycznym i infrastrukturalnym. Rozwiązanie to powinno
sprzyjać ograniczeniu ryzyka powikłań oraz zapewnieniu właściwego postępowania na
każdym etapie hospitalizacji. Przedstawione propozycje są wynikiem blisko dwuletnich prac
prowadzonych przez Narodowy Fundusz Zdrowia we współpracy z ekspertami klinicznymi
w dziedzinach chirurgii ogólnej, ortopedii i traumatologii narządu ruchu, neurochirurgii oraz
urologii. Są one również zgodne z rekomendacjami przedstawionymi przez konsultantów
krajowych we wskazanych dziedzinach medycyny.
Rozwiązania przedstawione przez Narodowy Fundusz Zdrowia w projekcie zarządzenia
Prezesa NFZ
w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju
leczenie szpitalne oraz leczenie szpitalne – świadczenia wysokospecjalistyczne z 30 lipca
2026 r. stanowią spójne uzupełnienie reform wdrażanych przez Ministerstwo Zdrowia.
Służą one uporządkowaniu sposobu realizacji świadczeń oraz koncentracji
specjalistycznego leczenia w ośrodkach najlepiej przygotowanych do zapewnienia
pacjentom kompleksowej i bezpiecznej opieki.
Kluczowe znaczenie ma fakt, że prawidłowe przeprowadzenie zabiegu stanowi jedynie
jeden z elementów procesu terapeutycznego. Równie istotne są właściwa opieka
pooperacyjna, sprawna diagnostyka oraz możliwość niezwłocznego podjęcia
odpowiedniego leczenia w przypadku wystąpienia powikłań. Z tego względu świadczenia
specjalistyczne powinny być realizowane w oddziałach spełniających podwyższone
wymagania organizacyjne i jakościowe, obejmujące w szczególności:
– odpowiednio wykwalifikowaną kadrę,
– całodobowy dostęp do lekarzy właściwej specjalności,
– specjalistyczny sprzęt i właściwe zaplecze diagnostyczne,
– zespół przygotowany do rozpoznawania i leczenia powikłań.
Spełnienie powyższych warunków pozwala zapewnić pacjentowi ciągłość i bezpieczeństwo
leczenia przez cały okres hospitalizacji, a nie wyłącznie udział specjalisty w
przeprowadzeniu samego zabiegu. Te przesłanki stanowią punkt wyjścia do oceny zakresu i
rzeczywistych skutków proponowanych zmian.

-- 1 of 4 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
W tym kontekście istotna jest skala proponowanych zmian. Aktualnie na oddziałach
z zakresem chirurgii ogólnej można rozliczyć 261 produktów definiowanych za pomocą
Jednorodnych Grup Pacjentów (JGP), w tym wiele zabiegów specjalistycznych
niezwiązanych bezpośrednio z profilem chirurgii ogólnej. Jest to konsekwencją
uwarunkowań historycznych, w szczególności okresu, w którym liczba oddziałów
specjalistycznych była mniejsza niż obecnie. Proponowane zmiany obejmują natomiast
jedynie 22 produkty, czyli mniej niż 8,5% wszystkich JGP możliwych do rozliczenia na
oddziałach z zakresem chirurgii ogólnej, co potwierdza ich ograniczony i celowany
charakter.
Ocena zasadności planowanej zmiany powinna być prowadzona przede wszystkim
z perspektywy bezpieczeństwa pacjentów i jakości udzielanych świadczeń, a nie wyłącznie
przez pryzmat sytuacji pojedynczych podmiotów leczniczych. Do zadań Narodowego
Funduszu Zdrowia należy bowiem zapewnienie ubezpieczonym równego dostępu do
świadczeń opieki zdrowotnej o odpowiedniej jakości. Nie obejmuje ono natomiast
kształtowania zakresu udzielanych świadczeń w zależności od sytuacji ekonomicznej lub
organizacyjnej poszczególnych świadczeniodawców. Podejście takie mogłoby prowadzić do
nieuzasadnionego i nierównego traktowania podmiotów wykonujących działalność
leczniczą na terenie kraju. Kwestie organizacyjne leżące po stronie poszczególnych
świadczeniodawców należy zatem traktować jako zagadnienie odrębne, które nie
przesądza o zasadności zmian uzasadnionych względami bezpieczeństwa klinicznego.
Z danych sprawozdawczych Narodowego Funduszu Zdrowia za I kwartał 2026 r. wynika, że
spośród 76.753 świadczeń zrealizowanych ogółem w ramach procedur objętych
rekomendacjami konsultantów krajowych 10.318, tj. 13,4%, zostało rozliczonych w
zakresie chirurgii ogólnej (Tabela 1). Oznacza to, że już na poziomie ogólnokrajowym —
jeszcze przed uwzględnieniem struktury organizacyjnej poszczególnych
świadczeniodawców — oddziały z zakresem chirurgii ogólnej odpowiadają jedynie za 13,4%
całkowitego wolumenu świadczeń objętych przedmiotowymi rekomendacjami, podczas gdy
zdecydowana większość tych procedur jest obecnie realizowana w ramach zakresów
specjalistycznych.
Tabela 1. Sprawozdawczość świadczeń objętych zmianą wg zakresów — liczba świadczeń
Zakres świadczeń Liczba
świadczeń
Udział
Urologia (łącznie z urologią dziecięcą) 33 105 43,14%
Ortopedia i traumatologia narządu ruchu (łącznie
z dziecięcą)
23 999 31,27%
Chirurgia ogólna (łącznie z wariantami) 10 318 13,44%
Neurochirurgia (łącznie z dziecięcą) 6 704 8,74%
Choroby płuc 1 578 2,06%
Chirurgia klatki piersiowej 355 0,46%
Chirurgia onkologiczna 293 0,38%
Chirurgia dziecięca 95 0,12%
Chirurgia plastyczna 55 0,07%
Pozostałe zakresy (m.in. choroby wewnętrzne,
neurologia, otorynolaryngologia, reumatologia,
alergologia, geriatria, pediatria)
251 0,33%
Suma końcowa 76 753 100,00%

-- 2 of 4 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
Należy przy tym podkreślić, że część spośród 10.318 świadczeń rozliczanych w zakresie
chirurgii ogólnej dotyczy świadczeniodawców, którzy w swojej strukturze organizacyjnej
posiadają jednocześnie oddział specjalistyczny. W ich przypadku planowana zmiana nie
skutkuje utratą możliwości wykonywania przedmiotowych procedur, a jedynie
przesunięciem sposobu ich sprawozdawania.
Z tego względu ocena skutków planowanej zmiany wyłącznie na podstawie liczby
oddziałów z zakresem chirurgii ogólnej, bez uwzględnienia struktury organizacyjnej całego
podmiotu leczniczego, prowadziłaby do istotnego zawyżenia rzeczywistej skali jej
oddziaływania. Analiza powinna zatem odnosić się do poziomu poszczególnych
świadczeniodawców. Jeżeli dany podmiot leczniczy posiada w swojej strukturze oddział
o profilu specjalistycznym właściwy do wykonywania danych procedur, wdrożenie
rekomendacji nie pozbawi go możliwości udzielania tych świadczeń pacjentom, lecz
spowoduje jedynie zmianę komórki organizacyjnej, w ramach której świadczenia będą
realizowane i sprawozdawane.
W skali kraju 472 spośród 580 świadczeniodawców, tj. 81,4%, dysponuje już obecnie
oddziałem specjalistycznym właściwym do wykonywania przynajmniej jednej
z przedmiotowych procedur. Odniesienie do faktycznego wolumenu zrealizowanych
świadczeń pozwala jeszcze wyraźniej określić skalę zjawiska: 108 podmiotów
nieposiadających takiego oddziału zrealizowało jedynie 8 928 spośród 76 753 świadczeń, tj.
11,6%. Oznacza to, że 88,4% świadczeń objętych rekomendacjami konsultantów krajowych
jest już obecnie udzielanych w ośrodkach dysponujących odpowiednim zapleczem
specjalistycznym, natomiast udział podmiotów bez takiego zaplecza pozostaje ograniczony.
W świetle powyższych danych proponowana zmiana ma w przeważającej części kraju
charakter porządkujący, a nieograniczający dostępność świadczeń. Ocena jej skutków
powinna zatem koncentrować się na 108 podmiotach nieposiadających oddziałów
specjalistycznych, nie zaś na ogólnej liczbie oddziałów realizujących zakres chirurgii
ogólnej. Wśród tych podmiotów organem założycielskim dla 47 jest powiat lub gmina na
prawach powiatu. Jednocześnie należy wskazać, że blisko połowa z nich, tj. 23 szpitale, w
analizowanym okresie nie przekroczyła liczby 50 procedur objętych planowaną zmianą. W
wielu przypadkach świadczenia specjalistyczne — takie jak bronchoskopie, artroskopowe
rekonstrukcje z użyciem implantów mocujących czy zabiegi na kręgosłupie bez
zastosowania implantów — były realizowane u pojedynczych pacjentów. Tak niska liczba
procedur utrudnia utrzymanie odpowiedniego doświadczenia zespołu oraz ciągłości
procesu doskonalenia klinicznego, co ma istotne znaczenie dla bezpieczeństwa pacjentów i
trwałości efektów leczenia, zwłaszcza w przypadku zabiegów ortopedycznych, których
rezultat powinien utrzymywać się przez wiele lat.
Dane nie potwierdzają jednocześnie tezy, że mieszkańcy poszczególnych powiatów utracą
jedyne dostępne miejsce udzielania tych świadczeń. Analiza pochodzenia pacjentów
korzystających ze świadczeń w podmiotach nieposiadających właściwego oddziału
specjalistycznego wskazuje, iż 6.227 spośród 8.928 świadczeń, tj. 69,75%, dotyczyło
pacjentów spoza powiatu właściwego dla danego świadczeniodawcy, natomiast jedynie
2.657 świadczeń, tj. 29,76%, dotyczyło mieszkańców tego samego powiatu.
Mając na uwadze, że blisko 70% analizowanej populacji pacjentów już obecnie nie korzysta
z przedmiotowych świadczeń w powiecie zamieszkania, lecz dojeżdża do świadczeniodawcy
zlokalizowanego poza właściwym powiatem, redystrybucja świadczeń do właściwych
ośrodków specjalistycznych nie oznacza automatycznie pogorszenia dostępności
geograficznej w stosunku do stanu obecnego.
W związku z powyższym pytania interpelacji dotyczące wydłużenia czasu dojazdu
pacjentów należy uznać za oparte na nieprecyzyjnym założeniu o lokalnym,
jednopowiatowym charakterze przedmiotowych świadczeń. Należy również wskazać, że
analiza trybu przyjęcia pacjentów w grupie świadczeń realizowanych przez podmioty
nieposiadające oddziału specjalistycznego potwierdza ich planowy charakter. Spośród

-- 3 of 4 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
8.928 tego rodzaju świadczeń w skali kraju 8.388, tj. 93,95%, stanowiły przyjęcia planowe
na podstawie skierowania, 500, tj. 5,60%, przyjęcia w trybie nagłym w innych
okolicznościach, 39, tj. 0,44%, przyjęcia w trybie nagłym w wyniku przekazania przez zespół
ratownictwa medycznego, natomiast 1 świadczenie zrealizowano na podstawie karty
diagnostyki i leczenia onkologicznego. Oznacza to, że niemal 94% analizowanych świadczeń
stanowią procedury planowe, poprzedzone procesem kwalifikacji pacjenta, umożliwiającym
skierowanie go do właściwego ośrodka docelowego bez uszczerbku dla bezpieczeństwa, a
udział przypadków przekazanych przez zespoły ratownictwa medycznego ma charakter
marginalny.
Podsumowując, przedstawione dane sprawozdawcze wskazują, że planowana zmiana
dotyczy relatywnie ograniczonej części systemu — zarówno pod względem liczby
świadczeniodawców rzeczywiście nieposiadających zaplecza specjalistycznego, jak również
pod względem wolumenu świadczeń, których mogłaby dotyczyć redystrybucja do
ośrodków specjalistycznych. Planowy charakter tych świadczeń oraz struktura
pochodzenia pacjentów, z których większość już obecnie nie korzysta z przedmiotowych
procedur w powiecie zamieszkania, potwierdzają porządkujący charakter proponowanej
zmiany.
Jednocześnie należy raz jeszcze podkreślić, że nadrzędnym celem analizowanych
rekomendacji pozostaje bezpieczeństwo kliniczne pacjentów, a nie sytuacja poszczególnych
podmiotów leczniczych. Ministerstwo Zdrowia i Narodowy Fundusz Zdrowia będą
konsekwentnie uwzględniały tę przesłankę w dalszych pracach nad sposobem oraz
harmonogramem wdrożenia proponowanych rozwiązań.
Mając na uwadze konieczność dostosowania przez szpitale organizacji pracy oraz
potencjału kadrowego i infrastrukturalnego, Narodowy Fundusz Zdrowia planuje
wydłużenie okresu przejściowego poprzedzającego wejście w życie przedmiotowej zmiany
w zarządzeniu dotyczącym leczenia szpitalnego. Jednocześnie umożliwi to szpitalom
powiatowym skoncentrowanie działalności na pełnym zakresie zabiegów chirurgii ogólnej,
co może przynieść pacjentom dodatkową korzyść, w tym w postaci skrócenia czasu
oczekiwania na te świadczenia.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Tomasz Maciejewski
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/

-- 4 of 4 --