Interpelacja w sprawie funkcjonowania rynku franczyzowego oraz ochrony mikroprzedsiębiorców prowadzących działalność gospodarczą w systemach franczyzowych
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 19544
do ministra rozwoju i technologii
w sprawie funkcjonowania rynku franczyzowego oraz ochrony mikroprzedsiębiorców prowadzących działalność gospodarczą w systemach franczyzowych
Zgłaszający: Daria Gosek-Popiołek
Data wpływu: 31-08-2026
Szanowny Panie Ministrze,
franczyza stanowi jeden z najważniejszych modeli prowadzenia działalności gospodarczej przez mikroprzedsiębiorców i małych przedsiębiorców w Polsce.
Do mojego biura poselskiego wpływają jednak sygnały wskazujące na możliwe problemy związane z przejrzystością relacji franczyzowych, dostępem do danych stanowiących podstawę rozliczeń, poziomem informacji przekazywanych przed zawarciem umowy oraz znaczną dysproporcją organizacyjną i ekonomiczną pomiędzy stronami współpracy.
W debacie publicznej od kilku lat podnoszona jest potrzeba stworzenia bardziej przejrzystych zasad funkcjonowania rynku franczyzowego oraz zwiększenia poziomu ochrony przedsiębiorców rozpoczynających działalność gospodarczą w tym modelu. Potwierdzeniem znaczenia tego zagadnienia były również prowadzone w poprzednich latach prace legislacyjne dotyczące ustawowego uregulowania umowy franczyzy.
W związku z powyższym zwracam się z prośbą o odpowiedź na następujące pytania:
Czy Ministerstwo Rozwoju i Technologii prowadzi systematyczny monitoring rynku franczyzowego w Polsce?
Czy ministerstwo dysponuje aktualnymi danymi dotyczącymi skali rynku franczyzowego oraz liczby przedsiębiorców prowadzących działalność w formule franczyzy?
Czy do MRiT wpływały w ostatnich latach sygnały, wnioski lub skargi dotyczące funkcjonowania systemów franczyzowych?
Czy ministerstwo prowadziło analizy dotyczące problemów zgłaszanych przez franczyzobiorców, w szczególności w zakresie transparentności rozliczeń oraz dostępu do informacji niezbędnych do prowadzenia działalności gospodarczej?
Czy MRiT analizowało wpływ asymetrii informacyjnej pomiędzy stronami umowy franczyzy na bezpieczeństwo gospodarcze mikroprzedsiębiorców?
Czy ministerstwo prowadziło badania lub analizy dotyczące liczby sporów sądowych wynikających z umów franczyzowych bądź przyczyn powstawania takich sporów?
Czy MRiT dostrzega potrzebę stworzenia dodatkowych instrumentów ochrony mikroprzedsiębiorców funkcjonujących w systemach franczyzowych?
Czy analizowane są rozwiązania funkcjonujące w innych państwach Unii Europejskiej dotyczące obowiązków informacyjnych franczyzodawców oraz ochrony franczyzobiorców?
Czy ministerstwo współpracuje z Ministerstwem Sprawiedliwości, Ministerstwem Finansów oraz UOKiK w zakresie oceny funkcjonowania rynku franczyzy i identyfikacji potencjalnych problemów systemowych?
Czy MRiT prowadzi lub planuje prowadzić działania legislacyjne, analityczne lub edukacyjne mające na celu zwiększenie przejrzystości relacji franczyzowych oraz poprawę bezpieczeństwa gospodarczego mikroprzedsiębiorców?
Mając na uwadze znaczenie rynku franczyzowego dla rozwoju przedsiębiorczości w Polsce, zwracam się z prośbą o przedstawienie stanowiska Ministerstwa Rozwoju i Technologii oraz informacji o prowadzonych analizach i planowanych działaniach w tym obszarze.
Z wyrazami szacunku
Daria Gosek-Popiołek
Sekretarz stanu Michał Jaros
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 2 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (4)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (2)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
7316 znakówkancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Znak pisma: DMP-IV.054.2.2026
Warszawa, 25 września 2026 r.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację nr 19544 Pani Poseł Darii Gosek-Popiołek w sprawie
funkcjonowania rynku franczyzowego oraz ochrony mikroprzedsiębiorców prowadzących
działalność gospodarczą w systemach franczyzowych
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na przedmiotową interpelację, w której zadano szereg pytań na temat
działań analitycznych oraz zamierzeń legislacyjnych Ministerstwa Rozwoju i Technologii
związanych z rynkiem franczyzowym w Polsce, uprzejmie informuję, że MRiT uważnie
śledzi odbywającą się debatę publiczną w tej sprawie i analizuje możliwość realizacji
niektórych pojawiających się w niej postulatów. Na ten moment resort nie prowadzi
jednak prac legislacyjnych nad ustawową regulacją umowy franczyzy.
Problematyka potrzeby uregulowania tego rynku była w ostatnim czasie przedmiotem
prac sejmowej Komisji Polityki Społecznej i Rodziny, która uchwaliła dezyderat do Prezesa
Rady Ministrów w sprawie kompleksowego uregulowania rynku franczyzy w Polsce.
Odpowiedź na dezyderat została opracowana w Ministerstwie Sprawiedliwości i została
przyjęta przez Komisję na posiedzeniu w dniu 16 września br.
Reprezentujący Ministerstwo Sprawiedliwości przekazał Komisji informację o powołaniu
grupy roboczej, z udziałem przedstawicieli ministerstw sprawiedliwości, finansów, rozwoju
i technologii oraz rodziny, pracy i polityki społecznej. Grupa robocza podjęła już prace.
Przy Ministrze Sprawiedliwości działa również Komisja Kodyfikacyjna Prawa Cywilnego,
w ramach której powołano m.in. Zespół problemowy do spraw ochrony słabszej strony
umowy (B2B), którego przedmiotem prac jest m.in. wypracowanie regulacji chroniących
stronę „słabszą” w relacjach profesjonalnych. Zespół ma opracować założenia odnoszące
się do kontroli klauzul umownych w relacjach między przedsiębiorcami.
Należy podkreślić, co wynika również z dorobku prac Komisji, że zakres merytoryczny
rynku franczyzy obejmuje wiele dziedzin prawa cywilnego i gospodarczego, a ewentualna
regulacja tego obszaru wymagać będzie uprzedniej analizy przepisów z różnych gałęzi
prawa.
Odnosząc się do szczegółowych pytań zawartych w interpelacji o działania analityczne
prowadzone w Ministerstwie Rozwoju i Technologii, uprzejmie informuję, że MRiT
nie zbiera danych odnoszących się specyficznie do rynku franczyzy. Dane takie nie są
również zbierane w ramach statystyki publicznej, ponieważ, w obecnym stanie prawnym,
franczyza nie jest odrębną formą wykonywania działalności gospodarczej. Franczyza jest
obszarem trudnym do statystycznego skwantyfikowania, ponieważ obejmuje bardzo różne
-- 1 of 3 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
umowy dotyczące wielu form prawnych działalności, licznych branż oraz zróżnicowanego
zakresu współpracy między stronami umowy - od jedynie udzielenia licencji
na wykorzystanie znaku towarowego po model, w którym franczyzodawca zapewnia lokal,
dostawy, marketing czy nawet decyduje o cenach.
Z perspektywy badania stanu gospodarki czy koniunktury w sektorze przedsiębiorstw,
wyodrębnianie kategorii franczyzobiorców byłoby mało przydatne. Przykładowo sytuacja
jednoosobowych działalności gospodarczych z branży handlowej, korzystającej w ramach
franczyzy jedynie z prawa do wykorzystania znaku towarowego, jest bardziej zbliżona
do sytuacji przedsiębiorcy działającego „pod własnym szyldem” z tej samej branży niż do
sytuacji średniej firmy działającej w branży gastronomicznej na zasadach tzw. twardej
franczyzy (bardzo niewielki zakres autonomii pozostawiony franczyzobiorcy).
Dostępne dane na temat skali funkcjonowania modelu franczyzowego pochodzą od firm
korzystających z tego modelu działalności oraz organizacji branżowych. Najważniejszym
źródłem danych jest Polska Organizacja Franczyzodawców (POF). Dane o rozmiarze rynku
franczyzowego są przybliżone i szacunkowe. POF podaje, że w 2024 r. rynek franczyzy
w Polsce obejmował ok. 1350 systemów franczyzowych oraz ok. 87 tys. franczyzobiorców
(przy 2,82 mln aktywnie działających firm wg danych GUS). Około 1080 (80%) systemów
franczyzowych działa w handlu detalicznym. Duże znaczenie ma również branża HoReCa,
w której działa blisko 20% franczyzodawców. W modelu franczyzowym działają również
niektóre przedsiębiorstwa z innych branż, np. edukacji. Wg szacunków Instytutu Finansów
Publicznych, wykonanych na podstawie danych GUS, sieci franczyzowe w 2024 r.
wypracowały ok. 550 mld zł przychodu, co stanowiło blisko 75% sprzedaży handlu
ogólnospożywczego.
W handlu detalicznym dominuje trzech dużych franczyzodawców, działających głównie
w segmencie małych sklepów ogólnospożywczych i odpowiadających za blisko połowę
wszystkich umów franczyzowych:
Grupa Eurocash, m.in marki: abc, Lewiatan, Gama, Delikatesy Centrum, Groszek.
Na koniec 2024 r. ponad 15,8 tys. sklepów w różnych modelach franczyzy;
Grupa Specjał, m.in. marki: Nasz Sklep, Delikatesy Premium, Delikatesy Sezam,
Livio, SPAR. Na koniec 2024 r. blisko 13,9 tys. sklepów w różnych modelach
franczyzy;
Żabka, ok. 11 tys. sklepów na koniec 2024 r., jednolity system tzw. twardej
franczyzy, najszybciej rozwijająca się sieć sklepów w Polsce, liczba sklepów
w 2024 r. porównaniu z 2020 r. była wyższa o 59%.
W odpowiedzi na pytanie czy MRiT prowadzi lub planuje prowadzić działania edukacyjne
mające na celu zwiększenie przejrzystości relacji franczyzowych oraz poprawę
bezpieczeństwa gospodarczego mikroprzedsiębiorców, uprzejmie informuję, że przydatne
w tym zakresie kursy organizowane są przez Akademię Polskiej Agencji Rozwoju
Przedsiębiorczości Centrum Rozwoju Małych i Średnich Przedsiębiorstw.
Akademia PARP powstała w celu upowszechniania wiedzy o prowadzeniu działalności
gospodarczej. Akademia PARP to bezpłatne kursy e-learningowe dla osób chcących
założyć lub wykonujących działalność gospodarczą, a także dla wszystkich osób
pragnących zwiększyć swoje kompetencje. Kursy są prowadzone w pięciu obszarach:
finanse, marketing, prawo, zarządzanie i kompetencje osobiste.
Dla przykładu jednym z oferowanych kursów są „Podstawy sporządzania umów
biznesowych”. Kurs zawiera informacje teoretyczne, jak i praktyczne wskazówki. Realizacja
-- 2 of 3 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
kursu pozwoli na lepsze zrozumienie zagadnień związanych z umowami, a zdobyta wiedza
może być przydatna również w sytuacji, gdy dany przedsiębiorca decyduje się
na prowadzenie działalności w oparciu na franczyzę. Wiedza taka może pomóc
samodzielnie sporządzać oraz oceniać umowy we własnej firmie. Kurs zawiera informacje
dotyczące struktur umów, a także w zakresie mechanizmów kontraktów biznesowych.
Z pełną ofertą zapoznać się można na stronie:
https://www.parp.gov.pl/component/site/site/kursy-online.
Zaletą kursów Akademii PARP jest możliwość nauki w dowolnym miejscu i czasie.
Z upoważnienia, z wyrazami szacunku
Michał Jaros
Sekretarz Stanu
/ kwalifikowany podpis elektroniczny /
w Ministerstwie Rozwoju i Technologii
-- 3 of 3 --