Interpelacja nr 19534
Interpelacja w sprawie zapewnienia rodzicom wcześniaków i noworodków wymagających hospitalizacji jasnych i jednolitych zasad obecności przy dzieciach w szpitalach
Zgłaszający:
•
Adresat:
Zdrowie i Lecznictwo (88%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie zapewnienia rodzicom wcześniaków i noworodków wymagających hospitalizacji jasnych i jednolitych zasad obecności przy dzieciach w szpitalach
Interpelacja nr 19534
do ministra zdrowia
w sprawie zapewnienia rodzicom wcześniaków i noworodków wymagających hospitalizacji jasnych i jednolitych zasad obecności przy dzieciach w szpitalach
Zgłaszający: Monika Rosa, Dorota Łoboda, Alicja Łepkowska-Gołaś
Data wpływu: 31-08-2026
Szanowna Pani Minister,
zwracam się z interpelacją w sprawie zasad obecności rodziców przy wcześniakach oraz noworodkach wymagających hospitalizacji, w szczególności na oddziałach neonatologicznych i intensywnej terapii noworodków.
Do mojego biura poselskiego docierają sygnały od rodziców dzieci urodzonych przedwcześnie, którzy wskazują na istotne różnice w zasadach umożliwiających im przebywanie przy hospitalizowanych dzieciach w poszczególnych szpitalach. Z informacji przedstawianych przez rodziców wynika, że w części placówek możliwa jest szeroka obecność rodziców przy dziecku, natomiast w innych obowiązują znacznie bardziej restrykcyjne ograniczenia dotyczące godzin odwiedzin, liczby osób mogących przebywać na oddziale czy możliwości pozostawania przy dziecku przez dłuższy czas.
Problem ten został również przedstawiony w materiale opublikowanym przez RMF FM, w którym rodzice wcześniaków apelują o wprowadzenie jasnych i jednolitych zasad dotyczących ich obecności przy dzieciach podczas hospitalizacji. Zwracają oni uwagę, że brak jednolitych standardów prowadzi do sytuacji, w której zakres kontaktu rodzica z dzieckiem zależy przede wszystkim od regulaminu konkretnej placówki, a nie od jednolitych wytycznych obowiązujących w systemie ochrony zdrowia.
Szczególne znaczenie ma fakt, że wcześniaki oraz noworodki wymagające intensywnego leczenia często przebywają w szpitalu przez wiele tygodni, a niekiedy nawet miesięcy. Dla rodziców jest to okres wyjątkowo trudny emocjonalnie, związany z dużym stresem i niepewnością co do stanu zdrowia dziecka. Możliwość obecności przy dziecku, uczestniczenia w opiece oraz utrzymywania bliskiego kontaktu ma dla rodzin ogromne znaczenie.
Jednocześnie należy mieć na uwadze konieczność zapewnienia bezpieczeństwa epidemiologicznego oraz właściwej organizacji pracy oddziałów neonatologicznych. Nie budzi wątpliwości, że obecność rodziców może podlegać określonym zasadom wynikającym ze stanu zdrowia dziecka, wymogów sanitarnych czy specyfiki danego oddziału. Powstaje jednak pytanie, czy obecnie obowiązujące rozwiązania zapewniają odpowiednią równowagę pomiędzy tymi potrzebami, a także czy rodzice w całym kraju są traktowani według porównywalnych standardów.
Brak jednolitych wytycznych może prowadzić do poczucia nierównego traktowania rodzin znajdujących się w bardzo podobnej sytuacji życiowej i zdrowotnej. Wydaje się zatem zasadne rozważenie, czy nie powinny zostać określone ogólnokrajowe standardy dotyczące obecności rodziców przy hospitalizowanych wcześniakach i noworodkach, pozostawiające jednocześnie placówkom możliwość dostosowania szczegółowych zasad do ich warunków organizacyjnych i wymogów bezpieczeństwa.
W związku z powyższym proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Czy Ministerstwo Zdrowia posiada informacje dotyczące różnic w zasadach obecności rodziców przy wcześniakach i noworodkach hospitalizowanych na oddziałach neonatologicznych w poszczególnych szpitalach?
Czy obowiązują obecnie ogólnokrajowe wytyczne lub standardy określające minimalny zakres możliwości przebywania rodziców przy dzieciach hospitalizowanych na oddziałach neonatologicznych i intensywnej terapii noworodków?
Jeżeli takie wytyczne istnieją, w jaki sposób monitorowane jest ich stosowanie przez podmioty lecznicze?
Czy ministerstwo analizowało zgłaszane przez rodziców przypadki znacznego ograniczania ich obecności przy wcześniakach i noworodkach?
Jakie kryteria, zdaniem ministerstwa, powinny uzasadniać ograniczenie obecności rodzica przy hospitalizowanym wcześniaku lub noworodku?
Czy ministerstwo dostrzega potrzebę ujednolicenia zasad obecności rodziców przy dzieciach hospitalizowanych na oddziałach neonatologicznych w całym kraju?
Czy prowadzone są prace nad opracowaniem rekomendacji lub standardów określających prawa i możliwości rodziców w tym zakresie?
W jaki sposób ministerstwo uwzględnia potrzebę kontaktu rodzica z hospitalizowanym dzieckiem przy tworzeniu standardów organizacyjnych i jakościowych dla oddziałów neonatologicznych?
Czy do ministerstwa wpływały skargi lub wnioski rodziców dotyczące odmowy lub nadmiernego ograniczania możliwości przebywania przy wcześniakach i noworodkach podczas ich hospitalizacji, a jeżeli tak, jaka była skala tych zgłoszeń?
Jakie działania zostały podjęte lub są planowane w celu zapewnienia rodzicom wcześniaków i noworodków wymagających hospitalizacji jasnych, przejrzystych i możliwie jednolitych zasad obecności przy swoich dzieciach, z jednoczesnym uwzględnieniem bezpieczeństwa pacjentów i specyfiki funkcjonowania oddziałów neonatologicznych?
Interpelacja nr 19534
do ministra zdrowia
w sprawie zapewnienia rodzicom wcześniaków i noworodków wymagających hospitalizacji jasnych i jednolitych zasad obecności przy dzieciach w szpitalach
Zgłaszający: Monika Rosa, Dorota Łoboda, Alicja Łepkowska-Gołaś
Data wpływu: 31-08-2026
Szanowna Pani Minister,
zwracam się z interpelacją w sprawie zasad obecności rodziców przy wcześniakach oraz noworodkach wymagających hospitalizacji, w szczególności na oddziałach neonatologicznych i intensywnej terapii noworodków.
Do mojego biura poselskiego docierają sygnały od rodziców dzieci urodzonych przedwcześnie, którzy wskazują na istotne różnice w zasadach umożliwiających im przebywanie przy hospitalizowanych dzieciach w poszczególnych szpitalach. Z informacji przedstawianych przez rodziców wynika, że w części placówek możliwa jest szeroka obecność rodziców przy dziecku, natomiast w innych obowiązują znacznie bardziej restrykcyjne ograniczenia dotyczące godzin odwiedzin, liczby osób mogących przebywać na oddziale czy możliwości pozostawania przy dziecku przez dłuższy czas.
Problem ten został również przedstawiony w materiale opublikowanym przez RMF FM, w którym rodzice wcześniaków apelują o wprowadzenie jasnych i jednolitych zasad dotyczących ich obecności przy dzieciach podczas hospitalizacji. Zwracają oni uwagę, że brak jednolitych standardów prowadzi do sytuacji, w której zakres kontaktu rodzica z dzieckiem zależy przede wszystkim od regulaminu konkretnej placówki, a nie od jednolitych wytycznych obowiązujących w systemie ochrony zdrowia.
Szczególne znaczenie ma fakt, że wcześniaki oraz noworodki wymagające intensywnego leczenia często przebywają w szpitalu przez wiele tygodni, a niekiedy nawet miesięcy. Dla rodziców jest to okres wyjątkowo trudny emocjonalnie, związany z dużym stresem i niepewnością co do stanu zdrowia dziecka. Możliwość obecności przy dziecku, uczestniczenia w opiece oraz utrzymywania bliskiego kontaktu ma dla rodzin ogromne znaczenie.
Jednocześnie należy mieć na uwadze konieczność zapewnienia bezpieczeństwa epidemiologicznego oraz właściwej organizacji pracy oddziałów neonatologicznych. Nie budzi wątpliwości, że obecność rodziców może podlegać określonym zasadom wynikającym ze stanu zdrowia dziecka, wymogów sanitarnych czy specyfiki danego oddziału. Powstaje jednak pytanie, czy obecnie obowiązujące rozwiązania zapewniają odpowiednią równowagę pomiędzy tymi potrzebami, a także czy rodzice w całym kraju są traktowani według porównywalnych standardów.
Brak jednolitych wytycznych może prowadzić do poczucia nierównego traktowania rodzin znajdujących się w bardzo podobnej sytuacji życiowej i zdrowotnej. Wydaje się zatem zasadne rozważenie, czy nie powinny zostać określone ogólnokrajowe standardy dotyczące obecności rodziców przy hospitalizowanych wcześniakach i noworodkach, pozostawiające jednocześnie placówkom możliwość dostosowania szczegółowych zasad do ich warunków organizacyjnych i wymogów bezpieczeństwa.
W związku z powyższym proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Czy Ministerstwo Zdrowia posiada informacje dotyczące różnic w zasadach obecności rodziców przy wcześniakach i noworodkach hospitalizowanych na oddziałach neonatologicznych w poszczególnych szpitalach?
Czy obowiązują obecnie ogólnokrajowe wytyczne lub standardy określające minimalny zakres możliwości przebywania rodziców przy dzieciach hospitalizowanych na oddziałach neonatologicznych i intensywnej terapii noworodków?
Jeżeli takie wytyczne istnieją, w jaki sposób monitorowane jest ich stosowanie przez podmioty lecznicze?
Czy ministerstwo analizowało zgłaszane przez rodziców przypadki znacznego ograniczania ich obecności przy wcześniakach i noworodkach?
Jakie kryteria, zdaniem ministerstwa, powinny uzasadniać ograniczenie obecności rodzica przy hospitalizowanym wcześniaku lub noworodku?
Czy ministerstwo dostrzega potrzebę ujednolicenia zasad obecności rodziców przy dzieciach hospitalizowanych na oddziałach neonatologicznych w całym kraju?
Czy prowadzone są prace nad opracowaniem rekomendacji lub standardów określających prawa i możliwości rodziców w tym zakresie?
W jaki sposób ministerstwo uwzględnia potrzebę kontaktu rodzica z hospitalizowanym dzieckiem przy tworzeniu standardów organizacyjnych i jakościowych dla oddziałów neonatologicznych?
Czy do ministerstwa wpływały skargi lub wnioski rodziców dotyczące odmowy lub nadmiernego ograniczania możliwości przebywania przy wcześniakach i noworodkach podczas ich hospitalizacji, a jeżeli tak, jaka była skala tych zgłoszeń?
Jakie działania zostały podjęte lub są planowane w celu zapewnienia rodzicom wcześniaków i noworodków wymagających hospitalizacji jasnych, przejrzystych i możliwie jednolitych zasad obecności przy swoich dzieciach, z jednoczesnym uwzględnieniem bezpieczeństwa pacjentów i specyfiki funkcjonowania oddziałów neonatologicznych?
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Katarzyna Kęcka
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
30%
Konkretność
70%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
6
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
3.3 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (6)
Treść oficjalnej odpowiedzi rządowej (dokument urzędowy)
536 znaków
Odpowiedź na interpelację w sprawie zapewnienia rodzicom wcześniaków i noworodków wymagających hospitalizacji jasnych i jednolitych zasad obecności przy dzieciach w szpitalach
Odpowiedź na interpelację nr 19534
w sprawie zapewnienia rodzicom wcześniaków i noworodków wymagających hospitalizacji jasnych i jednolitych zasad obecności przy dzieciach w szpitalach
Odpowiadający: podsekretarz stanu w Ministerstwie Zdrowia Katarzyna Kęcka
Warszawa, 28-09-2026
Treść odpowiedzi znajduje się w załączniku.
Załączniki
ODP_K10INT19534.pdf
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
10493 znaków
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
RZZR.050.23.2026.JK
Warszawa, 28 września 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 19534 Poseł Moniki Rosy i grupy Posłów, w sprawie
zapewnienia rodzicom wcześniaków i noworodków wymagających hospitalizacji jasnych i
jednolitych zasad obecności przy dzieciach w szpitalach, uprzejmie proszę o przyjęcie
poniższych informacji.
Zapewnienie stałej obecności rodzica przy hospitalizowanym dziecku służy nie tylko
podtrzymaniu więzi rodzinnej oraz zapewnieniu małemu pacjentowi poczucia
bezpieczeństwa i wsparcia w procesie leczenia, ale stanowi również istotny element
sprawowania władzy rodzicielskiej. Umożliwia rodzicowi bieżące uzyskiwanie informacji o
stanie zdrowia dziecka i planowanym postępowaniu diagnostyczno-terapeutycznym,
uczestniczenie w podejmowaniu decyzji dotyczących jego leczenia, a w przypadkach
wymaganych prawem – wyrażenie świadomej zgody na udzielenie małoletniemu
określonych świadczeń zdrowotnych. Tym samym obecność rodzica przy hospitalizowanym
dziecku pozostaje w ścisłym związku nie tylko z prawem pacjenta do poszanowania życia
prywatnego i rodzinnego (art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach
pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta 1) oraz dodatkowej opieki pielęgnacyjnej (art. 34 ust. 1
ustawy), lecz również z wykonywaniem przez rodzica
praw i obowiązków wynikających z władzy rodzicielskiej.
Art. 34 ust. 2 ww. ustawy precyzuje, że przez dodatkową opiekę pielęgnacyjną, o której
mowa w art. 34 ust. 1 rozumie się opiekę, która nie polega na udzielaniu świadczeń
zdrowotnych, w tym także opiekę sprawowaną nad pacjentem małoletnim albo
posiadającym orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności oraz nad pacjentką w
warunkach ciąży, porodu i połogu. Co więcej, zgodnie z art. 34 ust. 3, przez dodatkową
opiekę pielęgnacyjną sprawowaną nad pacjentem małoletnim lub posiadającym orzeczenie
o znacznym stopniu niepełnosprawności w podmiocie leczniczym wykonującym działalność
leczniczą w rodzaju stacjonarne i całodobowe świadczenia zdrowotne w rozumieniu
przepisów o działalności leczniczej rozumie się również prawo do pobytu wraz z nim
przedstawiciela ustawowego albo opiekuna faktycznego. Należy także podkreślić, że w
podmiotach wykonujących działalność leczniczą w rodzaju stacjonarne i całodobowe
świadczenia zdrowotne prawo pacjenta do dodatkowej opieki pielęgnacyjnej jest
uprawnieniem niezależnym od prawa do kontaktu z osobami z zewnątrz – odwiedzin (art.
33 ust. 1 ustawy) i nie powinno podlegać odgórnemu ograniczeniu czasowemu. Odwiedziny
mają charakter czasowych wizyt w szpitalu, tymczasem pobyt z dzieckiem ma walor formy
wsparcia terapeutycznego i opiekuńczego, która powinna być traktowana na wszystkich
oddziałach, jako standard a nie wyjątek. Ustawodawca zamierzał tym samym zapewnić
wzmocnienie prawa dzieci - pacjentów i ich opiekunów ograniczając możliwość odmowy
pobytu wyłącznie do sytuacji wyjątkowych.
1 (Dz. U. z 2024 r. poz. 581, z późn. zm.)
-- 1 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
Mając na myśli ww. sytuacje wyjątkowe należy uszczegółowić, że ustawa o prawach
pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta daje kierownikowi zakładu lub upoważnionemu przez
niego lekarzowi możliwość wprowadzenia ograniczeń w korzystaniu z praw pacjenta, w tym
z prawa do kontaktu osobistego, ale także prawa do pobytu rodzica, opiekuna przy
pacjencie ze względu na zagrożenie epidemiczne czy bezpieczeństwo zdrowotne
pacjentów, a w przypadku prawa do odwiedzin, także ze względu na możliwości
organizacyjne podmiotu (art. 5 ustawy). Ograniczenia te muszą jednak być jak najmniej
uciążliwe dla pacjentów oraz dostosowane do zagrożenia; zastosowane środki muszą być
proporcjonalne.
Powyższe zostało potwierdzone w orzecznictwie sądów administracyjnych. Jak wskazał
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w orzeczeniu z dnia 16 czerwca 2021 r.2
przepis art. 5 ustawy powinien być wykładany zawężająco bez możliwości rozszerzającej
interpretacji. Stosowany powinien być również w wyjątkowych sytuacjach, w przypadku
stwierdzenia przesłanek ograniczenia korzystania z praw pacjenta. Tylko w takich
przypadkach możliwe jest ograniczenie korzystania z praw pacjenta i to jedynie przez okres
niezbędny. Ponadto, jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w
orzeczeniu z dnia 28 czerwca 2023 r.3, ograniczenia muszą być proporcjonalne, a więc ich
zakres i uciążliwość powinna być odpowiednia do występującego aktualnie zagrożenia i w
tym zakresie uwzględniać aktualną sytuację epidemiczną, obowiązujące przepisy prawa, a
także stanowiska organów czy podmiotów władnych do wydawania zaleceń w zakresie
przebiegu procesu udzielania świadczeń zdrowotnych.
Rzecznik Praw Pacjenta stale monitoruje obszar praw pacjenta, ze szczególnym
uwzględnieniem praw najmłodszych pacjentów. W 2025 roku dotarły do Rzecznika
wyjątkowo niepokojące sygnały o przypadkach nadmiernego ograniczania przez szpitale
prawa pacjenta do dodatkowej opieki pielęgnacyjnej sprawowanej przez rodziców m.in. na
oddziałach anestezjologii i intensywnej terapii. Ograniczenia te dotyczyły np. zakazu
pobytu przy dzieciach w ogóle, wyznaczania przez szpitale ram czasowych pobytu przy
dziecku, braku odróżniania przez podmioty leczniczy prawa pacjenta do pobytu rodzica
przy dziecku na oddziale od prawa do odwiedzin, konieczności uzyskiwania uprzedniej
zgody dyrektora lub personelu medycznego na przebywanie przy dziecku, braku możliwości
obecności rodziców przy udzielaniu świadczeń zdrowotnych na oddziale, itp.
Każdy sygnał był szczegółowo analizowany, w efekcie czego Rzecznik przeprowadził z
urzędu 9 postępowań w sprawie stosowania przez szpitale praktyk naruszających zbiorowe
prawa małoletnich pacjentów do dodatkowej opieki pielęgnacyjnej, które obejmuje swoim
zakresem wspomniane już prawo do pobytu wraz z nim przedstawiciela ustawowego albo
opiekuna faktycznego. W wyniku przeprowadzonych postępowań, Rzecznik wydał 8 decyzji
o uznaniu ww. praktyk za nieprawidłowe i nakazał ich zaniechanie przez szpitale. Dzięki
podjętym działaniom podmioty lecznicze wyeliminowały wątpliwe praktyki i zapewniły
oczekiwaną realizację prawa pacjenta do pobytu przy nim rodziców, opiekunów. W jednym
przypadku postępowanie zostało umorzone, gdyż nie wykazało nieprawidłowości po
stronie szpitala. Wszystkie postępowania zostały prawomocnie zakończone. Obecnie
Rzecznik nie prowadzi postępowań w przedmiocie obecności rodziców, opiekunów przy
małych pacjentach w trakcie hospitalizacji.
Poza wyżej wskazanymi przypadkami Rzecznik Praw Pacjenta odnotował, od 2024 roku do
chwili obecnej, 9 sygnałów pisemnych, a także 29 sygnałów telefonicznych zgłoszonych w
indywidualnych sprawach pacjentów w ww. zakresie. W wyniku podejmowanych zgłoszeń
Rzecznik prowadził bieżące interwencje bezpośrednio w podmiotach leczniczych, udzielał
wnioskodawcom informacji o przysługujących uprawnieniach i na bieżąco wyjaśniał
2 Sygn. akt: V SA/Wa 797/21
3 Sygn. akt V SA/Wa 2457/22
-- 2 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
zgłoszone trudności w zapewnieniu kontaktu osobistego i obecności osób bliskich przy
pacjentach w szpitalach.
Na problem pobytu rodziców lub opiekunów przy dzieciach hospitalizowanych w
oddziałach anestezjologii i intensywnej terapii zwróciła uwagę w 2025 r. Konsultant
Krajowa w dziedzinie anestezjologii i intensywnej terapii, prof. Katarzyna Kotfis – zgodnie
z wydanym stanowiskiem należy zwrócić uwagę na terapeutyczne znaczenie obecności
rodzica przy hospitalizowanym dziecku oraz że obowiązujące przepisy zapewniają
małoletniemu pacjentowi prawo do obecności przedstawiciela ustawowego lub opiekuna
faktycznego również podczas hospitalizacji w oddziale intensywnej terapii.
Minister Zdrowia, podzielając stanowisko Konsultant Krajowej, przekazał je podmiotom
leczniczym posiadającym w swoich strukturach oddziały anestezjologii i intensywnej terapii
dla dzieci, zwracając uwagę na potrzebę zapewnienia pełnej realizacji prawa małoletnich
pacjentów do dodatkowej opieki pielęgnacyjnej.
Dodatkowo Konsultant Krajowa przeprowadziła w 2025 r. monitoring realizacji praw
dziecka do obecności rodzica lub opiekuna prawnego podczas leczenia w oddziałach
intensywnej terapii dziecięcej. Zakres przeglądu obejmował w szczególności analizę
regulaminów wewnętrznych oddziałów, ocenę praktycznej realizacji prawa dziecka do
obecności rodzica lub opiekuna, identyfikację barier organizacyjnych, kadrowych i
lokalowych, zebranie informacji o skargach dotyczących przestrzegania tego prawa oraz
wskazanie podmiotów wymagających interwencji lub zmiany stosowanych procedur.
Wyniki tej analizy potwierdziły, że większość oddziałów intensywnej terapii dziecięcej
umożliwia obecność rodziców przez całą dobę, traktując ją jako integralny element procesu
terapeutycznego oraz wsparcia emocjonalnego dziecka. W niektórych placówkach
utrzymują się niestety ograniczenia wynikające z uwarunkowań infrastrukturalnych, tj.
przede wszystkim z powodu braku pomieszczeń socjalnych lub miejsc wypoczynku w
bezpośrednim sąsiedztwie stanowisk intensywnej terapii. Zdarzają się również sytuacje, w
których ograniczenia wynikają z niedoboru personelu pielęgniarskiego i lekarskiego, a tym
samym z trudności w zapewnieniu pełnego nadzoru nad bezpieczeństwem dziecka i rodzica
w warunkach wysokiej intensywności opieki. Mimo tych barier większość analizowanych
jednostek w opinii konsultantów wojewódzkich deklaruje, że spełnia wymagania ustawy z
dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta w zakresie
umożliwienia dziecku przebywania z rodzicem lub opiekunem faktycznym.
Kontakt rodzica z hospitalizowanym dzieckiem, szczególnie w przypadku dzieci
wymagających długotrwałego leczenia, stanowi istotny czynnik wspierający proces
zdrowienia. Podkreśla to również obowiązujący standard organizacyjny opieki
okołoporodowej wskazując konieczność respektowania prawa rodziców do świadomego
udziału w podejmowaniu decyzji związanych z opieką nad noworodkiem, co przyczynia się
do poprawy komunikacji z zespołem medycznym oraz wpływa pozytywnie na relacje
rodzinne po zakończeniu hospitalizacji.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Katarzyna Kęcka
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 3 of 3 --
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
RZZR.050.23.2026.JK
Warszawa, 28 września 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 19534 Poseł Moniki Rosy i grupy Posłów, w sprawie
zapewnienia rodzicom wcześniaków i noworodków wymagających hospitalizacji jasnych i
jednolitych zasad obecności przy dzieciach w szpitalach, uprzejmie proszę o przyjęcie
poniższych informacji.
Zapewnienie stałej obecności rodzica przy hospitalizowanym dziecku służy nie tylko
podtrzymaniu więzi rodzinnej oraz zapewnieniu małemu pacjentowi poczucia
bezpieczeństwa i wsparcia w procesie leczenia, ale stanowi również istotny element
sprawowania władzy rodzicielskiej. Umożliwia rodzicowi bieżące uzyskiwanie informacji o
stanie zdrowia dziecka i planowanym postępowaniu diagnostyczno-terapeutycznym,
uczestniczenie w podejmowaniu decyzji dotyczących jego leczenia, a w przypadkach
wymaganych prawem – wyrażenie świadomej zgody na udzielenie małoletniemu
określonych świadczeń zdrowotnych. Tym samym obecność rodzica przy hospitalizowanym
dziecku pozostaje w ścisłym związku nie tylko z prawem pacjenta do poszanowania życia
prywatnego i rodzinnego (art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach
pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta 1) oraz dodatkowej opieki pielęgnacyjnej (art. 34 ust. 1
ustawy), lecz również z wykonywaniem przez rodzica
praw i obowiązków wynikających z władzy rodzicielskiej.
Art. 34 ust. 2 ww. ustawy precyzuje, że przez dodatkową opiekę pielęgnacyjną, o której
mowa w art. 34 ust. 1 rozumie się opiekę, która nie polega na udzielaniu świadczeń
zdrowotnych, w tym także opiekę sprawowaną nad pacjentem małoletnim albo
posiadającym orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności oraz nad pacjentką w
warunkach ciąży, porodu i połogu. Co więcej, zgodnie z art. 34 ust. 3, przez dodatkową
opiekę pielęgnacyjną sprawowaną nad pacjentem małoletnim lub posiadającym orzeczenie
o znacznym stopniu niepełnosprawności w podmiocie leczniczym wykonującym działalność
leczniczą w rodzaju stacjonarne i całodobowe świadczenia zdrowotne w rozumieniu
przepisów o działalności leczniczej rozumie się również prawo do pobytu wraz z nim
przedstawiciela ustawowego albo opiekuna faktycznego. Należy także podkreślić, że w
podmiotach wykonujących działalność leczniczą w rodzaju stacjonarne i całodobowe
świadczenia zdrowotne prawo pacjenta do dodatkowej opieki pielęgnacyjnej jest
uprawnieniem niezależnym od prawa do kontaktu z osobami z zewnątrz – odwiedzin (art.
33 ust. 1 ustawy) i nie powinno podlegać odgórnemu ograniczeniu czasowemu. Odwiedziny
mają charakter czasowych wizyt w szpitalu, tymczasem pobyt z dzieckiem ma walor formy
wsparcia terapeutycznego i opiekuńczego, która powinna być traktowana na wszystkich
oddziałach, jako standard a nie wyjątek. Ustawodawca zamierzał tym samym zapewnić
wzmocnienie prawa dzieci - pacjentów i ich opiekunów ograniczając możliwość odmowy
pobytu wyłącznie do sytuacji wyjątkowych.
1 (Dz. U. z 2024 r. poz. 581, z późn. zm.)
-- 1 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
Mając na myśli ww. sytuacje wyjątkowe należy uszczegółowić, że ustawa o prawach
pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta daje kierownikowi zakładu lub upoważnionemu przez
niego lekarzowi możliwość wprowadzenia ograniczeń w korzystaniu z praw pacjenta, w tym
z prawa do kontaktu osobistego, ale także prawa do pobytu rodzica, opiekuna przy
pacjencie ze względu na zagrożenie epidemiczne czy bezpieczeństwo zdrowotne
pacjentów, a w przypadku prawa do odwiedzin, także ze względu na możliwości
organizacyjne podmiotu (art. 5 ustawy). Ograniczenia te muszą jednak być jak najmniej
uciążliwe dla pacjentów oraz dostosowane do zagrożenia; zastosowane środki muszą być
proporcjonalne.
Powyższe zostało potwierdzone w orzecznictwie sądów administracyjnych. Jak wskazał
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w orzeczeniu z dnia 16 czerwca 2021 r.2
przepis art. 5 ustawy powinien być wykładany zawężająco bez możliwości rozszerzającej
interpretacji. Stosowany powinien być również w wyjątkowych sytuacjach, w przypadku
stwierdzenia przesłanek ograniczenia korzystania z praw pacjenta. Tylko w takich
przypadkach możliwe jest ograniczenie korzystania z praw pacjenta i to jedynie przez okres
niezbędny. Ponadto, jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w
orzeczeniu z dnia 28 czerwca 2023 r.3, ograniczenia muszą być proporcjonalne, a więc ich
zakres i uciążliwość powinna być odpowiednia do występującego aktualnie zagrożenia i w
tym zakresie uwzględniać aktualną sytuację epidemiczną, obowiązujące przepisy prawa, a
także stanowiska organów czy podmiotów władnych do wydawania zaleceń w zakresie
przebiegu procesu udzielania świadczeń zdrowotnych.
Rzecznik Praw Pacjenta stale monitoruje obszar praw pacjenta, ze szczególnym
uwzględnieniem praw najmłodszych pacjentów. W 2025 roku dotarły do Rzecznika
wyjątkowo niepokojące sygnały o przypadkach nadmiernego ograniczania przez szpitale
prawa pacjenta do dodatkowej opieki pielęgnacyjnej sprawowanej przez rodziców m.in. na
oddziałach anestezjologii i intensywnej terapii. Ograniczenia te dotyczyły np. zakazu
pobytu przy dzieciach w ogóle, wyznaczania przez szpitale ram czasowych pobytu przy
dziecku, braku odróżniania przez podmioty leczniczy prawa pacjenta do pobytu rodzica
przy dziecku na oddziale od prawa do odwiedzin, konieczności uzyskiwania uprzedniej
zgody dyrektora lub personelu medycznego na przebywanie przy dziecku, braku możliwości
obecności rodziców przy udzielaniu świadczeń zdrowotnych na oddziale, itp.
Każdy sygnał był szczegółowo analizowany, w efekcie czego Rzecznik przeprowadził z
urzędu 9 postępowań w sprawie stosowania przez szpitale praktyk naruszających zbiorowe
prawa małoletnich pacjentów do dodatkowej opieki pielęgnacyjnej, które obejmuje swoim
zakresem wspomniane już prawo do pobytu wraz z nim przedstawiciela ustawowego albo
opiekuna faktycznego. W wyniku przeprowadzonych postępowań, Rzecznik wydał 8 decyzji
o uznaniu ww. praktyk za nieprawidłowe i nakazał ich zaniechanie przez szpitale. Dzięki
podjętym działaniom podmioty lecznicze wyeliminowały wątpliwe praktyki i zapewniły
oczekiwaną realizację prawa pacjenta do pobytu przy nim rodziców, opiekunów. W jednym
przypadku postępowanie zostało umorzone, gdyż nie wykazało nieprawidłowości po
stronie szpitala. Wszystkie postępowania zostały prawomocnie zakończone. Obecnie
Rzecznik nie prowadzi postępowań w przedmiocie obecności rodziców, opiekunów przy
małych pacjentach w trakcie hospitalizacji.
Poza wyżej wskazanymi przypadkami Rzecznik Praw Pacjenta odnotował, od 2024 roku do
chwili obecnej, 9 sygnałów pisemnych, a także 29 sygnałów telefonicznych zgłoszonych w
indywidualnych sprawach pacjentów w ww. zakresie. W wyniku podejmowanych zgłoszeń
Rzecznik prowadził bieżące interwencje bezpośrednio w podmiotach leczniczych, udzielał
wnioskodawcom informacji o przysługujących uprawnieniach i na bieżąco wyjaśniał
2 Sygn. akt: V SA/Wa 797/21
3 Sygn. akt V SA/Wa 2457/22
-- 2 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
zgłoszone trudności w zapewnieniu kontaktu osobistego i obecności osób bliskich przy
pacjentach w szpitalach.
Na problem pobytu rodziców lub opiekunów przy dzieciach hospitalizowanych w
oddziałach anestezjologii i intensywnej terapii zwróciła uwagę w 2025 r. Konsultant
Krajowa w dziedzinie anestezjologii i intensywnej terapii, prof. Katarzyna Kotfis – zgodnie
z wydanym stanowiskiem należy zwrócić uwagę na terapeutyczne znaczenie obecności
rodzica przy hospitalizowanym dziecku oraz że obowiązujące przepisy zapewniają
małoletniemu pacjentowi prawo do obecności przedstawiciela ustawowego lub opiekuna
faktycznego również podczas hospitalizacji w oddziale intensywnej terapii.
Minister Zdrowia, podzielając stanowisko Konsultant Krajowej, przekazał je podmiotom
leczniczym posiadającym w swoich strukturach oddziały anestezjologii i intensywnej terapii
dla dzieci, zwracając uwagę na potrzebę zapewnienia pełnej realizacji prawa małoletnich
pacjentów do dodatkowej opieki pielęgnacyjnej.
Dodatkowo Konsultant Krajowa przeprowadziła w 2025 r. monitoring realizacji praw
dziecka do obecności rodzica lub opiekuna prawnego podczas leczenia w oddziałach
intensywnej terapii dziecięcej. Zakres przeglądu obejmował w szczególności analizę
regulaminów wewnętrznych oddziałów, ocenę praktycznej realizacji prawa dziecka do
obecności rodzica lub opiekuna, identyfikację barier organizacyjnych, kadrowych i
lokalowych, zebranie informacji o skargach dotyczących przestrzegania tego prawa oraz
wskazanie podmiotów wymagających interwencji lub zmiany stosowanych procedur.
Wyniki tej analizy potwierdziły, że większość oddziałów intensywnej terapii dziecięcej
umożliwia obecność rodziców przez całą dobę, traktując ją jako integralny element procesu
terapeutycznego oraz wsparcia emocjonalnego dziecka. W niektórych placówkach
utrzymują się niestety ograniczenia wynikające z uwarunkowań infrastrukturalnych, tj.
przede wszystkim z powodu braku pomieszczeń socjalnych lub miejsc wypoczynku w
bezpośrednim sąsiedztwie stanowisk intensywnej terapii. Zdarzają się również sytuacje, w
których ograniczenia wynikają z niedoboru personelu pielęgniarskiego i lekarskiego, a tym
samym z trudności w zapewnieniu pełnego nadzoru nad bezpieczeństwem dziecka i rodzica
w warunkach wysokiej intensywności opieki. Mimo tych barier większość analizowanych
jednostek w opinii konsultantów wojewódzkich deklaruje, że spełnia wymagania ustawy z
dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta w zakresie
umożliwienia dziecku przebywania z rodzicem lub opiekunem faktycznym.
Kontakt rodzica z hospitalizowanym dzieckiem, szczególnie w przypadku dzieci
wymagających długotrwałego leczenia, stanowi istotny czynnik wspierający proces
zdrowienia. Podkreśla to również obowiązujący standard organizacyjny opieki
okołoporodowej wskazując konieczność respektowania prawa rodziców do świadomego
udziału w podejmowaniu decyzji związanych z opieką nad noworodkiem, co przyczynia się
do poprawy komunikacji z zespołem medycznym oraz wpływa pozytywnie na relacje
rodzinne po zakończeniu hospitalizacji.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Katarzyna Kęcka
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 3 of 3 --