Interpelacja w sprawie nieprawidłowości w realizacji programu "Aktywna wieś"
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 19531
do ministra rolnictwa i rozwoju wsi
w sprawie nieprawidłowości w realizacji programu "Aktywna wieś"
Zgłaszający: Michał Kowalski
Data wpływu: 31-08-2026
Szanowny Panie Ministrze,
w związku z sygnałami przekazywanymi przez beneficjentów programu „Aktywna wieś”, prowadzonego przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi, zwracam się z interpelacją dotyczącą problemów organizacyjnych i finansowych występujących podczas realizacji tego programu.
Z otrzymanych informacji wynika, że mimo ogłoszenia wyników naboru beneficjenci przez dłuższy czas nie otrzymują umów ani środków finansowych. Jednocześnie mają być informowani, że mogą rozpocząć realizację zadań i ponosić wydatki. Powoduje to konieczność finansowania przedsięwzięć ze środków własnych oraz naraża beneficjentów na utratę płynności finansowej.
Zgłaszane problemy obejmują w szczególności:
1) brak podpisanych umów z beneficjentami;
2) brak jasnej informacji o terminach zawarcia umów i przekazania środków;
3) niewystarczającą lub faktycznie nieistniejącą komunikację z beneficjentami;
4) zachęcanie do ponoszenia wydatków bez zapewnienia finansowania i jednoznacznego potwierdzenia kwalifikowalności kosztów;
5) narażenie organizacji i innych podmiotów uczestniczących w programie na niestabilność finansową;
6) sygnały dotyczące usuwania krytycznych komentarzy i blokowania ich autorów w kanałach internetowych związanych z programem.
Szczególny niepokój budzi sytuacja, w której beneficjent ma realizować zadanie przed podpisaniem umowy i wypłatą środków. Powstają wówczas wątpliwości, czy poniesione koszty zostaną uznane za kwalifikowalne oraz kto poniesie odpowiedzialność finansową w przypadku opóźnienia, odmowy zawarcia umowy albo zmiany warunków programu.
W związku z powyższym proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Z jakich powodów nie zawarto dotychczas umów ze wszystkimi beneficjentami programu „Aktywna wieś”, których projekty zostały zakwalifikowane do dofinansowania?
Ilu beneficjentów oczekuje obecnie na podpisanie umowy?
Jaka jest łączna wartość środków przyznanych, lecz dotychczas niewypłaconych?
W jakim terminie zostaną podpisane zaległe umowy oraz uruchomione środki finansowe?
Na jakiej podstawie beneficjenci są informowani o możliwości ponoszenia wydatków przed zawarciem umowy i otrzymaniem dofinansowania?
Czy ministerstwo gwarantuje uznanie takich wydatków za kwalifikowalne? Jeżeli tak, proszę o wskazanie podstawy prawnej oraz warunków ich refundacji.
Czy beneficjenci otrzymali pisemne potwierdzenie, że wydatki poniesione przed podpisaniem umowy zostaną zrefundowane?
Jakie działania podjęto w celu poprawy komunikacji, w tym zapewnienia infolinii, adresu kontaktowego i terminowych odpowiedzi na pytania?
Czy do ministerstwa wpłynęły skargi dotyczące realizacji programu, braku umów, opóźnienia wypłat albo niewystarczającej komunikacji? Jeśli tak, ile ich było i w jaki sposób zostały rozpatrzone?
Czy ministerstwo zweryfikuje przypadki usuwania krytycznych komentarzy oraz blokowania użytkowników w kanałach internetowych programu?
Czy przewidziano rekompensaty, zaliczki albo inne mechanizmy ochronne dla beneficjentów, którzy ponieśli koszty lub utracili płynność finansową wskutek opóźnień?
Czy terminy realizacji projektów zostaną odpowiednio wydłużone, aby opóźnienia leżące po stronie instytucji nie obciążały beneficjentów?
Kto odpowiada za nadzór nad realizacją programu i terminowością zawierania umów oraz wypłaty środków?
Czy zostanie opublikowany oficjalny harmonogram zawierania umów, wypłat i rozliczeń?
Proszę również o podjęcie pilnej interwencji, przedstawienie beneficjentom wiążącego harmonogramu oraz zagwarantowanie, że opóźnienia po stronie instytucji odpowiedzialnej za program nie spowodują utraty dofinansowania ani negatywnych konsekwencji finansowych.
Z poważaniem Michał Kowalski
Poseł na Sejm RP
Sekretarz stanu Jacek Czerniak
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (6)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
9938 znakówul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Warszawa, 02 października 2026 r.
znak sprawy: PRO.zpaw.058.1.2026
Pan Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Dotyczy: interpelacji posła Michała Kowalskiego nr 19531 w sprawie
nieprawidłowości w realizacji programu „Aktywna wieś”
Szanowny Panie Marszałku,
w odniesieniu do interpelacji nr 19531 w sprawie nieprawidłowości w realizacji
programu „Aktywna wieś”, poniżej przedstawiam odpowiedzi na zawarte w niej
kwestie.
1. „Z jakich powodów nie zawarto dotychczas umów ze wszystkimi beneficjentami
programu „Aktywna Wieś”, których projekty zostały zakwalifikowane do
dofinansowania?”
Uprzejmie informuję, że umowy z beneficjentami, których projekty zostały
zakwalifikowane do dofinansowania, są zawierane sukcesywnie, po przeprowadzeniu
wymaganej weryfikacji dokumentacji oraz usunięciu stwierdzonych braków i
nieprawidłowości.
W toku procedowania dokumentacji przekazywanej przez beneficjentów
stwierdzano m.in.:
• błędnie wskazane numery rachunków bankowych,
• nieprawidłowe numery PESEL,
• rozbieżności w kalkulacjach kosztów i błędne podsumowania,
• nieprawidłowo wskazane źródła finansowania,
-- 1 of 6 --
• brak wymaganych podpisów,
• podpisywanie dokumentów przez osoby nieuprawnione do reprezentowania
organizacji,
• niekompletne lub nieprawidłowo wypełnione umowy i załączniki,
• brak wymaganej dokumentacji w przypadku stowarzyszeń zwykłych,
w szczególności dokumentów potwierdzających prawidłowe umocowanie do
zawarcia umowy.
W przypadku stwierdzenia braków lub nieprawidłowości beneficjent jest
informowany o konieczności ich usunięcia lub uzupełnienia dokumentacji.
Dopiero kompletna i prawidłowa dokumentacja może zostać skierowana do dalszego
procedowania i zawarcia umowy.
Należy również wskazać, że część beneficjentów nie odesłała dotychczas
podpisanych umów, co również wpływa na możliwość ich ostatecznego zawarcia.
W związku z powyższym brak zawarcia umów ze wszystkimi zakwalifikowanymi
beneficjentami na dzień sporządzenia odpowiedzi nie oznacza rezygnacji ani
zakończenia procedury. Postępowanie wobec poszczególnych beneficjentów
pozostaje na różnych etapach, zależnie od kompletności i prawidłowości
przedłożonej dokumentacji oraz terminowego dokonania wymaganych uzupełnień.
Umowy są procedowane sukcesywnie, a zawierane są po spełnieniu przez danego
beneficjenta wszystkich wymaganych warunków formalnych. Ponadto nie wszyscy
beneficjenci odesłali zwrotnie podpisane przez siebie umowy i jest ich znacząca
większość.
2. Ilu beneficjentów oczekuje obecnie na podpisanie umowy?
Obecnie do beneficjentów wysłano blisko tysiąc umów. Z powodu ww. braków na
podpisanie umowy oczekuje około 200 beneficjentów.
3. Jaka jest łączna wartość środków przyznanych, lecz dotychczas
niewypłaconych?
Informuję, że na realizację programu Aktywna Wieś przeznaczono 15 mln zł. Obecnie
trwają wypłaty środków dla beneficjentów na podstawie zawartych umów.
-- 2 of 6 --
4. W jakim terminie zostaną podpisane zaległe umowy oraz uruchomione środki
finansowe?
Informuję, że umowy są procedowane w trybie ciągłym, a następnie wysyłane do
beneficjentów. Po wpłynięciu podpisanej umowy przez beneficjenta, umowa jest
niezwłocznie podpisywana i środki finansowe uruchamiane bez zwłoki.
5. Na jakiej podstawie beneficjenci są informowani o możliwości ponoszenia
wydatków przed zawarciem umowy i otrzymaniem dofinansowania?
Terminy realizacji zadań są określone w Dziale VII pn. „Terminy i warunki realizacji
zadań” zawartym o w ogłoszeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi dotyczącym
otwartego konkursu ofert na wsparcie realizacji w 2026 roku zadań publicznych
w ramach programu inicjatyw lokalnych pn. „Aktywna wieś”
(https://www.gov.pl/web/rolnictwo/program-pn-aktywna-wies---ogloszenie-
otwartego-konkursu-ofert).
Zgodnie z pkt 1 powyższego działu „Oferent może ubiegać się o dofinasowanie ze
środków budżetu państwa wyłącznie na realizację zadania, które będzie realizowane
w terminie od 30 kwietnia 2026 r. do 31 października 2026 r.”
Niemniej jednak dział VIII warunki składania ofert ww. ogłoszenia w pkt 5 stanowi, iż
„Oferent, który będzie realizować zadanie przed przyznaniem dofinansowania,
finansuje je we własnym zakresie i na własną odpowiedzialność.”
6. Czy ministerstwo gwarantuje uznanie takich wydatków za kwalifikowalne?
Jeżeli tak, proszę o wskazanie podstawy prawnej oraz warunków ich refundacji.
Program „Aktywna Wieś” jest realizowany w formule zlecenia realizacji zadania
publicznego organizacjom pozarządowym, na podstawie przepisów ustawy z dnia 24
kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie oraz ustawy z
dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych.
Podstawę prawną udzielania dotacji stanowią w szczególności art. 127 ustawy o
finansach publicznych, określający przeznaczenie dotacji celowych, w tym na
finansowanie lub dofinansowanie zadań zleconych do realizacji organizacjom
-- 3 of 6 --
pozarządowym, oraz art. 151 ust. 1 tej ustawy, zgodnie z którym dysponent części
budżetowej może zlecić organizacji pozarządowej realizację swoich zadań na
podstawie zawartej z tą organizacją umowy, przyznając jednocześnie dotację celową
na realizację tych zadań.
Z kolei zgodnie z art. 16 ust. 1 ustawy o działalności pożytku publicznego i o
wolontariacie organizacja pozarządowa, przyjmując zlecenie realizacji zadania
publicznego, zobowiązuje się do jego wykonania w zakresie i na zasadach
określonych w umowie o wsparcie realizacji zadania publicznego albo o powierzenie
realizacji zadania publicznego.
W przypadku programu „Aktywna Wieś” umowa określa okres realizacji zadania oraz
okres wydatkowania środków. Jednocześnie ogłoszenie o konkursie stanowi, że
samo złożenie oferty nie jest równoznaczne z przyznaniem dofinansowania,
natomiast wydatki poniesione przed udzieleniem dofinansowania są ponoszone na
odpowiedzialność zainteresowanego.
Oznacza to, że możliwość ponoszenia przez organizację wydatków przed zawarciem
umowy nie jest utożsamiana z przyznaniem jej w tym momencie dotacji. Do czasu
udzielenia dofinansowania organizacja ponosi ryzyko związane z realizacją
przedsięwzięcia i ponoszeniem wydatków. O możliwości ich uwzględnienia w
rozliczeniu decydują następnie warunki określone w umowie, w tym okres realizacji
zadania oraz okres wydatkowania środków.
7. Czy beneficjenci otrzymali pisemne potwierdzenie, że wydatki poniesione przed
podpisaniem umowy zostaną zrefundowane?
Warunki refundacji (kwalifikowalności) wydatków określone są w wyżej
wymienionym regulaminie, znajdującym się na stronie internetowej MRiRW
pod linkiem (https://www.gov.pl/web/rolnictwo/program-pn-aktywna-wies---
ogloszenie-otwartego-konkursu-ofert).
8. Jakie działania podjęto w celu poprawy komunikacji, w tym zapewnienia
infolinii, adresu kontaktowego i terminowych odpowiedzi na pytania?
-- 4 of 6 --
Informacje o programie Aktywna wieś znajdują się na stronach internetowych
MRiRW. Dodatkowe komunikaty i informacje umieszczane są również w mediach
społecznościowych MRiRW np. Facebook. Od początku uruchomienia programu do
dyspozycji beneficjentów są linie telefoniczne oraz dedykowana programowi
skrzynka e-mail: aktywnawies@minrol.gov.pl.
9. Czy do ministerstwa wpłynęły skargi dotyczące realizacji programu, braku
umów, opóźnienia wypłat albo niewystarczającej komunikacji? Jeśli tak, ile ich
było i w jaki sposób zostały rozpatrzone?
Do MRiRW wpłynęły na chwilę obecną trzy skargi, z czego jedna jest skierowana
przez Kancelarię Prezesa Rady Ministrów z prośbą o zajęcie stanowiska w sprawie
skargi dotyczącej programu Aktywna wieś. Pozostałe dwie zostały wycofane przez
nadawców skarg.
10. Czy ministerstwo zweryfikuje przypadki usuwania krytycznych komentarzy oraz
blokowania użytkowników w kanałach internetowych programu?
MRiRW jest zobowiązane do usuwania komentarzy naruszających zasady językowe,
takie jak mowa nienawiści bądź wulgaryzmy.
11. Czy przewidziano rekompensaty, zaliczki albo inne mechanizmy ochronne dla
beneficjentów, którzy ponieśli koszty lub utracili płynność finansową wskutek
opóźnień?
MRiRW nie przewiduje rekompensat, zaliczek lub innych mechanizmów ochronnych
dla beneficjentów, którzy ponieśli koszty lub utracili płynność finansową. Program
Aktywna wieś ma charakter dobrowolny, pilotażowy. Przebieg procedowania umów
spowodowany jest czynnikami niezależnymi. Proces zawierania umów jest w toku, a
środki są sukcesywnie przekazywane beneficjentom, z którymi zawarto umowy, po
spełnieniu wymaganych warunków.
12. Czy terminy realizacji projektów zostaną odpowiednio wydłużone, aby
opóźnienia leżące po stronie instytucji nie obciążały beneficjentów?
-- 5 of 6 --
Tak, terminy realizacji projektów mogą być odpowiednio wydłużone przez
beneficjentów. Obowiązuje termin realizacji zadań określony w dokumentacji
konkursowej, tj. do 31 października br. oraz w zawartych umowach. Beneficjenci
mają możliwość aktualizacji swoich harmonogramów zgodnie ze wskazanym powyżej
terminem.
13. Kto odpowiada za nadzór nad realizacją programu i terminowością zawierania
umów oraz wypłaty środków?
Program jest nadzorowany przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, który za
pośrednictwem departamentów w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi realizuje
zadania związane z zawieraniem umów oraz wypłatą środków w ramach „Aktywnej
wsi”.
14. Czy zostanie opublikowany oficjalny harmonogram zawierania umów, wypłat i
rozliczeń?
MRiRW nie przewiduje publikacji takiego harmonogramu, gdyż działania te
(zawieranie umów, wypłata środków) przebiegają sukcesywnie.
Z wyrazami szacunku
wz. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Jacek Czerniak
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
Klauzula informacyjna o zasadach przetwarzania Państwa/Pani/Pana danych
osobowych dostępna jest pod adresem:
www.gov.pl/rolnictwo/polityka-przetwarzania-danych-osobowych
-- 6 of 6 --