tel.: +48 22 694 55 55 ul. Świętokrzyska 12
fax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/5
Warszawa, 24 września 2026 roku
Sprawa: odp. na interpelację poselską w sprawie
pomocy obywatelom Ukrainy
Znak sprawy: DOP6.054.14.2026.CNME
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczpospolitej Polskiej
Odpowiedź na interpelację nr 19516 z 08.09.2026 r.
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 19516 poseł Ewy Malik w sprawie opodatkowania
podatkiem VAT świadczeń z tytułu zakwaterowania i wyżywienia uchodźców
z Ukrainy oraz stosowania środków egzekucyjnych wobec przedsiębiorców,
informuję, co następuje.
Sprawa dotycząca opodatkowania środków finansowych otrzymywanych z tytułu
pomocy w zakresie zakwaterowania i wyżywienia udzielanej uchodźcom z Ukrainy
zapewnianej przez przedsiębiorców i przez obywateli jest znana Ministerstwu
Finansów i na bieżąco analizowana.
Środki te były wypłacane na podstawie przepisów ustawy o pomocy obywatelom
Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa1. Ustawa ta
przewidywała różne rodzaje takich świadczeń finansowych, przyznawanych na
podstawie różnych przepisów tej ustawy i na różnych warunkach.
Z ogólnych zasad systemu podatku od towarów i usług2 wynika, że opodatkowaniu
tym podatkiem podlegają co do zasady czynności odpłatne, co oznacza konieczność
wystąpienia zależności pomiędzy wykonanymi czynnościami a otrzymanym
w zamian wynagrodzeniem3. W przypadku gdy korelacja pomiędzy wykonanymi
1 Dz. U. z 2025 r. poz. 337, ze zm. dalej: ustawa o pomocy
2 dalej: VAT
3 art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2025 r.
poz. 775, ze zm.) – dalej: ustawa o VAT

-- 1 of 5 --

2/5
czynnościami a otrzymanym finansowaniem nie występuje, dana czynność nie
podlega opodatkowaniu VAT.
Co istotne, opodatkowanie VAT danej czynności determinuje odpłatność
(wystąpienie wynagrodzenia), a nie osiągnięcie zysku. Generowanie marży czy zysku
nie jest wymagane do powstania obowiązku podatkowego w podatku VAT.
Dodatkowo, aby czynność odpłatna podlegała opodatkowaniu, musi zostać
wykonana przez podatnika działającego w tym charakterze (tj. w ramach
prowadzonej przez niego działalności gospodarczej4).
Ocena każdej czynności pod kątem uznania jej za odpłatną, czyli podlegającą
opodatkowaniu VAT, powinna być dokonywana indywidualnie, na podstawie
całokształtu towarzyszących jej okoliczności faktycznych i prawnych.
Przykładowo można wskazać, że w przypadku czynności wykonywanych na
podstawie umów zawieranych przez przedsiębiorców z jednostkami samorządu
terytorialnego5 zlecającymi zapewnienie zakwaterowania dla obywateli Ukrainy za
określonym wynagrodzeniem, czynności takie należy uznać co do zasady za
opodatkowane VAT. Takie przypadki regulował art. 12 ustawy o pomocy.
Traktowanie na gruncie VAT różnych form finansowania wypłacanego na podstawie
ustawy o pomocy, w tym w zakresie uznania otrzymanych środków finansowych za
wynagrodzenie za zlecone i wykonane czynności, powinno być zatem oceniane na
podstawie analizy całokształtu warunków i zasad ich udzielania.
Należy też wskazać, że w przypadku wątpliwości co do stosowania przepisów prawa
podatkowego, podatnicy mają możliwość wystąpienia do Dyrektora Krajowej
Informacji Skarbowej6 o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa
podatkowego, w tym również w sprawach dotyczących opodatkowania świadczeń
wykonywanych na rzecz uchodźców z Ukrainy w ramach umów zawieranych
z jednostkami samorządu terytorialnego.
Zasady dotyczące wydawania interpretacji indywidualnych zostały uregulowane
w art. 14b–14s Ordynacji podatkowej7. Interpretacje takie dają podatnikom
pewność co do prawidłowości sposobu rozliczenia ww. transakcji oraz ochronę
prawną, o której mowa w art. 14k−14m Ordynacji podatkowej.
Natomiast w przypadku powstania wątpliwości dotyczących wysokości stawki
podatku VAT przedsiębiorcy mogą również zwrócić się do Dyrektora KIS
z wnioskiem o wydanie wiążącej informacji stawkowej (WIS)8. WIS nie tylko
wskazuje podatnikowi właściwą dla danego towaru albo usługi stawkę podatku
VAT, ale również zapewnia odpowiednią ochronę, gwarantując tym samym
bezpieczeństwo podatkowe transakcji.
4 art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o VAT
5 dalej: JST
6 dalej: KIS
7 ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2026 r. poz. 622, ze zm.)
8 art. 42a–42i ustawy o VAT

-- 2 of 5 --

3/5
Podkreślić należy, że w związku ze ścisłą harmonizacją podatku VAT w Unii
Europejskiej, państwa członkowskie mają ograniczoną swobodę wprowadzania
rozwiązań w zakresie tego podatku – nie ma możliwości wprowadzenia regulacji,
które nie wpisują się w ramy nakreślone przepisami unijnymi, w tym przede
wszystkim dyrektywą VAT9, jak również orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości
Unii Europejskiej10.
Wskazane na wstępie polskie przepisy w zakresie VAT pozostają w zgodzie
z przepisami unijnymi. Odnośnie natomiast do ich wykładni w kontekście omawianej
problematyki wskazać należy na postanowienie Wojewódzkiego Sądu
Administracyjnego11 we Wrocławiu z 27.05.2026 r., sygn. I SA/Wr 1/26, którym
skierowano do sądu unijnego pytania prejudycjalne w sprawie opodatkowania
podatkiem VAT świadczeń za zakwaterowanie i wyżywienie uchodźców z Ukrainy
wypłacanych przez wojewodę.
Orzeczenie, które zostanie w tej sprawie wydane, może wskazać kierunek
interpretacyjny przepisów w zakresie VAT w odniesieniu do przedstawionego
zagadnienia. Do czasu wydania orzeczenia przez sąd unijny sprawy toczące się przed
krajowymi sądami administracyjnymi, których przedmiot jest objęty pytaniem
prejudycjalnym, są co do zasady przez sądy zawieszane.
Jednocześnie, mając na uwadze fakt skierowania pytań prejudycjalnych w sprawie
przedmiotowego zagadnienia, w sytuacji ewentualnego wydania interpretacji
ogólnej lub objaśnień podatkowych, które następnie okazałyby się sprzeczne
z orzeczeniem TSUE lub orzeczeniami polskich sądów administracyjnych, mogłaby
zaistnieć konieczność ich zmiany w trybie art. 14da Ordynacji podatkowej –
z uwzględnieniem ich stanowiska zawartego w tym orzecznictwie. Powyższy
argument przemawia za powstrzymaniem się od wydania interpretacji ogólnej lub
objaśnień podatkowych do czasu zajęcia stanowiska przez TSUE.
Należy zauważyć, że podmioty, które zapewniały obywatelom Ukrainy
zakwaterowanie i wyżywienie, w tym przedsiębiorcy prowadzący działalność
hotelarską, podejmowały te działania w oparciu o obowiązujące w tym zakresie
przepisy prawa – w szczególności ustawę o pomocy − a wysokość oraz warunki
przyznawania świadczenia określały przepisy wykonawcze wydane na podstawie
przepisów tej ustawy. Natomiast kwestie odnoszące się do opodatkowania tych
świadczeń zawierają przepisy podatkowe.
Jednocześnie – jak wskazano powyżej – w przypadku wątpliwości co do stosowania
przepisów w sprawach dotyczących opodatkowania świadczeń wykonywanych na
rzecz uchodźców z Ukrainy, podatnicy mieli i mają możliwość wystąpienia do
Dyrektora KIS o wydanie interpretacji indywidualnej – i z tej możliwości korzystali.
Ponadto należy zauważyć, że w wydawanych w omawianym obszarze
interpretacjach indywidualnych Dyrektor KIS zasadniczo zajmuje jednolite
stanowisko, zgodnie z którym do czynności wykonywanych na podstawie umów
9 dyrektywa 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od
wartości dodanej (Dz. Urz. UE L 347 z 11.12.2006, str. 1, ze zm.)
10 dalej: TSUE
11 dalej: WSA

-- 3 of 5 --

4/5
zawieranych przez przedsiębiorców z JST zlecającymi zapewnienie zakwaterowania
dla obywateli Ukrainy za określonym wynagrodzeniem, czynności takie należy
uznać co do zasady za opodatkowane VAT na zasadach ogólnych (dot. przypadków
regulowanych art. 12 ustawy o pomocy).
Oznacza to, że podmioty, które w ramach przyjętego przez państwo systemu
pomocy udostępniały swoje obiekty oraz zapewniały uchodźcom zakwaterowanie
i wyżywienie, realizowały te działania w określonych przez ustawodawcę ramach
prawnych.
Odnosząc się do związku wystąpienia sądu administracyjnego z pytaniem
prejudycjalnym do TSUE do prowadzonych postępowań egzekucyjnych, należy
zauważyć, że nie stanowi ono podstawy prawnej do zawieszenia postępowania
egzekucyjnego z urzędu. Art. 56 ustawy 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu
egzekucyjnym w administracji12 wskazuje przesłanki, których wystąpienie
powoduje zawieszenie postępowania egzekucyjnego w całości lub w części, nie
pozostawiając organowi żadnej dowolności w tym zakresie. Zawieszenie
postępowania egzekucyjnego nie zależy zatem od uznania organu egzekucyjnego,
lecz od ustalenia, czy wystąpiła obligatoryjna przyczyna zawieszenia postępowania
egzekucyjnego przewidziana przez ustawodawcę w art. 56 u.p.e.a. Jeżeli zachodzi
którakolwiek ze wskazanych w powołanym przepisie przesłanek, to organ
egzekucyjny ma obowiązek zawieszenia postępowania.
Z drugiej zaś strony w razie niewystąpienia żadnej z przyczyn zawieszenia
postępowania egzekucyjnego, wymienionych w ww. przepisie, organ egzekucyjny
nie może zawiesić postępowania.
Odnosząc się do kwestii zajęcia środków na rachunku bankowym należy wskazać, że
zgodnie z art. 7 u.p.e.a. organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne przewidziane
w ustawie, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku
takich środków – środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. Przy czym należy
wyraźnie podkreślić, że zajęcie rachunku bankowego stanowi jeden z mniej
uciążliwych środków egzekucyjnych.
Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 06.05.2021 r., sygn. III FSK
3404/21:
(…) zajęcie rachunku bankowego stanowi jeden z mniej uciążliwych środków
egzekucyjnych. W przypadku prowadzenia takiej egzekucji strona zostaje ograniczona
w prawie udzielania zleceń rozliczeń pieniężnych do wysokości należności podlegających
egzekucji. Istotne jest to, że rachunek pozostaje otwarty, a strona może dysponować swobodnie
nadwyżką ponad zajętą kwotę (art. 80 § 1 u.p.e.a.). Oceniając zastosowany w sprawie
środek jako najmniej uciążliwy, sądy administracyjne podkreślają właśnie to
uprawnienie korzystne dla zobowiązanego, by nie "zablokować" całkowicie jego
działalności gospodarczej.
Należy dodać, że zobowiązany ze względu na swój ważny interes, może wnioskować
do organu egzekucyjnego o zwolnienie z egzekucji w całości lub części na czas
oznaczony lub nieoznaczony określonych składników majątku (art. 13 § 1 u.p.e.a.).
Instytucja zwolnienia z egzekucji służy eliminowaniu sytuacji zmierzających do
12 Dz. U. z 2026 r. poz. 268, z późn. zm. – dalej: u.p.e.a.

-- 4 of 5 --

5/5
wyrządzenia zobowiązanemu nadmiernych dolegliwości i pozwala na zmniejszenie
uciążliwości egzekucji.
Jednocześnie przepisy Ordynacji podatkowej (w szczególności instytucja ulg
w spłacie zobowiązań podatkowych przewidziana w art. 67a tej ustawy) oraz
przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji13 przewidują
mechanizmy służące ograniczeniu negatywnych skutków egzekucji
w indywidualnych przypadkach, jeżeli przemawiają za tym okoliczności konkretnej
sprawy. Każda sprawa podlega jednak indywidualnej ocenie właściwego organu.
Obowiązujące regulacje prawne zapewniają ochronę interesów osób prowadzących
działalność gospodarczą znajdujących się w trudnej sytuacji finansowej. Podatnicy,
którzy mają trudności ze spłatą zobowiązań podatkowych, w przypadkach
uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym mogą
ubiegać się o ulgi w spłacie tych zobowiązań, przewidziane w dziale III rozdział 7a
Ordynacji podatkowej, tj. mogą zwrócić się z wnioskiem o udzielenie indywidualnej
ulgi w spłacie zobowiązania podatkowego w postaci:
1) odroczenia terminu płatności podatku lub rozłożenia zapłaty podatku na
raty;
2) odroczenia lub rozłożenia na raty zapłaty zaległości podatkowej wraz
z odsetkami;
3) umorzenia w całości lub w części zaległości podatkowych, odsetek za zwłokę
lub opłaty prolongacyjnej (art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej).
Ulgi te mogą być udzielane podatnikom prowadzącym działalność gospodarczą,
jeżeli:
 nie stanowią pomocy publicznej,
 stanowią pomoc de minimis – w zakresie i na zasadach określonych
w bezpośrednio obowiązujących aktach prawa wspólnotowego dotyczących
pomocy w ramach zasady de minimis,
 stanowią pomoc publiczną udzieloną na cele enumeratywnie wymienione
w art. 67b § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów i Gospodarki
Marcin Łoboda
Sekretarz Stanu Szef Krajowej Administracji Skarbowej
w Ministerstwie Finansów
13 ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2026 r.
poz. 268, ze zm.)

-- 5 of 5 --