Interpelacja w sprawie warunków kontraktacji buraków cukrowych na kampanię 2027/2028 oraz sytuacji plantatorów buraka cukrowego
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 19514
do ministra aktywów państwowych, ministra rolnictwa i rozwoju wsi
w sprawie warunków kontraktacji buraków cukrowych na kampanię 2027/2028 oraz sytuacji plantatorów buraka cukrowego
Zgłaszający: Magdalena Filipek-Sobczak
Data wpływu: 28-08-2026
Szanowni Panowie Ministrowie,
zwracam się z interpelacją w związku z warunkami kontraktacji buraków cukrowych na rok gospodarczy 2027/2028, przedstawionymi przez Zarząd Krajowej Grupy Spożywczej SA, oraz poważnymi obawami zgłaszanymi przez plantatorów buraka cukrowego.
W dniu 24 sierpnia 2026 r. Zarząd Krajowej Grupy Spożywczej SA przedstawił Radzie Związków Plantatorów Buraka Cukrowego propozycję warunków kontraktacji na kampanię 2027 r. Zgodnie z przedstawionymi informacjami zaproponowano cenę 26 euro za tonę buraków kontraktowanych oraz 40 zł za tonę buraków nadwyżkowych. Jednocześnie do poziomu 26 euro ma zostać obniżona podstawa służąca do wyliczania premii za wczesne i późne dostawy. Zaproponowano również zwiększenie kosztu obsługi kompleksowej do 8 zł za tonę buraków.
Szczególne zaniepokojenie budzi ponadto zapowiedź znacznego ograniczenia powierzchni kontraktacji, które – według przekazanych plantatorom informacji – może wynieść nawet 10 proc. w stosunku do bieżącego roku. Jako przyczynę takiego działania wskazywana jest nadprodukcja oraz trudna sytuacja na rynku cukru.
Propozycje te spotkały się ze zdecydowanym sprzeciwem przedstawicieli plantatorów. Zwracają oni uwagę przede wszystkim na rosnące koszty produkcji, w tym koszty środków ochrony roślin, nawożenia, paliwa, energii, pracy oraz usług rolniczych. W tych warunkach istotne obniżenie opłacalności produkcji może spowodować, że część gospodarstw całkowicie zrezygnuje z uprawy buraka cukrowego.
Niepokojące są również informacje, zgodnie z którymi proponowane przez KGS SA warunki mają być mniej korzystne od oferowanych plantatorom przez inne koncerny cukrownicze działające na polskim rynku. Przedstawiciele plantatorów wskazują jednocześnie, że konkurencyjne podmioty nie planują podobnej skali ograniczenia kontraktacji, a w niektórych przypadkach rozważane jest nawet jej zwiększenie.
Krajowa Grupa Spożywcza SA jest spółką o szczególnym znaczeniu dla polskiego sektora rolno-spożywczego. Jej działalność powinna służyć nie tylko osiąganiu wyników ekonomicznych, ale również stabilizacji krajowego rynku rolnego oraz budowaniu trwałych relacji z polskimi producentami. Nie można dopuścić do sytuacji, w której państwowa spółka będzie oferowała polskim rolnikom warunki mniej korzystne niż podmioty zagraniczne działające na naszym rynku.
Uprawa buraka cukrowego jest również istotnym elementem bezpieczeństwa żywnościowego i gospodarczego państwa. Nadmierne ograniczenie krajowej produkcji może mieć konsekwencje wykraczające poza sytuację poszczególnych gospodarstw i wpływać w przyszłości na zdolności produkcyjne polskiego przemysłu cukrowniczego.
W związku z powyższym zwracam się z następującymi pytaniami:
Czy Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz Ministerstwo Aktywów Państwowych posiadają wiedzę na temat warunków kontraktacji buraków cukrowych na kampanię 2027 r. zaproponowanych przez Zarząd Krajowej Grupy Spożywczej SA?
Jakie przesłanki ekonomiczne i rynkowe stanowiły podstawę zaproponowania ceny 26 euro za tonę buraków kontraktowanych oraz 40 zł za tonę buraków nadwyżkowych?
Z czego wynika planowane ograniczenie kontraktacji nawet o 10 proc. i jakie analizy dotyczące wpływu tej decyzji na polskich plantatorów zostały przeprowadzone?
Czy przeprowadzono analizę kosztów produkcji buraka cukrowego w polskich gospodarstwach w 2026 r. oraz prognozowanych kosztów w 2027 r.? Jeżeli tak, jakie są jej wyniki i czy zostały one uwzględnione przy ustalaniu propozycji warunków kontraktacji?
Czy Ministerstwo Aktywów Państwowych, wykonujące uprawnienia właścicielskie wobec Krajowej Grupy Spożywczej SA, zamierza podjąć działania w związku z obawami plantatorów dotyczącymi pogorszenia warunków współpracy ze spółką?
Czy prawdą jest, że warunki zaproponowane przez KGS SA są mniej korzystne od warunków oferowanych plantatorom przez zagraniczne koncerny cukrownicze działające na terenie Polski? Czy Zarząd KGS dokonał takiego porównania przed przedstawieniem swojej propozycji?
Jakie są aktualne prognozy Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi dotyczące sytuacji na krajowym i europejskim rynku cukru w latach 2027-2028, w szczególności w zakresie produkcji, cen oraz zapotrzebowania?
Czy rząd zamierza podjąć działania mające na celu ochronę opłacalności uprawy buraka cukrowego oraz utrzymanie odpowiedniego poziomu krajowej produkcji cukru?
Czy Ministerstwo Aktywów Państwowych zwróci się do Zarządu KGS SA o ponowną analizę przedstawionych warunków oraz prowadzenie dalszych negocjacji z reprezentacją plantatorów w celu wypracowania rozwiązania akceptowalnego dla obu stron?
Jakie działania zamierza podjąć rząd, aby zapobiec trwałemu ograniczaniu powierzchni upraw buraka cukrowego w Polsce i osłabieniu krajowego sektora cukrowniczego?
Sprawa wymaga szczególnej uwagi ze względu na znaczenie produkcji buraka cukrowego dla tysięcy polskich gospodarstw oraz funkcjonowania krajowego przemysłu cukrowniczego. Oczekuję, że interes polskich plantatorów oraz długofalowe bezpieczeństwo krajowego rynku cukru będą uwzględniane w działaniach zarówno właściwych ministerstw, jak i spółek pozostających pod kontrolą Skarbu Państwa.
Z poważaniem
Magdalena Filipek-Sobczak
Poseł na Sejm RP
Podsekretarz stanu Grzegorz Wrona
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 20 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (17)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (6)
- Wykryto zwrot wymijający: „na bieżąco monitoruje” (formułki uspokajające / pozorne działania)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
13774 znakówwww.gov.pl/aktywa-panstwowe
BM.I.053.431.2026
IK: 1308095
Warszawa, 29 września 2026 r.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
poniżej udzielam odpowiedzi na interpelację K10INT19514, Pani Magdaleny
Filipek - Sobczak Posłanki na Sejm RP, z dnia 8 września 2026 r., w sprawie warunków
kontraktacji buraków cukrowych na kampanię 2027/2028 oraz sytuacji plantatorów buraka
cukrowego.
Uprzejmie wyjaśniam, że Ministerstwo Aktywów Państwowych, wykonując przysługujące
mu kompetencje właścicielskie, analizuje działania podejmowane przez Zarząd Krajowej
Grupy Spożywczej S.A. (dalej: „KGS S.A.”) w związku z przygotowaniem warunków
kontraktacji buraków cukrowych na kampanię 2027 r., w tym propozycje przedstawiane
plantatorom. Niemniej należy wyjaśnić, że ustalanie warunków kontraktacji surowca
oraz prowadzenie negocjacji z plantatorami pozostaje w kompetencji organów Spółki
i stanowi element prowadzenia jej działalności gospodarczej. Zarząd Spółki jest
zobowiązany do prowadzenia jej spraw z zachowaniem należytej staranności oraz lojalności
wobec Spółki, kierując się jej długoterminowym interesem. Wiąże się to z koniecznością
uwzględniania interesów wszystkich grup związanych z działalnością Spółki, w tym jej
akcjonariuszy: Skarbu Państwa posiadającego 84% akcji oraz plantatorów i pracowników
będących również akcjonariuszami spółki.
Należy wskazać, że Minister Aktywów Państwowych nie sprawuje wobec Krajowej Grupy
Spożywczej S.A. nadzoru w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania
administracyjnego. KGS S.A. jest spółką akcyjną działającą na podstawie przepisów Kodeksu
spółek handlowych i posiadającą osobowość prawną. W konsekwencji, stosownie
do art. 375¹ Kodeksu spółek handlowych, Minister Aktywów Państwowych nie jest
uprawniony do ingerowania w sprawy należące do kompetencji Zarządu Spółki ani do
wydawania temu organowi wiążących poleceń dotyczących prowadzenia spraw Spółki.
Niezależnie od powyższych wyjaśnień uprzejmie informuję, że Ministerstwo Aktywów
Państwowych zwróciło się do KGS S.A. o przedstawienie stanowiska w sprawie zagadnień
podniesionych w interpelacji.
Z wyjaśnień przedstawionych przez KGS S.A. wynika, że warunki zakupu buraków
cukrowych na kampanię cukrowniczą w 2027 r., zaproponowane Radzie Związków
Plantatorów Buraka Cukrowego działającej przy KGS S.A. podczas spotkania w dniu
24 sierpnia 2026 r., były podyktowane przede wszystkim aktualną i prognozowaną sytuacją
na rynku cukru oraz sytuacją finansową Spółki. Przedstawionych propozycji nie należy
traktować jako warunków uzgodnionych między stronami, lecz jako wstępne stanowisko
KGS S.A., oparte na rachunku ekonomicznym oraz realiach rynkowych, podlegające dalszym
negocjacjom.
Głównym czynnikiem wpływającym na presję kosztową pozostaje cena cukru. Według
danych Komisji Europejskiej średnia cena cukru białego w Unii Europejskiej wynosiła
w kwietniu 2026 r. 502 euro za tonę wobec 540 euro za tonę rok wcześniej, co oznacza
spadek o około 7%. Z kolei dane Zintegrowanego Systemu Rolniczej Informacji Rynkowej
wskazują, że w Polsce średnia cena sprzedaży cukru konfekcjonowanego w opakowaniach
-- 1 of 2 --
1 kg wynosiła w marcu 2026 r. około 2,18 zł za kilogram, tj. o około 4% mniej niż rok
wcześniej.
Pogarszająca się relacja cen skupu buraków cukrowych do cen sprzedaży cukru miała wpływ
na ujemne wyniki finansowe KGS S.A. W roku obrotowym 2024/2025 Spółka poniosła
stratę netto w wysokości 305,8 mln zł. Plan rzeczowo-finansowy na rok obrotowy
2025/2026 również zakłada osiągnięcie ujemnego wyniku finansowego netto. Zgodnie
z prognozami tendencja ta utrzyma się także w kolejnych okresach, co wymusza
podejmowanie działań zmierzających do optymalizacji kosztów we wszystkich obszarach
działalności.
Należy zaznaczyć, że interes plantatorów w przypadku wzrostu cen cukru jest
zabezpieczony poprzez mechanizm dodatkowego świadczenia uzależnionego od średniej
ceny sprzedaży cukru (tzw. podział z zysku). Jeżeli średnia cena sprzedaży cukru w roku
gospodarczym 2027/2028 przekroczy poziom 444 euro za tonę, Spółka dokona podziału
nadwyżki z plantatorami w proporcji 50/50, zgodnie z obowiązującymi postanowieniami
porozumienia branżowego.
W związku z powyższym KGS S.A. podkreśla, że zaproponowane warunki zakupu buraków
cukrowych na kampanię 2027 r. uwzględniają zarówno aktualne uwarunkowania rynkowe,
jak i konieczność zapewnienia ekonomicznej efektywności działalności Spółki.
Jednocześnie należy podkreślić, że KGS S.A., jak dotychczas, deklaruje pełną gotowość
do prowadzenia konstruktywnego dialogu z przedstawicielami plantatorów oraz dołoży
wszelkich starań, aby proces negocjacyjny doprowadził do wypracowania rozwiązania
akceptowalnego dla obu stron.
Odnosząc się natomiast do kwestii ograniczenia kontraktacji buraków cukrowych o 10%,
należy wskazać, że proponowane ograniczenie ma charakter wstępny i nie stanowi
ostatecznej decyzji KGS S.A. Ostateczny poziom kontraktacji zostanie ustalony w toku
dalszych analiz i rozmów, w szczególności po przeprowadzeniu pogłębionych analiz
dotyczących podaży cukru na rynku.
W 2024 r. rzeczywista produkcja cukru w Spółce była o 9% wyższa od poziomu
wynikającego z zakontraktowanej ilości buraków cukrowych. W kolejnym roku rzeczywista
produkcja cukru przewyższyła poziom zakontraktowany o 12%. Natomiast w bieżącej
kampanii cukrowniczej Spółka szacuje, że różnica ta wyniesie około 4%. Istotne znaczenie
dla utrzymania bądź wycofania propozycji ograniczenia kontraktacji będzie miała ostateczna
różnica pomiędzy zakładaną a faktyczną wielkością produkcji cukru w bieżącej kampanii.
Należy również podkreślić, że KGS S.A. na bieżąco monitoruje opłacalność uprawy buraka
cukrowego, również w porównaniu z innymi konkurencyjnymi uprawami, takimi jak rzepak,
pszenica czy kukurydza.
Zdaniem KGS S.A. cena buraków kontraktowanych na 2026 r. oferowana przez Spółkę jest
najwyższą ceną oferowaną w Polsce.
Spółka nie posiada oficjalnych informacji dotyczących warunków zakupu buraków
cukrowych proponowanych plantatorom przez pozostałe koncerny cukrownicze działające
w Polsce. Niemniej z dostępnych publicznie informacji wynika, że ceny oferowane na rok
2027 przez zagraniczne koncerny cukrownicze działające na rynku polskim kształtują się
na poziomie około 25-26 euro netto za tonę.
Z poważaniem
Z upoważnienia Ministra Aktywów Państwowych
Grzegorz Wrona
Podsekretarz stanu
dokument podpisany elektronicznie
1308095.4965480.3926947
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 2 of 2 --
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi kancelaria@minrol.gov.pl
ul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Warszawa, 29 września 2026 r.
Znak sprawy: RRE.wpr.058.10.2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji nr 19514 w sprawie warunków kontraktacji buraków cukrowych
na kampanię 2027/28 oraz sytuacji plantatorów buraka cukrowego
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację z 8 września 2026 roku nr 19514, posłanki na Sejm RP
Pani Magdaleny Filipek-Sobczak, w sprawie warunków kontraktacji buraków cukrowych
na kampanię 2027/2028 oraz sytuacji plantatorów buraka cukrowego, proszę przyjąć
następujące informacje.
Polska jest trzecim pod względem wielkości (po Francji i Niemczech) producentem cukru
w UE. Produkuje więcej cukru (o 0,3-08 mln ton) niż wynosi krajowe zużycie szacowane
na 1,8 mln ton rocznie. W ostatnich dwóch sezonach wyprodukowano rekordowe ilości
cukru (tj. w sezonie 2024/25 było to 2,58 mln ton cukru, natomiast w sezonie 2025/26
2,57 mln ton). Szacuje się, że w bieżącym sezonie 2026/27 produkcja wyniesie 2,0-2,1
mln ton (tj. ok. 20% mniej r/r). Spadek wielkości produkcji będzie efektem niższego
obszaru uprawy (-10% r/r) oraz niższych plonów (szacuje się, że plon buraków wyniesie
65-67 t/ha i będzie na poziomie średniej wieloletniej, jednak o 7-10% niższy od
rekordowego plonu korzeni, który w zeszłym sezonie wyniósł 72 t/ha).
Wg szacunków Komisji Europejskiej w Unii Europejskiej w sezonach 2024/25 oraz
2025/26 produkcja cukru wyniosła 16,6 mln ton, natomiast w bieżącym sezonie
2026/27 spadnie do 13,4 mln ton (-19% r/r) z uwagi na mniejszą produkcję buraków u
wiodących unijnych producentów (tj. we Francji i Niemczech). Zużycie cukru w UE
szacowane jest na 13,3-13,6 mln ton.
-- 1 of 4 --
W sektorze cukru między plantatorami buraków a producentami cukru występuje
wzajemnie zależna relacja. Cukrownie polegają na produkcji buraków cukrowych, a
rolnicy polegają na cukrowniach, aby zapewnić rynek zbytu dla swoich plonów. Oznacza
to, że niezbędna jest stabilność ekonomiczna plantatorów i producentów cukru, a także
współpraca.
Na sytuację sektora cukru w kraju wpływ ma sytuacja globalna. Jesteśmy dużym
eksporterem cukru, a handel odbywa się po cenach akceptowalnych przez importerów.
Na rynku światowym odnotowuje się dużą konkurencję wśród eksporterów o rynki
zbytu. Od końca 2023 r. sektor cukru znajduje się w fazie dekoniunktury (po ok. 3,5
letnim okresie wzrostów cen, trwającym od kwietnia 2020 r. do listopada 2023 r.). W
2025 r. średnia światowa cena cukru białego spadła w porównaniu z poprzednim
rokiem o 16,6% do 478,3 USD/t, a cena cukru surowego o 18,3% do 374,1 USD/t. W
2026 r. światowe ceny cukru utrzymują się na niskim poziomie, chociaż zarysowała się
lekka tendencja wzrostowa. Na rynku krajowym w lipcu 2026 r. średnia cena zbytu
cukru workowanego wyniosła 2,46 PLN/kg i była o 15,5% niższa niż w lipcu 2025 roku.
Presję na krajowe ceny cukru wywierała także duża, krajowa produkcja cukru w
sezonach 2024/25 i 2025/26. Jednakże zaobserwowane w ostatnim czasie wzrosty cen
cukru na światowych giełdach mogą sygnalizować początek zmiany trendu na
zwyżkowy.
Spadki cen cukru na międzynarodowym, unijnym i krajowym rynku przekładają się na
sytuację przemysłu cukrowniczego oraz plantatorów buraków. W związku
z dekoniunkturą krajowy przemysł cukrowniczy kontraktował buraki cukrowe na sezon
2026/27 po cenach bazowych na poziomie 28-32 EUR/t wobec 30-35 EUR/t w sezonie
2025/26. Negocjacyjne warunków kontraktacji buraków cukrowych na przyszły sezon
2027/28 wciąż trwają. Rada Związków Plantatorów Buraka Cukrowego przy Krajowej
Grupie Spożywczej S.A. odbyła dotychczas tylko jedno spotkanie uzgodnieniowe,
a kolejne zostało zaplanowane na październik br.
Umowy zawierane z plantatorami oprócz ceny bazowej, gwarantowanej za buraki,
zawierają klauzule dotyczące podziału wartości uzyskanej ze sprzedaży cukru. Głównym
ich celem jest umożliwienie rolnikom partycypacji w zyskach, w momencie wzrostu cen
cukru na rynkach światowych i europejskich. W sytuacji, gdy ceny rynkowe cukru rosną,
plantatorzy otrzymują dodatkowe premie (wypłaty uzupełniające) ponad gwarantowaną
cenę bazową za buraki.
-- 2 of 4 --
Należy także dodać, że ze względu na duże znaczenie sektora cukru w zapewnieniu
bezpieczeństwa żywnościowego oraz w celu wsparcia dochodowości uprawy,
plantatorzy buraków cukrowych w Polsce otrzymują płatności bezpośrednie związane
z produkcją. Głównym celem tego wsparcia jest stworzenie zachęty dla gospodarstw
rolnych, aby utrzymać produkcję na określonym poziomie. W latach 2015-2019 Polska
mogła przeznaczyć na płatności bezpośrednie związane z produkcją buraków
cukrowych 82-83 mln EUR rocznie, a w latach 2020-2025 roczna wartość wsparcia
wyniosła ok. 73,6 mln EUR. W 2025 roku płatność do buraka cukrowego wynosiła
1 284,14 PLN/ha. Wzrost/ zmniejszenie areału zasiewów buraka cukrowego w Polsce
powoduje odpowiednio spadek/ wzrost wysokości płatności do ha uprawy buraków.
Z analiz opracowywanych przez ekspertów z Instytutu Ekonomiki Rolnictwa i
Gospodarki Żywnościowej - Państwowego Instytutu Badawczego wynika, że w latach
2023-2025 uprawa buraków cukrowych w Polsce z uwzględnieniem dopłat była
uprawą dochodową. Dane dot. dochodowości uprawy buraków za 2026 r. będą
dostępne w grudniu br. Z przeprowadzonych analiz wynika także, że w I poł. 2026 r.
koszty produkcji buraków będą porównywalne do średnich kosztów ponoszonych
w 2025 r. (wskaźnik zmiany kosztów średnio w I połowie 2026 r do kosztów średnio
w 2025 r. wyniósł 1,01).
Odnosząc się do kwestii obszaru uprawy buraków w Polsce, to ewentualne zmniejszanie
kontraktacji może wynikać z dużych zapasów cukru w naszym kraju. Polski rynek cukru
pozostaje w sytuacji strukturalnej nadwyżki produkcyjnej, czego wyrazem jest wzrost
zapasów cukru. W pierwszym kwartale 2026 roku zapasy cukru w kraju według GUS
wyniosły 1,6 mln ton i były o 11,7% wyższe w relacji rocznej. Wobec średniej
trzyletniej były wyższe o 25,7%, a wobec średniej pięcioletniej o 36,6%. Oznacza to, że
w ciągu trzech lat poziom zapasów wzrósł o 478,4 tys. ton cukru, a w ciągu pięciu lat o
605,4 tys. ton. Wzrost zapasów nastąpił mimo intensyfikacji eksportu i ograniczenia
importu.
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi na bieżąco monitoruje sytuacje na rynku buraka
cukrowego i cukru. Jest w stałym kontakcie z sektorem. Każdorazowo podejmuje
działania w sytuacji pojawienia się ryzyka wystąpienia sytuacji kryzysowej.
W przypadku podejrzenia występowania na rynku krajowym praktyk naruszających
zasady uczciwej konkurencji, Minister RiRW zwraca się do Prezesa Urzędu Ochrony
Konkurencji i Konsumentów z prośbą o podjęcie działań kontrolnych. Aktualnie Prezes
UOKiK prowadzi postępowanie wyjaśniające wobec jednego z producentów cukru,
-- 3 of 4 --
mające na celu wstępne ustalenie zasad współpracy z plantatorami buraka cukrowego,
w szczególności w zakresie sposobu ustalania ceny za buraki cukrowe i warunków
umów.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Małgorzata Gromadzka
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 4 of 4 --